Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG


 !"#
$%&'()*+
, /0
CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917 VÀ CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ
CÁCH MẠNG (1927 – 1921)

1,234
53678953:3;<;=5>?6@6ABC7>DED;?FG1,-H,IEEC8;,J3;<;
K;/HL,M;>DG1,-H,IE/:9DK;7N
Bài giải chi tiết
* Khâu yếu nhất trong chuỗi các nước đế quốc :
+ Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, chủ nghĩa đế quốc trở thành hệ thống, chúng cấu kết với nhau
thành một thế lực chính trị siết chặt nhân dân lao động ở chính quốc và nhân dân thuộc địa.
+ Muốn bứt tung sợi dây đang siết chặt nhân loại đó, trước hết phải tìm nơi nào yếu nhất trong toàn
bộ hệ thống của nó. Và theo Lênin khâu yếu nhất là đế quốc Nga.
* Nga lại là khâu yếu nhất do :
+ Mâu thuẫn nội bộ tại nước Nga rất phức tạp, nhiều mâu thuẫn của chế độ phong kiến chưa được
giải quyết xong (phong kiến với nông dân; phong kiến với tư sản; đế quốc Nga với các dân tộc ).
Những mâu thuẫn mới trong thời đại đế quốc chủ nghĩa (đế quốc với đế quốc); đế quốc với thuộc
địa; tư sản với vô sản). Nước Nga là nơi tập trung tất cả những mâu thuẫn đó và ngày càng trở nên
nặng nề, gay gắt hơn.
+ Sự thành lập Đảng Bôn-sê-vích, cùng với sự lãnh đạo của Lê-nin. Đây là yếu tố quyết định, là
động lực chính chặt đứt khâu yếu nhất (nước Nga) trong hệ thống tư bản chủ nghĩa.
1,23(4
7+OE,PEQ3RS3H;T7<;=5Q1;TE6@E<73F7UV/:WCXEC7EY
;IE>D/Z;/3[=;T-H,;T7Q3RS3H;<;=5U
S+\678373;I];?17;7^=/_;;YL,-0EC8<;=5E<73N
Bài giải chi tiết

- Phái Men-sê-vích và Xã hội cách mạng sau khi giành chính quyền đã nhường cho giai cấp tư sản.
1,23`4
\6784
7+a=WK;7;:/H73;,b;;<;=54;<;=5Q1;TE6@E<73>D
;<;=5cdb3;Te7E<O3N
S+VE<(/HE<W%.)3L,-HE/f3D;YL,-0Sg;8/Oh7S\N
Bài giải chi tiết
7Ua=WK;7;:/H73;,b;;<;=54Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai và cách
mạng xã hội chủ nghĩa tháng mười vì có đầy đủ những tiền đề khách quan và chủ quan:
- Sau cải cách nông nô 1861, chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ ở Nga, và từ đầu thế kỷ XX,
nước Nga đã chuyển lên chủ nghĩa đế quốc. Quá trình tập trung sản xuất, tập trung tư bản diễn ra
mạnh, hình thành những công ty độc quyền. Tư bản tài chính cũng ra đời…Chủ nghĩa đế quốc đã tạo
ra những tiền đề kinh tế và chính trị cho cách mạng bùng nổ.
- Việc Nga hoàng đưa nước Nga tham gia vào chiến tranh thế giới thứ nhất làm cho nước Nga trở
thành nơi tập trung cao độ những mâu thuẫn của chủ nghĩa đế quốc.
+ Mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Nga với chế độ Nga hoàng.
+ Mâu thuẫn giữa tư sản với vô sản.
+ Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ phong kiến.
+ Mâu thuẫn giữa đế quốc Nga với các đế quốc khác.
- Năm 1917, chiến tranh thế giới thứ nhất đã đẩy chế độ chuyên chế Nga hoàng đến bờ vực của sự
sụp đổ. Kinh tế bị tàn phá, suy sụp…Nạn đói xảy ra trầm trọng…Chính quyền Nga hoàng thối nát và
bất lực. Các tầng lớp nhân dân lao động không thể sống như trước được nữa. Nước Nga trở thành
khâu yếu nhất trong sợi dây chuyền đế quốc chủ nghĩa mà cách mạng có thể chọc thủng.
- Nhân tố quyết định là giai cấp vô sản Nga đã trưởng thành và đủ sức làm cách mạng; đã có một
đảng cách mạng chân chính (Đảng Bônsêvich) đứng đầu là Lênin, từng được diễn tập qua cuộc cách
mạng 1905-1907.
- Các cuộc cách mạng ở Nga trong năm 1917 đã được chuẩn bị đầy đủ về mặt tư tưởng, lý luận:
+ Khi giai cấp tư sản thoả hiệp với chế độ chuyên chế, không dám làm cách mạng tư sản, Lênin
chỉ rõ giai cấp vô sản Nga phải tiến hành cách mạng dân chủ tư sản, lật đổ chế độ Nga hoàng để
sau đó tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Bài giải chi tiết
a) Cách mạng tháng Hai năm 1917 ở Nga là cách mạng dân chủ tư sản : vì đã thực hiện nhiệm
vụ của cuộc cách mạng dân chủ tư sản.
- Nhiệm vụ đặt ra cho cách mạng là giai cấp nông dân và đông đảo quần chúng nhân dân lao động,
ngoài ra còn có binh lính.
b) Mối quan hệ giữa cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới với cách mạng xã hội chủ nghĩa :
- Theo lí luận cụ thể của chủ nghĩa Mác – Lênin giữa cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới và cách
mạng xã hội chủ nghĩa không có bức tường ngăn cách. Vì mục tiêu cuối cùng của giai cấp công nhân
là lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa, thiết lập nền chuyên chính vô sản.
- Cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới là thời kì chuẩn bị để làm cách mạng xã hội chủ nghĩa và tiến
thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa.
c) Cụ thể ở Nga :
- Đảng Bôn-sê-vích lãnh đạo Cách mạng dân chủ tư sản tháng Hai năm 1917 thắng lợi, lật đổ nền
quân chủ chuyên chế Nga hoàng nhưng quyền lực lại rơi vào tay giai cấp tư sản.
- Trước tình hình đó Lê-nin về nước tháng 4 năm 1917 để lãnh đạo cách mạng. Người đã đọc Luận
cương tháng Tư tại hội nghị Đảng Bôn-sê-vích nêu lên nhiệm vụ : hải chuyển Cách mạng dân chủ tư
sản sang Cách mạng xã hội chủ nghĩa và giành lấy “toàn bộ chính quyền về tay Xô viết”.
- Nhờ sự lãnh đạo kịp thời của Đảng Bôn-sê-vích đứng đầu là Lênin nên Cách mạng tháng Mười
Nga đã diễn ra nhanh chóng và giành được thắng lợi.
1,23k4
lgj6mG3i/dn;>0;,b;<;=5cdb3;Te7E<O37W7';f+
d-3@3EY;>D;o=34
+53678<;=5E<73'+Wp@l?)6.)>Y;;TEC]<EEC3[;<;=5
Sg]]<]8DS\N53678:3/:9D=bEG@aCIEL,qCIE3H=EC89f;
6rN
(+5367867,6mG3iE<a=WG@a]<EEC3[;<;=5Sg]]<]
8DS\G?;hj7Np@l?)6.)>Y;/d;,-[K6<;9_;/I,EC7=bE;<;
6<6,MEEHD8N
Bài giải chi tiết
3

