Giáo n Hóa Học 12 Nâng Cao
Ngày soạn: 08/08/2008 Tiết 1 Tuần 1
ƠN TẬP ĐẦU NĂM
Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
!"#$"$
#"#$ #$ %"&
'&Kỹ năng:
– ()*+,-!.!/0%1!-2!&345".,-1!
!/,!.!&
– 6*+7- 89:;:5!&
3.Trọng tâm<:1!%- !%&
II. Phương pháp<=%.->.5>?&
III. Chuẩn bị
@ABCD"7EF4#0,4GHI4G
JB+>&
HI"7E-!%E"GK72&
IV. Thiết kế các hoạt động
Hoạt động của thầy và trò Nội dung Bổ sung
Hoạt động 1: Hãy viết CTTQ của
HC, nêu ý nghóa của n, k.
Cho giá trò của k lần lượt là 0, 1, 2, 4
thì ta được kết quả gì? Tên của HC
đó.
HĐ2:Hãy nêu phản ứng đặc trưng
của HC no? Giải thích? Cho ví dụ
minh họa.
- Hãy nêu phản ứng đặc trưng của
HC không no? Giải thích? Viết các
phản ứng minh họa.
HĐ3:Hãy viết các phản ứng của
2
.
CTTQ của HC: C
n
H
2n+2-2k
hay C
x
H
y
(k= số liên kết
π
+ số vòng)
k=0
→
C
n
H
2n+2
: ankan
k=1
→
C
n
H
2n
: anken hay monoxicloankan
k=2
→
C
→
askt
2. Phản ứng hóa học đặc trưng của HC không
no là phản ứng cộng và phản ứng trùng hợp.
CH
2
= CH
2
+ H
2
→
CH
2
= CH
2
+ Br
2
→
CH
3
– CH = CH
2
+ HCl
→
nCH
2
= CH
H
6
+ Cl
2
(Fe, t
o
)
C
6
H
5
– CH
3
+ Cl
2
(askt)
C
6
H
5
– CH
3
+ Cl
2
(Fe, t
o
)
C
6
H
RX->>T0."AY1!#0#&
3. Trọng tâm<9!.-Z#0#&
II. Phương pháp : N->.A-7Y%!&
III. Chuẩn bị
GV: CW[>B+>B/"->1>DH6&
III. Thiết kế các hoạt động <
Hoạt động của thầy và trò Nội dung Bổ sung
TIẾT 1
RHoạt động 1
Gv<D09:9:!0
W%F\] ^!.
W_#0#&
9C
`
$9aRaC9C
`
R9aRa9
'
C
b
c #d%" #e#0#f
RGV<W1!.#0#
RGV hỏi<((g\/\!.4
-h
HS< 6 % \> aC ? \>
%" %" i
\>a(j45#0#&
RHI<HG>T- !
%"&
(R9aRaR9aR(gk(R9aRlk(R9aR3(
K>e#0# q>("-f
R9:9#0#>.?<9
C
'
a
'
e
'f ≥
2. Cách gọi tên este:
IL<CR9aa9
'
C
b
#%"q>
9C
`
R9aa9C
`
>#%" #
9C
`
R9C
'
R9aa9
'
C
b
#%"
9C
`
9 a9
'
C
b
a
m
C aC
m9
'
C
b
aC
Rt;7VW "-7
8
'
9C
`
9
a
aC
9C
`
9
a
aC
Giaùo Aùn Hoùa Hoïc 12 Naâng Cao
G#"&
R GV G >T 0 #0#
450_2"->F
0W&
Hoạt động 7 : HI4GCD"->
-DH6
+ Trong dd bazơ e4 -Mf
9C
`
9 a9
'
C
b
a
m
3aC
Rt;7VWu"-4J
8M"-7 -M
b) Ph ản ứng khử<
(R9aaR(g
→
Qs tLiAiH
(R9C'RaCm(gRaC
HS<NDH6
2. Ph ản ứng ở g ốc hidrocacbon:
f;7 T - J eT
C
'
v
'
/W0!7&
) Este c ủa phenol
HS:I4j7<
9
y
C
b
RaC m e9C
`
9af
'
a
→
9C
`
9aa9
y
C
b
m
9C
`
9aaC
c ##%" #
2. Ứng dụng
HS:9004B>#.>
Rd0#\>n>45n/+48
z4G7-4G -
M&
Rd0#\7+-!
