LỜI MỞ ĐẦU
Trong xu thế toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, mỗi quốc gia
ngày càng phụ thuộc chặt chẽ với thế giới bên ngoài trên mọi lĩnh vực của
nền kinh tế xã hội. Do vậy, chính sách đối ngoại là một trong những chính
sách quyết định đến sự phát triển của một đất nước
Các nhà hoạch định chính sách có thể dùng nhiều biện pháp tác động
đến cán cân thương mại, trong đó nổi lên vai trò của chính sách tỉ giá hối
đoái. Sử dụng thích hợp và có hiệu quả chính sách tỉ giá để điều chỉnh cán
cân thương mại sẽ góp phần ổn định nền kinh tế xã hội. Do vậy, nhận thức
đúng đắn về mối quan hệ giữa chính sách tỉ giá hối đoái và cán cân thương
mại là hết sức cần thiết.
Thực tế những năm qua, tỉ giá hối đoái ở nước ta đã có những thay đổi
mạnh mẽ, tác động đến hoạt động ngoại thương của đất nước. Ngân hàng
Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách điều chỉnh tỉ giá hối đoái. Cán cân
thương mại của Việt Nam liên tục bị thâm hụt trong nhiều năm. Tất cả
những vấn đề đó cần được xem xét một cách khách quan. Ý thức được vấn
đề này, nhóm chúng em đã chọn và nghiên cứu thảo luận đề tài: “Phân tích
ảnh hưởng cán cân thương mại đến tỷ giá hối đoái trong giai đoạn hiện
nay”.
1
MỤC LỤC
Trang
LỜI MỞ ĐẦU 1
MỤC LỤC 2
NỘI DUNG 3
I. Tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại 3
1. Tỷ giá hối đoái 3
2. Cán cân thương mại 8
3. Mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại 11
II. Thực trạng tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại của Việt Nam so với
các nước khác 14

- Tỷ giá danh nghĩa: là tỷ giá phổ biến được sử dụng hằng ngày trong
giao dịch trên các thị trường ngoại hối; là giá cả của 1 đồng tiền
được biểu thị thông qua đồng tiền khác mà không đề cập đến tương
quan sức mua hàng hóa giữa chúng.
3
- Tỷ giá thực: bằng tỷ giá danh nghĩa được điều chỉnh bởi thay đổi
trong tương quan giá cả trong nước và nước ngoài . Tương quan
giữa tỷ giá thực E
R
và tỷ giá danh nghĩa E được biểu diễn như sau:
E
R
= EP*/P
Trong đó:
P*: mức giá cả ở nước có đồng tiền yết giá
P : mức giá cả ở nước có đồng tiền định giá
3) Những nhân tố ảnh hưởng tới tỷ giá:
a) Lạm phát:
 Nếu các yếu tố khác như nhau, khi tỷ lệ lạm phát của một
nước tăng tương đối so với lạm phát của một nước khác,
mức cầu đồng tiền nước đó giảm do xuất khẩu giảm vì giá
cao hơn so với nước kia.
 Ngoài ra, người tiêu dùng và các doanh nghiệp trong nước
có lạm phát cao có xu hướng tăng nhập khẩu.
Tỷ lệ lạm phát thường khác nhau giữa các quốc gia, tạo nên các
kiểu mậu dịch quốc tế để điều chỉnh thích hợp ảnh hưởng của lạm
phát đến tỷ giá hối đoái.
Bởi vì tỷ giá hối đoái cân bằng sẽ thay đổi theo thời gian khi
cung-cầu các đồng tiền thay đổi.
4

