Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
Lời Ngỏ
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
thầy giáo - Nhạc sĩ Trần Hữu Ý đã tận tình
hướng dẫn, động viên và giúp đỡ tôi trong
quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa
luận tốt nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô
giáo, Ban chủ nhiệm khoa Giáo dục Tiểu
học - Trường Đại học Sư phạm Huế đã tạo
điều kiện để chúng tôi hoàn thành khóa
luận.
Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, tôi
xin gửi lời cảm ơn đến thầy cô giáo và các
em học sinh trường Tiểu học Sơn Lâm -
Hương Sơn - Hà Tĩnh
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Huế, tháng 5 năm
2013
Sinh viên thực hiện
Phan Thị Ánh Nguyệt
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
MỤC LỤC
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3

vấn đề đáng báo động và cần được gấp rút cải thiện. Vậy làm sao để giúp giáo
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 3 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
viên san bằng trở ngại tránh tư tưởng ngại khó, truyền thụ lòng say mê Âm nhạc
với học sinh đồng thời biết ứng dụng phương pháp dạy học hiện đại vào dạy học
giúp học sinh tiếp thu bài hát nhanh và thể hiện bài hát tốt?
Để trả lời cho các câu hỏi nêu trên, đồng thời góp phần nâng cao chất
lượng và hiệu quả dạy học Âm nhạc trong nhà trường Tiểu học nói chung và Âm
nhạc lớp 3 nói riêng, chúng tôi quyết định chọn đề tài: “Thực trạng và giải pháp
nâng cao chất lượng dạy học Âm nhạc lớp 3 trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương
Sơn - Hà Tĩnh”.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Có thể nói, trong trường học Phổ thông Việt Nam, Âm nhạc là một môn
học có tuổi đời còn non trẻ so với các môn khoa học và xã hội truyền thống như
Toán học, Vật lý, Lịch sử, Địa lý
Từ năm 1970 đến năm 1990 là giai đoạn nền móng cho sự ra đời chính
thức của môn học khi trường Cao Đẳng Sư phạm Nhạc - Họa Trung ương được
thành lập với nhiệm vụ đào tạo giáo viên dạy Âm nhạc và Mĩ thuật cho các
trường Cao đẳng Sư phạm và Trung cấp Sư phạm. Lúc này một số trường Tiểu
học (cấp I) và Trung học cơ sở (cấp II) đã được học nhạc nhưng chưa có sách
giáo khoa chính thức, chỉ có một bản phân phối chương trình rất đơn giản và sơ
lược. Phương pháp dạy học môn Âm nhạc không được đặt thành vấn đề mà tùy
thuộc vào năng lực và kinh nghiệm của mỗi giáo viên.
Nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm nhạc
ở bậc Tiểu học từ lâu đã trở thành vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu giáo dục,
các nhà sư phạm, các nhạc sĩ quan tâm tìm hiểu và nghiên cứu góp phần nâng
cao chất lượng dạy học Âm nhạc đạt hiệu quả cao với các đề tài:
- “Một số biện pháp giúp học sinh phát triển môn Âm nhạc ở trường Tiểu

Khi hoàn thành, đề tài sẽ giúp các giáo viên dạy học Âm nhạc khối lớp 3 ở
Tiểu học có thêm nguồn tư liệu tham khảo để nghiên cứu và ứng dụng vào quá
trình giảng dạy của mình đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc nâng cao chất
lượng giảng dạy Âm nhạc nói chung.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu lí luận
- Nghiên cứu các khái niệm đặc thù của bộ môn Âm nhạc.
- Nghiên cứu đặc điểm tâm - sinh lí, khả năng Âm nhạc của học sinh lớp 3.
- Nghiên cứu nội dung chương trình dạy học các bài hát lớp 3.
- Nghiên cứu cơ sở để giải quyết thực trạng dạy học Âm nhạc lớp 3 trong
nhà trường Tiểu học.
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 5 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
6.2. Nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra, khảo sát nhằm nghiên cứu thực trạng dạy học Âm nhạc khối
lớp 3.
- Thực nghiệm sư phạm
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Thu thập thông tin, xử lý tài liệu.
- Phân tích, tổng hợp kiến thức, kĩ năng về dạy học Âm nhạc khối lớp 3.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm
- Khảo sát thực tế
- Nghiên cứu kết hợp vận dụng lý luận.
8. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, phần Nội dung gồm 3 chương sau:
Chương 1: Cơ sở lí luận
Chương 2: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm nhạc

