i
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
HOÀNG THỊ PHƯƠNG THÙY BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BÀI HỌC
“
CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA”
Ở LỚP 12 THPT THEO
HƯỚNG TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
CỦA HỌC SINH
Chuyên ngành: Lí luận và PPDH Văn – Tiếng Việt
Mã số: 60.14.10 LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Nguyễn Huy Quát
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn2iii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT
GV : Giáo viên
GS : Giáo sư
HS : Học sinh
NXBĐHSP : Nhà xuất bản đại học sư phạm
NXBGD : Nhà xuất bản giáo dục
PPDH : Phương pháp dạy học
SGK : Sách giáo khoa
SL : Số lượng
TB : Trung bình
THPT : Trung học phổ thông
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn3iv
MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan ii
Danh mục những từ viết tắt iii
Mục lục iv
1.1.2. Một số đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực 13
1.1.3. Phương pháp tích cực trong dạy học văn 17
1.2. Tiền đề thực tiễn 27
1.2.1. Chương trình Sách giáo khoa ở trường phổ thông đối với việc đổi mới phương
pháp dạy học Văn theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học sinh 27
1.2.2. Trình độ, năng lực của giáo viên với việc đổi mới phương pháp dạy học
theo hướng tích cực 31
1.2.3. Nhiều diễn đàn, hội thảo về đổi mới phương pháp dạy học được tổ
chức, tạo nên phong trào thi đua sôi nổi trong nhà trường 33
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn4v
1.2.4. Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” với việc sử dụng các biện pháp
tích cực hóa hotạt động học tập của học sinh 36
Chương 2: THỰC TẾ DẠY HỌC BÀI “CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA”
VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG BÀI HỌC NÀY 38
2.1. Khảo sát tình hình dạy và học bài “Chiếc thuyền ngoài xa” của giáo viên
và học sinh lớp 12 THPT 38
3.5. Đánh giá thiết kế thể nghiệm “Chiếc thuyền ngoài xa”: 92
KẾT LUẬN 94
TÀI LIỆU THAM KHẢO 96
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn51
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Xã hội loài người trải qua ba nền văn minh lớn, văn minh nông nghiệp
kéo dài hàng vạn năm, văn minh công nghiệp tồn tại khoảng hơn ba thế kỷ và
văn minh siêu công nghiệp phát triển mạnh trong mấy thập niên trở lại đây. Ở
mỗi nền văn minh, giáo dục có sự phát triển tương thích với nền kinh tế - xã
hội, PPDH giáo điều tồn tại ở nền văn minh nông nghiệp. PPDH cổ truyền
xuất hiện ở nền văn minh công nghiệp. Đến nền văn minh siêu công nghiệp,
PPDH có sự đổi mới và phát triển cao hơn, trong đó PPDH tích cực được đề
cao bởi nó có vị trí, vai trò quan trọng trong dạy học và phù hợp với yêu cầu
của sự phát triển kinh tế - xã hội ở thời kỳ này.
1.1. Đổi mới phương pháp dạy học xuất phát từ yêu cầu của sự phát triển
kinh tế - xã hội
Bước sang thế kỷ XXI, mọi dân tộc trên thế giới càng có ý thức sâu sắc
hơn về sức mạnh của giáo dục đối với sự phát triển kinh tế-xã hội. Thành tựu
cũng như thất bại trong cuộc cạnh tranh của các dân tộc trong bối cảnh toàn
cầu hóa cuối thế kỷ XX, càng giúp cho những người lãnh đạo đất nước thực
sự thức tỉnh và có ý thức hơn về vai trò của giáo dục trong chiến lược phát
sinh, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển nhân cách học sinh và quan hệ thầy trò.
Ngoài ra, hiện tượng tiêu cực trong thi cử dẫn đến chất lượng và hiệu quả giáo
dục vẫn còn thấp.
