ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
________________________________
TRẦN NAM HÙNG CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN
LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH VÀ
ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Ở TỈNH QUẢNG NINH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 60.34.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOÁ HỌC: TS.PHÍ VĂN KỶ THÁI NGUYÊN, NĂM 2012
Trần Nam Hùng

iii
MỤC LỤC

LI CAM ĐOAN i
LI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vii
DANH MỤC CÁC BẢNG viii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ix
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1. Tính cấp thiết của đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 2
2.1. Mục tiêu chung 2
2.2. Mục tiêu cụ thể 2
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 2
3.1. Đối tƣợng nghiên cứu 2
3.2. Phạm vi nghiên cứu 2

1.3.1. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu lực, hiệu quả của cơ chế
qu
ả
n
lý tài
sản công 26
1.3.2. Chỉ tiêu đánh giá hiệu lực, hiệu quả cơ chế quản lý tài s
ả
n
công 27
1.3.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả, hiệu lực của cơ c
h
ế quản lý tài
sản công 30
1.4. Cơ chế quản lý tài sản công ở một số nƣớc trên thế giới và khả năng vận
dụng ở Việt Nam 31
1.4.1. Cơ chế quản lý tài sản công ở Trung Quốc 31
1.4.2. Cơ chế quản lý tài sản công ở Cộng hoà
P
h
á
p
32
1.4.3. Cơ chế quản lý tài sản công ở
C
a
n
a
đ
a

chính và đơn vị sự nghiệp ở tỉnh Quảng Ninh 75
3.3.1. Những thành
tựu
75
3.3.2. Một số tồn
t
ạ
i 78
3.3.3. Nguyên nhân của những tồn
t
ạ
i 82
CHƢƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ
TÀI SẢN CÔNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH VÀ ĐƠN VỊ SỰ
NGHIỆP Ở TỈNH QUẢNG NINH 88
4.1. Quan điểm, yêu cầu hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản công trong các cơ
quan hành chính và đơn vị sự nghiệp ở tỉnh Quảng Ninh 4.1.1. Quan
đ
iể
m
88
4.1.2. Các nguyên tắc quản lý nhà nƣớc đối với tài sản công 89
4.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiểu quả quản lý tài sản công tại các cơ quan
hành chính và đơn vị sự nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh 93

vi
4.2.1. Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các căn cứ pháp lý và c
h
í
nh

n
tham
nhũng, tham ô, lãng phí
trong
việc quản lý tài sản công 99
4.2.8. Nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức quản lý tài
sản cô
n
g 100
KẾT LUẬN 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Chữ viết
t
ắ
t

Nội
dun
g
BTC
CP
CQHC
ĐVSN
HCSN

viii
DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1. Sự khác nhau giữa cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp 20
Bảng 3.1. Hiện trạng sử dụng đất đai của tỉnh Quảng Ninh, 2006-2011 51
Bảng 3.2. Đặc điểm khí hậu, thủy văn tại các trạm trên địa bàn tỉnh Quảng
Ninh năm 2011 53
Bảng 3.3. GDP tỉnh Quảng Ninh phân theo ngành giai đoạn 2006-2010 57
Bảng 3.4. Một số chỉ tiêu cơ bản về tài sản công thuộc quản lý của tỉnh Quảng
Ninh năm 2011 63
Bảng 3.5. Thực trạng sử dụng đất đai các đơn vị hành chính sự nghiệp của
tỉnh Quảng Ninh 2011 65
Bảng 3.6. Thực trạng sử dụng đất đai các cơ quan hành chính của tỉnh Quảng
Ninh 2011 66
Bảng 3.7: Thực trạng sử dụng Nhà làm việc các đơn vị hành chính sự nghiệp
của tỉnh Quảng Ninh 2011 68
Bảng 3.8: Thực trạng sử dụng nhà làm việc các cơ quan hành chính của tỉnh
Quảng Ninh 2011 69
Bảng 3.9: Thực trạng sử dụng ô tô các đơn vị hành chính sự nghiệp của tỉnh
Quảng Ninh 2011 70
Bảng 3.10: Thực trạng sử dụng ô tô các cơ quan hành chính của tỉnh Quảng
Ninh 2011 71
Bảng 3.11: Tình hình mua mới phƣơng tiện đi lại tỉnh Quảng Ninh giai đoạn
2008-2011 73