Ngược lại, khi nền kinh tế rơi vào tình trạng suy thoái thì các
hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất nhập khẩu bị đình trệ làm cho
nguồn cung ngoại tệ giảm đi.
Trong khi nhu cầu nhập khẩu chưa kịp thời được điều chỉnh trong
ngắn hạn việc giảm cung ngoại tệ sẽ đẩy tỷ giá lên cao.
d) Chính sách của chính phủ
Xét trên góc độ chính sách tiền tệ, chính phủ có thể cố gắng tác
động đến giá trị của đồng nội tệ để cải thiện kinh tế, hạ giá đồng tiền
của mình trong vài trường hợp và tăng giá trong vài trường hợp khác.
6
Mỗi nước có một cơ quan chính phủ có thể can thiệp thị trường
ngoại hối để khống chế giá trị của một đồng tiền, thông thường là
ngân hàng trung ương (NHTW).
Một chính phủ có thể tác động đến tỷ giá hối đoái bằng phương pháp
trực tiếp hay gián tiếp:
● Can thiệp trực tiếp: Các NHTW mua vào ngoại tệ hoặc bán nội tệ
ra thị trường.
 Khi NHTW can thiệp vào thị trường hối đoái mà có sự điều
chỉnh sự thay đổi trong mức cung tiền tệ, điều này gọi là can
thiệp không vô hiệu hóa.
 Ngược lại, nếu muốn can thiệp vào thị trường hối đoái, trong
khi vẫn duy trì mức cung tiền tệ, NHTW sẽ sử dụng can thiệp
vô hiệu hoá bằng cách áp dụng các giao dịch trên thị trường
ngoại hối đồng thời với các hoạt động trên thị trường mở.
● Can thiệp gián tiếp: NHTW sẽ tác động đến các yếu tố ảnh hưởng
đến đồng nội tệ; như lãi suất, các biện pháp kiềm chế lạm phát…
Một chính phủ cũng có thể tác động đến đến các tỷ giá hối đoái
bằng cách áp đặt các hàng rào đối với tài chính và mậu dịch quốc tế;
như thuế nhập khẩu, hạn ngạch nhập khẩu, thuế đánh trên bất cứ thu
nhập nào do đầu tư ở nước đó của các nhà đầu tư ngoại quốc.

 Nhập khẩu: Có xu hướng tăng khi GDP tăng và thậm chí nó còn tăng
nhanh hơn ; phụ thuộc giá cả tương đối giữa hàng hóa sản xuất trong
nước và hàng hóa sản xuất tại nước ngoài. Nếu giá cả trong nước tăng
tương đối so với giá thị trường quốc tế thì nhập khẩu sẽ tăng lên và
ngược lại.
 Xuất khẩu: Chủ yếu phụ thuộc vào sản lượng và thu nhập của các
quốc gia bạn hàng. Chính vì thế trong các mô hình kinh tế người ta
thường coi xuất khẩu là yếu tố tự định.
 Tỷ giá hối đoái: Là nhân tố rất quan trọng đối với các quốc gia vì nó
ảnh hưởng đến giá tương đối giữa hàng hóa sản xuất trong nước với
hàng hóa trên thị trường quốc tế. Khi tỷ giá của đồng tiền của một quốc
gia tăng lên thì giá cả của hàng hóa nhập khẩu sẽ trở nên rẻ hơn, giá
hàng xuất khẩu lại trở nên đắt đỏ hơn đối với người nước ngoài.
 Khi tỷ giá đồng nội tệ tăng lên sẽ gây bất lợi cho xuất khẩu và
thuận lợi cho nhập khẩu dẫn đến kết quả là xuất khẩu ròng giảm.
 Khi tỷ giá đồng nội tệ giảm xuống, xuất khẩu sẽ có lợi thế trong
khi nhập khẩu gặp bất lợi và xuất khẩu ròng tăng lên.
d. Vai trò của Cán cân thương mại
 Thứ nhất, cán cân thương mại cung cấp những thông tin liên quan
đến cung cầu tiền tệ của một quốc gia, cụ thể là thể hiện sự thay
đổi tỷ giá hối đoái của đồng nội tệ so với đồng ngoại tệ.
9
 Thứ hai, cán cân thương mại phản ánh khả năng cạnh tranh trên thị
trường quốc tế của một quốc gia.
 Thứ ba, tình trạng của cán cân thương mại phản ánh tình trạng của
cán cân vãng lai, do đó có ảnh hưởng đến ổn định nền kinh tế vĩ
mô
 Thứ tư, cán cân thương mại thể hiện mức tiết kiệm, đầu tư và thu
nhập thực tế:
X – M = (S – I) + (T –G)

