Tuần 1
Bài 1- Tiết 1: Văn bản : CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
- Lý Lan -
A - Mục tiêu cần đạt : Giúp hs
- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với
con cái.
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người.
B - Chuẩn bị:
- Gv : Tranh ảnh về ngày khai trường .Những điều cần lưu ý :
Bài văn không có cốt truyện, chủ yếu là tâm trạng hồi hộp, phấp phỏng đón chờ
ngày khai trường . Người mẹ không ngủ, phần vì lo chuẩn bị cho con, nhưng phần
vì cả tuổi thơ của mẹ sống dậy .
-Hs:Bài soạn
C- Tiến trình lên lớp:
I- HĐ1:Khởi động(5 phút)
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra :
-Ở lớp 6 các em đã được học những văn bản nhật dụng nào?
(Động Phong Nha, Cầu Long Biên- Chứng nhân lịch sử )
3. Bài mới :
Ngày khai trường hàng năm đã trở thành ngày hội của toàn dân. Bởi ngày đó bắt
đầu một năm học mới với bao mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt các em.
Không khí ngày khai trường thật náo nức với tuổi thơ của chúng ta. Còn các bậc
làm cha làm mẹ thì sao ? Họ có những tâm trạng gì trong ngày ấy ? Bài Cổng
trường mở ra mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được điều đó.
II-HĐ2:Đọc – Hiểu văn bản(20 phút)
Hoạt động của Thầy - Trò Nội dung kiến thức
-Em hãy nêu xuất xứ của văn bản Cổng trường
mở ra?
+GV : Hướng dẫn đọc : Giọng nhỏ nhẹ, thiết
tha, chậm rãi.

- Đêm trước ngày khai trường tâm trạng của
người mẹ và đứa con có gì khác nhau ? Điều đó
được biểu hiện bằng những chi tiết nào trong
bài ? (Con thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư : Đêm
nay con cũng có niềm vui háo hức. Giấc ngủ
đến với con dễ dàng như uống 1 li sữa, ăn 1 cái
kẹo Mẹ thao thức, hồi hộp, suy nghĩ triền
miên : )
- Em có nhận xét gì về tâm trạng của 2 mẹ
con ?
(Đây là tâm trạng khác thường không giống
nhau)
- Để diễn tả được tâm trạng của 2 mẹ con, tác
giả đã sử dụng phương thức biểu đạt nào ?
- Theo em vì sao người mẹ lại trằn trọc không
ngủ được ? ( Vừa trăn trở suy nghĩ về con , vừa
bâng khuâng nhớ về ngày khai trường năm xưa
của mình .
+Còn lại : Cảm nghĩ của mẹ về
Giáo dục.
* Tìm hiểu văn bản :
III-Phân tích:
1/ Nỗi lòng của mẹ:
* Tâm trạng của mẹ :
- Mẹ không ngủ được
- Hôm nay mẹ không tập trung
được vào việc gì cả.
- Mẹ lên giường trằn trọc.
- Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi.
->Tự sự kết hợp với miêu tả để

ngủ,xem lại những thứ đã chuẩn bị
cho con.
->Yêu thương con, hết lòng vì con
.
* Kỉ niệm quá khứ :
- Nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi
cùng bà ngoại đi tới trường và nỗi
chơi vơi hốt hoảng, khi cổng
trường đóng lại.
-> Sử dụng một loạt từ láy gợi
cảm xúc vừa phức tạp, vừa vui
sướng, vừa lo sợ .
( Nhớ thương bà ngoại và nhớ mái trường xưa )
- Trong đêm không ngủ, người mẹ đã chăm sóc
giấc ngủ của con, nhớ tới những kỷ niệm thân
thương về bà ngoại và mái trường xưa. Tất cả
những điều đó đã cho em hình dung về một
người mẹ như thế nào ?
+Thảo luận :
- Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với con
không ? hay người mẹ đang tâm sự với ai ?
( Đang nói với chính mình ) – Cách viết này có
tác dụng gì ?
+Gv : Qua tâm trạng của người mẹ trong bài
văn chúng ta hiểu rằng người mẹ ấy nhớ những
kỷ niệm xưa, không chỉ để sống lại tuổi thơ đẹp
đẽ của mình mà còn muốn ghi vào lòng con
những kỷ niệm đẹp ấy. Để rồi bất cứ 1 ngày
nào đó trong đời, khi nhớ lại, lòng con lại rạo
rực những cảm giác bâng khuâng, xao xuyến