sản công hiện nay còn nhiều bất cập, hạn chế, không thực sự hiệu quả, thiếu
một cơ sở khoa học cả về lý thuyết và thực tế trong quản lý, sử dụng lƣợng tài
sản lớn, đặc biệt quan trọng này. Đó là những nguyên nhân cơ bản dẫn đến
tình trạng sử dụng tài sản công không đúng mục đích, gây lãng phí, thất thoát
diễn ra phổ biến nhƣ: Sử dụng đất đai sai mục đích, đầu tƣ xây dựng mới,
mua sắm tài sản vƣợt tiêu chuẩn, định mức, cho thuê, mƣợn tài sản công
không đúng quy định, tự ý sắp xếp, xử lý làm thất thoát tài sản công, sử dụng
tài sản cho ca nhân cá nhân Đây là biểu hiện rõ ràng nhất về bất cập, vƣớng
mắc trong quản lý tài sản công, đang đƣợc ngƣời dân và các phƣơng tiện
thông tin đại chúng quan tâm, nhất là trên diễn đàn Quốc hội.
Việc tiếp quản lý tài sản công là một yêu cầu cấp bách chống lãng phí,
tham ô, sử dụng sai mục đích tạo nền móng vững chắc phát triển kinh tế - xã
hội hiện nay. Do đó việc nghiên cứu nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài sản
công nhất là đất đai có ý nghĩa quan trọng trong các cơ quan hành chính, đơn
vị sự nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Chính vì vậy tác giả chọn đề tài:
“Các giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công tại các cơ
quan hành chính và đơn vị sự nghiệp ở tỉnh Quảng Ninh” làm đề tài luận
văn thạc sĩ.
2
2. Mục đích nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Phân tích thực trạng quản lý tài sản công tại các cơ quan hành chính và
đơn vị sự nghiệp ở tỉnh Quảng Ninh, từ đó tìm ra các giải pháp nhằm nâng
cao hiệu quả sử dụng tài sản công.
2.2. Mục tiêu cụ thể
Hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến tài sản công
và công tác quản lý tài sản công.

vị sự nghiệp. Từ đó, tác giả phân tích những thành tựu đã đạt đƣợc, đồng thời
chỉ ra các nguyên nhân, tồn tại cần giải quyết trong thời gian tới.
Đây là đề tài có nội dung tƣơng đối mới về công tác quản lý tài sản
công. Do vậy đề tài luận văn là tài liệu tham khảo tốt cho các nhà quản lý, nhà
khoa học nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý tài sản công trong các cơ quan
hành chính và đơn vị sự nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
5. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, Luận văn gồm 04 chƣơng:
- Chƣơng 1: Tổng quan về quản lý tài sản công trong các cơ quan hành
chính và đơn vị sự nghiệp
- Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn
- Chƣơng 3: Thực trạng công tác quản lý tài sản công trong các cơ quan
hành chính và đơn vị sự nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
- Chƣơng 4: Một số giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý tài sản
công trong các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp trên địa bàn tỉnh
Quảng Ninh. 4
CHƢƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TRONG CÁC CƠ
QUAN HÀNH CHÍNH VÀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

1.1. Những vấn đề cơ bản về tài sản công
1.1.1. Khái niệm về tài sản công
Tài sản công (TSC) theo Hiến pháp năm 1992 đƣợc cho là: Đất đai,
rừng núi, sông hồ, nguồn nƣớc, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi vùng