Nhìn chung, Giáo dục và Đào tạo của nước ta còn yếu kém và nhiều bất
cập, chưa đáp ứng kịp những đòi hỏi lớn, ngày càng cao về nhân lực của công
cuộc đổi kinh tế - xã hội. Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đang tiến hành
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Dân tộc ta tăng cường giao lưu, hội
nhập kinh tế quốc tế thì đổi mới giáo dục có vai trò, nhiệm vụ quan trọng
trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội. Giáo dục phải tạo ra được nguồn
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn73
lực về con người theo tinh thần “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi
dưỡng nhân tài”. Ngành Giáo dục – Đào tạo có nhiệm vụ tạo ra lớp người
năng động, sáng tạo, có kiến thức, kỹ năng nghiề nghiệp và trình độ chuyên
môn sâu rộng. Do đó, đổi mới giáo dục, trong đó có đổi mới PPDH theo
hướng tích cực chính là để đáp ứng yêu cầu của sự phát triển kinh tế - xã hội
1.2. Đề tài được lựa chọn từ thực tiễn dạy học bài “Chiếc thuyền ngoài
xa” theo yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học
Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở nhà trường phổ thông hiện
nay, bước đầu đã theo hướng tích cực song còn cục bộ, thiếu nội dung rõ
ràng, cụ thể. Một số chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên về đổi mới phương
pháp dạy học chưa đáp ứng được những vấn đề thực tiễn trong dạy học bộ
môn: “Chuyên đề chưa giải quyết thấu đáo cơ sở khoa học của phương pháp,
hệ thống phương pháp, nội dung, bản chất của phương pháp, khả năng vận
dụng phương pháp vào bài học kinh nghiệm…Tác dụng gỡ bí và sâu rộng của
các hoạt động chưa đạt được kết quả mĩ mãn” [11, 9].
Muốn đổi mới phương pháp dạy học văn có chất lượng và hiệu quả lâu
rèn luyện toàn diện” của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, trong đó Thủ tướng
nhấn mạnh dạy Văn mà “cho học sinh học nhiều, yêu cầu học sinh nhớ nhiều
để bắt chước, vì học sinh không phải suy nghĩ gì nhiều, chỉ cần nhớ nhiều rồi
lặp lại, góp nhiều trích dẫn lại thành bài văn. Học sinh học nhiều, nhớ nhiều
là điều đáng khuyến khích, nhưng quyết không phải đó là điều chủ yếu. Điều
điều chủ yếu là dạy suy nghĩ, dạy sáng tạo”[8, 67]. Dạy văn là dạy phương
pháp nghiên cứu, phương pháp học tập, dạy văn là dạy cái hay cái đẹp và bao
nhiêu thứ trong đó. Dạy văn là để học sinh “phát hiện con người mình”, “dạy
văn là một quá trình rèn luyện toàn diện”. Nhiều luận điểm của thủ tướng có
tầm chiến lược, có tính thiết thực cho việc đổi mới phương pháp dạy học văn.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn95
2.2. Từ sau năm 1986, đất nước ta bước sang thời kỳ mới, đối diện với
bối cảnh lịch sử này, Đảng và nhà nước ta đã có những chính sách mới cho
phát triển kinh tế, trong đó có giáo dục, để kịp thời bắt nhịp với sự phát triển
kinh tế toàn cầu mà trong đó giáo dục đóng vai trò quan trọng. Đặc biệt, năm
1995 sau khi tổ chức thành công hội thảo “đổi mới phương pháp dạy học theo
hướng hoạt động hóa người học” thì hàng loạt các bài viết, đầu sách được ra
mắt độc giả như “Tạo ra năng lực tự học sáng tạo của học sinh trung học phổ
thông” (Vũ Quốc Anh), “Một số vấn đề về phương pháp dạy học văn trong
nhà trường” ( Nguyễn Huy Quát – Hoàng Hữu Bội), “Phương pháp giáo dục
tích cực” (Nguyễn Kỳ), “Dạy học theo hướng phát triển tư duy”, “Phương
pháp giáo dục tích cực” (Trần Bá Hoành), “Phương pháp dạy học văn”,
(Phan Trọng Luận), “Phương pháp luận nghiên cứu văn học” (Nguyễn Văn
Dân), “Văn học nhà trường nhận diện- đổi mới- tiếp cận” (Phan Trọng
Luận), “Văn học nhà trường những điểm nhìn” (Phan Trọng Luận), “Phương
pháp dạy học văn trung học phổ thông, những vấn đề cập nhật” (Nguyễn
sinh tiếp cận tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” thông qua một số phương
pháp, biện pháp dạy học tích cực, phù hợp với bài học và yêu cầu của sự đổi
mới PPDH.
3. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài này chúng tôi mong muốn đề xuất một số phương
pháp, biện pháp nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, góp phần
nâng cao chất lượng bài học “Chiếc thuyền ngoài xa” ở lớp 12 THPT.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Hoạt động dạy và học truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” của giáo
viên và học sinh lớp 12 THPT thuộc địa bàn Thái Nguyên.
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp khảo sát, thống kê, điều tra để nêu rõ thực trạng dạy và
học văn bản “Chiếc thuyền ngoài xa” ở lớp 12.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn117
5.2. Phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá các số liệu, tài liệu đã
nghiên cứu và tìm hiểu.
5.3. Phương pháp so sánh, khái quát các kết quả nghiên cứu.
5.4. Phương pháp thể nghiệm sư phạm qua việc tiến hành dạy thử bài
học “Chiếc thuyền ngoài xa” ở lớp 12 THPT để rút ra kết luận cần thiết.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Khảo sát thực trạng dạy và học truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài
xa” ở lớp 12 THPT.
6.2. Nghiên cứu những luận điểm cơ bản về phương pháp tích cực nói
chung và phương pháp tích cực trong dạy học Văn nói riêng.
6.3. Đề xuất một số biện pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt
con đường để đạt mục đích dạy học trong nhà trường.
“Phương pháp dạy học là những cách thức, con đường dẫn đến mục tiêu
của bài học”[7, 45].
Phương pháp dạy học là một khái niệm phức hợp, có nhiều bình diện,
phương diện khác nhau.
Phương pháp dạy học là sự thống nhất giữa phương pháp dạy và
phương pháp học. Quá trình dạy học bao gồm hoạt động dạy và hoạt động
học, trong đó hoạt động dạy có vai trò tổ chức, điều khiển của giáo viên;
hoạt động học có vai trò tự tổ chức, tự điều chỉnh của học sinh. Mỗi hoạt
động phải tuân theo một quy trình và gắn bó hữu cơ với nhau, phù hợp với
mục đích đề ra. Như vậy, phương pháp dạy học là cách thức hoạt động,
trình tự phối hợp, tương tác với nhau giữa giáo viên và học sinh nhằm thực
hiện tốt các nhiệm vụ dạy học.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn139
Phương pháp dạy học thực hiện thống nhất chức năng đào tạo và giáo
dục, các chức năng này thể hiện ở việc nhờ vào vận dụng các phương pháp
mà người học nắm vững tri thức, kỹ năng, kỹ xảo ở các mức độ từ thấp đến
cao. Phương pháp dạy học đảm bảo cho người học phát triển năng lực tư duy,
đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo, khả năng linh hoạt, hình thành các quan
điểm về phương pháp luận, niềm tin, các phẩm chất ý chí, động cơ… có tác
dụng tốt trong giáo dục học sinh.
Xã hội loài người đã trải qua ba nền văn minh, tương ứng với các nền
văn minh ấy là những nền giáo dục khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu phát
triển kinh tế - xã hội.
Ở nền văn minh nông nghiệp, do sự phát triển kinh tế - xã hội, khoa học
kỹ thuật chậm phát triển nên kiến thức mà nhân loại tạo ra, được tổng kết lại,
việc dạy (người thầy)làm trung tâm.