lớn về tri thức văn hoá, tri thức cuộc sống, dạy
dỗ bồi đắp cho chúng ta những tư tưởng, Tình
cảm đẹp về đạo lí làm người, về tình bạn, tình
thầy trò, về tấm lòng yêu thương con người để
không ngừng vươn lên, để phát triển thể lực,
phẩm chất toàn diện của con người, chuẩn bị
cho ngày mai lập nghiệp.
- Văn bản Cổng trường mở ra được biểu đạt
bằng những phương thức nào? - Phương thức
- Bước qua cánh cổng trường là
một thế giới kì diệu sẽ mở ra.
=>Khẳng định vai trò to lớn của
giáo dục và tin tưởng ở sự nghiệp
giáo dục của nước nhà.
- Kết hợp hài hoà giữa tự sự,
miêu tả và biểu cảm làm nổi bật
vẻ đẹp trong sáng, đôn hậu trong
tâm hồn người mẹ .
- Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân
vật với nhiều hình thức khác
nào là chính ? – Sự kết hợp này có tác dụng gì ?
- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng nhân
vật có gì đáng chú ý ?
III-HĐ3:Tổng kết (5 phút)
- Bài văn cho em hiểu thêm gì về người mẹ và
nhà trường ? ( ghi nhớ- sgk-9 )
- Văn bản này đã cho em bài học gì ?
-Hs đọc ghi nhớ
IV-HĐ4:Luyện tập, củng cố(10phút)
- Quan sát tranh ( SGK ) - Bức tranh minh họa

1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra:
- Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra từ văn bản Cổng trường mở ra là gì ?
- Yêu cầu: Trả lời như phần ghi nhớ – SGK ( 9 ).
3.Bài mới:
Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,
thiêng liêng và cao cả . Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đó.
Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả. Bài Mẹ tôi sẽ cho ta một bài
học như thế.
II-HĐ2:Đọc – Hiểu văn bản(25 phút)
Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức
+Hs đọc chú thích
- Em hãy giới thiệu 1 vài nét về tác giả ?
- Tác giả thường viết về đề tài gì ?
- Em hãy nêu xuất xứ của văn bản Mẹ tôi ?
+GV: Hướng dẫn đọc : Nhẹ nhàng, tha thiết,
thể hiện được những tâm tư tình cảm buồn khổ
của người cha trước lỗi lầm của con và sự trân
trọng của ông với vợ mình. Khi đọc lời khuyên:
Dứt khoát, mạnh mẽ thể hiện thái độ nghiêm
khắc .
+GV đọc - HS đọc - Nhận xét .
+GV gọi hs đọc chú thích.
- Trong 10 điều chú thích, từ nào là từ láy, từ
nào là từ Hán Việt ? ( Từ láy:3,4-Từ HV:
những từ còn lại ) .
- Ta có thể chia văn bản làm mấy phần ? Mỗi
phần từ đâu đến đâu ? ý nghĩa của từng phần ?
+ Thảo luận :
- Văn bản là 1 bức thư của người bố gửi cho

Phương thức biểu cảm được diễn đạt thông qua
những kiểu câu nào? Tác dụng của các biện
pháp nghệ thuật đó?
- Những chi tiết trên đã thể hiện được thái độ gì
của người bố ?
- Em có đồng tình với người bố không ?( hs tự
bộc lộ )
- Trong thư người bố đã gợi lại những việc làm,
những tình cảm của mẹ dành cho En ri cô. Em
1 / Lỗi lầm của En ri cô :
- Vô lễ với mẹ trước mặt cô giáo
=> Đây là việc làm sai trái, xúc
phạm tới mẹ.
2 / Thái độ của bố:
- Sự hỗn láo của con như một nhát
dao đâm vào tim bố vậy !.
Bố không nén được cơn tức
giận đối với con .
- Con mà xúc phạm đến mẹ con
ư ?
-> Phương thức biểu cảm được
diễn đạt bằng các kiểu câu cảm
thán, nghi vấn làm cho lời văn trở
nên linh hoạt, sinh động, dễ đi vào
lòng người .
=>Thể hiện thái độ buồn bã, đau
đớn và tức giận .
3/ Hình ảnh người mẹ:
hãy tìm những chi tiết, hình ảnh nói về người
mẹ ?

.=> Là người mẹ hết lòng yêu
thương con, sẵn sàng quên mình
vì con.
4 / Lời khuyên của bố:
- Không bao giờ được thốt ra
những lời nói nặng với mẹ. Con
phải xin lỗi mẹ,
- Con hãy cầu xin mẹ hôn con, để
cho chiếc hôn ấy xoá đi cái dấu
người như thế nào ?
- Tại sao người cha không nói trực tiếp với con
mà lại viết thư ? ( tình cảm sâu sắc thường tế
nhị và kín đáo, nhiều khi không nói trực tiếp
được. Viết thư tức là chỉ nói riêng cho người
mắc lỗi biết, vừa giữ được kín đáo, vừa không
làm người mắc lỗi mất lòng tự trọng. Đây chính
là bài học về cách ứng xử trong gia đình, ở
trường và ngoài xã hội )
+ Thảo luận :
Theo em, điều gì đã khiến En ri cô “ xúc động
vô cùng ” khi đọc thư bố ?
Hãy tìm hiểu và lựa chọn những lí do mà em
cho là đúng trong các lí do sau:(sgk-12.)
Văn bản này được biểu đạt bằng những phương
thức nào ?
Phương thức nào là chính ?
- Em có nhận xét gì về cách diễn đạt câu văn
của tác giả ?