Trong cuộc sống, nhắc đến Âm nhạc, người ta thường liên tưởng đến âm
thanh, giai điệu và từ đó khái quát riêng thành một định nghĩa về Âm nhạc cho
riêng mình. Chính vì thế, trong thực tế ta gặp rất nhiều định nghĩa khác nhau về
Âm nhạc.
Vậy Âm nhạc là gì?
Theo từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê): “Âm nhạc là nghệ thuật dùng âm
thanh làm phương tiện để diễn đạt tư tưởng và tình cảm.”
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 7 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
Trong cuốn “Giáo trình giảng dạy Âm nhạc”, Hoàng Lân và Văn Nhân
cho rằng: “Âm nhạc là loại hình nghệ thuật biểu hiện, sử dụng âm thanh để diễn
tả tư tưởng, tình cảm, đời sống và cảnh vật. Những âm thanh này được tổ chức
một cách chặt chẽ thành hệ thống có tính logic tác động đến tình cảm con người,
đem lại cho con người một cảm giác, một quan niệm triết học.”
Khi đi sâu nghiên cứu về khái niệm Âm nhạc, có rất nhiều quan điểm khác
nhau của nhiều tác giả, các nhà nghiên cứu Âm nhạc. Song theo góc độ nghiên
cứu của đề tài này, chúng tôi chọn hiểu khái niệm Âm nhạc theo quan điểm của
nhạc sĩ Trần Hữu Ý - Hội viên Hội nhạc sĩ Việt Nam, giảng viên chuyên ngành
Lý luận Âm nhạc trong “Lý thuyết Âm nhạc”: “Âm nhạc là một loại hình ngôn
ngữ sử dụng âm thanh làm phương tiện để diễn đạt những tư tưởng, tình cảm, ý
thức, thái độ của con người, đồng thời sử dụng âm thanh làm công cụ để mô tả
khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp, hùng vĩ ” làm kim chỉ nam xuyên suốt cho
quá trình nghiên cứu đề tài.
1.2. Vai trò của môn Âm nhạc trong nhà trường Tiểu học
Âm nhạc giữ vai trò quan trọng trong mọi nền văn hóa. Nhiều người dùng
Âm nhạc trong các buổi lễ hội, việc làm hay trong các sinh hoạt cá nhân và tập
thể. Trong xã hội hiện đại, Âm nhạc ngày càng giữ vị trí quan trọng , đó là
phương tiện giúp con người xích lại gần nhau hơn đồng thời góp phần nâng cao

nhạc để con người xích lại gần nhau trong những mối tương quan tốt đẹp. Như
nhà sư phạm giáo dục Nga Xu-khôm-lin-xki từng nói: “Giáo dục Âm nhạc
không phải là tái tạo một nhạc sĩ mà trước hết là giáo dục con người”.
1.2.2. Giáo dục đạo đức
Giáo dục văn hóa Âm nhạc tức giáo dục thẩm mĩ thông qua giáo dục tình
cảm thẩm mĩ để hình thành ý thức thẩm mĩ cho học sinh. Sự tác động và ảnh
hưởng của nghệ thuật Âm nhạc vô cùng to lớn thể hiện sức mạnh đến tình cảm,
thái độ, ý thức của con người.
Âm nhạc cải tạo tâm hồn người nghe làm cho con người trong sạch về tâm
hồn, khơi gợi những cảm xúc, lòng khát khao biết yêu thương, tôn trọng cuộc sống.
Đó là tình yêu thiên nhiên, Tổ quốc, yêu con người. Đặc biệt qua vài nét chấm phá,
những lời khuyên răn, dạy bảo, đối nhân xử thế cũng được lồng ghép khéo léo. Điều
này giúp các em định hướng thái độ thẩm mĩ của bản thân, khơi dậy lòng tự hào về
văn hóa dân tộc và thêm yêu thích, say mê tìm hiểu về Âm nhạc.
Như vây, hoạt động Âm nhạc tạo ra điều kiện cần thiết để hoàn chỉnh
những phẩm chất đạo đức của nhân cách học sinh, đặt cơ sở cho sự hình thành
văn hóa chung của người công dân.
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 9 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
1.2.3. Phát triển trí tuệ
Khi tiến hành công tác giáo dục văn hóa Âm nhạc, đòi hỏi học sinh phải
vận dụng tư duy, trí tuệ, theo dõi và nhận biết về Âm nhạc. Khi được giáo dục bộ
môn Âm nhạc, học sinh được xây dựng một tư duy khá trừu tượng, đó là nhận
biết các cấu trúc Âm nhạc.
Cảm thụ Âm nhạc gắn liền với phát triển trí tuệ, đòi hỏi học sinh phải chú
ý nhạy bén, nắm bắt đường nét Âm nhạc. Học sinh lắng nghe, quan sát, xác định
ý nghĩa biểu cảm của âm thanh, tính chất hình tượng Âm nhạc.
Học hát là nội dung quan trọng trong chương trình Âm nhạc ở Tiểu học.