II. Phương pháp<=%.->.5>?7"\>[&
III. Chuẩn bịr!^0&
IV. Thiết kế các hoạt động
1.Ổn định lớp.
2. Bài cũ : I9:9:}WG9:;:9
'
C
s
a
'
&HA}W\\>9~a&3}
W-\74j0h
3. Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung Bổ sung
Hoạt động 1:
RHICDY0>"-B
+>•0-GCD
]"-"-]€A
!^
RHI[<j-9:9!^
•%!^"-#0#45.A
F"-- %"".-h
D\HICD"
0Z‚&
RHI<•%10"AJ9~9
^J- ^
T\7% A&
Hoạt động 2::1!"U
RHI[<+-T\7%
'!^A•%-
$9aaCe
<y`
Q
9fk 0#<
9
P{
C
`b
$9aaCe
<{Q
Q
9f
Rc ^J4|K"-< "#<
9
P{
C
``
$9aaCe
<P`
Q
9fkk ""#<
9
P{
C
`P
$9aaCe
P{
C
``
9C a9a9
P{
C
``
9C
'
a9a9
P{
C
``
m`C
'
3
Q
9C
'
a9a9
P{
C
`b
9C a9a9
P{
C
`b
9C
'
Yj%/\!^
/
RHIj-%293
!^5Gj„K
>/>
Hoạt động 5: :7"
H" #"7G…5
0#- "#j\/.
A" #&
9C
'
a 9a
(
P
9C a 9a
(
'
9C
'
a 9a
(
`
m`C
'
a
C
m
Q
9C
a 9a
(
`
m`3aC
9C
'
aC
9C aC
9C
'
aC
m
(
P
9aa3
(
'
9aa3
(
`
9aa3
" #"
" #
Q
l-M
Z;7\""[
:"#e"[f:0#
eSf
Giáo n Hóa Học 12 Nâng Cao
3. Trong tâm<9O%_Z!O%_&
II. Phương pháp<=%.->.5>?7"\>[&
III. Chuẩn bị
RrT0j74Dl -M&
R9>!\0ˆ&
IV. Thiết kế các hoạt động
Hoạt động của thầy và trò Nội dung Bổ sung
Hoạt động 1<I--
9!K_"-jh
:.0!K_".\2
"->0.Oh
Hoạt động 2:
HI<@ABCDDH67
"-7"|W[-
&
9!K_"-jh
3}!K_h
Hoạt động 3:
HI<@ABCDDH6/]
>-IL4
9!O%>-
9!44G
9!84G
‰HIE0-€-
]UCD>J
!84G-!44G&
‰HI%ABCDY0CP&`
DH6/]W]W_&
‰HICDDH6j>/
IL<C !"#w
Chú ý<9!84GjB>•!4
4GjJB>•&
) Đặc điểm cấu trúc phân tử muối natri của axit béo:
9!.W_> ^}><
mrT‹BŒ44GR9aa3&
mrT‹NJŒ84G\>$9 C%
c) Cơ chế hoạt động của chất giặt rửa&
IL<9.T!K_0#&
RNJ4B>•9C`†9C'‡
Py
RW>-B
OM\>$9aa344G".\ 4G^
1W_4G&
6Y7<IB8W-.!
[K?W_0#}8_J&
II. Xà Phòng:
1. Sản xuất xà phòng
‰;4J4|<
RNB,>•TG>?;
e(9aaf
`
m`3aC`(9aa3m9
`
C
b
eaCf
`
R:A>39"-/>[&T>
C
`P
9aa3f"#
e9
P{
C
``
9aa3f
R;2<!>-!>&
RD_2<S>TKƒw
RƯu điểm<JW%.>J4|&
RNhược điểm:nG4Ge
9
'm
r
'm
fj> 0# >w
0„"->7>2K_74?!