III-Tổng kết(5 phút)

-VN học bài, soạn bài “Từ ghép”
B-Luyện tập:

Tiết 3 :Tiếng Việt : TỪ GHÉP
A - Mục tiêu bài học :Giúp hs
- Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập .
- Hiểu được ý nghĩa của các loại từ ghép .
B - Chuẩn bị :
- Gv : Bảng phụ .Những điều cần lưu ý :
Học về từ ghép không phải chỉ để nhận diện một từ nào đó là từ ghép chính phụ
hay từ ghép đẳng lập mà điều quan trọng là hiểu được cơ chế tạo nghĩa của các loại
từ ghép .
-Hs:Bài soạn
C - Tiến trình lên lớp :
I- Hđ1:Khởi động(5 phút)
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra :
Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng, sách vở của HS
3.Bài mới :
? Tìm 3 từ đơn và 3 từ phức? Từ phức được phân loại như thế nào ?
( Hoa, lá, quả; hoa hồng, hoa quả, xanh xanh. Từ phức được phân thành hai loại :
Từ ghép và từ láy) Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về từ ghép .
II-HĐ2:Hình thành kiến thức mới(20 phút)
Hoạt động của thầy trò Nội dung kiến thức
+Hs đọc VD trên bảng phụ
+ Chú ý các từ : Bà ngoại, thơm phức .
- Trong 2 từ đó, tiếng nào là tiếng chính,
tiếng nào là tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho
tiếng chính ?
A-Tìm hiểu bài:

tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng
chính .
*Ví dụ2 : - Trầm bổng
-Quần áo
- 2 tiếng ngang bằng nhau-> quan
hệ bình đẳng => Từ ghép đẳng lập
- Có các tiếng bình đẳng về mặt
ngữ pháp ( không phân ra tiếng
chính, tiếng phụ )
* So sánh từ ghép chính phụ và từ
ghép đẳng lập:
- Giống : Đều có quan hệ với nhau
về nghĩa
- Khác : +Từ ghép chính phụ: có
quan hệ chính phụ
lập, chúng giống và khác nhau ở điểm nào ?
- Từ ghép được phân loại như thế nào ? - Thế
nào là từ ghép chính phụ, thế nào là từ ghép
đẳng lập ?
- So sánh nghĩa của từ bà ngoại với nghĩa
của từ bà?
+ Bà : chỉ người phụ nữ cao tuổi ->nghĩa
rộng .
+Bà ngoại : chỉ người phụ nữ cao tuổi đẻ ra
mẹ -> nghĩa hẹp
- Nghĩa của từ thơm phức với nghĩa của
tiếng thơm ?
+ Thơm : có mùi như hương của hoa, dễ chịu
-> nghĩa rộng .
+Thơm phức : có mùi bốc lên mạnh, hấp dẫn

GV : Gọi 2 hs lên bảng làm bt
- Phân loại từ ghép đẳng lập, chính phụ ?
- Vì sao em lại xếp như vậy ?
GV treo bảng phụ - hs lên điền từ
- Điền thêm tiếng để tạo từ ghép chính phụ ?
GV treo bảng phụ - hs lên điền từ
III-Tổng kết:Ghi nhớ
1,2
sgk-14
B - Luyện tập :
* Bài 1( 15 ) :
- Từ ghép đẳng lập : Suy nghĩ,
chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi
.
- Từ ghép chính phụ: Xanh
ngắt,nhà máy, nhà ăn, nụ cười .
* Bài 2 ( 15 ):
- Bút mực ( bi, máy, chì )
- Thước kẻ (vẽ, may, đo độ )
* Bài 3: ( 15 )
- Núi rừng ( sông, đồi )
- Mặt mũi ( mày,… )
*Bài 5 : ( 15 )
- Không phải vì :
- Điền thêm tiếng để tạo từ ghép đẳng lập ?
Gọi hs trả lời
- Trả lời tại sao ?
Hoa hồng là một loài hoa như :
Hoa huệ, hoa cúc…
-> Có nhiều loại hoa màuhồng