nhạc cho học sinh Tiểu học. Dạy học Âm nhạc trước hết nhằm hình thành trình
độ văn hóa tối thiểu cho học sinh.
Dạy môn Âm nhạc không nhằm đào tạo các em thành những người hành
nghề Âm nhạc, mục đích chính là thông qua các môn học để tác động vào đời
sống tinh thần của các em, góp phần cùng các môn học khác thực hiện mục tiêu
giáo dục Phổ thông và mục tiêu cấp học. Âm nhạc chân chính có giá trị nghệ
thuật cảm hóa con người hướng tới cái đẹp. Nội dung lời ca phong phú trong các
bài hát giúp học sinh phát hiện vẻ đẹp vốn có của thiên nhiên, loài vật, con người
từ đó gợi cho học sinh về cách ứng xử, tác động tích cực đến hành vi văn hóa của
học sinh. Qua việc học các bài hát giáo dục học sinh cách đối nhân xử thế, có lối
sống, cử chỉ, hành động đẹp đối với mỗi người xung quanh đặc biệt là ông bà,
cha mẹ, thầy cô, bạn bè
Ngoài mục đích trên, dạy học bài hát còn hướng cho học sinh khả năng
Âm nhạc: phát triển về tai nghe, cảm giác, tiết tấu, giai điệu, trí nhớ Âm nhạc,
khả năng khái quát và hiểu tác phẩm. Từ đó hình thành và phát triển năng lực
cảm thụ Âm nhạc, tạo cho các em một trình độ văn hóa Âm nhạc nhất định góp
phần giáo dục toàn diện và hài hòa nhân cách.
Dạy học bài hát tạo điều kiện cho học sinh hát tập thể trong lớp, đem lại
sự vui thích đặc biệt, bước đầu giúp các em làm quen một số kĩ năng đơn giản về
ca hát và thói quen tập hát đứng.
Mặt khác, bài hát chính là phương tiện giao lưu tình cảm, giáo dục ý thức
tập thể khi cùng tham gia chung vào hoạt động hát và vận động minh họa, khích
lệ học sinh hăng hái tham gia hoạt động Âm nhạc. “Dạy học Âm nhạc tạo cho
học sinh hứng thú, niềm vui khi học hát, nghe ca nhạc. Giáo dục năng lực cảm
thụ Âm nhạc, kích thích tiềm năng nghệ thuật, làm cho đời sống tinh thần của trẻ
thêm phong phú, góp phần giáo dục tính tập thể, tính kỉ luật, tính chính xác,
khoa học.” (Chương trình Tiểu học, NXBGD, 2002)
Mục tiêu dạy học Âm nhạc ở Tiểu học được chia làm hai giai đoạn cơ bản:
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 11 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm

- Phát triển về tình cảm, thẩm mĩ, thị hiếu nghệ thuật lành mạnh phù hợp
với con người mới.
Ngoài ra, chính trong quá trình dạy học môn Âm nhạc , giáo viên cần còn
có nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng những “tài năng âm nhạc”, những “mầm non
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 12 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
nghệ thuật” để các em có khả năng phát huy khả năng, năng khiếu của bản thân.
1.4. Đặc điểm tâm sinh lí và khả năng Âm nhạc của học sinh lớp 3
1.4.1. Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh lớp 3
1.4.1.1. Đặc điểm tâm lí của học sinh lớp 3
Đặc điểm chung của lứa tuổi Tiểu học là niềm đam mê học hỏi, hiểu biết,
khám phá tất cả những cái gì mới mẻ, chưa biết. Chính đặc điểm này giúp các em
có hứng thú và hăng hái đến trường để tìm hiểu thế giới xung quanh mình. Sức
hấp dẫn của ca hát bởi sự đa dạng phong phú chứa đựng trong bộ môn nghệ thuật
này đã dẫn các em đến với các hoạt động ca hát cần thiết. Học sinh Tiểu học rất
nhạy cảm với âm thanh, nhịp điệu, tiết tấu. Trẻ em thích được hoạt động và tự
biểu hiện. Dạy ca hát (Âm nhạc) cho trẻ ngay từ lớp 1 nhằm phát huy khả năng
tiềm ẩn trong mỗi học sinh, giúp các em phát triển khả năng Âm nhạc, có ý thức
ca hát chuẩn xác, kích thích năng lực hoạt động và tự biểu hiện để bước đầu tiếp
cận với thế giới Âm nhạc sinh động, phong phú và đa dạng.
Các đặc điểm tâm lí:
a.Tri giác
Theo Tâm lí học đại cương: “Tri giác là một quá trình tâm lí phản ánh
một cách trọn vẹn các thuộc tính bề ngoài của sự vật hiện tượng khi chúng ta
đang trực tiếp tác động vào giác quan của chúng ta”. (Nguyễn Quang Uẩn)
Tri giác của học sinh Tiểu học mang tính đại thể, không chủ động, ít đi
sâu vào chi tiết và mang tính không ổn định. Giai đoạn lớp 3, tri giác thường gắn
với hành động trực quan và có màu sắc của tri giác mang tính xúc cảm. Trẻ có

hút trẻ bằng những hoạt động mới mẻ, mang màu sắc, đơn giản hóa mọi vấn đề
nhằm hình thành cho các em tâm lí hứng thú và vui vẻ ghi nhớ kiến thức.
d. Tư duy
Theo Nguyễn Quang Uẩn trong “Tâm lí học đại cương” đã xác định: “Tư
duy là một quá trình tâm lí phản ánh những thuộc tính bản chất, những mối liên
hệ và qua hệ bên trong có tính quy luật của sự vật và hiện tượng trong thế giới
khách quan, mà trước đó ta chưa biết”.
Tư duy của học sinh Tiểu học mang màu sắc xúc cảm và chiếm ưu thế ở
tư duy trực quan hành động. Giai đoạn lớp 3, tư duy cụ thể vẫn được duy trì song
được phát triển mang tính khái quát . Trẻ chớm có khả năng khái quát hóa, tuy
nhiên tư duy hoạt động phân tích, tổng hợp về kiến thức đối còn sơ đẳng, chưa
thể sâu sắc và rõ ràng được. Giáo viên ở Tiểu học cần hiểu rõ đặc điểm này của
học sinh từ đó giúp các em phát triển tư duy của mình theo chiều hướng tích cực,
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 14 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
phù hợp với lứa tuổi.
e. Tưởng tượng
Theo Tâm lí học đại cương: “Tưởng tượng là một quá trình tâm lí phản
ánh những cái chưa từng có trong kinh nghiệm của cá nhân bằng cách xây dựng
những hình ảnh mới trên cơ sở biểu tượng đã có”. (Nguyễn Quang Uẩn).
Tưởng tượng là một phương thức hoạt động đặc trưng của con người.
Tưởng tượng của học sinh Tiểu học đã phát triển phong phú hơn so với trẻ mầm
non nhờ có sự phát triển của bộ não và vốn kinh nghiệm ngày càng dầy dạn hơn.
Ở giai đoạn đầu Tiểu học, hình ảnh tưởng tượng còn đơn giản, chưa bền vững và
dễ thay đổi đặc biệt đối với lớp 1 và 2. Tuy nhiên lên lớp 3, tưởng tượng ở học
sinh có sự hoàn thiện đáng kể từ những hình ảnh học được, biết được, trẻ tự mình
tái tạo để được những cái mới mẻ theo sở thích của trẻ ở cấp độ thấp: Trẻ biết
sáng tạo nên những bài thơ ngắn, bức tranh ngộ nghĩnh Bên cạnh đó, trí tưởng