hối đoái của đồng tiền nội địa do đó cũng tăng lên, trong điều kiện
tư bản vận động một cách tự do, thì tư bản nước ngoài sẽ tràn vào
thị trường trong nước (giả sử cán cân thương mại là cân bằng thì
cán cân thanh toán sẽ thặng dư).
 Ngược lại, nếu tỉ giá hối đoái của đồng tiêng trong nước giảm, cán
cân thanh toán sẽ thâm hụt.
11
Như vậy, tỉ giá hối đoái là một biến số rất quan trọng, tác động đến sự
cân bằng của cán cân thương mại và cán cân thanh toán, do đó tác động đến
sản lượng, việc làm, cũng như cân bằng của nền kinh tế nói chung.
Chính vì vậy, một số nước trên thế giới vẫn còn duy trì chế độ tỉ giá hối
đoái cố định, còn phần lớn các nước theo đuổi chính sách tỉ giá hối đoái thả
nối có quản lí nhằm giữ cho tỉ giá hối đoái chỉ biến động trong một phạm vi
nhất định, để ổn định và phát triển nền kinh tế.
c. Thị trường xuất, nhập khẩu:
Cán cân thương mại (xuất khẩu ròng) được xác định theo công thức:
NX = X - IM
• Xuất > nhập (X>IM) : cán cân thương mại thặng dư.
• Nhập > xuất (X<IM) : cán cân thương mại thâm hụt .
Tỉ giá hối đoái là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến xuất khẩu ròng (NX)
và tác động đến khả năng cạnh tranh của các sản phẩm trên thị trường quốc
tế.
Khi giá cả sản phẩm nội địa rẻ tương đối so với sản phẩm cùng loại
trên thị trường thì khả năng cạnh tranh tăng lên, xuất khẩu do đó có xu
hướng tăng lên.
Khả năng cạnh tranh (về giá cả) của một loại sản phẩm của một nước
so với sản phẩm cùng loại sản xuất tại nước ngoài được xác định theo công
thức:
12
Khả năng cạnh tranh (tỉ giá hối đoái thực tế) phụ thuộc vào tỉ giá danh

Ở Việt Nam, TGHĐ không chỉ tác động đến xuất nhập khẩu, cán cân
thương mại, nợ quốc gia, thu hút đầu tư trực tiếp, gián tiếp, mà còn ảnh
hưởng không nhỏ đến niềm tin của dân chúng.
Khi TGHĐ biến động theo chiều hướng không thuận, Ngân hàng Nhà
nước Việt Nam (NHNN) đã thực hiện nhiều giải pháp như:
 Nới rộng biên độ +/-5% (3/2009); hạ biên độ xuống +/- 3%
(2/2010), kiểm kiểm soát chặt chẽ các giao dịch mua bán ngoại tệ
tại các địa điểm mua bán ngoại tệ.
 Gần đây nhất, NHNN đã điều chỉnh tăng tỷ giá liên ngân hàng lên
hơn 2% và giữa nguyên biên độ.
Với những giải pháp này, thị trường ngoại tệ, thị trường vàng đã từng
bước bình ổn, tỷgiá chính thức so với tỷ giá trên thị trường tự do được thu
hẹp, từng bước lành mạnh hóa các giao dịch vốn trong xã hội.
Trong thời gian tới, sự biến động của tỷ giá sẽ khó lường, bởi nhiều
nhân tố tác động như:
14
 Nhập siêu còn lớn không chỉ trong ngắn hạn mà cả trong trung
hạn; thâm hụt ngân sách vẫn ở mức cao; giá vàng trong nước và
thế giới luôn tăng mạnh (do khủng hoảng chi tiêu công tại một số
quốc gia Châu Âu, châu Mỹ);
 Nhu cầu ngoại tệ nói chung, USD nói riêng vào những tháng cuối
năm sẽ tăng cao do khách hàng vay vốn đến hạn trả nợ ngân
hàng; do nhu cầu chuyển lợi nhuận về nước của các nhà đầu tư
nước ngoài; do kinh tế ngầm vẫn phát triển rất mạnh, khó có khả
năng ngăn chặn, nên đôla hóa nền kinh tế còn ở mức cao; do thực
hiện chính sách đồng tiền mạnh/ hay yếu của một số quốc gia
trong khu vực…
Như vậy sẽ có vài vấn đề đặt ra đối với tỉ giá hối đoái.
2. Cán cân thương mại
Thực trạng cán cân vãng lai của Việt nam từ năm 2007 đến nay là thâm

