Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 0
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
zzz LUẬN VĂN THẠC SĨ NHỮNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THẺ THANH TOÁN
TẠI
NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM NGƯỜI THỰC HIỆN: NGUYỄN THỊ TÚ QUỲNH
LỚP TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP – Khóa 13
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: PGS.TS PHẠM VĂN NĂNG

-
NĂM 2006 -
- -
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 0
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

0
zzz
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NHỮNG GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THẺ THANH TOÁN

1.1.3. Kh¸i niƯm thỴ thanh to¸n ............................................................................... 6
1.1.4 Ph©n lo¹i thỴ ng©n hμng ...................................................................................7
1.1.5 Lỵi Ých cđa viƯc sư dơng thỴ ng©n hμng ........................................................10
1.2. NghiƯp vơ ph¸t hμnh thỴ........................................................................................15
1.2.1. Kh¸i niƯm ....................................................................................................15
1.2.2. Quy tr×nh ph¸t hμnh thỴ ................................................................................15
1.3. NghiƯp vơ thanh to¸n thỴ.......................................................................................21
1.3.1 Quy tr×nh chÊp nhËn thỴ ................................................................................21
2 1.3.2 Quy tr×nh thanh to¸n.................................................................................... 2
1.4. C¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn sù ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n t¹i ng©n hμng th−¬ng m¹i
......................................................................................................................................24
1.4.1. Nhãm nh©n tè thc vỊ ng©n hμng ...............................................................24
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

1
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 2
1.4.2. Nhãm nh©n tè thc vỊ kh¸ch hμng..............................................................25
1.4.3. Nhãm nh©n tè thc vỊ c¬ quan chøc n¨ng...................................................26
1.4.4. Nh©n tè rđi ro ................................................................................................27
KÕt ln ........................................................................................................................33
Ch−¬ng II : Thùc tr¹ng thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam........34
2.1 NhËn ®Þnh chung vỊ c¸c ng©n hμng t¹i ViƯt nam cã ho¹t ®éng thỴ ......................34
2.2. Tỉng quan vỊ Incombank......................................................................................35
2.2.1. Giíi thiƯu chung vỊ Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam .............................35
2.2.2. Qu¸ tr×nh ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam......38
2.2.3. M« h×nh tỉ chøc kinh doanh thỴ t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam......39
2.3 Thùc tr¹ng thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam..........................41
2.3.1. M« h×nh s¶n phÈm -dÞch vơ...........................................................................41
2.3.2. ThỴ ghi nỵ E-partner .....................................................................................41
2.3.3. ThỴ CashCard................................................................................................55

3.2.4. Ph¸t triĨn vμ n©ng cÊp hƯ thèng c«ng nghƯ.................................................98
3.2.5. Chó träng c«ng t¸c ®μo t¹o vμ ph¸t triĨn ngn nh©n lùc...........................100
3.2.6. T¨ng c−êng c«ng t¸c qu¶n trÞ rđi ro ...........................................................100
3.3. Mét sè kiÕn nghÞ víi ChÝnh phđ vμ Ng©n hμng Nhμ n−íc...................................103
3.3.1.Víi ChÝnh phđ..............................................................................................103
3.3.2.Víi Ng©n hμng nhμ n−íc .............................................................................105
3.3.3. Víi HiƯp héi thỴ ..........................................................................................108
KÕt ln...........................................................................................................................110
Tμi liƯu tham kh¶o
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

3
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 4
Danh mơc c¸c b¶ng - biĨu Trang
B¶ng 2.1: C¸c chØ sè t¨ng tr−ëng cđa ICB ............................................................ 36
B¶ng 2.2: Sè l−ỵng thỴ ghi nỵ E-partner ph¸t hμnh cđa ICB ................................. 46
B¶ng 2.3: Sè l−ỵng thỴ ATM ph¸t hμnh trªn thÞ tr−êng......................................... 47
B¶ng 2.4 : Sè l−ỵng ATM cđa ICB......................................................................... 49

(H×nh 2.1)
BiĨu ®å t¨ng tr−ëng tỉng tμi s¶n........................................................... 37
(H×nh 2.2)
BiĨu ®å t¨ng tr−ëng lỵi nhn rßng........................................... 37 (H×nh 2.3)
(H×nh 2.4) M« h×nh tỉ chøc ho¹t ®éng thỴ t¹i Incombank..................................... 39
................................................... 41
(H×nh 2.5) M« h×nh s¶n phÈm - dÞch vơ
(H×nh 2.6) BiĨu ®å sè l−ỵng thỴ ghi nỵ E-partner ph¸t hμnh .......................... 46
(H×nh 2.7) BiĨu ®å sè thỴ ATM ph¸t hμnh trªn thÞ tr−êng th¸ng 6/2006............... 47
(H×nh 2.8) BiĨu ®å sè l−ỵng m¸y ATM........................ 49
(H×nh 2.9)BiĨu ®å sè l−ỵng ATM trªn thÞ tr−êng ................................................ 51
(H×nh 2.10)BiĨu ®å doanh sè tiỊn gưi ATM .................................................... 53
(H×nh 2.11) BiĨu ®å doanh sè rót tiỊn t¹i ATM ..................................................... 54
(H×nh 2.12) BiĨu ®å doanh sè thanh to¸n thỴ tÝn dơng cđa ICB............................. 63
BiĨu ®å t¨ng tr−ëng doanh thu tõ nghiƯp vơ thỴ cđa ICB ........... 68
(H×nh 2.13)
(H×nh 3.1) M« h×nh trung t©m thỴ Incombank....................................................... 94
(H×nh 3.2) M« h×nh bé phËn chuyªn tr¸ch t¹i chi nh¸nh ICB................................ 97

Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

5
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 6
Lêi më ®Çu


6
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 7
Nghiªn cøu c¸c sè liƯu ®Ĩ hiĨu râ vỊ t×nh h×nh kinh doanh thỴ cđa Ng©n hμng C«ng
th−¬ng ViƯt Nam ®Ĩ cã c¸i nh×n tỉng qu¸t vμ ®Þnh h−íng cho ho¹t ®éng thỴ thanh to¸n
cđa Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam.
Dùa vμo ®ã ®Ị xt c¸c gi¶i ph¸p kh¶ thi nh»m ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n cđa Ng©n
hμng C«ng th−¬ng.
3. §èi t−ỵng vμ ph¹m vi nghiªn cøu:
§Ị tμi ®−ỵc thùc hiƯn th«ng qua viƯc nghiªn cøu vỊ thỴ thanh to¸n, ph©n tÝch sè
liƯu t×nh h×nh ph¸t hμnh vμ thanh to¸n thỴ t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam ,sè liƯu
ph¸t hμnh thỴ vμ mét sè nÐt vỊ c¸c ng©n hμng cã ho¹t ®éng thỴ t¹i ViƯt Nam.
Nghiªn cøu lý thut vỊ thỴ thanh to¸n, lÞch sư thỴ thanh to¸n. Tham kh¶o ý kiÕn
cđa thÇy h−íng dÉn, c¸c c¸n bé cđa phßng thỴ Héi së Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam.
Trªn c¬ së ph©n tÝch ®ã, tỉng hỵp ®−a ra c¸c gi¶i ph¸p nh»m ph¸t triĨn ho¹t ®éng
thỴ cđa Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam.
4.C¸c ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu:
¸p dơng c¸c ph−¬ng ph¸p tiÕp cËn thùc tÕ, ph©n tÝch sè liƯu cđa nghiƯp vơ ph¸t
hμnh vμ thanh to¸n thỴ t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam, c¸c v¨n b¶n ph¸p quy liªn
quan ®Õn ®Ị tμi.
Dùa vμo c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch, vËn dơng lý ln vμo thùc tiƠn ®Ĩ ®−a ra c¸c nhËn
®Þnh vỊ t×nh h×nh ho¹t ®éng thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam.
X¸c ®Þnh nhu cÇu cÊp thiÕt ph¶i ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng
th−¬ng ViƯt Nam cïng víi c¸c gi¶i ph¸p cã tÝnh kh¶ thi.
5.KÕt cÊu cđa ln v¨n:
Ln v¨n sÏ gåm nh÷ng phÇn chÝnh sau:
Ch−¬ng I: Nh÷ng néi dung c¬ b¶n vỊ thỴ thanh to¸n ng©n hμng
Ch−¬ng II: Thùc tr¹ng thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam
Ch−¬ng III: Gi¶i ph¸p ph¸t triĨn thỴ thanh to¸n t¹i Ng©n hμng C«ng th−¬ng ViƯt Nam
HiƯn nay thỴ thanh to¸n vÉn lμ ®Ị tμi cßn ®Ĩ ngá, cßn nhiỊu gi¶i ph¸p cho viƯc ph¸t

ngμy cμng ®ãng vai trß quan träng trong nỊn kinh tÕ.
1.1. Tỉng quan vỊ thỴ ng©n hμng
thỴ thanh to¸n ng©n hμng
Nh÷ng néi dung c¬ b¶n vỊ
CHƯƠNG I
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

