Nuyễn Thùy Dung
TRÍCH YẾU
Lạm phát là một vấn đề vừa như là một sự vận động tất yếu của nền
kinh tế thị trường – vừa là nỗi lo âu của các nhà chính khách.
Thật vậy! Trong kinh tế học, lạm phát là sự tăng lên theo thời gian của
mức giá chung của nền kinh tế. Trong một nền kinh tế, lạm phát là sự mất
giá trị thị trường hay giảm sức mua của đồng tiền. Khi so sánh với các nền
kinh tế khác thì lạm phát là sự phá giá tiền tệ của một loại tiền tệ so với các
loại tiền tệ khác. Thông thường theo nghĩa đầu tiên thì người ta hiểu là lạm
phát của đơn vị tiền tệ trong phạm vi nền kinh tế của một quốc gia, còn
theo nghĩa thứ hai thì người ta hiểu là lạm phát của một loại tiền tệ trong
phạm vi thị trường toàn cầu. Phạm vi ảnh hưởng của hai thành phần này
vẫn là một chủ đề gây tranh cãi giữa các nhà kinh tế học vĩ mô. Ngược lại
với lạm phát là giảm phát. Một chỉ số lạm phát bằng 0 hay một chỉ số
dương nhỏ thì được người ta gọi là sự "ổn định giá cả".
Vậy hai cường quốc thế giới là Mỹ và Trung Quốc đã làm như thế nào
để kìm hãm lạm phát? Hãy cùng nhóm chúng tôi đi tìm hiểu.
vi
Nuyễn Thùy Dung
NHẬP ĐỀ
Sau hơn 3 tuần lễ tìm hiểu, tìm kiếm thông tin trên mạng, những kiến
thức về môn kinh tế vĩ mô, nhóm chúng tôi đã tìm hiểu về “Chính sách kìm
hãm lạm phát giữa Mỹ và Trung Quốc”
Qua đó, nhóm chúng tôi định hướng đạt được những mục tiêu sau
trong đề án báo cáo này:
Mục tiêu 1: Tìm kiếm được các thông tin, biểu mẫu về tình hình lạm
phát trong những năm gần đây của Mỹ và Trung Quốc
Mục tiêu 2: Tìm hiểu các chính sách mà cả 2 cường quốc trên đã –
đang – và sẽ làm để kìm chế việc mất giá đồng tiền
Mục tiêu 3: So sánh được kết quả của những chính sách mà 2 quốc
5. -
6. -
7. -
8. -
Bảng 1: Bảng phân công công việc
Nuyễn Thùy Dung
(PPP), vẫn còn thấp so với rất nhiều nền kinh tế khác trên thế giới (thứ 104
trên 183 quốc gia năm 2007).
Trong những năm gần đây, GDP bình quân đầu người Cộng hòa Nhân
dân Trung Hoa tăng lên nhanh chóng nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định ở
mức cao. Năm 2005, 70% GDP của Trung Quốc là trong khu vực tư nhân.
Khu vực kinh tế quốc doanh chịu sự chi phối của khoảng 200 doanh nghiệp
quốc doanh lớn, phần nhiều ở trong các ngành dịch vụ tiện ích (điện, nước,
điện thoại ), công nghiệp nặng, và nguồn năng lượng.
Kể từ năm 1978 chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã cải cách
nền kinh tế từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung theo mô hình Liên Xô
sang một nền kinh tế theo định hướng thị trường trong khi vẫn duy trì thể chế
chính trị do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo. Chế độ này được gọi bằng
tên "Chủ nghĩa Xã hội mang màu sắc Trung Quốc", là một loại kinh tế hỗn
hợp. Các cải cách quyết liệt từ những năm 1978 đã giúp hàng triệu người thoát
nghèo, đưa tỷ lệ nghèo từ 53% dân số năm 1981 xuống còn 8% vào năm 2001.
Để đạt được mục tiêu này, chính quyền đã chuyển đổi từ chế độ hợp tác
xã sang chế độ khoán đến từng hộ gia đình trong lĩnh vực nông nghiệp, tăng
quyền tự chủ của các quan chức địa phương và các thủ trưởng nhà máy, cho
phép sự phát triển đa dạng của doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực dịch vụ và
11
Nuyễn Thùy Dung
công nghiệp nhẹ và mở cửa nền kinh tế để tăng ngoại hối và đầu tư nước
ngoài. Chính phủ đã tập trung vào việc gia tăng thu nhập, sức tiêu thụ và đã áp
dụng nhiều hệ thống quản lý để giúp tăng năng suất. Chính phủ cũng đã tập
thấp -2,20% trong 3/1999.
Tỷ lệ lạm phát tại Trung Quốc tháng 12/2010 giảm xuống 4,5% từ mức
5,1%, cao nhất trong 28 tháng.