nghiệp gây khó khăn cho các oạt động kinh doanh
- Thứ hai: tỷ giá là biến số quan trọng của nên kinh tế ảnh hưởng đến lạm
phát, cán cân thanh toán quốc tế, GDP, …
- Thứ ba: thị trường tài chính nước ta còn đang trong thời kỳ sơ khai, chưa có
nhiều công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá, thị trường forex chưa phát triển,
không thuận lợi cho việc thả lỏng tỷ giá.
- Thứ bốn: nợ công của nước ta còn đang ở mức cao (khoảng 50% GDP). Vì
vậy phá giá sẽ gây nhiều khó khăn cho việc trả nợ.
Chính sách tỷ giá linh hoạt hơn có thể hỗ trợ mục tiêu duy trì khả năng cạnh
tranh của hàng hóa nước ta trên thị trường quốc tế.:
+ Đẩy mạnh phát triển thị trường Forex, InterBank và tăng cường mối
liên hệ giữa các thị trường này. Tuy nhiên, cần phải nghiên cứu kĩ. Tăng
cường hệ thống giám sát, giảm dần các vai trò của NHTM đối với thị trường
ngoại hối, NHTM thực hiện vai trò là người mua bán cuối cùng trên thị
trường ngoại hối và có những sự điều chỉnh hợp lý, thành lập các hiệp hội
kinh doanh ngoại hối…
+ Phát triển các công cụ phát sinh,chính phủ cần có các biện pháp tăng
cường minh bạch hóa thông tin, tăng cường công tác dự báo rủi ro, nâng cao
nhận thức của các nhà đầu tư trên thị trường này…
17
+ Không nên để tỷ giá thực quá thấp trong thời gian dài như vậy, điều
này sẽ gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động xuất nhập khẩu và cán cân
thương mại.
2. Phối hợp đồng bộ chính sách tỷ giá và chính sách vĩ mô khác
* Thay đổi cơ cấu xuất nhập khẩu: chú trọng tới các mặt hàng xuất
khẩu chủ lực (gạo, cà phê, hải sản, may mặc, dày da…) sử dụng nguyên liệu
sẵn có nhằm hạn chế nhập siêu, hướng tới xuất siêu và từ đó giải tỏa áp lực
lên tỷ giá.
Các đối tác muốn hàng hóa bán trên các thị trường này đều phải tuân thủ
những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về kỹ thuật, vệ sinh, kháng sinh, quy cách

cạnh tranh mà còn nuôi dưỡng tiềm năng xuất khẩu dài hạn của
nền kinh tế.
 Cần ưu tiên phát triển nhóm ngành xuất khẩu chủ lực.
* Về các giao dịch trong tài khoản vốn:
 Khuyến khích đầu tư xây dựng, phát triển các công trình kết cấu hạ
tầng tại Việt Nam.
 Thu hút vốn đầu tư nước ngoài đi đôi với việc nâng cao hiệu quả
sử dụng vốn của nền kinh tế, tạo động lực cho sự phát triển.
* Về ngân sách Nhà nước:
19
 Chính phủ hướng đến việc kiên quyết không chi ngân sách trực
tiếp cho các hoạt động nhập khẩu bất cứ lý do gì.
 Để bù đắp tình trạng thâm hụt ngân sách, về cơ bản đứng trên
phương diện mục tiêu cân bằng trong dài hạn thì vốn vay từ các
tầng lớp dân cư, vay ở hệ thống tín dụng và thị trường trong nước
phải là giải pháp đầu tiên.
 Hạn chế vay ngân hàng Nhà nước và vay ở nước ngoài vì vay ở
ngân hàng Nhà nước sẽ tăng áp lực lạm phát còn vay nước ngoài
sẽ dể dẫn đến thực trạng suy giảm trong mục tiêu cân bằng dài
hạn.
KẾT LUẬN
Nến kinh tế Việt Nam đang chuyển mình nhanh chóng theo hướng
nền kinh tế hướng ngoại thông qua một loạt các chính sách khuyến
khích đầu tư nước ngoài cho phép các nhà đầu tư nước ngoài mua
lại doanh nghiệp trong nước ,chính sách hỗ trợ xuất khẩu…Các rào
cản đối với sự di chuyển vốn giữa Việt Nam và thế giới sẽ dần
20
được xoá bỏ .Do vậy, tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại đóng
vai trò cực kỳ quan trọng, nó tác động đến cán cân thanh toán quốc
tế cũng như trong nhiều mặt của đời sống kinh tế -xã hội.