8
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 9
ThỴ JCB lμ thỴ ph¸t hμnh t¹i NhËt B¶n n¨m 1961 bëi ng©n hμng SanWa vμ b¾t ®Çu
ph¸t triĨn thμnh mét tỉ chøc thỴ qc tÕ vμo n¨m 1981. Mơc tiªu chđ u lμ h−íng vμo thÞ
tr−êng du lÞch vμ gi¶i trÝ, ®ang lμ lo¹i thỴ c¹nh tranh víi Amex. §Õn n¨m 1990 doanh thu
ThỴ American Express ra ®êi n¨m 1958, tỉng sè thỴ ph¸t hμnh gÊp 5 lÇn Diners
Club vμ gÊp 2 lÇn JCB. N¨m 1990, tỉng doanh thu ®¹t 111,5 triƯu Dollars víi kho¶ng 35,4
triƯu thỴ l−u hμnh. Nh−ng ®Õn n¨m 1993 th× tỉng doanh thu lªn kho¶ng 124 tØ dollars víi
36,5 triƯu thỴ l−u hμnh vμ 3,6 triƯu CSCNT. Kh«ng gièng nh− c¸c thỴ kh¸c, Amex tù ph¸t
hμnh thỴ cđa chÝnh m×nh vμ trùc tiÕp qu¶n lý chđ thỴ. Nhê cã mèi quan hƯ nμy mμ hä cã
thĨ n¾m ®−ỵc c¸c th«ng tin cÇn thiÕt vỊ kh¸ch hμng, tõ ®ã cã c¸c ch−¬ng tr×nh ph©n lo¹i
kh¸ch hμng ®Ĩ cung cÊp dÞch vơ. N¨m 1987, Amex cho ra ®êi lo¹i thỴ tÝn dơng míi cã
kh¶ n¨ng cung cÊp tÝn dơng tn hoμn cho kh¸ch hμng cã tªn lμ Optima Card ®Ĩ c¹nh
tranh víi Visa vμ MasterCard.
ThỴ Diners Club ®Çu tiªn ®−ỵc ph¸t hμnh n¨m 1949. §©y còng lμ thỴ ®Çu tiªn cã
mỈt t¹i NhËt B¶n vμo n¨m 1960. N¨m 1990 cã 6,9 triƯu ng−êi sư dơng thỴ Diners Club
trªn toμn thÕ giíi víi doanh sè kho¶ng 16 tû dollars.
H×nh thøc thỴ ng©n hμng ®Çu tiªn lμ Charge-it, mét hƯ thèng tÝn dơng ®−ỵc ph¸t
triĨn bëi «ng John Biggins n¨m 1946, cho phÐp kh¸ch hμng mua hμng t¹i nh÷ng n¬i b¸n
lỴ. C¸c nhμ kinh doanh ký q t¹i ng©n hμng Biggins vμ ng©n hμng thu tiỊn thanh to¸n tõ
phÝa kh¸ch hμng vμ hoμn tr¶ cho nhμ kinh doanh. HƯ thèng nμy ®· chn bÞ cho thỴ tÝn
dơng ®Çu tiªn l−u hμnh vμo n¨m 1951 t¹i NewYork do ng©n hμng Franklin National. N¨m
1955, hμng lo¹t thỴ míi nh− Trip Charge, Golden Key, Gourmet Club råi ®Õn Carte

Trong st nh÷ng n¨m 80 l−ỵng giao dÞch b»ng thỴ t¨ng 20% hμng n¨m. Víi nh÷ng tiƯn
Ých mang l¹i, thỴ ng©n hμng ®· vμ ®ang trë thμnh mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n chđ u cđa
mäi tÇng líp d©n c− t¹i nhiỊu n−íc trªn thÕ giíi.
1.1.3.Kh¸i niƯm thỴ thanh to¸n

ThỴ thanh to¸n lμ mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n kh«ng dïng tiỊn mỈt mμ chđ thỴ cã
thĨ rót tiỊn mỈt t¹i c¸c ng©n hμng, c¬ së chÊp nhËn thỴ, m¸y rót tiỊn tù ®éng hc thanh
to¸n tiỊn hμng ho¸, dÞch vơ t¹i c¸c ®iĨm chÊp nhËn thanh to¸n thỴ.
Theo quy ®Þnh cđa Ng©n hμng nhμ n−íc (Quy chÕ ph¸t hμnh, sư dơng vμ thanh to¸n
thỴ ng©n hμng, ban hμnh kÌm theo qut ®Þnh sè 371/1999/Q§-NHNN1 ngμy 19.08.1999)
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

10
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 11
thỴ ng©n hμng ®−ỵc hiĨu lμ “C«ng cơ thanh to¸n do ng©n hμng ph¸t hμnh thỴ cÊp cho
kh¸ch hμng sư dơng theo hỵp ®ång ký kÕt gi÷a ng©n hμng ph¸t hμnh vμ chđ thỴ”
Nh− vËy thỴ thanh to¸n còng lμ mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n kh«ng dïng tiỊn mỈt
hiƯn ®¹i h¬n c¸c ph−¬ng tiƯn kh¸c ®−ỵc ¸p dơng ngμy cμng nhiỊu ë c¸c qc gia kh¸c
nhau trªn thÕ giíi.
1.1.4. Ph©n lo¹i thỴ ng©n hμng
ThỴ ng©n hμng thùc sù rÊt ®a d¹ng, ®−ỵc sư dơng víi nhiỊu mơc ®Ých. §Ĩ hiĨu râ
h¬n vỊ tÝnh n¨ng còng nh− lỵi Ých cđa thỴ, t«i tËp hỵp vμ ph©n lo¹i thỴ ng©n hμng theo 4
nhãm tiªu thøc c¬ b¶n d−íi ®©y:
• Theo tÝnh chÊt thanh to¸n
ThỴ tÝn dơng: lμ lo¹i thỴ cho phÐp chđ thỴ sư dơng thỴ trong h¹n møc tÝn dơng
®−ỵc cÊp vμ chđ thỴ ph¶i thanh to¸n Ýt nhÊt møc tr¶ nỵ tèi thiĨu vμo ngμy ®Õn h¹n. ThỴ tÝn
dơng ®−ỵc coi lμ mét c«ng cơ tÝn dơng trong lÜnh vùc cho vay tiªu dïng ®èi víi c¸c chđ
thỴ. §©y lμ sù kÕt hỵp gi÷a tÝn dơng vμ thanh to¸n. §èi víi h×nh thøc tÝn dơng th× khi ng©n
hμng ®ång ý cho kh¸ch hμng vay tøc lμ giao cho kh¸ch hμng trùc tiÕp qun sư dơng mét
l−ỵng vèn nμo ®ã. Cßn khi ng©n hμng cÊp cho kh¸ch hμng thỴ tÝn dơng th× ch−a cã mét