+ Xô viết đại biểu (vô sản).
 Cục diện này không thể kéo dài.
- Trước tình hình đó Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích đã xác định đường lối tiếp theo của cách mạng
Nga là chuyển từ cách mạng dân chủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa (lật đổ chính quyền tư
sản lâm thời).
- Trước hết, chủ trương đấu tranh hòa bình để tập hợp lực lượng  quần chúng đã tin theo Lê-nin
và Đảng Bôn-sê-vích.
- Đầu tháng 10/1917, không khí cách mạng bao trùm cả nước. Lê-nin đã về nước trực tiếp lãnh đạo
khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.
S+3RS3H>DGHEL,@;T7;,b;GF3e74
+ Đêm 24/10/1917 bắt đầu khởi nghĩa. Các đội Cận vệ đỏ đã nhanh chóng chiếm được những vị trí
then chốt ở Thủ đô.
+ Đêm 25/10, tấn công Cung điện Mùa Đông, bắt giữ các bộ trưởng của Chính phủ tư sản. Ngày
25/10 trở thành ngày thắng lợi của Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười.
 Khởi nghĩa Pê-tơ-rô-grát giành thắng lợi.
+ Sau Pê-tơ-rô-grát là thắng lợi ở Mát-xcơ-va. Đầu 1918, cách mạng giành được thắng lợi hoàn
toàn trên đất nước Nga rộng lớn. Cách mạng tháng Mười giành thắng lợi, chính quyền đã thuộc về
tay nhân dân.
;+, 1ED;?4
4
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
+ Đảng Bôn-sê-vích và Lênin đã vạch ra đường lối cách mạng đúng đắn, động viên giai cấp công
nhân, nông dân và một bộ phận binh lính đứng lên làm cách mạng, tự giải phóng khỏi ách thống trị
và bóc lột của giai cấp tư sản, địa chủ, trở thành người người chủ đất nước, xã hội.
+ Sức mạnh của khối đoàn kết công – nông và tài năng lãnh đạo của những người cộng sản đã đưa
đất nước vượt qua cơn thử thách nguy hiểm, đã lật đổ chính phủ lâm thời tư sản, đập tan sự can thiệp
vũ trang của các nước đế quốc và sự phá hoại của các lực lượng phản động trong nước.
(+u,7SD3<;=5E<O37/dn;Wd-.,=bE6mG3i;:93.L,7/H
O33iE7=>D:39.qe7;T76mG3i/:U
- Người Việt Nam đó là Chủ tịch Tôn Đức Thắng.

7+8D;@4
Sau Cách mạng tháng Hai tồn tại hai chính quyền song song :
+ Chính phủ lâm thời (tư sản).
+ Xô viết đại biểu (vô sản).
 Cục diện này không thể kéo dài.
- Trong đó chính quyền tư sản chiếm ưu thế. Trước tình hình đó Lê-nin từ Thuỵ Sĩ về nước, quyết
định chuyển cách mạng dân chủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa trong bản luận cương tháng
Tư (1917)
S+TEC4
5
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
“Tuyệt đối không ủng hộ chính phủ lâm thời”, thực hiện phương pháp đấu tranh hoà bình với khẩu
hiệu : “Tất cả chính quyền về tay các Xô viết”, nhằm vận động, tuyên truyền, giác ngộ quần chúng
ủng hộ cách mạng, vạch mặt bọn tư sản phản động.
;+Pc{E4
- Đây là chủ trương đúng đắn và sáng suốt của Lênin vì trong hoàn cảnh lúc bấy giờ, khả năng đấu
tranh hoà bình có thể thực hiện được :
+ Quần chúng nhân dân có trong tay chính quyền của mình là các Xô viết.
+ Hơn nữa vũ khí nằm trong tay nhân dân mà nhân dân lại ủng hộ các Xô viết.
+ Đảng Bôn-sê-vích hoạt động công khai trong quần chúng.
+ Thực hiện khả năng đấu tranh hoà bình thì rất quý vì nó đỡ tốn xương máu của nhân dân.
+ Chủ trương trên đúng đắn nên đã phát huy tác dụng qua sự kiện tháng 7 – 1917, với 50 vạn quần
chúng diễu hành hô to khẩu hiệu “Tất cả chính quyền về tay Xô viết!”, “Đả đảo chiến tranh”.
- Điều đó chứng tỏ sự tín nhiêm của quần chúng đối với Đảng và cô lập kẻ thù.
1,234
.,3i=>|>DEY;IE;T7<;=5E<O37U
Bài giải chi tiết
Sau Cách mạng Tháng Hai, nước Nga xuất hiện tình trạng hai chính quyền song song tồn tại: chính
phủ lâm thời của giai cấp tư sản và Xô Viết đại biểu công nhân và binh lính. Sau khi nắm được chính
uyền, chính phủ lâm thời đã không giải quyết những vấn đề đã hứa trước đó như vấn đề ruộng đất

Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
1,23}4
7+~e79f;6r;T7<;=5E<O37U
S+•F>DSD3n;G33i=;T7;,b;<;=5E<O37/M3>K3<;
=53iE7=EHD8N
Bài giải chi tiết
7+~e79f;6r;T7<;=5E<O374
- Đập tan ách áp bức bóc lột của chủ nghĩa tư bản và chế độ phong kiến tồn tại lâu đời ở nước Nga.
Lần đầu tiên trong lịch sử, cách mạng đã đưa công nhân, nông dân lên nắm quyền, xây dựng chế độ
mới xã hội chủ nghĩa.
- Đánh đổ chủ nghĩa tư bản ở một khâu quan trọng của nó là chủ nghĩa đế quốc, làm cho chủ nghĩa
tư bản không còn là hệ thống duy nhất trên thế giới.
- Dưới ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga, phong trào giải phóng dân tộc ở các nước
phương Đông và phong trào công nhân ở các nước phương Tây có sự gắn bó mật thiết với nhau trong
cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc.
- Cung cấp cho phong trào cách mạng thế giới những bài học kinh nghiệm quý giá.
- Đi vào lịch sử nhân loại như một sự kiện trọng đại, mở đầu thời kì mới – thời kì lịch sử thế giới
hiện đại.
S+•F>DSD3n;G33i=;T7;,b;<;=5E<O37/M3>K3<;
=53iE7=U
- Trong lúc xã hội Việt Nam đang phân hoá sâu sắc do hậu quả của đợt khai thác lần II của Pháp
thì cách mạng tháng Mười Nga thành công vang dội có tác dụng thúc đẩy cách mạng Việt Nam
chuyển sang một thời kì mới
- Dưới tác động và ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười Nga và phong trào đấu tranh giải phóng
dân tộc ở các nước phương Đông và phong trào đấu tranh của công nhân các nước tư bản phương
Tây phát trển mạnh mẽ và gắn bó mật thiết với nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ
nghĩa đế quốc.
- Lực lượng các mạng của giai cấp vô sản các nước đều tìm con đường tập hợp nhau lại để thành
lập tổ chức riêng của mình. Do đó tháng 3 năm 1919, Quốc tế Cộng sản (Quốc tế thứ III) được hình
thành ở Ma-xkơ-va, đánh dấu giai đoạn mới trong phong trào cách mạng thế giới. Các Đảng Cộng

của cách
mạng
- Lật đổ chế độ phong kiến giành chính
quyền về tay tư sản.
- Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát
triển.
- Xây dựng chế độ tư bản công nhân
- Lật đổ chế độ tư bản chủ nghĩa giành
chính quyền về tay vô sản.
- Tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa
và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Giai cấp
lãnh đạo
Tư sản và quý tộc mới Giai cấp vô sản
Động lực
chính
Tư sản và nông dân Giai cấp công nhân và giai cấp nông dân.
Tính chất Là cuộc cách mạng tư sản Là cuộc cách mạng Xã hội chủ nghĩa
Kết quả và
ý nghĩa lịch
sử
- Xác lập chế chế độ tư bản chủ nghĩa.
- Giai cấp tư bản có nhiều quyền lợi về kinh
tế và đặc quyền chính trị,
- Quần chúng nhân dân không được hưởng
quyền lợi gì và tiếp tục bị tư sản bóc lột.
- Tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát
triển mạnh mẽ.
- Mở ra thời kì thắng lợi và củng cố chủ
nghĩa tư bản.