Đến nền văn minh siêu công nghiệp, khoa học kỹ thuật phát triển như vũ
bão, đặc biệt với sự bùng nổ của công nghệ thông tin làm cho nền kinh tế - xã
hội bước vào thời đại mới. Chính vì thế, giáo dục cũng phải thay đổi để thích
ứng với đà phát triển của xã hội. Giáo dục vẫn tiếp thu những thành tựu của
phương pháp dạy học cổ truyền nhưng có sự đổi mới cho phù hợp với hoàn
cảnh lịch sử, xã hội. Từ dạy học thụ động sang chủ động, dạy học không theo
lối tiếp nhận thông tin một chiều từ giáo viên. Đến thời kỳ này, người thầy
phải thay đổi cách dạy, phải hướng dẫn, tổ chức, điều khiển giờ học, người
học phải là trung tâm của hoạt động học, luôn tích cực, chủ động, tự giác,
sáng tạo trong học tập. Tăng cường tự học, dạy học theo hướng tích cực và
tích hợp, sử dụng các phương tiện hiện đại trong dạy học.
Như vậy, ở mỗi nền văn minh, người ta đều đề ra mục đích Giáo dục –
Đào tạo riêng, do đó PPDH cũng phải đổi mới cho phù hợp với mục đích ấy.
PPGD, PPDH đứng ở vị trí sau mục đích, nội dung dạy học nhưng nó lại tạo
nên kết quả của Giáo dục – Đào tạo. Vì vậy, nắm vững PPGD, PPDH trong
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn1511
đó có PPDH tích cực là rất quan trọng, cần thiết đối với những người làm
công tác giáo dục và đối với từng giáo viên bộ môn.
1.1.1.2. Khái niệm tính tích cực và phương pháp dạy học tích cực
Luật giáo dục năm 2005 nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới phương
pháp dạy học theo hướng tích cực. Trong đổi mới phương pháp dạy học theo
hướng tích cực thì đổi mới phương pháp học của học sinh được quan tâm
hàng đầu.
Để hiểu rõ phương pháp tích cực, tôi xin trình bày một số vấn đề lý luận
sau đây.
pháp dạy học tích cực được dùng với nghĩa là hoạt động chủ động, tíchh cực,
tự lực, sáng tạo của người học.
“Phương pháp dạy học tích cực là phương dạy học phát huy tính tích
cực, chủ động, sáng tạo của người học. Phương pháp tích cực hướng tới việc
hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập
trung vào việc phát huy tính tích cực của học sinh, dưới sự dẫn dắt, gợi mở
của giáo viên”[7, 21].
Với quan niệm nói trên, muốn đổi mới cách học phải đổi mới cách dạy.
Cách dạy chỉ đạo cách học nhưng ngược lại thói quen của trò cũng ảnh hưởng
đến cách dạy của thầy. Chẳng hạn, có trường hợp giáo viên hăng hái áp dụng
phương pháp dạy học tích cực nhưng không thành công vì học sinh chưa thích
ứng, vẫn quen với lối học thụ động. Vì vậy, giáo viên phải kiên trì, dùng cách
dạy hợp lý, vừa sức, từ thấp đến cao để đem lại cho người học hứng thú, niềm
vui trong học tập, phù hợp với đặc tính ưa thích hoạt động của học sinh.
Muốn đổi mới phương pháp dạy học thành công thì phải có sự hợp tác, sự
phối hợp nhịp nhàng giữa hoạt động dạy và hoạt động học.
Trong dạy và học tích cực, dưới sự thiết kế, tổ chức, định hướng của
giáo viên, người học được tham gia vào quá trình hoạt động học tập từ
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn1713
khâu phát hiện vấn đề, tìm giải pháp cho vấn đề đặt ra, thực hiện các giải
pháp và rút ra kết luận.
Đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng tích cực, có nghĩa là hoạt
động học tập phải được thực hiện trên cơ sở kết hợp giữa hoạt động cá nhân
và hoạt động hợp tác, trong mối quan hệ tương tác giữa thầy trò, trò – trò,
trong môi trường học tập thân thiện, an toàn.