Tài sản công - Tài sản nhà nƣớc bao gồm: Trụ sở làm việc và tài sản
khác gắn liền với đất; Quyền sử dụng đất đối với đất dùng để xây dựng trụ
sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp của cơ quan, tổ chức, đơn vị; máy
móc, phƣơng tiện vận tải (ô tô, xe máy, tàu, thuyền ), trang thiết bị làm việc
và các tài sản khác do quy định của pháp luật.
Những tài sản trên đây đều đƣợc Nhà nƣớc giao cho cơ quan, tổ chức,
đơn vị quản lý, sử dụng theo nguyên tắc:
- Mọi tài sản nhà nƣớc đều đƣợc Nhà nƣớc giao cho cơ quan, tổ chức,
đơn vị quản lý, sử dụng.
- Quản lý nhà nƣớc về tài sản nhà nƣớc đƣợc thực hiện thống nhất, có
phân công, phân cấp rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan nhà nƣớc
và trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan nhà nƣớc.
- Tài sản nhà nƣớc phải đƣợc đầu tƣ, trang bị và sử dụng đúng mục
đích, tiêu chuẩn, định mức, chế độ, bảo đảm công bằng, hiệu quả, tiết kiệm.
- Tài sản nhà nƣớc phải đƣợc hạch toán đầy đủ về hiện vật và giá trị
theo quy định của pháp luật. Việc xác định giá trị tài sản trong quan hệ mua,
bán, thuê, cho thuê, liên doanh, liên kết, thanh lý tài sản hoặc trong các giao
dịch khác đƣợc thực hiện theo cơ chế thị trƣờng, trừ trƣờng hợp pháp luật có
quy định khác.
- Tài sản nhà nƣớc đƣợc bảo dƣỡng, sửa chữa, bảo vệ theo chế độ quy
định.
- Việc quản lý, sử dụng tài sản nhà nƣớc đƣợc thực hiện công khai,
minh bạch; mọi hành vi vi phạm chế độ quản lý, sử dụng tài sản nhà nƣớc
phải đƣợc xử lý kịp thời, nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
6
1.1.2. Đặc điểm của tài sản công
Tài sản công rất phong phú về số lƣợng và chủng loại, mỗi loại tài
7
Từ sự phân tích trên cho thấy dù là tài sản nhân tạo hay tài sản
thiên tạo và đƣợc hình thành từ kết quả đầu tƣ trực tiếp, xây dựng mua
sắm tài sản hay các nguồn tài sản đƣợc xác lập quyền sở hữu Nhà nƣớc, thì
tài sản công trong cơ quan hành chính nhà nƣớc đều đƣợc đầu tƣ, mua sắm
bằng tiền của ngân sách nhà nƣớc hoặc có nguồn từ ngân sách nhà nƣớc.
Thứ hai: Sự hình thành và sử dụng tài sản công phải phù hợp với
chức n
ă
ng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị, tổ chức. Tài sản công là cơ
sở vật chất để phục vụ hoạt động của các cơ quan, đơn vị, tổ chức. Do vậy,
sự hình thành và sử dụng tài sản công tuỳ thuộc vào chức năng, nhiệm vụ
của từng cơ quan, đơn vị, tổ chức
Đối với cơ quan quản lý nhà nƣớc, đơn vị hành chính tài sản công là
điều kiện vật chất, là phƣơng tiện để cơ quan nhà nƣớc, đơn vị hành chính
thực hiện chức năng, nhiệm vụ đã đƣợc giao của mình. Tài sản công của
các cơ quan này lớn nhất là trụ sở làm việc, các phƣơng tiện giao thông vận
tải phục vụ đi lại công tác, các trang thiết bị, máy móc và phƣơng tiện làm
việc. Số lƣợng tài sản công cần phải có tuỳ thuộc vào cơ cấu tổ chức bộ
máy và biên chế cán bộ, công chức, viên chức của mỗi cơ quan, đơn vị.
Đối với các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội: tài sản công
chỉ đơn thuần là phƣơng tiện để các tổ chức này thực hiện các hoạt
động thuộc chức năng, nhiệm vụ của mình nhằm phát huy vai trò của tổ
chức này. Tài sản công của tổ chức này cũng nhƣ các cơ quan quản lý nhà
nƣớc là công sở, phƣơng tiện giao thông vận tải phục vụ công tác và các
máy móc, trang thiết bị văn phòng và các tài sản khác. Số lƣợng tài sản
công tuỳ thuộc vào cơ cấu tổ chức bộ máy và số lƣợng cán bộ, công nhân
viên trong các tổ chức.