câu hỏi nhằm hoàn thiện hơn hệ thần kinh, giúp phát triển tư duy tốt hơn.
Chiều cao, cân nặng, nhịp tim cũng như hệ tuần hoàn có những thay đổi
nhưng khác nhau ở từng giới và từng giai đoạn. Cơ tim, các động mạch có đường
kính lớn hơn làm cho tim có khả năng chịu đựng, não nhận được đầy đủ máu,
năng lực hoạt động tăng lên rõ rệt giúp cho các em Tiểu học có sự chú ý, trí nhớ,
trí tưởng tượng và tư duy tốt hơn.
1.4.2. Khả năng Âm nhạc của học sinh lớp 3
Học sinh lứa tuổi lớp 3 có khả năng tiếp thu Âm nhạc tốt nhờ có đặc điểm
nổi bật là tai khá tinh, trí nhớ phát triển, bộ phận phát thanh dần được hoàn thiện
hơn. “Các em phần lớn có giọng hát khỏe, vang với tầm cữ giọng hát từ nốt Son
(quãng 8 nhỏ) tới nốt Si giáng ở quãng 8 một” (Hoàng Long - Âm nhạc và
phương pháp dạy học Âm nhạc, NXBGD, 2006). Điều này cũng lí giải tại sao
Quốc ca Việt Nam là bài hát dài, có âm vực rộng, quãng nhảy xa chỉ được dạy
học trong chương trình Âm nhạc lớp 3 còn đối với khối lớp 1 và 2, học sinh chỉ
được nghe mà chưa học hát.
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 16 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC ÂM NHẠC LỚP 3
TRƯỜNG TIỂU HỌC SƠN LÂM - HƯƠNG SƠN - HÀ TĨNH
2.1. Thực trạng dạy và học môn Âm nhạc ở trường Tiểu học Sơn Lâm
2.1.1. Quá trình hình thành trường Tiểu học Sơn Lâm
2.1.1.1 Quá trình hình thành và bộ máy tổ chức
Trường Tiểu học Sơn Lâm thành lập năm 1955 tại xã Sơn Lâm (huyện
Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh), là một xã thuộc vùng miền núi gồm 7 thôn. Trong đó
100 % làm nghề nông, nhìn chung thu nhập và mức sống của người dân ở mức
trung bình. Đây là địa phương có truyền thống hiếu học, hằng năm có nhiều học
sinh vào các trường Đại học, Cao đẳng và các ngành nghề khác.

Qua kết quả khảo sát, chúng tôi nhận thấy trình độ chuyên môn tại trường
không đều, vẫn còn một số lượng giáo viên ở trình độ trung cấp. Vì vậy, việc tiếp
tục đào tạo giáo viên ở trình độ Cao đẳng, Đại học là rất cần thiết đáp ứng yêu
cầu nâng cao trình độ và nguyện vọng chính đáng của đội ngũ giáo viên, tiến tới
chuẩn hóa đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Sơn Lâm.
Trường có Chi bộ độc lập gồm 17 đảng viên. Trường đạt đơn vị tiên tiến
cấp cơ sở, công đoàn vững mạnh, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh xếp
loại xuất sắc.
Hầu hết giáo viên có tinh thần trách nhiệm cao đối với giảng dạy và
nghiên cứu, không ngừng trao đổi kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn.
2.1.1.4. Về số lượng học sinh
Năm 2013-2014 trường Tiểu học Sơn Lâm có 201 học sinh (nữ 95 em,
nam 106 em) được học ở 2 điểm trường: điểm trường vùng chính gồm 6 lớp gồm
123 em và điểm trường vùng lẻ 78 em.
Trường được chia thành 5 khối lớp với 12 lớp học:
Khối lớp Số lớp Số lượng học sinh
Khối một 2 46 học sinh
Khối hai 2 36 học sinh
Khối ba 2 33 học sinh
Khối bốn 2 43 học sinh
Khối năm 2 43 học sinh
2.1.1.5. Về công tác tuyển sinh
Công tác tuyển sinh vào lớp 1: Nhà trường huy động trẻ vào lớp 1 năm
học 2013 - 2014 có 45/45 em đạt chỉ tiêu 100 %. Đa số, số lượng học sinh được
huy động tại 2 điểm trường Mầm non của xã Sơn Lâm.
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 18 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
2.1.1.6. Về cơ sở vật chất