qua viƯc nhËp m· nhËn d¹ng c¸ nh©n (PIN), kh¸ch hμng cã thĨ sư dơng thỴ 24h/24h,
7ngμy/tn t¹i c¸c ATM. §Ĩ t¨ng tiƯn Ých cho kh¸ch hμng, hiƯn nay nhiỊu ng©n hμng ®·
liªn kÕt víi nhau ®Ĩ t¹o ra mét hƯ thèng ATM réng kh¾p. Trªn thÕ giíi ®· cã 2 lo¹i thỴ
ATM Cirrus cđa MasterCard vμ Plus cđa Visa cho phÐp kh¸ch hμng rót tiỊn chung t¹i
ATM trªn ph¹m vi toμn thÕ giíi.
• Theo ph¹m vi l·nh thỉ
ThỴ néi ®Þa: lμ lo¹i thỴ chØ sư dơng trong ph¹m vi mét qc gia, do vËy ®ång tiỊn
sư dơng mua b¸n hμng ho¸ hay rót ra ph¶i lμ ®ång b¶n tƯ.
ThỴ qc tÕ: lμ lo¹i thỴ kh«ng chØ dïng ®−ỵc trong ph¹m vi qc gia mμ cßn ®−ỵc
chÊp nhËn sư dơng réng r·i trªn toμn thÕ giíi. Ng©n hμng mn ph¸t hμnh lo¹i thỴ nμy
ph¶i lμ thμnh viªn cđa c¸c tỉ chøc thỴ qc tÕ nh− Visa, MasterCard, Amex, JBC...vv.
Trong thêi gian tíi, víi ¶nh h−ëng cđa héi nhËp kinh tÕ toμn cÇu th× thỴ qc tÕ
ph¸t triĨn sÏ lμ mét xu h−íng tÊt u. Thùc tÕ nμy bc c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i ViƯt
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

12
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 13
Nam ph¶i ®èi mỈt víi yªu cÇu kÕt nèi c¸c hƯ thèng thỴ ®Ĩ phï hỵp víi nhu cÇu ph¸t triĨn
trªn thÞ tr−êng. §©y hiƯn vÉn lμ mét trong nh÷ng h¹n chÕ lín nhÊt, ®· vμ ®ang c¶n trë ®Õn
sù ph¸t triĨn cđa thỴ thanh to¸n t¹i c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i ViƯt Nam.
• Theo chđ thĨ ph¸t hμnh thỴ
ThỴ do ng©n hμng ph¸t hμnh: vμ do c¸c tỉ chøc phi ng©n hμng ph¸t hμnh. ThỴ do
ng©n hμng ph¸t hμnh lμ lo¹i thỴ do c¸c ng©n hμng ph¸t hμnh cho chđ thỴ sư dơng ®Ĩ giao
dÞch trªn ph¹m vi sè d− tiỊn gưi t¹i ng©n hμng hc trong ph¹m vi h¹n møc tÝn dơng ng©n
hμng cho phÐp. §©y lμ l¹i thỴ ®−ỵc sư dơng phỉ biÕn nhÊt hiƯn nay, nã kh«ng chØ l−u hμnh
trong mét qc gia mμ cßn cã thĨ l−u hμnh toμn cÇu nh− thỴ Visacard, Mastercard, JCB...
ThỴ do c¸c tỉ chøc phi ng©n hμng ph¸t hμnh: lμ lo¹i thỴ do c¸c tËp ®oμn kinh
doanh lín, c¸c c«ng ty x¨ng dÇu, c¸c c«ng ty cung øng hμng ho¸ dÞch vơ, du lÞch, gi¶i
trÝ.....vv ph¸t hμnh cho chđ thỴ sư dơng t¹i c¸c cưa hμng ®¹i lý cđa c«ng ty., ®Ĩ t¹o thªm
tiƯn Ých cho kh¸ch hμng còng nh− thn lỵi trong viƯc qu¶n lý tμi chÝnh vμ kÝch thÝch tiªu

chiÕm ®a sè trong x· héi .
Hc theo mơc ®Ých sư dơng, thỴ còng chia ra lμm 2 lo¹i. Thø nhÊt lμ thỴ c¸ nh©n,
®©y lμ lo¹i thỴ dïng cho mơc ®Ých thanh to¸n cđa c¸c c¸ nh©n, chđ thỴ chÞu tr¸ch nhiƯm
thanh to¸n b»ng ngn tiỊn cđa m×nh th«ng qua tμi kho¶n më t¹i ng©n hμng. Thø hai lμ
thỴ c«ng ty, lo¹i thỴ ®−ỵc ph¸t hμnh cho nh©n viªn c«ng ty sư dơng, nh»m gióp c«ng ty
nμy qu¶n lý t×nh h×nh chi tiªu cđa nh©n viªn v× mơc ®Ých c«ng viƯc. Hμng th¸ng, q,
n¨m, c«ng ty sÏ ®−ỵc cung cÊp nh÷ng th«ng tin qu¶n lý mét c¸ch tãm t¾t chi tiªu cđa
nh©n viªn m×nh trong kú.
1.1.5 Lỵi Ých cđa viƯc sư dơng thỴ ng©n hμng
Tr−íc khi ®i s©u vμo nghiƯp vơ ph¸t hμnh vμ thanh to¸n thỴ, chóng ta t×m hiĨu
nh÷ng lỵi Ých mμ thỴ ng©n hμng mang l¹i cho nh÷ng chđ thĨ tham gia.
• §èi víi chđ thỴ
Sù linh ho¹t, tiƯn lỵi, an toμn trong thanh to¸n ë trong vμ ngoμi n−íc: TiƯn Ých
nỉi bËt cho ng−êi sư dơng thỴ lμ sù tiƯn lỵi vμ tÝnh linh ho¹t, an toμn h¬n h¼n c¸c ph−¬ng
tiƯn thanh to¸n kh¸c. Chđ thỴ cã thĨ thùc sù c¶m nhËn ®−ỵc ®iỊu nμy khi ®i du lÞch hay
c«ng t¸c xa ®Ỉc biƯt ë n−íc ngoμi, thay v× ph¶i chn bÞ tr−íc mét l−ỵng tiỊn mỈt, ngo¹i tƯ
hay sÐc du lÞch, chđ thỴ cã thĨ mang theo thỴ ng©n hμng ®Ĩ rót tiỊn mỈt 24/24h; 7h/ngμy
hc thanh to¸n cho mäi nhu cÇu chi tiªu cđa m×nh. Sư dơng thỴ thanh to¸n an toμn h¬n
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