Hoạt động của giáo viên và học sinh trong dạy học tích cực được thể
Thực hiện
Tự kiểm tra, điều chỉnh
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn1814
Đặc trưng thứ nhất: Dạy học lấy học sinh làm trung tâm
Phương pháp tích cực xem học sinh vừa là đối tượng, vừa là chủ thể của
quá trình dạy học. Thông qua hoạt động học tập, mỗi học sinh tự hình thành
và phát triển nhân cách.
Chúng ta cũng cần phải hiểu đầy đủ thuật ngữ “lấy học sinh làm trung
tâm”. Việc lấy học sinh làm trung tâm không có nghĩa là hạ thấp vai trò của
người thầy. Người thầy giữ vai trò tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập
của học sinh. Do đó, nên hiểu thuật ngữ trên là “Lấy học sinh làm trung tâm
của quá trình dạy học” hay “Dạy học lấy hoạt động của người học làm trung
tâm”. Nghĩa là, dưới sự hướng dẫn của giáo viên học sinh được chủ động lựa
chọn những vấn đề mà mình quan tâm ham thích, tự lực tiến hành nghiên cứu,
giải quyết vấn đề và trình bày kết quả.
Muốn học sinh phát triển toàn diện cả về thể chất và trí tuệ, chúng ta cần
đưa học sinh vào các hoạt động học tập có ý thức, các hoạt động ấy sẽ kích
thích tư duy sáng tạo của các em, đồng thời tạo ra môi trường học tập lý thú
với nhiều mối quan hệ đa dạng giữa các học sinh.
Tiến hành phương pháp tích cực, giáo viên không chỉ giúp học sinh nắm
vững kiến thức lý thuyết mà còn dẫn dắt, đưa các em vào những hoạt động cụ
thể, để thực hành những kiến thức đã học. Các em sẽ có điều kiện phát huy
năng lực cá nhân và tập thể, thông qua những hoạt động do giáo viên và nhà
trường tổ chức. Chính vì thế, mục đích của học tập là phát triển từ học để biêt
đến học để hành và học để làm người.
Đặc trưng thứ hai: Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học
sinh có được năng lực tự đánh giá, từ đó điều chỉnh việc học tập của bản thân.
Việc kiểm tra đánh giá có sự chuyển biến về nội dung và hình thức để
thúc đẩy sự chuyển biến trong dạy và học. Hiện nay, việc kiểm tra đánh giá
cũng đỡ phức tạp và khó khăn hơn trước, đó là nhờ sự hỗ trợ của công nghệ
thông tin. Sự kết hợp đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò sẽ góp phần
kích thích hứng thú học tập của học sinh.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn2016
Từ sự phân tích những đặc trưng trên, chúng ta có thể so sánh đặc trưng
của phương pháp dạy học truyền thống với phương pháp dạy học tích cực như
sau:
Dạy học truyền thống Dạy học tích cực
Quan
niệm
Học là quá trình tiếp thu và
lĩnh hội, qua đó hình thành
kiến thức, kỹ năng, tư
tưởng, tình cảm.
Học là quá trình kiến tạo. Học
sinh tìm tòi, khám phá, phát hiện,
luyện tập, khai thác và xử lý
thông tin…tự hình thành hiểu
biết, năng lực và phẩm chất.
Bản chất Thiên về truyền thụ tri thức,
truyền thụ và chứng minh
chân lý của giáo viên
Tổ chức hoạt động nhận thức cho
-Tình huống thực tế, bối cảnh và
môi trường địa phương.
- Những vấn đề học sinh quan
tâm.
Phương
pháp
Các phương pháp diễn
giảng truyền thụ kiến thức
một chiều.
Các phương pháp tìm tòi, điều tra
giải quyết vấn đề, dạy học hợp
tác….vv
Hình thức
tổ chức
Cố định, giới hạn trong 4
bức tường của lớp học, giáo
viên đối diện với cả lớp.
Cơ động, linh hoạt: học ở lớp, ở
phòng thí nghiệm, ơ hiện trường,
trong thực tế…vv. Học cá nhân,
học đôi bạn, học theo nhóm, cả
lớp đối diện với giáo viên.
