BIỂU DIỄN TRI THỨC VÀ
BIỂU DIỄN TRI THỨC VÀ
GIẢI TOÁN TỰ ĐỘNG
GIẢI TOÁN TỰ ĐỘNG
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001
Hoàng Kiếm
Đỗ Văn NhơnNỘI DUNG:
NỘI DUNG:
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001
ª
Tổng quan về biểu diễn tri thức và
giải toán dựa trên tri thức.
ª
Mạng suy diễn và tính toán
ª
Mô hình tri thức các đối tượng
tính toán.PHẦN 1. TỔNG QUAN
PHẦN 1. TỔNG QUAN
I.
I.
Khái niệm về Tri thức và biểu diễn tri thức.
Khái niệm về Tri thức và biểu diễn tri thức.
II.

1.3 Các dạng tri thức
1.3 Các dạng tri thức
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 20011.1 Khái niệm tri thức
1.1 Khái niệm tri thức
°
Tri thức không có được đònh nghóa chính xác
Tri thức không có được đònh nghóa chính xác
°
Khái niệm: Tri thức (knowledge) là sự hiểu biết về
Khái niệm: Tri thức (knowledge) là sự hiểu biết về
một lónh vực của chủ đề.
một lónh vực của chủ đề.
°
Lónh vực: miền chủ đề được chú trọng.
Lónh vực: miền chủ đề được chú trọng.
ª
Tri thức thøng bao gồm các khái niệm, các loại sự
Tri thức thøng bao gồm các khái niệm, các loại sự
kiện, các luật, ...
kiện, các luật, ...
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001Ví dụ:
Ví dụ:
1. Kiến thức về một lónh vực y học và khả năng chẩn
1. Kiến thức về một lónh vực y học và khả năng chẩn

sở tri thức cho các hệ chuyên gia, các hệ cở sở tri thức
và các hệ giải bài toán dựa trên tri thức.
và các hệ giải bài toán dựa trên tri thức.
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001Công cụ cho việc biểu diễn tri thức
Công cụ cho việc biểu diễn tri thức
°
Các cấu trúc dữ liệu cơ bản: dãy, danh sách, tập hợp,
Các cấu trúc dữ liệu cơ bản: dãy, danh sách, tập hợp,
mẫu, ...
mẫu, ...
°
Các cấu trúc dữ liệu trừu tượng: ngăn xếp, hàng đợi.
Các cấu trúc dữ liệu trừu tượng: ngăn xếp, hàng đợi.
°
Các mô hình toán học: đồ thò, cây.
Các mô hình toán học: đồ thò, cây.
°
Các mô hình đối tượng.
Các mô hình đối tượng.
°
Các ngôn ngữ đặc tả tri thức.
Các ngôn ngữ đặc tả tri thức.
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001Ví dụ:
Ví dụ:

c
: 3 đường cao tương ứng với 3 cạnh của
tam giác.
•
S : diện tích tam giác.
•
p : nửa chu vi của tam giác.
•
R : bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác.
•
v.v...
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001Tập các công thức trong tam giác gồm:
Tập các công thức trong tam giác gồm:
•
f
1
: α + β + γ = π (radian).
•
f
2
: a
2
= b
2
+ c
2
- 2.b.c.cos α

1.3 Các dạng tri thức
°
Tri thức mô tả: các khái niệm, các đối tượng cơ bản.
Tri thức mô tả: các khái niệm, các đối tượng cơ bản.
°
Tri thức cấu trúc: các khái niệm cấu trúc, các quan hệ,
Tri thức cấu trúc: các khái niệm cấu trúc, các quan hệ,
các đối tượng phức hợp, ...
các đối tượng phức hợp, ...
°
Tri thức thủ tục: các luật dẫn, các thủ tục xử lý, các
Tri thức thủ tục: các luật dẫn, các thủ tục xử lý, các
chiến lược, …
chiến lược, …
°
Tri thức meta: tri thức về các dạng tri thức khác và
Tri thức meta: tri thức về các dạng tri thức khác và
cách sử dụng chúng.
cách sử dụng chúng.
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001II. CẤU TRÚC CỦA HỆ GIẢI TOÁN
II. CẤU TRÚC CỦA HỆ GIẢI TOÁN
DỰA TRÊN TRI THỨC
DỰA TRÊN TRI THỨC
2.1 Cấu trúc hệ thống
2.1 Cấu trúc hệ thống
2.2 Vấn đề biểu diễn tri thức
2.2 Vấn đề biểu diễn tri thức

Bộ suy diễn
Bộ suy diễn sẽ áp dụng kiến thức được lưu trữ trong cơ
sở tri thức để giải quyết hay tìm lời giải cho các bài
toán đặt ra.
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001
Hệ giải toán thông minh có thể giải được các dạng bài
toán tổng quát trong một miền tri thức.Sự tách biệt của bộ suy diễn và cơ sở tri thức là
Sự tách biệt của bộ suy diễn và cơ sở tri thức là
một tiêu chuẩn quan trọng.
một tiêu chuẩn quan trọng.
1. V
1. Việc biểu diễn tri thức sẽ được thực hiện một cách tự
nhiên hơn, gần gũi hơn với quan niệm của con người.
2. Các nhà thiết kế hệ thống sẽ tập trung vào vệc nắm
bắt và tổ chức cơ sở tri thức hơn là phải đi vào những
chi tiết cho việc cài đặt trên máy tính.
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001
Sự tách biệt: tính độc lập tương đối giữa cơ sở tri thức
và bộ suy diễn. Cần có sự tách biệt này vì:3.
3. Giúp tăng cường tính mô-đun hóa của phần cơ sở tri
thức, bộ suy diễn và bộ phận cập nhật, hiệu chỉnh kiến
thức. Sự bổ sung hay loại bỏ bớt một phần kiến thức sẽ
không gây ra những hiệu ứng lề cho các thành phần
khác trong hệ thống.

Các phương pháp suy diễn tự động nhằm vận dụng
kiến thức đã biết trong quá trính lập luận giải quyết
vấn đề trong đó quan trọng nhất là các chiến lược điều
khiển giúp phát sinh những sự kiện mới từ các sự kiện
đã có.
•
Xây dựng và phát triển các phương pháp biểu diễn tri
thức là một hướng nghiên cứu quan trọng cho các nhà
nghiên cứu về Trí tuệ Nhân tạo
Đại Học Quốc Gia TP.HCM - 2001

Trích đoạn giải toán trên máy tính

---