14
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 15
Khi thỴ bÞ mÊt, ng−êi cÇm
thỴ còng khã sư dơng ®−ỵc.Riªng thỴ qc tÕ cđa tỉ chøc Visa, MasterCard vμ trong
ph¹m vi nhá h¬n lμ Amex vμ Diners cßn ®−ỵc chÊp nhËn trªn toμn thÕ giíi. H¬n n÷a trong
qu¸ tr×nh sư dơng thỴ, nÕu hμng ®· mua kh«ng ®đ tiªu chn chÊt l−ỵng th× chđ thỴ cã thỴ
yªu cÇu ®−ỵc ng©n hμng ph¸t hμnh b¶o vƯ, thËm chÝ cã thĨ ®−ỵc båi th−êng.
TiÕt kiƯm thêi gian: ThỴ ng©n hμng gióp chđ thỴ tiÕt kiƯm thêi gian trong qu¸
tr×nh mua hμng v× nã tr¸nh ®−ỵc kh©u kiĨm ®Õm khi thanh to¸n sè tiỊn lín. H¬n n÷a nÕu
sư dơng sÐc ®Ĩ ®i du lÞch, c«ng t¸c th× kh¸ch hμng sÏ ph¶i ®Õn ng©n hμng lμm thđ tơc mua

nh− vËy ®−ỵc thĨ hiƯn trªn ho¸ ®¬n thỴ th× Ýt cã ng−êi quan t©m v× nã kh«ng cã ý nghÜa
víi ai kh¸c ngoμi CSCNT. Ngoμi ra c¸c CSCNT tr¸nh ®−ỵc hiƯn t−ỵng kh¸ch hμng dïng
tiỊn gi¶.
Rót ng¾n thêi gian giao dÞch víi kh¸ch hμng: Khi giao dÞch tiỊn mỈt, viƯc ®Õm
tiỊn, ghi chÐp sỉ s¸ch rÊt phøc t¹p. Cßn giao dÞch thỴ, víi c¸c thiÕt bÞ chun ng©n ®iƯn tư
t¹i ®iĨm b¸n hμng EFTPOS (Electronic funds transfer at point of sale) ®−ỵc sư dơng ngμy
cμng nhiỊu th× ®¬n gi¶n, ng−êi ta chØ viƯc ®−a b¨ng tõ cđa thỴ qua thiÕt bÞ nμy, mäi th«ng
tin trªn thỴ ®−ỵc nhËn d¹ng, giao dÞch ®−ỵc thùc hiƯn. HƯ thèng EFTPOS gióp ®Èy nhanh
qu¸ tr×nh xư lý khi b¸n hμng, gióp CSCNT cung cÊp cho NHPH giao dÞch b¸n hμng mμ
kh«ng ph¶i xư lý thđ c«ng trªn giÊy tê.
• §èi víi ng©n hμng
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

16
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 17
Thóc ®Èy ®a d¹ng ho¸ dÞch vơ ng©n hμng: ThỴ ra ®êi lμm phong phó thªm c¸c
dÞch vơ ng©n hμng, mang ®Õn cho ng©n hμng mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n ®a tiƯn Ých, tho¶
m·n tèt nhÊt nhu cÇu cđa kh¸ch hμng. Kh«ng chØ cã vËy, ng©n hμng cã c¬ héi ph¸t triĨn
c¸c dÞch vơ kh¸c nh− giao dÞch ng©n hμng qua Internet, qua ®iƯn tho¹i, ®Çu t− hc b¶o
Tham gia chi dÞch vơ toμn cÇu: Lμ thμnh viªn cđa mét tỉ chøc thỴ qc tÕ nh−
Visa hay MasterCard, mét ng©n hμng dï lμ nhá nhÊt trªn thÕ giíi còng cã thĨ cung cÊp
cho kh¸ch hμng mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n qc tÕ cã chÊt l−ỵng nh− bÊt cø ®èi thđ c¹nh
tranh lín nμo. VÝ dơ: mçi ngμy Fleming/Save&Prosper (mét ng©n hμng ë Anh) ph¶i thanh
to¸n c¸c giao dÞch b»ng thỴ tÝn dơng víi rÊt nhiỊu ng©n hμng trªn toμn thÕ giíi. Nhê mèi
quan hƯ víi c¸c tỉ chøc thỴ qc tÕ, ng©n hμng nμy chØ ph¶i thùc hiƯn duy nhÊt mét giao
dÞch th«ng qua tỉ chøc thỴ qc tÕ Visa ®Ĩ tr¶ tiỊn cho tÊt c¶ c¸c kho¶n nμy, viƯc ph©n bỉ
tíi c¸c ng©n hμng kh¸c cã liªn quan sÏ do Visa thùc hiƯn. Sau lỵi nhn, kh¶ n¨ng cung
cÊp dÞch vơ toμn cÇu lμ lỵi Ých lín nhÊt cho ng©n hμng, t¹o ®iỊu kiƯn cho ng©n hμng tham
gia vμo qu¸ tr×nh toμn cÇu ho¸, héi nhËp víi céng ®ång qc tÕ.
T¨ng lỵi nhn ng©n hμng: Lỵi Ých lín nhÊt mμ thỴ ®em l¹i cho ng©n hμng ph¸t