1.1.3. Phương pháp tích cực trong dạy học văn
Mỗi một phương pháp dù cổ điển hay hiện đại, đều thể hiện một khía
cạnh nào đó của cơ chế dạy học hoặc về vai trò của người thầy. Dù các
phương pháp được sử dụng đạt hiệu quả như thế nào thì nó vẫn tồn tại một
vài khía cạnh mà người dạy và người học chưa khai thác hết. Chính vì thế,
không có phương pháp nào là lý tưởng, mỗi phương pháp có ưu điểm và
hạn chế của nó, do đó người thầy giáo phải lựa chọn những phương pháp
thực tiễn kinh tế - xã hội”[27, 174].
Ví dụ : Bài “Truyền kỳ mạn lục và chuyện người con gái Nam Xương”
của Nguyễn Dữ, giáo viên hướng dẫn học sinh tự học ở nhà trước khi đến lớp
theo trình tự:
Phần tiểu dẫn, lưu ý học sinh chú ý đến giai đoạn lịch sử mà Nguyễn Dữ
đã sống, đặc điểm cuộc đời ông.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn2319
Phần tác phẩm: Hướng dẫn học sinh đọc, nắm chắc tên các nhân vật,
diễn biến cốt truyện. Truyện có nhiều điển tích, đọc kỹ phần chú giải để hiểu
đầy đủ ý nghĩa của các câu văn, đoạn văn.
Phần trọng tâm của bài học: Hướng dẫn học sinh nghiên cứu, suy nghĩ hệ
thống câu hỏi trong SGK, chú ý đến nhân vật Vũ Nương như : nghệ thuật thể
hiện nhân vật; nguyên nhân dẫn đến cái chết của Vũ Nương; đoạn kết câu
chuyện có ý nghĩa gì?
Ngoài ra, giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu bố cục, chủ đề của
chuyện. Suy nghĩ, đánh giá của học sinh về chuyện này.
Tìm hiểu những bài thơ viết về chuyện này và những bài thơ có nội
dung, chủ đề tương tự như chuyện “Người con gái Nam Xương” để so sánh
điểm giống và khác nhau.
Muốn học sinh làm tốt phần tự học ở nhà, giáo viên phải thường xuyên
kiểm tra, đánh giá thông qua việc kiểm tra bài cũ và trong giờ học trên lớp.
Với những nội dung giáo viên hướng dẫn học sinh tự học ở nhà trên, nếu học
sinh có ý thức tự học tốt thì chắc chắn giờ học sẽ đạt kết quả cao.
Muốn phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học thì cần
rèn luyện phương pháp tự học cho học sinh, coi đây không chỉ là yếu tố nâng
cao hiệu quả dạy học mà còn là mục tiêu quan trọng của dạy học. Để đạt được
Ví dụ khi đọc bài “Lượm” của Tố Hữu:
Đoạn 1 đọc theo giọng kể (trung bình, chậm); Đoạn 2 và 3 đọc tiết tấu
nhanh hơn khi đọc đoạn 1; Đoạn 4 đọc theo giọng đối thoại (tươi vui, thể
hiện tính cách hồn nhiên); Hai câu đầu đoạn 5 trở về giọng kể, câu thứ 3
đọc giọng cao hơn và câu cuối “Cháu đi xa dần” đọc chậm và ngừng nghỉ
cách đoạn lâu hơn các đoạn trước; Ba câu đầu đoạn 6 đọc giọng kể, câu thứ
4 đọc giọng trầm và chậm hơn, chuẩn bị tâm thế xúc động; Đoạn 7 gồm hai
dòng thơ, mỗi dòng hai chữ, đọc chậm (nhịp 1/1), biểu lộ sự đau xót, cuối
đoạn ngừng nghỉ lâu, thể hiện tình cảm lắng đọng; Đoạn 8, 9, 10 đọc giọng
kể, thể hiện sự hồi tưởng, chú ý câu “Đạn bay vèo vèo” ngắt nhịp 2/1/1
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn25
Copyright: Tài liệu đại học ©