tài sản lại có giá trị sử dụng khác nhau, thời hạn sử dụng khác
nhau… Tài sản công có loại không có khả năng tái tạo đƣợc phải bảo tồn để
phát triển; do đó việc quản lý đối với mỗi loại tài sản cũng có những
đặc điểm khác nhau. 9
1.1.3. Phân loại tài sản công
Để nhận biết và có các biện pháp quản lý có hiệu quả, tài sản công
đƣợc phân loại theo các tiêu thức nhƣ sau:
1.1.3.1. Phân loại theo công dụng của tài s
ả
n

Theo cách phân loại này, tài sản công đƣợc chia thành 03 nhóm chính:
trụ sở làm việc, phƣơng tiện đi lại và máy móc, thiết bị và các tài sản khác (sơ
đồ 1.1).


nƣớc Nhà công sở bao gồm các bộ phận: bộ phận làm việc, bộ phận công
cộng và kỹ thuật, bộ phận phụ trợ và phục vụ. Vật kiến trúc gồm: giếng
khoan, giếng đào, sân chơi, hệ thống cấp thoát nƣớc
b) Phƣơng tiện đi lại bao gồm:
- Xe ô tô gồm: xe từ 16 chỗ ngồi trở xuống; xe chở khách; xe ô tô tải;
xe ô tô chuyên dùng nhƣ: xe cứu thƣơng, xe cứu hoả, xe chở tiền, xe phòng
chống dịch, xe phòng chống lụt bão, xe hộ đê
- Xe máy.
- Tàu xuồng, ca nô.
c) Máy móc, thiết bị và các tài sản khác bao gồm:
- Máy móc, thiết bị là toàn bộ các loại máy móc, thiết bị trang bị cho
cán bộ, công chức để làm việc và phục vụ hoạt động của cơ quan hành chính,
đơn vị sự nghiệp nhƣ: máy móc chuyên dùng, thiết bị công tác, thiết bị truyền
dẫn, dây truyền công nghệ, những máy móc đơn lẻ
- Thiết bị, dụng cụ quản lý là những thiết bị, dụng cụ dùng trong công
tác quản lý hoạt động của cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp nhƣ: máy
vi tính, thiết bị điện tử, thiết bị, dụng cụ đo lƣờng, kiểm tra chất lƣợng, máy
hút bụi
- Các loại tài sản khác nhƣ: tranh ảnh, tác phẩm nghệ thuật, vƣờn cây
lâu năm, súc vật nuôi để thí nghiệm hoặc nhân giống (vƣờn cà phê, vƣờn
chè, vƣờn cao su, vƣờn cây ăn quả và đàn gia súc các loại)
1.1.3.2. Phân loại theo cấp quản lý
Căn cứ vào cấp quản lý, tài sản công đƣợc chia thành 04 nhóm: Tài sản
công do Chính phủ quản lý, Tài sản công do UBND cấp tỉnh quản lý, Tài sản
công do UBND cấp huyện quản lý và tài sản công do UNBD cấp xã quản lý
(sơ đồ 1.2). 11


ả
n
Căn cứ vào đối tƣợng sử dụng tài sản, tài sản công đƣợc chia thành 04
nhóm: tài sản công dùng cho hoạt động của các cơ quan hành chính, tài sản
công dùng cho hoat động của các đơn vị hành chính, tài sản công dùng cho
Tài sản công
TSC
d
o CP
quản lý