Gi¶m khèi l−ỵng tiỊn mỈt trong l−u th«ng: lμ mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n thay
thÕ tiỊn mỈt, sÐc..., vai trß ®Çu tiªn cđa thỴ lμ lμm gi¶m khèi l−ỵng tiỊn mỈt trong l−u
th«ng. ë nh÷ng n−íc ph¸t triĨn, thanh to¸n tiªu dïng b»ng thỴ chiÕm tØ träng lín nhÊt
trong tỉng sè c¸c ph−¬ng tiƯn thanh to¸n, nhê vËy mμ khèi l−ỵng còng nh− ¸p lùc tiỊn
mỈt trong l−u th«ng gi¶m ®¸ng kĨ.
Gãp phÇn minh b¹ch tμi chÝnh, hç trỵ qu¶n lý vÜ m« cđa nhμ n−íc: Trong thanh
to¸n thỴ, c¸c giao dÞch ®Ịu thùc hiƯn qua ng©n hμng. Nhê ®ã cã thĨ gi¶m thiĨu nh÷ng t¸c
®éng tiªu cùc cđa c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ ngÇm, t¨ng c−êng vai trß chđ ®¹o cđa Nhμ n−íc
trong viƯc ®iỊu tiÕt nỊn kinh tÕ vμ ®iỊu hμnh c¸c chÝnh s¸ch tμi chÝnh qc gia.
T¨ng nhanh khèi l−ỵng chu chun, thanh to¸n trong nỊn kinh tÕ: HÇu hÕt mäi
giao dich thỴ trong ph¹m vi qc gia hay toμn cÇu ®Ịu ®−ỵc thùc hiƯn trùc tun (on-line).
V× vËy tèc ®é chu chun, thanh to¸n nhanh h¬n nhiỊu so víi nh÷ng giao dÞch qua c¸c
ph−¬ng tiƯn thanh to¸n kh¸c nh− sÐc, ủ nhiƯm thu, ủ nhiƯm chi. Thay v× thùc hiƯn c¸c
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

18
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 19
Thùc hiƯn biƯn ph¸p " kÝch cÇu" cđa Nhμ n−íc: Sù tiƯn lỵi mμ thỴ mang l¹i cho
ng−êi sư dơng, CSCNT, ng©n hμng khiÕn cho ngμy cμng cã nhiỊu ng−êi −a chng sư
dơng thỴ, t¨ng c−êng chi tiªu b»ng thỴ, t¹o lËp mét xu h−íng tiªu dïng míi "tiªu dïng
tr−íc, tr¶ tiỊn sau", lμm t¨ng cÇu tiªu dïng. NghÜa lμ thỴ ®· trë thμnh mét c«ng cơ h÷u
hiƯu gãp phÇn thùc hiƯn biƯn ph¸p “kÝch cÇu” cđa nhμ n−íc. §iỊu nμy còng t¹o nªn mét
kªnh cung øng vèn hiƯu qu¶ cđa c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i.
H×nh thμnh m«i tr−êng th−¬ng m¹i v¨n minh: Thanh to¸n b»ng thỴ lμ gi¶m bít
c¸c giao dÞch thđ c«ng, tiÕp cËn víi mét ph−¬ng tiƯn thanh to¸n hiƯn ®¹i cđa thÕ giíi. Do
®ã sÏ t¹o ra mét m«i tr−êng th−¬ng m¹i v¨n minh h¬n. §©y còng lμ mét u tè thu hót
kh¸ch du lÞch, c¸c nhμ ®Çu t− n−íc ngoμi vμo ViƯt Nam.
1.2. NghiƯp vơ ph¸t hμnh thỴ
1.2.1. Kh¸i niƯm
C¬ së ph¸p lý