"45057&
III. Chất giặt rửa tổng hợp
1. Sản xuất chất giặt rửa tổng hợp
RNF07O>B>[
R34|E5!\1!K_
4, -M"-!K_E5
2. Thành phần và sử dụng các chế phẩm từ chất giặt
rửa tổng hợp:
R:-B<
m9!K_E5
m9!>
m9!>-
C
n
H
2n + 2
C
n
H
2n
C
n
H
2n - 2
b) Phương pháp cracking
{
xt, t
0
-H
2
-H
2
-4H
2
xt, t
0
xt, t
0
xt, t
0
+ C
y
H
2y
( x + y = n)
2. Chuyển hiđrocacbon không no và thơm thành no
a) Phương pháp hiđro hóa không hoàn toàn
R – C ≡ C – R’ R – C = C – R’ RCH
2
CH
2
R’
b) Phương pháp hiđro hóa hoàn toàn
C
n
H
2(n - x)
+ (x + 1) H
2
Q
Ni t
→
C
x
H
2x + 2
( x = 1, 2)
C
b) Hiđrat hóa anken thành ancol
R – CH = CH
2
+ H
2
O
Q
H t p
+
→
R - CH(OH) - CH
3
c) Hiđrat hóa ankin thành anđehyt hoặc xeton
R – C ≡ C – R’
Q
'
H O t xt+
→
[R – CH = C(OH) – R’]
RCH
2
COR’
2. Chuyển HC thành dẫn xuất chứa oxi qua dẫn xuất
halogen
a) Thế nguyên tử H bằng nguyên tử halogen rồi thủy
phân
R - H
Q
'
e fX as t+
R - CH(OH)
- CH
3
3. Chuyển ancol và dẫn xuất halogen thành hiđrocacbon
a) Tách nước từ ancol thành anken
H - C - C - OH
C = C
b) Tách hiđrohalogenua từ dẫn xuất halogen thành ankenCH - CX
C = C
4. Chuyển hóa giữa các dẫn xuất chứa oxi
a) Phương pháp oxi hóa
Oxi hóa nhz ancol bậc I, bậc II thì được anđehyt,
Ž
KOH/C
2
H
5
OH, t
0
Ni, t
0
+H
2
RCOR’
b) Phương pháp khử
- Khử anđehyt, xeton thành ancol :
RCOR’ + H
2
Q
Ni t
→
RCHOHR’
- Khử este thành ancol :
RCOOR’
Q
s
LiAlH t
→
RCH
2
OH + R’OH
c) Este hóa và thủy phân este
RCOOH + R’OH RCOOR’+ H
2
O
III- SƠ ĐỒ BIỂU DIỄN MỐI QUAN HỆ GIỮA
HIĐROCACBON VÀ MỘT SỐ DẪN XUẤT CỦA
HYDROCACBON (SGK)
V. Hoạt động kết thúc: 9<X->-P'`syŽ‚DH6'''`'s&
LKM<v--<9-M".DH6-Dv:&N-O84G-b&
Ch¬ng 2 : CACBOHINRAT
Sư dơng phiĨu häc tËp sè 1
* GV hái HS
- §Ĩ x¸c ®Þnh CTCT cđa glucoz¬ ph¶i tiÕn
hµnh c¸c thÝ nghiƯm nµo ?
- Ph©n tÝch kÕt qu¶ thÝ nghiƯm ®Ĩ kÕt ln vỊ
cÊu t¹o cđa glucoz¬.
* HS tr¶ lêi
+ Khư hoµn toµn Glucoz¬ cho n- hexan. VËy
6 nguyªn tư C cđa ph©n tư Glucoz¬ t¹o thµnh
I. TÝnh chÊt vËt lÝ vµ tr¹ng
th¸i thiªn nhiªn ( SGK )
II. CÊu tróc ph©n tư
Glucoz¬ cã c«ng thøc ph©n tư lµ C
6
H
12
O
6
, tån
t¹i ë hai d¹ng m¹ch hë vµ m¹ch vßng.
- C¸c d÷ kiƯn thùc nghiƯm : sgk
- KÕt ln
Glucoz¬ cã cÊu t¹o cđa an®ehit ®¬n chøc vµ
ancol 5 chøc, cã c«ng thøc cÊu t¹o thu gän lµ
CH
2
OH-CHOH-CHOH-CHOH-CHOH-
CH=O.
-OH ë C
5
* GV nêu:
- Glucozơ có hai nhiệt độ nóng chảy khác
nhau, nh vậy có hai dạng cấu tạo khác nhau.
-OH ở C
5
cộng vào nhóm C=O tạo ra 2 dạng
vòng 6 cạnh và .