của một hệ tư tưởng tiến bộ của thời đại - Chủ nghĩa Mác, với việc nắm chắc quy luật khách quan
8
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
cũng như chớp đúng thời cơ cách mạng, ngày 7 tháng 11 năm 1917, nhân dân lao động Nga dưới sự
lãnh đạo của Đảng Cộng sản đã làm nên cuộc cách mạng rung chuyển thế giới - Cách mạng Tháng
Mười Nga. Ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại của Cách mạng Tháng Mười là ở chỗ: nó không phải là
cuộc cách mạng thay đổi chế độ bóc lột này bằng chế độ bóc lột khác; mà là cuộc cách mạng “giành
được nước Nga từ trong tay bọn nhà giàu để giao lại cho những người nghèo, từ trong tay bọn bóc lột
để giao lại cho những người lao động”; là cuộc cách mạng thủ tiêu chế độ bóc lột, áp bức, bất công
cuối cùng trong lịch sử - chế độ tư bản chủ nghĩa, đưa nhân dân lao động lên làm chủ, thay đổi căn
bản địa vị của họ trong xã hội; là cuộc cách mạng vạch thời đại, mở đường cho nhân loại đi tới tương
lai xã hội chủ nghĩa.
Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhận định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười
chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất.
Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”.
Với sự ra đời của chủ nghĩa xã hội hiện thực, lần đầu tiên trong lịch sử, giai cấp của những người
lao động vươn lên làm chủ vận mệnh của mình, tự đứng ra tổ chức, cai quản và xây dựng xã hội mới.
Mệnh đề “dân là chủ”, sự khát khao của loài người từ bao thế kỷ mới thực sự có ý nghĩa và trở thành
hiện thực từ Cách mạng Tháng Mười. Dân là chủ và người chủ ấy thực hiện quyền làm của mình
ngay từ khi có chính quyền và ngày càng được phát huy trong quá trình xây dựng xã hội mới. Nhân
dân lao động làm chủ không chỉ trên lĩnh vực chính trị, mà làm chủ trên tất cả các lĩnh vực của đời
sống xã hội; quyền làm chủ ấy không chỉ thể hiện trong các văn bản hiến pháp, pháp luật, mà ngày
càng được thể hiện sinh động trong cuộc sống hàng ngày. Đó là bản chất tốt đẹp của chủ nghĩa xã hội
hiện thực.
 Trải qua quá trình phát triển từ khi loài người xuất hiện cho tới nay, xã hội loài người đã trải
qua bốn chế độ khác nhau, đó là: Chế độ chiếm hữu nô lệ, chế độ phong kiến, chế độ chủ nghĩa tư
bản và chế độ xã hội chủ nghĩa. Mỗi một chế độ là sự hoàn thiện về xã hội, phục vụ hơn cho đời sống
người dân, đặc biệt là nhân dân lao động, tự do, dân chủ hơn.
Sự thành công nhanh chóng và triệt để của Cách mạng Tháng Mười Nga chứng tỏ quy luật
khách quan của sự vận động phát triển không ngừng. Đó là thế giới sẽ đi từ hình thái xã hội này sang

Nga là một đột phá đầu tiên, tiến công, lật đổ chế độ tư bản và giành thắng lợi hoàn toàn trên phạm vi
cả nước Nga. Nếu như, Công xã Paris mới chỉ diễn ra ở thủ đô, bị bao vây cô lập bởi chế độ tư bản
khắp nước Pháp, cho nên chỉ tồn tại được 72 ngày, Thì trái lại, Cách mạng Tháng Mười là cuộc tiến
công lật đổ chế độ tư bản và giành thắng lợi trên khắp nước Nga. Cách mạng Tháng Mười Nga nổ ra
và thắng lợi cho ta một nhận thức quý giá rằng, không phải chế độ tư bản là bất diệt, không phải chủ
nghĩa tư bản là vĩnh hằng. Cách mạng Tháng Mười Nga là kết quả của sự vận dụng phát triển lý luận
tuyệt vời những nguyên lý chủ nghĩa Mác của V.I. Lê-nin. Trong điều kiện chủ nghĩa tư bản đang
phát triển, chủ nghĩa Mác một mặt khẳng định, tiến bộ lịch sử vĩ đại của nó so với thời đại phong
kiến, nhưng mặt khác đã vạch rõ mâu thuẫn sẽ dẫn chủ nghĩa tư bản đến chỗ tất yếu diệt vong, và
cách mạng vô sản nhất định nổ ra, chủ nghĩa xã hội nhất định thay thế chủ nghĩa tư bản. Ðó là kết
quả tư duy uyên bác của V.I. Lê-nin.
Tuy nhiên, trong điều kiện chủ nghĩa tư bản đang độ phát triển, đang tỏ rõ sức sống, C.Mác dự báo
cách mạng vô sản chỉ có thể nổ ra cùng lúc ở hầu hết các nước công nghiệp. Chính V.I. Lê-nin là
người đầu tiên vận dụng thành công trên cơ sở phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác. Trong điều kiện
chủ nghĩa tư bản đầu thế kỷ 20, V.I. Lê-nin đã chỉ ra rằng: "Sự phát triển không đồng đều về kinh tế
và chính trị là quy luật tuyệt đối của chủ nghĩa tư bản. Do đó, chúng ta thấy rằng chủ nghĩa xã hội có
thể thắng trước hết là trong một số ít nước tư bản chủ nghĩa hoặc thậm chí chỉ trong một nước tư bản
chủ nghĩa, tách riêng ra mà nói" . Nước Nga vào năm 1917 đã bộc lộ là một khâu yếu trong hệ thống
chủ nghĩa đế quốc. Cách mạng Tháng Mười Nga nổ ra trên cơ sở hoạt động cách mạng sôi sục của
quần chúng công- nông Nga và trên cơ sở trực tiếp của lý luận đầy sáng tạo của V.I. Lê-nin. Có thể
nói, đột phá tiến công lật đổ chế độ tư bản và giành thắng lợi trên cả nước Nga rộng lớn, Cách mạng
Tháng Mười Nga đã thức tỉnh nhân loại, vạch thời đại, chỉ dẫn con đường phát triển trong kỷ nguyên
mới của xã hội loài người.
Trong lịch sử tồn tại và phát triển của mình, chủ nghĩa xã hội hiện thực đã trải qua những biến
động “rung chuyển thế giới” và “chấn động toàn cầu”. Từ lý luận, chủ nghĩa xã hội đã trở thành hiện
thực sinh động; từ một nước trở thành hệ thống và là chỗ dựa, là động lực chủ yếu thúc đẩy sự phát
triển của các phong trào cách mạng trên thế giới; rồi từ hệ thống thế giới còn lại những nước tiếp tục
xây dựng, phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa với diện mạo mới, đầy năng động và sáng tạo.
Sự biến đổi to lớn đó là sự biến đổi của thế giới trong thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ
nghĩa xã hội trên phạm vi toàn cầu mà cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười đã mở ra; phản