TSC
d
o
UBND cấp
t
ỉ
nh
quản lý
TSC
d
o
UBND cấp
x
ã
quản lý
TSC
d
o UBND
cấp

Một là, tài sản công dùng cho hoạt động của các cơ quan hành
chính nhà nƣớc gồm: tài sản làm việc, nhà công vụ; phƣơng tiện đi lại; máy
móc, thiết bị và các tài sản khác trực tiếp phục vụ hoạt động của cơ quan
hành chính nhà nƣớc. Là cơ quan công quyền nên các cơ quan hành chính
nhà nƣớc đƣợc NSNN đảm bảo toàn bộ kinh phí hoạt động (gồm cả kinh
phí mua sắm, sửa chữa tài sản). Về nguyên tắc, các cơ quan cơ quan hành
chính đƣợc bình đẳng sử dụng tài sản phù hợp với chức năng nhiệm vụ
đƣợc giao. Việc quản lý tài sản phải tuân thủ theo chế độ, chính sách quản
lý chung của Nhà nƣớc nhƣ: tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản, chế độ
báo cáo, mua sắm, bán thanh lý tài sản đồng thời phải chịu sự kiểm tra,
giám sát của Nhà nƣớc trong suốt quá trình sử dụng. Nhà nƣớc quản lý toàn
diện đối với tài sản do cơ quan hành chính nhà nƣớc sử dụng, ở tất cả các
khâu theo vòng đời tồn tại của tài sản gồm: đầu tƣ, mua sắm; bố trí sử dụng,
mục đích sử dụng, báo cáo thống kê, kiểm kê, chuyển đổi công năng, thanh
Tài sản công
TSC dùng cho
hoạt động của
các CQHC
TSC dùng cho
hoạt động của
các ĐVSN
TSC chƣa
đƣợc giao sử
dụng
TSC dùng cho
hoạt động của
các tổ chức 13


14
Ba là, TSC dùng cho hoạt động của tổ chức chính trị, các tổ chức chính
trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp phục vụ cho hoạt
động của tổ chức, bao gồm: tài sản làm việc, phƣơng tiện đi lại, máy móc,
thiết bị và những tài sản khác. Những tài sản này có thể là toàn bộ hoặc chỉ là
một phần trong tổng số tài sản mà tổ chức đang quản lý, sử dụng.
Bốn là, TSC mà Nhà nƣớc chƣa giao cho cơ quan, đơn vị, tổ chức
nào sử dụng, gồm: tài sản dự trữ nhà nƣớc, tài sản mà nhà nƣớc thu hồi từ
các cơ quan, đơn vị do vi phạm chế độ quản lý do nhà nƣớc quy định. Pháp
luật hiện hành giao cho cơ quan tài chính nhà nƣớc các cấp tạm thời quản lý.
1.1.3.4. Phân loại theo đặc điểm, tính chất, hoạt động của tài sản
Theo cách phân loại này, tài sản công bao gồm có tài sản hữu hình và
tài sản vô hình:
- Tài sản hữu hình là những cái có thể dùng giác quan nhận biết đƣợc
hoặc dùng đơn vị cân đo đong đếm đƣợc.
- Tài sản vô hình là những tài sản thể hiện ra bằng những lợi ích kinh
tế. Chúng không có cấu tạo vật chất mà tạo ra những quyền và những ƣu
thế đối với ngƣời sở hữu và thƣờng sinh ra thu nhập cho ngƣời sở hữu chúng.
Tài sản vô hình bao gồm: giá trị quyền sử dụng đất, bằng phát minh sáng
chế, bản quyền tác giả, kiểu dáng công nghiệp, phần mềm máy tính…
1.1.3.5. Phân loại theo đặc điểm hao mòn của tài s
ả
n

Theo cách phân loại này, tài sản công bao gồm:
- Tài sản hao mòn: là tài sản khi qua sử dụng bị hao mòn qua thời gian
nhƣ: máy móc thiết bị, phƣơng tiện đi lại…
- Tài sản không bị hao mòn: là tài sản khi qua sử dụng mà cơ bản vẫn
giữ đƣợc hình dạng ban đầu nhƣ: đất đai, cây lâu năm

liên tục phát huy tác dụng góp phần làm nên thành quả hoạt động của nhà
nƣớc. TSLV chính là nơi hiện diện của chính quyền nhà nƣớc, nơi làm việc
hàng ngày của các cơ quan thuộc bộ máy nhà nƣớc - nơi diễn ra các giao dịch
của nhà nƣớc với dân chúng, nơi quyền lực của nhà nƣớc đƣợc thực thi Nếu
không có TSLV thì nhà nƣớc không thể triển khai thực hiện đƣợc các hoạt

Trích đoạn Điều kiện tự nhiên Khái quát về cơ quan quản lý tài sản công của tỉnh Quảng Ninh Những thành tựu Nguyên nhân của những tồn tại Quan điểm, yêu cầu hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản công trong các cơ

---