- Viết sơ đồ chuyển hoá giữa dạng mạch hở
và 2 đồng phân mạch vònglucozơ và của
glucozơ.
Hoạt động 4
Sử dụng phiếu học tập số 2
* HS
- Quan sát GV biểu diễn thí nghiệm oxi hoá
glucozơ bằng AgNO
3
trong dung dịch NH
3
.
- Nêu hiện tợng, giải thích và viết PTHH.
* HS làm tơng tự với thí nghiệm glucozơ
phản ứng với Cu(OH)
2
.
* GV yêu cầu HS viết phơng trình phản ứng
khử glucozơ bằng H
2
.
Hoạt động 5
* HS viết PTHH của phản ứng giữa dung dịch
hở.
CH OH
2
H
H
H
H
H
HO
OH
OH
OH
CH OH
2
H
H
H
H
HO
OH
OH
O
C
1
6
-Glucozơ Glucozơ -
Glucozơ
III. Tính chất hoá học
Glucozơ có các tính chất của nhóm anđehit và
ancol đa chức.
1. Tính chất của nhóm anđehit
a) - Oxi hóa Glucozơ bằng phức bạc
amoniac (AgNO
3
trong dung dịch NH
3
)
Thí nghiệm: sgk
Hiện tợng: Thành ống nghiệm láng bóng.
Giải thích
AgNO
3
+ 3NH
3
+H
2
O[Ag(NH
3
)
2
]OH+
NH
4
NO
2
+NaOH
Q
t
CH
2
OH[CHOH]
4
COONa+Cu
2
O+3H
2
O
.
natri gluconat
b) Khử Glucozơ bằng hiđro
CH
2
OH[CHOH]
4
CHO+H
2
Q
tNi
CH
2
OH[CHOH]
4
H
7
O(OCOCH
3
)
5
3. Tính chất riêng của dạng mạch vòng
Khi nhóm -OH ở C
1
đã chuyển thành nhóm
-OCH
3
rồi, dạng vòng không thể chuyển sang
dạng mạch hở đợc nữa.
CH OH
2
H
H
H
H
H
HO
OH
OH
OH
1
2
Metyl -glucozit
4. Phản ứng lên men
C
6
H
12
O
6
C
enzim
Q
`b
Q
`Q
2C
2
H
5
OH + 2CO
2
IV. Điều chế và ứng dụng
1. Điều chế
(C
6
H
10
O
5
2
OH-CHOH-CHOH-CHOH-C-CH
2
OH
||
O
Cïng víi d¹ng m¹ch hë fructoz¬ cã thĨ tån t¹i
ë d¹ng m¹ch vßng 5 c¹nh hc 6 c¹nh. D¹ng
5 c¹nh cã hai ®ång ph©n α vµ β.
CH OH
2
1
2
4
5
6
OH
OH
HOCH
OH
3
OH
H
H
2
HOCH
2
6
5
H
- Thùc hµnh thÝ nghiƯm.
- Gi¶i c¸c bµi tËp vỊ saccaroz¬ vµ mantoz¬.
3.Träng t©m : cÊu tao vµ t/c hh cđa saccaroz¬
II. Phương pháp<3A-7Y%!->.5>?&
III. Chuẩn bị
- Dơng cơ: cèc thủ tinh, ®òa thủ tinh, ®Ìn cån, èng nhá giät.
- Ho¸ chÊt: dd CuSO
4
, dd NaOH, saccaroz¬, khÝ CO
2
.
- H×nh vÏ phãng to cÊu t¹o d¹ng vßng saccaroz¬ vµ mantoz¬.
- S¬ ®å s¶n xt ®êng saccaroz¬ trong c«ng nghiƯp.
IV. Thiết kế các hoạt động
Hoạt động của thầy và trò Nội dung Bổ sung
TIẾT 1
Ho¹t ®éng 1
* HS quan s¸t mÉu saccaroz¬ (®êng kÝnh
tr¾ng) vµ t×m hiĨu SGK ®Ĩ biÕt nh÷ng tÝnh
chÊt vËt lÝ vµ tr¹ng th¸i thiªn nhiªn cđa
saccaroz¬.