Không thoát khỏi quy luật chung của lịch sử, cách mạng xã hội chủ nghĩa muốn khẳng định vai
trò và sức mạnh của mình trên thế giới thì phải thể hiện tính ưu việt hơn chủ nghĩa tư bản cả về kinh
tế- hính trị (Liên Xô cũng đã làm được điều này sau Chiến tranh thế giới thứ hai), nhưng cũng mang
một cái gì đó chưa hoàn thiện, chưa đúng đắn trong quá trình lãnh đạo. Hiện nay, còn một số nước
vẫn kiên trì đi theo con đường chủ nghĩa xã hội. Xã hội càng phát triển thì cần phải phục vụ cao hơn
nữa cho chính con người, mà đại đa số là người lao động, phải tạo ra được một xã hội mọi người đều
được tự do và bình đẳng với nhau, không có xã hội mà người bóc lột người. Mà cả xã hội đó chỉ có
trong chế độ chủ nghĩa xã hội mà thôi.
… Tại sao lại có sự khác biệt như vậy?
Muốn xác định tính chất của một cuộc cách mạng người ta phải căn cứ vào thời đại nó nổ ra, nhiệm
vụ nó phải làm, mục tiêu cần đạt, vai trò lãnh đạo, động lực tham gia, cuối cùng còn phải căn cứ vào
kết quả nó đạt được trên thực tế. Mặt khác, tính chất của một cuộc cách mạng cũng thể hiện những
điểm khác biệt và điểm chung của nó so với các cuộc cách mạng khác.
Như vậy, sau Cách mạng Tháng Hai, nước Nga xuất hiện tình trạng hai chính quyền song song tồn
tại: chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và Xô viết đại biểu công nhân và binh lính. Sau khi nắm
được chính uyền, chính phủ lâm thời đã không giải quyết những vấn đề đã hứa trước đó như vấn đề
ruộng đất của nông dân, việc làm cho công nhân, tình trạng thiếu lương thực và nhất là quyết theo
đuổi chiến tranh đế quốc đến cùng. Trong hoàn cảnh đó, lãnh tụ của đảng Bônsêvích là Lênin từ
Thụy Sĩ trở về nhà ga Phần Lan ngày 3/4/1917 đã nhận được sự ủng hộ rất lớn của nhân dân Pê-tơ-
rô-grát. Thánh 4 - 1917, Lênin đọc một bài phát biểu quan trọng có nhan đề "Những nhiệm vụ của
giai cấp vô sản trong cuộc cách mạng hiện nay". Bản báo cáo này đã đi vào lịch sử với tên gọi
"Luận cương tháng Tư" chỉ ra con đường chuyển từ cách mạng dân chủ tư sản sang cách mạng xã
hội chủ nghĩa. Lênin chỉ rõ rằng cần chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song tồn tại bằng
cách chuyển giao chính quyền về tay các Xô Viết : "Điều độc đáo trong thời sự nước Nga chính là
bước quá độ từ giai đoạn thứ nhất của cách mạng, là giai đoạn đã đem lại chính quyền cho giai cấp
tư sản do trình độ giác ngộ và tổ chức của giai cấp vô sản còn thấp, tiến lên giai đoạn thứ hai của
cách mạng, là giai đoạn phải đem lại chính quyền cho giai cấp vô sản, những tầng lớp nghèo và cho
nông dân.”
Xét về khía cạnh lãnh đạo cuộc cách mạng tháng Mười Nga là do giai cấp vô sản đứng đầu. Lực
lượng tham gia bao gồm nhiều tầng lớp, giai cấp thế nhưng động lực chủ yếu là công – nông – binh.

và tiến bộ xã hội. Đối với nhân dân Việt Nam, lý tưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga mãi mãi là
ngọn đuốc soi đường để dân tộc ta vươn tới những ước vọng cao đẹp: hòa bình, độc lập, thống nhất,
phồn vinh và hạnh phúc.
1,23`4
+53K;7?>3HEW;,b;/I,EC7/[S@8>iW;T;M>D3j>j;YL,-0EC8
a=/ƒ,E3.67,E^9_3;T7<;=5E<O3'+/d/_;Em;3i>K3;T
EC;T7p@l?)6.)>Y;EHD8N
(+533iE7=W;,b;/I,EC7/[S@8>i/b;9P]Q1Eb;W;T;M>D3j>j;YL,-0
EC8a=/ƒ,E3.67,E^9_3;T7<;=5E<<='*k+/d/_;Em;3i>K3;T
EC;T7p@b6@3iE7=EHD8N
`+';f+d-c<;/f, 1;,/dQ„/H6mE^9_3EC8;?;,b;/I,
EC7/[S@8>i/b;9P]Q1Eb;>D3j>j;YL,-0;T71Q173K;EC.U
Bài giải chi tiết
+53K;7?>3HEW;,b;/I,EC7/[S@8>iW;T;M>D3j>j;YL,-0EC8a=
/ƒ,E3.67,E^9_3;T7<;=5E<O3a=/d/_;Em;3i>K3 chủ trương
của Đảng Bôn-sê-vích EHD8N
a. Tình hình sau thắng lợi của Cách mạng tháng 10/1917 :
- Nước Nga Xô viết còn non trẻ , nhiệm vụ đầu tiên và quan trọng nhất là xây dựng và củng cố
chính quyền mới. Khắc phục nền kinh tế hết sức khó khăn do lâm vào cuộc chiến tranh thế giới.
- Quân đội 14 nước đế quốc câu kết với bọn Bạch vệ trong nước tấn công can thiệp vũ trang vào
nước Nga xô viết trong đó nước Đức là kẻ thù chính.Tình thế hết sức nguy ngập.
b. Những chủ trương để xây dựng chính quyền Xô viết, chống thù trong giặc ngoài:
* Ngay trong đêm 25/10/1917 tuyên bố Nga là nước Cộng Hòa Xô viết của Công – nông, thành lập
Chính phủ Xô Viết do Lênin đứng đầu.
+ Thông qua Sắc lệnh hòa bình và Sắc lệnh ruộng đất.
+ Thủ tiêu bộ máy Nhà nước cũ, xây dựng bộ máy Nhà nước mới.
+ Thủ tiêu những tàn tích của chế độ phong kiến đem lại các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân.
+ Thành lập Hồng quân để bảo vệ chính quyền cách mạng.
+ Quốc hữu hóa các nhà máy xí nghiệp cảu giai cấp tư sản, xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa.
* Năm 1919, chính quyền Xô viết đã thực hiện chính sách “Cộng sản thời chiến” để huy động nhân