Tăng trưởng sản xuất Trung Quốc tháng 12/2010 tăng trưởng chậm lại
do chính phủ thắt chặt chính sách tiền tệ và đóng cửa các nhà máy tiêu tốn
nhiều năng lượng và gây ô nhiễm nặng.
Chỉ số sản xuất PMI tháng 12/2010 của Trung Quốc giảm xuống mức
53,9 từ mức 55,2.
14
Nuyễn Thùy Dung
Tỷ lệ lạm phát tại Trung Quốc cuối năm 2010 giảm xuống 4,5% từ mức
5,1%, cao nhất trong 28 tháng, theo dự báo của nhóm chuyên gia kinh tế làm
việc tại Bank of America Merrill Lynch và China International Capital Corp.
CICC ước tính chỉ số giá tiêu dùng tháng 12/2010 tăng 4,5% so với cùng
kỳ năm trước, trong khi dự báo của Bank of America Merrill Lynch là 4,8%.
Hình 4: Chỉ số lạm phát của Trung Quốc từ 1/2008 đến 1/2011 – Nguồn:
http://www.tradingeconomics.com
Lạm phát đã giảm nhanh chóng trong giai đoạn 1995-1999 nhờ chính
sách tiền tệ thắt chặt hơn của ngân hàng trung ương và các biện pháp kiểm
soát giá thực phẩm chặt chẽ hơn.
15
Nuyễn Thùy Dung
Khả năng tăng trưởng kinh tế nhanh trong thập kỷ qua dẫn đến tình trạng
kinh tế quá nóng và lạm phát, điều có thể khiến tăng trưởng kinh tế của Trung
Quốc có thể bị tác động tiêu cực trở lại. Các quan chức Trung Quốc phủ nhận
rằng tổng thể nền kinh tế của mình là quá nóng, dù họ công nhận rằng một vài
nơi nhất định đang nóng lên như ở những nơi có hạ tầng yếu kém khiến khó
khăn hơn cho việc kiểm soát kinh tế.
Hình 5: Chỉ số lạm phát từ 2003-2010 – Nguồn:
http://www.indexmundi.com/china
7) Ngăn chặn kịp thời tình trạng giá cả nguyên nhiên vật liệu leo thang.
8) Kiên trì thực hiện “chế độ trách nhiệm bao gạo” đối với tỉnh trưởng
và “chế độ trách nhiệm rổ rau” đối với thị trưởng.
Trung Quốc xiết chặt chính sách tiền tệ năm 2008
Như vậy, biện pháp thắt chặt tiền tệ phải được tiến hành có liều lượng, có
lộ trình và đồng thời với quản lý thị trường, quản lý giá cả, thúc đẩy sản xuất
nông nghiệp phát triển và hỗ trợ người dân có thu nhập thấp.
•2009
Chính phủ Trung Quốc kỳ vọng gói kích thích kinh tế 600 tỷ USD của
nước này sẽ giúp tạo việc làm và duy trì tốc độ tiêu dùng của người dân.
Chính phủ cũng đã yêu cầu các ngân hàng tăng cường cho vay, để đạt mục
tiêu cho vay tổng số tiền 588 tỷ USD trong năm 2009. Mục tiêu tăng cung tiền
19
Nuyễn Thùy Dung
năm nay của Trung Quốc đã được điều chỉnh lên mức 17% so với năm ngoái,
từ mức 14,8% đặt ra trong tháng 11.
Vào giữa tháng 12/2009, Hội đồng Nhà nước Trung Quốc đã công bố
một loạt chính sách nhằm kích thích hoạt động cho vay, bao gồm việc mở
rộng phát hành trái phiếu doanh nghiệp liên quan tới cơ sở hạ tầng và nới rộng
quyền hạn cho các ngân hàng trong việc định lãi suất cho vay.
Vào ngày 22/12/2009, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã tiến hành
cắt giảm lãi suất lần thứ 5 liên tiếp từ tháng 9 tới nay, đưa lãi suất cơ bản cho
vay và gửi tiết kiệm kỳ hạn 1 năm đồng Nhân dân tệ xuống mức lần lượt là
5,31% và 2,25%.
Giá tiêu dùng CPI của Trung Quốc tăng 1,9% trong tháng 12, sau khi
tăng 0,6% trong tháng 11. Giá sản xuất tăng 1,7% sau khi giảm trong 12 tháng
trước đó.
•2010
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 10 vừa qua đã tăng lên 4,4% so
với cùng thời kỳ vào năm ngoái, phá kỷ lục trong vòng 25 tháng. Giá thực
thương mại 6, bắt buộc các ngân hàng phải dành lại một tỷ lệ kỷ lục 18,5%
lượng tiền gửi họ nhận được. Và nhằm giảm áp lực tăng giá nhân dân tệ,
Chính phủ đã thông báo, các nhà xuất khẩu sẽ không còn phải chuyển đổi
ngoại tệ kiếm được thành nhân dân tệ nữa.