Ho¹t ®éng 2
* HS: Cho biÕt ®Ĩ x¸c ®Þnh CTCT cđa
saccaroz¬ ngêi ta ph¶i tiÕn hµnh c¸c thÝ
nghiƯm nµo. Ph©n tÝch c¸c kÕt qu¶ thu ®ỵc
rót ra kÕt ln vỊ cÊu t¹o ph©n tư cđa
saccaroz¬.
* HS tr¶ lêi
- Dung dÞch saccaroz¬ lµm tan Cu(OH)
2
5
6
OH
OH
HOCH
3
OH
H
H
2
O
Saccaroz¬ hỵp bëi α- Glucoz¬ vµ β- Fruct¬z¬.
III. TÝnh chÊt ho¸ häc
PP
a
a
Giaựo Aựn Hoựa Hoùc 12 Naõng Cao
tráng bạc, không khử Cu(OH)
2
không có
nhóm -CHO và không còn -OH hemixetan
tự do.
- Đun nóng dung dịch saccarozơ có mặt
axit vô cơ đợc Glucozơ và Frcutozơ
saccarozơ đợc hợp bởi phân tử Glucozơ
và Fructozơ ở dạng mạch vòng bằng liên
kết qua nguyên tử oxi (C-O-C ) giữa C
1
của
Glucozơ và C
TIT 2
Hoạt động 5
* HS nghiên cứu SGK.
* HS theo dõi sơ đồ sản xuất đờng
saccarozơ trong CN trong SGK tóm tắt các
giai đoạn chính và phân tích giai đoạn 5
của quá trình sản xuất đờng saccarozơ.
* GV đánh giá câu trả lời của HS.
Hoạt động 6
* HS nghiên cứu SGK cho biết CTCT của
mantozơ.
* HS so sánh cấu tạo phân tử của saccarozơ
và mantozơ. Từ cấu tạo phân tử của matozơ,
HS dự đoán tính chất hoá học của mantozơ.
Hoạt động 7:RCD"->-P'`s
DH6
RHI4GCD"->-sby
Saccarozơ không còn tính khử vì không còn nhóm
-CHO và không còn -OH hemixetan tự do nên
không còn dạng mạch hở. Vì vậy saccarozơ chỉ
còn tính chất của ancol đa chức và đặc biệt có
phản ứng thuỷ phân của đisaccarit.
1. Phản ứng của ancol đa chức
a) Phản ứng với Cu(OH)
2
- Thí nghiệm: sgk
- Hiện tợng: kết tủa Cu(OH)
2
tan ra cho dung dịch
màu xanh lam.
12
H
22
O
11
+Ca(OH)
2
+H
2
O
C
12
H
22
O
11
.CaO. 2H
2
O
C
12
H
22
O
11
.CaO. 2H
2
O + CO
2
O
6
Glucozơ Fructozơ
IV. ứng dụng và sản xuất đờng
saccarozơ
1. ứng dụng
sgk
2. Sản xuất đờng saccarozơ
sgk
V. Đồng phân của saccarozơ:
mantozơ
- Phân tử mantozơ do 2 gốc Glucozơ liên kết với
nhau qua nguyên tử O, gốc thứ nhất ở C
1
gốc thứ
2 ở C
4
- Cấutrúc: Nhóm -OH hemiaxetan ở gốc Glucozơ
thứ hai còn tự do nên trong dung dịch gốc này có
thể mở vòng tạo ra nhóm -CHO.
CH OH
2
H
H
H
H
H
1.Tính chất của poliol giống saccarozơ, tác dụng
với Cu(OH)
2
cho phức đồng mantozơ.
2. Có tính khử tơng tự Glucozơ.
3. Bị thuỷ phân ra 2 phân tử Glucozơ.
V. Hot ng kt thỳc: 9<X->-P'byDH6``&
LKM<v--<9-M".DH6-Dv:&N-O84G-{&
Ngy son: 8/9/2008 Tit: 11 Tun 4 Bài 7 TINH BT
P'
Giáo n Hóa Học 12 Nâng Cao
I. Mơc tiªu bµi häc
1. KiÕn thøc
- BiÕt cÊu tróc ph©n tư vµ tÝnh chÊt cđa tinh bét.
- BiÕt sù chun ho¸ vµ sù t¹o thµnh tinh bét.
2. KÜ n¨ng
- ViÕt cÊu tróc ph©n tư cđa tinh bét. NhËn biÕt tinh bét.