- Những biện pháp chống giặc đói , chống giặc dốt , khắc phục khó khăn tài chính
- Chủ trương hòa với Tưởng ở miền bắc từ 2/9/1945 đến 6/3/1946 để tránh cùng một lúc phải đối
phó với nhiều kẻ thù nhằm tập trung lực lượng để đánh Pháp đang xâm lược ở miền Nam
c. Chủ trương từ 6/3/1946 :
Trong tình thế Pháp – Tưởng thỏa hiệp với Hiệp Ước ngày 28/2/1946 cho phép Pháp ra miền bắc
mở rộng xâm lược , Đảng và Chính phủ đã có chủ trương chủ động hòa hõan với Pháp qua việc ký
Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946 rồi tiếp đó là bản Tạm Ước 14/9/1946 nhằm đẩy nhanh quân Tưởng
ra khỏi nước và tranh thủ thời gian hòa hõan để chuẩn bị lượng về mọi mặt cho cuộc kháng chiến lâu
dài chắc chắn sẽ xảy ra trước âm mưu xâm lược lâu dài của Pháp .
 Chính nhờ các chủ trương trên mà quân dân Việt Nam đã có được sự chuẩn bị cơ bản nhất về
chính trị, quân sự, kinh tế để đẩy mạnh cuộc kháng chiến từ khi bùng nổ cho đến khi giành thắng lợi
hoàn toàn như chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận xét:”Chúng ta cần hòa bình để xây dựng nước
nhà,cho nênchúng ta đã ép lòng mà nhân nhượng để giữ hòa bình. Gần một năm tạm hòa bình đã
cho chúng ta thời gian để xây dựng lực lượng căn bản. Khi Pháp cố ý gây chiến tranh,chúng ta
không thể nhịn được nữa thì cuộc kháng chiến tòan quốc bắt đầu” .
`U, 1;,/dQ„/H6mE^9_3EC8;?;,b;/I,EC7/[S@8>i/b;9P]
Q1Eb;>D3j>j;YL,-0;T71Q1(K;EC.
Nguyên nhân cơ bản dẫn đến thắng lợi của công cuộc đấu tranh bảo vệ, xây dựng chính quyền
cách mạng của nhân dân hai nước Việt Nam và nước Nga Xô Viết đó là do sự đòan kết của toàn dân,
của giai cấp Công – Nông chiến đấu dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tài tình của Đảng Cộng Sản Việt
Nam và Đảng Bôn-sê-vích Nga.
1,23*4
\678;YL,-0?>3HEEm;3i;Y6<;b6@EO3;3HNd-.,b3Q,>Dq
e7;T7;Y6<;b6@EO3;3HU
Bài giải chi tiết
7+\678;YL,-0?>3HEEm;3i;Y6<;b6@EO3;3HN
- Cuối năm 1918, quân đội 14 nước đế quốc cấu kết với các lực lượng phản cách mạng trong nước
mở cuộc tấn công vũ trang nhằm tiêu diệt nước Nga Xô viết.
- Để chống thù trong giặc ngoài, đầu năm 1919, chính quyền Xô viết đã thực hiện Chính sách Cộng
sản thời chiến.

- Chính sách của chính quyền:
+ Thông qua Sắc lệnh hòa bình và Sắc lệnh ruộng đất.
+ Thủ tiêu bộ máy Nhà nước cũ, xây dựng bộ máy Nhà nước mới.
+ Thủ tiêu những tàn tích của chế độ phong kiến đem lại các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân.
+ Thành lập Hồng quân để bảo vệ chính quyền cách mạng.
+ Quốc hữu hóa các nhà máy xí nghiệp cảu giai cấp tư sản, xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa.
* Cuộc đấu tranh bảo vệ chính quyền Xô viết
- Đầu năm 1919, chính quyền Xô viết đã thực hiện Chính sách Cộng sản thời chiến.
- Nội dung của chính sách:
+ Nhà nước kiểm soát toàn bộ nền công nghiệp.
+ Trưng thu lương thực thừa của nông dân.
+ Thi hành chế độ cưỡng bức lao động.
- Chính sách đã động viên tối đa nguồn của cải nhân lực của đất nước, tạo nên sức mạnh tổng hợp,
để đến cuối năm 1920, Nga đẩy lùi sự can thiệp của các nước đế quốc, bảo vệ chính quyền non trẻ.
* Kết quả :
- Ngày 3/3/1918 chính phủ xô viết đã ký với Đức Hòa ước Bơ-rét-li-tốp, đình chiến, chịu những
điều kiện nặng nề nhưng đã tạo ra 1 thời gian hòa hoãn để giữ vững chính quyền và tranh thủ hòa
bình xây dựng lực lượng về mọi mặt nhằm bảo vệ đất nước .
 Chính nhờ các chủ trương trên mà Hồng quân đã lần lượt đánh tan các cuộc tấn công của các
đế quốc và bọn Bạch vệ – Nhà nước xô viết đã được giữ vững và bảo vệ thành quả .
* Kết kuận :
- Vai trò Đảng Bôn-sê-vích và Lê-nin rất quan trọng có tính chất quyết định trong việc xây dựng
củng cố và bảo vệ chính quyền cách mạng.
- Với biện pháp kiên quyết cứng rắn, linh hoạt đưa đất nước Nga vượt qua hiểm nghèo, thoát khỏi
chiến tranh, giữ vững tổ quốc xã hội chủ nghĩa, được đông đảo nhân dân hưởng ứng.
14
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
- Biết vận dụng sức mạnh đoàn kết của toàn dân.
- Thành lập Nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới.
1,23s4

đấu tranh vũ trang. Giành chính quyền về tay Xô Viết
- Tháng 11/1918, chiến tranh thế giới kết thúc, 14 nước Đế quốc bao vây nước Nga, Lênin đề ra
chính sách “Cộng sản thời chiến”.
QU Chỉ đạo phong trào công nhân và Cách mạng Nga kịp thời, sáng suốt:t
+ Chỉ đạo các hoạt động của quần chúng
- Tháng 2/1917, hướng dẫn phong trào bãi công của công nhân thành tổng bãi công và chuyển sang
khỡi nghĩa vũ trang.
- Tháng 4/1917, khi Chính phủ lâm thời gửi công hàm cho Đồng minh cam kết sẽ tiếp tục chiến
tranh , lãnh đạo quần chúng xuống đường đấu tranh đòi:”Hòa bình, ruộng đất, bánh mì…”
- Tháng 7/1917, nghe tin quân Nga liên tiếp thất bại ở ngoài mặt trận quần chúng Pêtơrôgrat phẫn
nộ, lãnh đạo quần chúng xuống đường đấu tranh với tính chất hòa bình …
- Chớp thời cơ khởi nghĩa 24/10/1917
+ Nắm vững quy luật bạo lực Cách mạng đề ra phương pháp đấu tranh phù hợp.
- Kết hợp đấu tranh chính trị (míttinh, biểu tình, ) với đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa vũ trang.
- Giành chính quyền từng bước: giành chính quyền ở thủ đô trước sau đó giành chính quyền trong
cả nước…
15
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
+ Đưa ra khẩu hiệu kịp thời, phù hợp:
- Sau Cách mạng Tháng Hai 1917,“Tất cả chính quyền về tay Xô-Viết”, “Tuyệt đối không ủng hộ
chính phủ lâm thời “
- Tháng 11/1918:chiến tranh thế giới thứ nhất 14 Đế quốc bao vây nước Nga: “Tổ quốc lâm nguy,
tất cả cho tiền tuyến”…
†U Trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa Pêtơrôgrat
- Tối 24/10/1917, Người đến viện Xmônưi trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa giành chính quyền ở thủ
đô Pêtơrôgrat
(U‚HE9,P4 Lênin có vai trò rất quan trọng, có tính chất quyết định đối với những thắng lợi của
phong trào công nhân và cách mạng Nga đầu thế kỷ XX.
, /0(
LIÊN XÔ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