Bên cạnh các yêu cầu về tỷ lệ lãi suất và dự trữ, PBOC vẫn sử dụng
những công cụ phi thị trường như hạn ngạch cho vay và “nguyên tắc cửa sổ”
(window guidance) đối với các ngân hàng. Nguyên tắc này khiến liên tưởng
tới chủ nghĩa tập đoàn tại Nhật Bản thời kỳ hậu chiến. Ngân hàng Trung ương
triệu tập một cuộc họp giữa các lãnh đạo ngành ngân hàng và cung cấp một số
thông điệp về nghiệp vụ. Năm 2010, PBOC kích thích các ngân hàng trở lại
với hoạt động gia công, vận tải giao nhận và công nghiệp văn hóa.
22
Nuyễn Thùy Dung
Nếu “nguyên tắc cửa sổ” ảnh hưởng đến xu hướng cho vay, thì hạn mức
tín dụng của Trung Quốc kiểm soát về số lượng.
Năm 2010, Trung Quốc thiết lập hạn ngạch tín dụng là 7,5 nghìn tỷ Nhân
dân tệ (NDT). Tuy nhiên, các NHTM đã sử dụng tới ¼ hạn ngạch ngay trong
2 tháng đầu tiên và hơn 99% đến cuối tháng 11.
10 chính sách kinh tế nổi bật của Trung Quốc năm 2010
Sáu lần nâng tỉ lệ dự trữ bắt buộc
Trong năm nay, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã 6 lần tăng tỷ lệ
dự trữ bắt buộc. Mức nâng mỗi lần là 50 điểm cơ bản (0,5%), từ 15,5% vào
cuối năm 2009 lên mức cao kỉ lục là 18,5% tháng 12/2010 để hút bớt tiền khỏi
lưu thông.
Hình 8: rút bớt tiền lưu thong trên thị trường
bằng việc tăng lãi suất huy động vốn
23
Nuyễn Thùy Dung
Nỗ lực hạ nhiệt thị trường nhà đất
Chính phủ nước này đưa ra quy định, những gia đình muốn vay tiển để
2011.
Việc này đã làm tăng doanh số bán ôtô tháng 11 ở nước này. Theo số liệu
của Hiệp hội ôtô khách Trung Quốc, hơn 1,28 triệu ôtô đã được bán vào tháng
11- tăng 27% so với năm trước đó và 10,5% so với tháng 10. Các chuyên gia
cho rằng, doanh số ôtô nội địa vượt quá 17,5 triệu chiếc trong năm 2010.
Xây dựng đường sắt cao tốc
Trung Quốc sẽ đầu tư 3 – 4 nghìn tỷ NDT (tương đương 451 – 601 tỷ
USD) vào ngành đường sắt cao tốc như một phần của kế hoạch 5 năm lần thứ
12 (2011 – 2015).
Trong hội nghị đường sắt cao tốc thế giới lần thứ 7, Trung Quốc đã ký 8
biên bản ghi nhớ và thỏa thuận với 8 thành phố về việc hợp tác xây dựng
đường sắt cao tốc. Việc này đã làm cho cổ phiếu các công ty liên quan đến
đường sắt tăng giá.
26
Nuyễn Thùy Dung
Hình 11: đường sắt cao tốc – Nguồn: http://www.google.com
Trong khi tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh – Thượng Hải – tuyến
đường sắt dài nhất và nhanh nhất Trung Quốc bắt đầu vận hành năm 2011,
hàng nghìn km đường sắt cao tốc khác vẫn tiếp tục được xây dựng. Bộ trưởng
Bộ Đường sắt Liu Zhijun nói rằng Trung Quốc đang dẫn đầu thế giới với
mạng lưới đường sắt cao tốc dài 7.531 km. Con số này sẽ được mở rộng lên
13.000 km vào năm 2012 và 16.000 km vào năm 2020.
Năng lượng sạch
Năng lượng nguyên tử, gió, ánh sáng mặt trời được hưởng những chính
sách vô cùng thuận lợi trong năm 2010 khi Trung Quốc muốn tăng việc sản
xuất năng lượng sạch lên 15% trong kế hoạch 5 năm lần thứ 12 (2011 – 2015).
27
Nuyễn Thùy Dung
Hình 12: năng lượn sạch cho Trái Đất – Nguồn: http://www.google.com
Theo số liệu từ cục quản lý năng lượng Quốc gia, 62% lượng đầu tư
bằng điện - xăng hoặc chạy hoàn toàn bằng điện. Mức hỗ trợ là 50.000 NDT
tại 5 thành phố lớn là Thượng Hải, Thâm Quyến, Trường Xuân, Hàng Châu và
Hợp Phì.
Theo Văn phòng xúc tiến ôtô điện Thượng Hải, đến năm 2012, thành phố
sẽ có 100.000 ôtô điện với tổng trị giá là 30 tỷ NDT. Khoảng 60% trong số đó
thuộc sở hữu của cá nhân.
30
Copyright: Tài liệu đại học ©