Chương trình Âm nhạc lớp 3 gồm 11 bài hát chính khóa được giáo viên
triển khai dạy ở hai lớp 2A và 2B với số lượng đầy đủ là 35 tiết/ 35 tuần. Đối với
lớp 3 có hai nội dung là học hát và phát triển khả năng Âm nhạc.
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 19 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
a. Học hát
Th
ứ tự
Bài hát Tác giả Tính chất Âm nhạc
Loại
nhịp
1 Quốc ca Việt Nam Văn Cao Nhịp đi - Hùng mạnh C
2 Bài ca đi học Phan Trần Bảng Nhịp đi - Khỏe 2/4
3 Đếm sao Văn Chung Vừa phải - Nhịp nhàng 3/4
4 Gà gáy Dân ca Cống
Lời mới: Huy Trân
Vui - Linh hoạt 2/4
5 Lớp chúng ta đoàn kết Mộng Lân Hơi nhanh - Vui 2/4
6 Con chim non Dân ca Pháp Vừa phải - Nhịp nhàng 3/4
7 Ngày mùa vui Dân ca Thái
Lời mới: Hoàng Lân
Rộn ràng - Vui - Hơi nhanh 2/4
8 Em yêu trường em Hoàng Vân Nhịp nhàng - Nhanh vui C
9 Cùng múa hát dưới trăng Hoàng Lân Vui - Nhịp nhàng 3/8
10 Chị ong nâu và em bé Tân Huyền Vừa phải - Nhí nhảnh 2/4
11 Tiếng hát bạn bè mình Lê Hoàng Minh Vừa phải 2/4
b. Phát triển khả năng Âm nhạc: bao gồm các nội dung:
- Nghe nhạc

thu của học sinh)
- Củng cố toàn bài, tập hát đúng, thuộc lời ca, nâng cao chất lượng tiếng
hát và tập diễn cảm.
- Hát kết hợp vận động phụ họa hoặc gõ đệm, tập biểu diễn bài hát.
- Kiểm tra các nhóm tổ và cá nhân
Chúng tôi được tham dự một tiết dạy của giáo viên bộ môn Âm nhạc,
đồng thời tiến hành hỏi ý kiến học sinh, các giáo viên đồng nghiệp, đặc biệt xin ý
kiến lãnh đạo nhà trường về dạy học Âm nhạc lớp 3, chúng tôi có kết quả đánh
giá như sau:
ST
T
Các bước
Mức độ đạt đươc
Tốt Khá Trung bình Yếu
1 Giới thiệu bài hát X
2 Nghe hát mẫu X
3 Đọc lời ca X
4 Tập hát từng câu X
5 Hát cả bài X
6 Củng cố, kiểm tra X
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 21 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
Theo trình tự này, việc dạy học tập bài hát lớp 3 (tiết 1) trường Tiểu học
Sơn Lâm chưa được triển khai đầy đủ, học sinh chưa được thực hiện các kĩ năng
kết hợp gõ đệm, vỗ tay, vận động minh họa. Giáo viên chưa nắm chắc các nội
dung cần triển khai cho hai tiết trong một bài hát. Bên cạnh đó, trong quá trình
tìm hiểu, khảo sát chúng tôi nhận thấy phương pháp dạy cụ thể nhằm giúp học
sinh lĩnh hội kiến thức chưa được tạo hiệu quả thiết thực đối với học sinh.