+ Nhà nước kiểm soát toàn bộ nền công nghiệp.
+ Trưng thu lương thực thừa của nông dân.
+ Thi hành chế độ cưỡng bức lao động.
 Chính sách đã động viên tối đa nguồn của cải nhân lực của đất nước, tạo nên sức mạnh tổng
hợp, để đến cuối năm 1920, Nga đẩy lùi sự can thiệp của các nước đế quốc, bảo vệ chính quyền non
trẻ.
- Khi nội chiến kết thúc, chính sách cộng sản thời chiến không còn phù hợp, Đảng Bôn-sê-vích
chuyển sang chính sách kinh tế mới. Tháng 3/1921 Đảng Bôn-sê-vích quyết định thực hiện chính
sách mới do Lê-nin đề xướng.
+Trong nông nghiệp, ban hành thuế nông nghiệp
+ Trong công nghiệp: Nhà nước khôi phục công nghiệp nặng, tư nhân hóa những xí nghiệp dưới 20
công nhân, khuyến khích nước ngoài đầu tư vào nước Nga.
S+ Chính sách kinh tế mới thực chất là thực hiện nền kinh tế hàng hoá có sự điều tiết của nhà nước,
công nhận sự tồn tại và phát triển của nhiều thành phần kinh tế khác nhau. Chính sách kinh tế mới
lấy khôi phục và phát triển nông nghiệp làm khâu căn bản, từ đó thúc đẩy công nghiệp và các ngành
kinh tế khác phát triển.
Tác dụng của chính sách này đã khuyến khích nông dân sản xuất, củng cố khối liên minh công
nông trên cơ sở mới về kinh tế, thúc đẩy quá trình khôi phục kinh tế nhanh chóng hoàn thành. Cuối
1925 nông nghiệp đạt 87%, công nghiệp đạt 75% so với trước chiến tranh, đời sống nhân dân được
cải thiện.
;+ Vai trò của Lênin : Chính sách kinh tế mới là chính sách đặc trưng cho toàn bộ thời kỳ quá độ từ
chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hộiở nước Nga. Công lao to lớn của Lênin đóng góp vào kho tàng
lý luận, là lần đầu tiên Người đã chỉ ra và xác định nội dung kinh tế của thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa
tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Chính sách kinh tế mới của Lênin đã tính đến mọi đặc điểm của nền kinh
tế có nhiều thành phần trong công cuộc cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội.
1,23x4
8D;@C7/O3Wb3Q,;T-H,>Dqe7;T7Y6<;‚3EH=K3'Šw+/M3>K3
K;7?>3HEU
†87';f+W/O9M3/B3=K3>0L,7i6@c,IE=Dp53b3E8DL,M;9ƒEo;T7
p@b6@3iE7=/d/0C7;:/3[=\3M>K3‹Y6<;G3EHEH=K3Œ'Šw+N

+ Phù hợp với hoàn cảnh đất nước và nguyện vọng của nhân dân vì vậy nó đã phát huy tác dụng,
hiệu quả.
+ Mang ý nghĩa quốc tế sâu sắc đối với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở một số nước trong
đó có Việt Nam, đã tiếp thu tinh thần cơ bản của Chính sách Kinh tế mới, vận dụng phù hợp vào điều
kiện đất nước.
Q+8S3HE/O9M3/B3=K3>0L,7i6@c,IE=Dp53b3E8DL,M;9ƒEo;T7p@
b6@3iE7=/d/0C7;:/3[=\3M>K3‹Y6<;G3EHEH=K3Œ'Šw+
Những bài học của NEP có ý nghĩa phổ biến đối với các nước xã hội chủ nghĩa trong thời kì quá
độ, trong đó có Việt Nam. Thực chất của đường lối đổi mới về quan hệ sản xuất mà Đảng ta đề ra ở
Việt Nam năm 1986 cũng giống như thực chất của NEP ở Nga đề ra năm 1921. Thực chất đó là :
chuyển từ nền kinh tế mà nhà nước nắm độc quyền sang nền kinh tế hàng hoá có sự điều tiết của nhà
nước, công nhận sự tồn tại và phát triển của nhiều thành phần kinh tế khác nhau để thúc đẩy kinh tế
phát triển.
1,234
%P]S@686<6mG<;7,3j7;Y6<;‹b6@EO3;3HŒ>D;Y6<;‹‚3
EH=K3ŒUV/:CXEC7Em;;IE;T7;Y6<;‹‚3EH=K3ŒU
Bài giải chi tiết
+3K3E3i,69_;8D;@C7/O3;T7;<;;Y6<;‹b6@EO3;3HŒW‹‚3EH=K3•
- Cuối 1918 để tập trung của cải và nhân lực chống sự tấn công của quân đội 14 nước đế quốc và
nội phân, chính phủ Nga Xô viết buộc lòng phải thực hiện chính sách “cộng sản thời chiến”.
- Năm 1921, để gấp rút khôi phục kinh tế, nâng cap đời sống nhân dân, Đảng cộng sản Nga quyết
định chuyển từ chính sách “Cộng sản thời chiến” sang chính sách “Kinh tới mới”.
(+%P]S@686<4
Y6<;‹b6@EO3;3HŒ Y6<;‹‚3EH=K3Œ
- Trưng thu lương thực thừa. - Thuế lương thực cố định.
- Quốc hữu hoá tất cả các xí nghiệp.
- Trả lại cho tư nhân nhưng xí nghiệp dưới 20
công hân, tư nhân tự do sản xuất, bán sản phẩm.
- Nhà nước độc quyền về kinh tế, quản lý và
phân phối lương thực, thực phẩm, hàng tiêu

`U.,jEDEm,>DE3H,6:E;T7:U
Bài giải chi tiết
Tháng 12/1922, Đại hội Xô viết tòan Nga tuyên bố thành lập Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ
nghĩa Xô viết (Liên Xô). Gồm 4 nước cộng hòa. Năm 1940 có thêm 11 nước.
+jEDEm,>0=n3=ZEEC8;?;,b;c1-Qm;Te7cdb3F%3.?EVa=
((z*U
* Trong công nghiệp: thực hiện công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa.
- Sau công cuộc khôi phục kinh tế Liên Xô cũng là một nước nông nghiệp lạc hậu. Kinh tế, quân sự
bao vây, kỹ thuật, thiết bị lệ thuộc nước ngoài  Đảng Cộng sản đề ra nhiệm vụ công nghiệp hóa xã
hội chủ nghĩa.
- Mục đích: Đưa Liên Xô trở thành một nước công nghiệp có những ngành công nghiệp chủ chốt.
•373/85()(kU
- Liên Xô đã thực hiện chính sách kinh tế mới (tháng 3-1921).
- Chính sách kinh tế mới đã làm cho Liên Xô có bước phát triển mới.
- Cơ bản hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế đặt nền móng cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa
xã hội.
•373/85(x)`(U
- Thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1928-1932)
- Năm 193,2 sản lượng công nghiệp đạt 54,4% đã giải quyết được 3 vấn đề (Vốn; tự sản xuất được
những máy móc trang thiết bị cần thiết; tăng năng suất lao động)
•373/85``)`U
- Thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ hai (1933-1937)
- Trong công nghiệp : Năm 1937 sản lượng công nghiệp đạt 77,4% tổng sản phẩm quốc dân.
- Trong nông nghiệp: Ưu tiên tập thể hóa nông nghiệp, đưa 91 nông hộ với 90% diện tích đất canh
tác vào nền công nghiệp tập thể hóa.
- Văn hóa - giáo dục: Thanh toán nạn mù chữ, phát triển mạng lưới giáo dục phổ thông, phổ cập
tiểu học trong cả nước, phổ cập trung học cơ sở ở thành phố.
- Xã hội: cơ cấu giai cấp thay đổi, xã hội chỉ còn 2 giai cấp lao động là công nhân, nông dân và trí
thức xã hội.
- Từ năm 1937, Liên Xô tiếp tục thực hiện kế hoạch 5 năm lần ba. Sang tháng 6 – 1941, Đức tấn