· Hoμn l¹i tiỊn ký q nÕu chđ thỴ kh«ng sư dơng hÕt ®èi víi thỴ tiỊn mỈt.
· §Þnh kú lËp b¶ng sao kª ghi râ c¸c kho¶n cơ thĨ ®· sư dơng vμ yªu cÇu
· Cung cÊp c¸c vËt dơng dïng vμo mơc ®Ých qu¶ng c¸o thỴ cho c¸c ®¹i lý rót tiỊn vμ
CSCNT cđa ng©n hμng.
• Ng©n hμng thanh to¸n (NHTT) vμ ng©n hμng ®¹i lý
NHTT thỴ lμ c¸c ng©n hμng ®−ỵc NHPH thỴ ủ qun thùc hiƯn nghiƯp vơ thanh
to¸n thỴ. NÕu ng©n hμng nμy chÊp thn thanh to¸n thỴ qc tÕ th× ph¶i lμ thμnh viªn
chÝnh thøc hc liªn kÕt cđa tỉ chøc thỴ qc tÕ .
Ng©n hμng ®¹i lý thanh to¸n thỴ lμ ng©n hμng ®−ỵc NHTT thỴ ủ qun thùc
hiƯn mét sè dÞch vơ chÊp nhËn thanh to¸n thỴ th«ng qua hỵp ®ång ng©n hμng ®¹i lý.
NHTT cã tr¸ch nhiƯm:
-Trong ph¹m vi 1 ngμy lμm viƯc kĨ tõ khi nhËn biªn lai thanh to¸n, ph¶i tr¶ tiỊn
vμo tμi kho¶n cđa CSCNT. Khi viƯc thanh to¸n thỴ ®óng quy ®Þnh th× ph¶i lμm thđ tơc
thanh to¸n ngay víi NHPH.
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

20
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 21
-Cã tr¸ch nhiƯm cung cÊp c¸c m¸y mãc thiÕt bÞ, c¸c ho¸ ®¬n thanh to¸n vμ c¸c
b¶ng kª ho¸ ®¬n; c¸c tμi liƯu h−íng dÉn c¸ch tiÕp cËn thỴ, kiĨm tra thỴ, c¸c th«ng b¸o míi
cđa NHPH vỊ thay ®ỉi h¹n møc thanh to¸n...vv cho CSCNT.
• C¬ së chÊp nhËn thỴ (CSCNT)
Lμ c¸c tỉ chøc hay c¸ nh©n cung øng hμng ho¸ dÞch vơ chÊp nhËn thỴ lμm ph−¬ng
tiƯn thanh to¸n. Sau khi ký hỵp ®ång, CSCNT ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh vỊ thanh to¸n
thỴ cđa NHTT. CSCNT cã tr¸ch nhiƯm:
- ChØ tiÕp nhËn thanh to¸n c¸c thỴ ®óng mÉu do NHTT vμ NHPH hay HiƯp héi thỴ quy
®Þnh.
- ChØ chÊp nhËn thanh to¸n thỴ sau khi ®· kiĨm tra ®óng quy ®Þnh vỊ kü tht an toμn
cđa NHTT vμ NHPH.
- Sau khi giao hμng hc cung øng dÞch vơ theo yªu cÇu cđa chđ thỴ, trong ph¹m vi sè

• Tỉ chøc thỴ qc tÕ
Lμ hiƯp héi c¸c tỉ chøc tμi chÝnh, tÝn dơng tham gia ph¸t hμnh vμ thanh to¸n thỴ
qc tÕ, hiƯn t¹i bao gåm tỉ chøc thỴ Visa, tỉ chøc MasterCard, c«ng ty thỴ American
Express, c«ng ty thỴ JCB.
Nguyªn t¾c ph¸t hμnh vμ thanh to¸n thỴ
ThỴ tÝn dơng ®−ỵc ph¸t hμnh dùa trªn nguyªn t¾c cho vay ng¾n h¹n. Cã nghÜa lμ,
khi chÊp nhËn ph¸t hμnh thỴ tÝn dơng cho kh¸ch hμng, ng©n hμng cung cÊp cho hä mét
kho¶n tÝn dơng ng¾n h¹n víi h¹n møc nhÊt ®Þnh mμ chđ thỴ ®−ỵc phÐp sư dơng trong chu
kú tÝn dơng. H¹n møc tÝn dơng thỴ cđa kh¸ch hμng n»m trong tỉng møc cho vay chung
®èi víi kh¸ch hμng, tỉng møc cho vay chung nμy kh«ng ®−ỵc v−ỵt qu¸ giíi h¹n cho vay
tèi ®a cđa ng©n hμng ®èi víi mét kh¸ch hμng theo quy ®Þnh cđa ph¸p lt. Khi ph¸t hμnh
thỴ, mét nguyªn t¾c quan träng mμ kh¸ch hμng ph¶i tu©n thđ ®ã lμ kh¸ch hμng ph¶i cã
®¶m b¶o víi ng©n hμng b»ng thÕ chÊp hc tÝn chÊp. NÕu dùa vμo tÝn chÊp, ng©n hμng sÏ
xem xÐt kh¶ n¨ng tr¶ nỵ cđa kh¸ch hμng. Cßn thÕ chÊp ph¶i b»ng tμi s¶n cã gi¸ trÞ t−¬ng
®−¬ng víi h¹n møc tÝn dơng mμ thỴ ®−ỵc cÊp. Tμi s¶n thÕ chÊp cđa kh¸ch hμng th−êng lμ
tμi kho¶n c¸ nh©n ë ng©n hμng hc c¸c kho¶n tiÕt kiƯm cã kú h¹n. Cßn ®èi víi c¸c thỴ
ghi nỵ, thỴ ®−ỵc ph¸t hμnh trªn c¬ së sè d− tiỊn gưi t¹i ng©n hμng.
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