+GV : gọi hs đọc 2 đoạn văn ( đoạn văn trong
Văn bản : Mẹ tôi-sgk-10 và đoạn văn sgk-17 )
- So sánh 2 đoạn văn, đoạn nào có thể hiểu rõ
hơn người bố muốn nói gì ?
- Nếu En Ri Cô chưa hiểu ý bố thì hãy cho
biết vì sao ? ( vì giữa các câu còn chưa có sự
liên kết )
+ GV: liên : liền; kết : nối, buộc; liên kết: nối
liền nhau gắn bó với nhau
- Muốn cho đoạn văn có thể hiểu được thì nó
phải có tính chất gì ? ( liên kết ) -Thế nào là
liên kết ?
+ GV : liên kết là 1 trong những tính chất
quan trọng nhất của văn bản
* BT1 : Tôi đến trường. Em Thu bị ngã .
- ở đây nêu mấy thông tin ? Những thông tin
A-Tìm hiểu bài:
I / Liên kết và phương tiện liên kết
trong văn bản :
1 / Tính liên kết của văn bản :
- Ví dụ :
- Đoạn văn khó hiểu vì giữa các câu
văn không có mối quan hệ gì với
nhau
- Liên kết: là sự nối kết các câu, các
đoạn trong văn bản 1 cách tự nhiên,
hợp lí, làm cho văn bản trở nên có
nghĩa, dễ hiểu
này như thế nào với nhau ? ( 2 thông tin -
không liên quan với nhau )

các câu trong văn bản phải sử dụng các
phương tiện gì ?
III-HĐ3:Tổng kết(5 phút)
-Thế nào là tính liên kết trong văn bản?Nêu
các phương tiện liên kết trong văn bản
- HS đọc ghi nhớ .
IV-HĐ4:Luyện tập, củng cố(10 phút)
- Đọc đoạn văn và sắp xếp câu văn theo thứ tự
hợp lí để tạo thành 1 đoạn văn có tính liên kết
chặt chẽ?
- Vì sao lại sắp xếp như vậy?
(sắp xếp như vậy thì đoạn văn mới rõ ràng, dễ
hiểu.)
- Các câu văn dưới đây đã có tính liên kết
chưa ? Vì sao ?
- Điền các từ ngữ thích hợp vào chỗ trống?
“ Đêm nay mẹ không ngủ được. Ngày mai là
ngày khai trường lớp 1 của con.” Có ý kiến
cho rằng: Sự liên kết giữa 2 câu trên hình như
không chặt chẽ, vậy mà chúng vẫn được đặt
nội dung.
II-Tổng kết:
* Ghi nhớ : SGK ( 18 )
B-Luyện tập :
* Bài 1 ( SGK-18 ) :
Sơ đồ câu hợp lí : 1 - 4 - 2 - 5 - 3
* Bài 2 ( 19 ) :
- Đoạn văn chưa có tính liên kết.
- Vì chỉ đúng về hình thức ngôn ngữ
song không cùng nói về một nội

hậu, trong sáng, vị tha của 2 em bé; miêu tả và thể hiện nỗi đau xót tủi hờn của
những em bé chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh .
-Hs:Bài soạn
C - Tiến trình lên lớp :
I-HĐ1:Khởi động(5 phút)
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra :
1 - Phân tích hình ảnh người mẹ của EnRiCô trong văn bản Mẹ tôi ?
2 - Văn bản Mẹ tôi cho chúng ta thấy bài học đạo đức gì ?
Yêu cầu : C1 : Trả lời như phần c : hình ảnh người mẹ .
C2 : Trả lời như phần ghi nhớ SGK ( 12 ) .
3.Bài mới :
Gia đình hạnh phúc, êm ấm là mơ ước của tất cả chúng ta . Thế nhưng điều
mơ ước tưởng chừng đơn giản đó đôi khi ở đâu đó vẫn không thể thực hiện được.
Một khi hạnh phúc mất đi người ta càng thấm thía nỗi đau đớn khi phải chia li,
cách xa với những người thân yêu ruột thịt, luôn gần gũi với chúng ta hàng ngày.
Văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê ” sẽ cho chúng ta biết rõ hơn về
tình anh em .
II-HĐ2:Đọc – Hiểu văn bản(25 phút)
Hoạt động của thầy - trò Nội dung kiến thức
- Dựa vào chú thích *, em hãy nêu 1 vài nét
về tác phẩm ?
+GV: Hướng dẫn đọc: Giọng nhẹ nhàng, xúc
động, chú ý ngôn ngữ đối thoại .
+GV đọc- HS đọc bài
+Đọc chú thích .
+GV : Hướng dẫn tóm tắt
- Đây là truyện ngắn khá hoàn chỉnh : có cốt
truyện và nhân vật, có sự việc và chi tiết, có
mở đầu và kết thúc. Vậy theo em câu chuyện