'”8;+z, BE9iL,1/b3p•=3F;1,,/d:34‹p1-G?]@39D8D
S\Up1-9D=bE;,b;,;3HEC8(}a=ŒU53678:3>P-N
Bài giải chi tiết
- Sau khi chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, để lập lại hoà bình và trật tự thế giới mới, các nước
thắng trận đã triệu tập Hội nghị Véc-xai vào ngày 18-1-1919; với sự tham dự của 27 nước, dưới sự
chủ trì của Mĩ, Anh, Pháp.
- Tại hội nghị, các hoà ước đã được kí kết, tạo ra hệ thống Hoà ước Vé-cxai, trong đó quan trọng
nhất là Hoà ước Véc-xai được kí với Đức. Ngoài ra còn các hoà ước kí với ƒo, Hung, Thổ Nhĩ Kì
- Hoà bình được lập lại, mang trong lòng nó mầm mống một cuộc chiến tranh mới, vì mâu thuẫn
giữa các nước thắng trận với nhau, nổi bật là mâu thuẫn giữa Đức với Mĩ, Anh, Pháp.
- Với Hoà ước Véc-xai, Đức phải chịu tổn thất rất lớn : mất 1/8 đất đai, trong đó trả An-dát, Lo-ren
cho Pháp, cắt đất cho Ba Lan, Bì, Đan Mạch bồi thường chiến phí chiến tranh nặng nề
- Hoà ước Véc-xai đẩy nước Đức vào “cảnh nô lệ mà người ta chưa từng nghe, chưa từng thấy”
(Lênin). Các thế lực quân phiệt là giai cấp tư sản Đức coi Hoà ước véc-xai là một “quốc sĩ”, một hoà
ước “Véc-xai nhục nhã”, cần phải phục thù. Mầm mống một cuộc chiến tranh mới vẫn còn tồn tại.
- Nhật Bản, Ý là hai nước thắng trận nhưng cũng bất mãn với hệ thống Véc-xai. Những tham vọng
về về quyền lợi của Nhật ở Viễn Đông, ở Trung Hoa; của Ý ở Địa Trung Hải, ở bán đảo Ban-căng
không được thoả mãn. Say khi Trật tự Oa-sinh-tơn ra đời, bổ sung cho hệ thống Véc-xai, sự bất mãn
của Nhật, Ý càng tăng lên.
- Hậu quả của khủng hoảng kinh tế thế giới làm cho 3 nước Đức, Ý, Nhật là những nước bất mãn
với hệ thống Véc-xai, nhanh chóng đi vào con đường phát xít hoá, gây chiến tranh, chia lại thế giới.
20
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
- Ngày 1-9-1939, Đức tấn công Ba Lan. Ngày 3-9, Pháp tuyên chiến với Đức. Chiến tranh thế giới
thứ hai bùng nổ.
- Như vậy, từ năm 1919 nền hoà bình được lập lại, thế nhưng thực chất đó là thời kì hưu chiến, đủ
để các nước Đức – Ý – Nhật chuẩn bị lực lượng, đưa loài người vào cuộc chiến tranh mới.
1,23(`4
CPEEmEH3K3=K367,3HEC7EH3K3EoIE'*zx+/d/_;E3HE9P]
EHD8N

 Như vậy, sau Hoà ước Véc-xai, các nước Anh Pháp được quá nhiều quyền lợi. Trong khi đó,
Hoà ước Véc-xai đẩy nước Đức vào “cảnh nô lệ mà người ta chưa từng nghe, chưa từng thấy”
(Lênin). Các thế lực quân phiệt là giai cấp tư sản Đức coi Hoà ước véc-xai là một “quốc sĩ”, một hoà
ước “Véc-xai nhục nhã”, cần phải phục thù. Do đó, sau Hoà ước Véc-xai, mâu thuẫn được hình thành
với các nước Anh, Pháp và Đức. Sự ra đời của Hội Quốc liên là công cụ bảo vệ quyền lợi của các
nước thắng trận.
SUb3f–763E>D;<;3i]K;–763E'(z((+U
- Hội nghị Véc-xai không thoả mãn yêu cần của Mĩ, mong muốn đứng đầu thế giới. Do đó Mỹ kí
hiệp ước riêng với Đức (8 – 1921) và tổ chức hội nghị quốc tế ở thủ đô Oasinhtơn (từ 11 – 1921 đến
2 – 1922) với sự tham gia của các nước : Mỹ, Anh, Pháp, Ý, Bỉ, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Nhật Bản ,
Trung Quốc, Hội nghị đã kí kết các hiệp ước tôn trọng quyền của nước Mỹ, Anh, Pháp, Nhật về
thuộc địa của nhau, hạn chế lực lượng hải quân, Mỹ có quyền phát triển hải quân ngang Anh, cam
kết tôn trọng độc lập chủ quyền của Trung Quốc và Trung Quốc “mở của cho các nước.
21
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
- Hội nghị Oasinhtơn là thắng lợi ngoại giao của Mỹ, tạo điều kiện cho Mỹ đứng đầu thế giới tư
bản và xâm nhập vào Trung Quốc mạnh hơn.
 Tóm lại, các Hiệp ước Oasinhtơn cùng với hệ thống Hoà ước Véc-xai hình thành “Hệ thống
Véc-xai – Oasinhtơn”, hoàn thành việc phân chia thế giới mới, thiết lập một trật tự thế giới sau chiến
tranh. Trật tự thế giới nàu hoàn toàn phục vụ quyền lợi của giai cấp thống trị các nước đế quốc và
cũng gây nên mâu thuẫn giữa các nước đế quốc thắng trận và bại trận, nhằm tập hợp lực lượng chống
chủ nghĩa xã hội.
Nhật Bản, Ý là hai nước thắng trận nhưng cũng bất mãn với hệ thống Véc-xai. Những tham vọng
về về quyền lợi của Nhật ở Viễn Đông, ở Trung Hoa; của Ý ở Địa Trung Hải, ở bán đảo Ban-căng
không được thoả mãn. Say khi Trật tự Oa-sinh-tơn ra đời, bổ sung cho hệ thống Véc-xai, sự bất mãn
của Nhật, Ý càng tăng lên.
Hậu quả của khủng hoảng kinh tế thế giới làm cho 3 nước Đức, Ý, Nhật là những nước bất mãn
với hệ thống Véc-xai, nhanh chóng đi vào con đường phát xít hoá, gây chiến tranh, chia lại thế giới.
Ngày 1-9-1939, Đức tấn công Ba Lan. Ngày 3-9, Pháp tuyên chiến với Đức. Chiến tranh thế giới
thứ hai bùng nổ.