22
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 23
Nguyªn t¾c cđa quy tr×nh thanh to¸n thỴ ng©n hμng lμ ghi nỵ tr−íc, ghi cã sau. T
theo mçi ng©n hμng ë mçi n−íc mμ cã c¸ch h¹ch to¸n riªng nh−ng ®Ịu ph¶i ®¶m b¶o
nguyªn t¾c nμy.
• Quy tr×nh nghiƯp vơ ph¸t hμnh thỴ
Th«ng th−êng nghiƯp vơ ph¸t hμnh thỴ t¹i ng©n hμng bao gåm tõ viƯc qu¶n lý vμ
triĨn khai toμn bé qu¸ tr×nh ph¸t hμnh thỴ, sư dơng thỴ cho ®Õn khi thu håi nỵ cđa kh¸ch
hμng (®èi víi thỴ tÝn dơng). TÊt c¶ c¸c qu¸ tr×nh nμy ®Ịu quan träng vμ cã mét vai trß
riªng trong sù ph¸t triĨn cđa thỴ thanh to¸n t¹i ng©n hμng, bao gåm c¸c c«ng viƯc cơ thĨ
sau:

thÈm tra hå s¬ vμ ra qut ®Þnh chÊp thn ph¸t hμnh thỴ hc tõ chèi. Ng©n hμng
th−êng xem xÐt l¹i hå s¬ ®−ỵc lËp ®óng hay ch−a, t×nh h×nh tμi chÝnh cđa c«ng ty hay
c¸c kho¶n thu nhËp th−êng xuyªn cđa kh¸ch hμng c¸ nh©n trong tr−êng hỵp xin cÊp
Luận văn tốt nghiệp Học viên thực hiện: Nguyễn Thò Tú Quỳnh

23
Giảng viên hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Văn Năng Trang 24
thỴ tÝn dơng d−íi h×nh thøc tÝn chÊp, kiĨm tra sè d− trªn tμi kho¶n kh¸ch hμng (®èi víi
thỴ ghi nỵ), mèi quan hƯ tÝn dơng víi kh¸ch hμng tr−íc ®©y (nÕu cã)... Víi nh÷ng hå
s¬ ®−ỵc chÊp nhËn, ng©n hμng sÏ ký hỵp ®ång víi kh¸ch hμng.
(4) Ph©n lo¹i kh¸ch hμng: NÕu viƯc xem xÐt hå s¬ ph¸t hμnh thỴ hoμn toμn hỵp lƯ th×
ng©n hμng cã thĨ tiÕn hμnh ph©n lo¹i kh¸ch hμng. §èi víi thỴ ghi nỵ th× ®¬n gi¶n h¬n
v× kh¸ch hμng ®· cã tμi kho¶n ë ng©n hμng. Cßn víi thỴ tÝn dơng th× ng©n hμng ph¶i
tiÕn hμnh xÕp lo¹i kh¸ch hμng ®Ĩ cã mét chÝnh s¸ch tÝn dơng phï hỵp. Th«ng th−êng
cã 2 lo¹i h¹n møc tÝn dơng theo thỴ vμng vμ thỴ th−êng. H¹n møc thỴ vμng th−êng
®−ỵc cÊp cho ®èi t−ỵng cã møc thu nhËp cao vμ ỉn ®Þnh, cã quan hƯ tèt víi ng©n hμng.
Cßn h¹n møc cho thỴ th−êng thÊp h¬n nhiỊu so víi thỴ vμng, nh−ng kh¸ch hμng còng
ph¶i thc lo¹i ®đ tiªu chn míi ®−ỵc cÊp thỴ. H¹n møc cđa thỴ th−êng ®−ỵc ph©n
thμnh h¹n møc rót tiỊn mỈt vμ h¹n møc thanh to¸n tiỊn hμng ho¸ dÞch vơ. Khi chđ thỴ
sư dơng hÕt h¹n møc tiỊn mỈt th× dï h¹n møc thanh to¸n tiỊn hμng ho¸ dÞch vơ vÉn cßn
nh−ng chđ thỴ vÉn kh«ng thĨ rót tiỊn mỈt t¹i c¸c ®¹i lý rót tiỊn hay t¹i c¸c ATM.
(5) In rËp nỉi thỴ vμ PIN, ®ãng gãi thỴ: B»ng kü tht riªng cđa tõng NHPH, in rËp nỉi
th«ng sè cÇn thiÕt vỊ chđ thỴ lªn thỴ nh− sè thỴ, thêi gian hiƯu lùc, m· sè ng©n hμng...
§ång thêi m· ho¸ vμ ®Þnh d¹ng m· sè c¸ nh©n (PIN) cho chđ thỴ. §ãng gãi thỴ vμ PIN
vμo tõng phong b× riªng ®Ĩ gưi cho ng©n hμng chi nh¸nh hc trùc tiÕp ®Õn chđ thỴ.
(6) Giao thỴ cho kh¸ch hμng: Tr−íc khi giao thỴ, ng©n hμng ph¶i kÝch ho¹t thỴ cho
kh¸ch hμng. Khi ng©n hμng giao thỴ vμ sè PIN th× yªu cÇu chđ thỴ ph¶i gi÷ bÝ mËt vỊ
sè PIN cđa m×nh. Mäi tr−êng hỵp mÊt tiỊn do ®Ĩ lé sè PIN, chđ thỴ ph¶i chÞu tr¸ch
nhiƯm.
¾ Qu¶n lý th«ng tin kh¸ch hμng, qu¸ tr×nh sư dơng thỴ cđa kh¸ch hμng