được tổ chức một cách linh hoạt giúp học sinh lĩnh hội những kiến thức thuộc về
văn hóa Âm nhạc cách nhẹ nhàng, sâu sắc. Đặc biệt sự linh hoạt trong kết hợp trò
chơi giúp giờ học thêm phong phú, sinh động hơn. Tại trường Tiểu học Sơn Lâm,
giáo viên đã biết áp dụng các phương pháp kiểm tra, đánh giá khá hiệu quả: tổ
chức cho học sinh trình bày cá nhân, nhóm, tổ và giáo viên có thể tranh thủ kiểm
tra mức độ tiếp thu của các em. Tuy nhiên, nếu giáo viên áp dụng công nghệ thông
tin trong khâu kiểm tra, đánh giá sẽ mang lại hiệu quả thiết thực cho giờ dạy.
Một tác phẩm Âm nhạc là sự kết tinh các yếu tố nghệ thuật, của cảm xúc,
giá trị văn hóa, tư tưởng tình cảm của con người. Thông thường, sau khi học
xong bài hát, giáo viên thường đặt câu hỏi: “Qua bài hát, giáo dục các em điều
gì?” Đây là một điểm tích cực nhằm giúp học sinh nắm được chủ đề, tư tưởng
của bài hát. Tuy nhiên, cách đặt câu hỏi như vậy khiến học sinh nhàm chán, giáo
viên cần có các hình thức phù hợp như dẫn dắt bằng lời, kể chuyện tạo nên sự đa
dạng trong phương pháp dạy học.
b. Phát triển khả năng Âm nhạc
Nội dung tập nhận biết tên một số nốt nhạc trên khuông và tập viết các nốt
nhạc trên khuông được giáo viên triển khai khá hiệu quả tại khối lớp 3, học sinh
nhận biết và viết được các hình nốt cũng như khóa Son. Học sinh được lĩnh hội
hai câu chuyện thông qua việc kể chuyện của giáo viên kết hợp tranh minh họa,
khai thác tìm hiểu nội dung câu chuyện và kĩ năng tập kể chuyện của học sinh.
Theo điều tra đa số các em đều nắm bắt tốt nội dung câu chuyện. Bên cạnh đó,
học sinh đã nắm được tên và đặc điểm bên ngoài các nhạc cụ dân tộc đã được
giáo viên giới thiệu.
Tuy nhiên, do sự hạn chế về cơ sở vật chất, giáo viên chỉ sử dụng công
nghệ thông tin khi cần thiết nên nội dung học hát và nội dung phát triển khả năng
Âm nhạc chủ yếu giáo viên dạy chay nên việc nghe nhạc và tổ chức trò chơi Âm
nhạc chưa được tiến hành hiệu quả.
2.1.2.3. Đồ dùng dạy học
Nếu dạy học nói chung cần có thiết bị, đồ dùng dạy học hỗ trợ thì dạy học
Âm nhạc càng không thể thiếu. Để dạy học Âm nhạc cần có một số phương tiện

Theo điều tra, khối 3 tại trường Tiểu học Sơn Lâm có 33 học sinh (lớp 3A:
17 học sinh, lớp 3B: 16 học sinh). Nhìn chung, học sinh ngoan, năng động, tích
cực trong học tập, có khả năng tiếp thu Âm nhạc tốt. Bên cạnh đó, tồn tại một số
ít học sinh chay lười học tập, xem Âm nhạc là môn phụ ít đầu tư học tập, một số
học sinh tiếp nhận Âm nhạc chưa tốt, phải luyện tập nghe nhạc thường xuyên
mới nắm bắt được giai điệu bài hát.
SVTH: Phan Thị Ánh Nguyệt 24 Niên khóa: 2010 - 2014
Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm
nhạc lớp 3
trường Tiểu học Sơn Lâm - Hương Sơn - Hà Tĩnh
Theo khảo sát, có 24 học sinh chiếm 73% yêu thích môn Âm nhạc, số học
sinh còn lại xem Âm nhạc là một bộ môn bắt buộc cần học trong chương trình,
không có thái độ say mê với môn học. Nhìn chung, tất cả các em đều thích và có
mong muốn được học các tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin. Khi được
hỏi em Hồ Đình Tài (lớp 3B) về vấn đề giải pháp nâng cao hiệu quả dạy học
trong môn Âm nhạc, em trả lời: “Em muốn có tiết dạy Âm nhạc được diễn ra sổi
nổi, cô giáo tổ chức thật nhiều trò chơi và cô hát mẫu cho chúng em nghe nữa”.
Như vậy, học sinh chính là chủ thể trong hoạt động dạy học. Muốn nâng
cao giáo dục, trước hết cần được đáp ứng những nguyện vọng tối thiểu cho các
em. Đối với môn Âm nhạc, giáo viên và cả học sinh cần linh hoạt trong hoạt
động tương tác giữa thầy và trò, điều này sẽ mang lại hiệu quả cho chính giáo
viên và học sinh trong hoạt động dạy học Âm nhạc.
2.1.2.6. Ban chỉ đạo các cấp
Về phía Ban giám hiệu, trường có 1 hiệu trưởng: thầy giáo Nghiêm Trọng
Minh và 1 hiệu phó: cô giáo Lê Thị Hương. Về phía ban ngành, trường có 1 chủ
tịch công đoàn, 1 tổng phụ trách và 2 tổ trưởng chuyên môn (tổ trưởng tổ 1, 2, 3:
cô giáo Trần Thị Hồng Phước; tổ trưởng tổ 4, 5: cô giáo Trần Thị Thanh Hà).
Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên theo dõi, đôn đốc giáo viên trong
trường nói chung và giáo viên Âm nhạc nói riêng thực hiện giảng dạy tốt, đúng
quy trình theo chuẩn kiến thức kĩ năng, đồng thời đại diện lãnh đạo nhà trường