Nội dung
Tính chất
- Chống chủ nghĩa đế quốc.
- Cách mạng dân chủ tư sản (cách mạng
- Chống chủ nghĩa phát xít, chống chiến
tranh.
- Thành lập Mặt trận nhân dân chống
22
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
tháng Mười một ở Đức) phát xít ở các nước.
Kết quả
- Ở Đức : chế độ quân chủ bị lật đổ.
- Ở Hungari : Nước cộng hoà Xô viết được
thành lập chỉ tồn tại trong 133 ngày.
- Thắng lợi ở Pháp (1936).
- Thất bại ở Tây Ban Nha (1939).
1,23(s4
ŽmED9P]>D85E/b;T7u,M;EHb6@'z(`+U
Bài giải chi tiết
7U8D;@C7/O34
Trong cao trào cách mạng (1918 - 1923) các Đảng Cộng sản đã được thành lập ở nhiều nước như
Đức, ƒo, Hung-ga-ri, Ba Lan, Phần Lan. Sự phát triển của phong trào cách mạng ở châu Âu nói
riêng cũng như trên thế giới nói chung đòi hỏi phải có một tổ chức quốc tế để lãnh đạo đường lối
đúng đắn.
Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga và sự tồn tại của Nhà nước Xô viết là điều kiện thuận
lợi để thực hiện yêu cầu đó.
SU85E/b;T7u,M;EHb6@
Với những hoạt động tích cực của Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích Nga, tổ chức Quốc tế Cộng sản đã
được thành lập ngày 2/3/1919 tại Mát-xcơ-va.
Trong thời gian tồn tại từ 1919 đến 1943, Quốc tế Cộng sản đã tiến hành 7 lần đại hội, đế ra đường

23
Tổng hợp: Châu Tiến Lộc Tài liệu ôn tập HSG lớp 11 – Phần LSTG
- Đại hội chỉ rõ đối với các nước thuộc địa và nửa thuộc địa, vấn đề lập mặt trận thống nhất chống
đế quốc có tầm quan trọng đặc biệt.
- Chủ trương mới do Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản vạch ra phù hợp với yêu cầu chống
chủ nghĩa phát xít và chiến tranh, nguy cơ lớn nhất đối với vận mệnh của các dân tộc lúc bấy giờ.
Nghị quyết của Đại hội giúp cho Đảng Cộng sản Đông Dương trong việc phân tích đúng đắn tình
hình mới, từ đó đề ra chủ trương chiến lược và sách lược cách mạng phù hợp với tình hình mới.
- Trong thời gian này, các đảng cộng sản đã ra sức phấn đấu lập mặt trận nhân dân rộng rãi chống
chủ nghĩa phát xít. Mặt trận nhân dân Tây Ban Nha, Mặt trận thống nhất chống phát xít của nhân dân
Trung Quốc lần lượt được thành lập. Đặc biệt, Mặt trận nhân dân Pháp chống phát xít thành lập từ
tháng 5-1935 do Đảng Cộng sản Pháp làm nòng cốt, đã giành được thắng lợi vang dội trong cuộc
tổng tuyển cử năm 1936, đưa đến sự ra đời một chính phủ tiến bộ, Chính phủ Mặt trận nhân dân
Pháp. Thắng lợi đó đã tạo ra không khí chính trị thuận lợi cho cuộc đấu tranh đòi các quyền tự do,
dân chủ, cải thiện đời sống của nhân dân các nước trong hệ thống thuộc địa của đế quốc Pháp trong
đó có Đông Dương.
SU, 1;T7j;TEC/:4
- Hậu quả trầm trọng của cuộc khủng hoảng kinh tế trong những năm 1929-1933 và tình trạng tiêu
điều tiếp theo trong các nước thuộc hệ thống tư bản chủ nghĩa đã làm cho mâu thuẫn nội tại của chủ
nghĩa tư bản thêm gay gắt và phong trào cách mạng của quần chúng dâng cao.
- Ở một số nước, giai cấp tư sản lũng đoạn không muốn duy trì nền thống trị bằng chế độ dân chủ
tư sản đại nghị như cũ, nên đã âm mưu dùng bạo lực để đàn áp phong trào đấu tranh trong nước và
ráo riết chạy đua vũ trang, chuẩn bị phát động một cuộc chiến tranh thế giới mới.
- Chủ nghĩa phát xít xuất hiện và thắng thế ở một số nơi, như phát xít Hítle ở Đức, phát xít
Phrăngcô ở Tây Ban Nha, phát xít Mútxôlini ở Italia và phái Sĩ quan trẻ ở Nhật Bản. Chế độ độc tài
phát xít được thiết lập là một nền chuyên chính khủng bố công khai của những thế lực phản động
nhất, sôvanh nhất, đế quốc chủ nghĩa nhất của tư bản tài chính. Chúng xóa bỏ mọi quyền tự do dân
chủ tư sản cổ truyền, đàn áp tiêu diệt mọi lực lượng và tổ chức chính trị đối lập, thực hành chính sách
xâm lược, bành trướng và nô dịch các nước khác.
- Tập đoàn phát xít cầm quyền ở Đức, Ý và Nhật đã liên kết với nhau thành khối "Trục", ráo riết

trào cách mạng ở các nước.
- Tạo điều kiện thành lập các Đảng Cộng sản và chỉ đạo sâu sát các Đảng Cộng sản và phong trào
cách mạng ở các nước thuộc địa, làm cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc
địa và phụ thuộc trở thành một bộ phận của cách mạng thế giới.
- Tập hợp lực lượng cách mạng rộng rãi trên phạm vi toàn thế giới để thành lập mặt trận hùng hậu
bảo vệ Liên Xô, chế độ xã hội chủ nghĩa; đồng thời, từ năm 1935, Quốc tế thứ III giữ vai trò là tổ
chức tập hợp lực lượng chống chủ nghĩa phát xít, bảo vệ hoà bình và an ninh trên thế giới.
- Ra sức bảo vệ và phát triển học thuyết Mác. Bên cạnh đấu tranh chống lại chủ nghĩa cơ hội trong
Quốc tế Cộng sản, những người lãnh đạo đã ra sức phát triển học thuyết cách mạng cho phù hợp với
hoàn cảnh mới của lịch sử hiện đại : học thuyết về giải phóng dân tộc, về sự liên minh công – nông,
về đoàn kết quốc tế
 Như vậy, thành công của phong trào cách mạng thế giới nửa sau thế kỉ XX có đóng góp to lớn
của Quốc tế III mà Lênin là người có công thành lập và phát triển.
1,23(4
,b;GT8@G3EHEH3K3(z``4
)jP,L,@;T7;,b;GT8@/:/M3>K3;<;K;ES@;Te7U
)P,L,@Z0;T7;,b;GT8@/M3>K33iE7=N
Bài giải chi tiết
Trong những năm 1924 - 1929, các nước tư bản ổn định chính trị và đạt được mức tăng trưởng cao
về kinh tế, thế nhưng do sản xuất ồ ạt, chạy đua theo lợi nhuận dẫn đến tình trạng hàng hóa ế thừa,
cung vượt quá xa cầu. Tháng 10 – 1929, khủng hoảng kinh tế bùng nổ ở Mĩ sang châu Âu rồi bao
trùm cả hệ thống thuộc địa.
—jP,L,@;T7;,b;GT8@/:/M3>K3;<;K;ES@;Te7U
- Về kinh tế :
+ Cuộc khủng hoảng kéo dài gần bốn năm (1929 – 193), trầm trọng nhất là năm 1932.
+ Cuộc khủng hoảng tàn phá nặng nền nền kinh tế các nước tư bản chủ nghĩa.
+ Hàng vạn nhà máy, hàng vạn ngân hàng phải đóng cửa phá sản.
+ Hàn triệu hecta cây trồng bị phá huỷ, hàng triệu gia súc bị giết hại.
Tàn phá nặng nề nền kinh tế các nước tư bản, đẩy hàng trăm triệu người (công nhân, nông dân và
gia đình họ) vào tình trạng đói khổ.