- Gi¶i bµi tËp vỊ tinh bét.
3.Träng t©m: CÊu t¹o vµ t/c hãa häc cđa tinh bét .
II. Phương pháp<3A-7Y%!->.5>?&
III. Chuẩn bị- Dơng cơ: èng nghiƯm, dao, èng nhá giät.
- Ho¸ chÊt: tinh bét, dd iot.
- C¸c h×nh vÏ phãng to vỊ cÊu tróc ph©n tư cđa tinh bét vµ c¸c tranh ¶nh cã liªn quan ®Õn bµi häc.
IV. Thiết kế các hoạt động
Hoạt động của gv và hs Nội dung Bổ sung
Ho¹t ®éng 1
* HS quan s¸t mÉu tinh bét vµ nghiªn
cøu SGK cho biÕt c¸c tÝnh chÊt vËt lÝ vµ
tr¹ng th¸i thiªn nhiªn cđa tinh bét.
Ho¹t ®éng 2
ë m¾t xÝch nµy vµ nguyªn tư C
4
ë m¾t
xÝch kia qua cÇu oxi, gäi lµ c¸c liªn kÕt
α[1-4] glicozit
I- TÍNH CHẤT VẬT LÍ VÀ TRẠNG THÁI TỰ
NHIÊN
Tinh bột là chất rắn vô đònh hình, màu trắng, không
tan trong nước nguội. Trong nước nóng từ 65
0
C trở
lên, tinh bột chuyển thành dung dòch keo nhớt, gọi là
hồ tinh bột.
o Tinh bột có nhiều trong các loại hạt (gạo,
mì, ngô,…),củ (khoai, sắn,…) và quả (táo,
chuối,…). Hàm lượng tinh bột trong gạo
khoảng 80%, trong ngô khỏang 70%, trong
củ khoai tâu tươi khoảng 20%.
II. CÊu tróc ph©n tư
CH OH
2
H
H
H
H
H
OH
2
H
H
H
H
H
OH
OH
1
2
3
4
5
O
O
CH OH
2
H
H
H
H
H
OH
OH
1
H
H
H
H
H
OH
OH
1
2
3
4
5
O
O
CH OH
2
H
H
H
H
H
OH
OH
1
2
3
4
H
OH
OH
1
2
3
4
5
O
O
III. TÝnh chÊt ho¸ häc
Lµ mét polisaccarit cã cÊu tróc vßng xo¾n, tinh bét biĨu
hiƯu rÊt u tÝnh chÊt cđa mét poliancol, chØ biĨu hiƯn
râ tÝnh chÊt thủ ph©n vµ ph¶n øng mµu víi iot.
P`
Giáo n Hóa Học 12 Nâng Cao
Ph©n tư amolipectin ®ỵc cÊu t¹o bëi mét
sè m¹ch amiloz¬, c¸c m¹ch nµy nèi víi
nhau gi÷a nguyªn tư C
1
ë m¾t xÝch ®Çu
cđa m¹ch nµy víi nguyªn tư C
6
ë m¾t
xÝch gi÷a cđa m¹ch kia, qua nguyªn tư
oxi, gäi lµ liªn kÕt α[1-6] glicozit.
Ho¹t ®éng 3
- Nªu hiƯn tỵng khi ®un nãng dung dÞch
tinh bét víi axit v« c¬ lo·ng. ViÕt
10
O
5
)
n
+ nH
2
O
→
= Q
tH
n C
6
H
12
O
6
Thùc ra tinh bét bÞ thủ ph©n tõng bíc qua c¸c giai
®o¹n trung gian lµ ®etrin [C
6
H
10
O
5
]
n
, mantoz¬.
b) Thủ ph©n nhê enzim
glucozoMantozoextrin§bét Tinh
amilaza-α
OH
222
→ → →
glicogen
enzimenzim
OHCOGlucozo
22
enzim
[O]
+→
V. Sù t¹o thµnh tinh bét trong c©y
xanh
6nCO
2
+5n H
2
O
clorophin
trêimỈt s¸ng ¸nh
→
(C
6
H
10
O
5
)
n
IV. Thiết kế các hoạt động
Hoạt động của gv và hs Nội dung Bổ sung
Ho¹t ®éng 1
* HS quan s¸t mÉu xenluloz¬ (b«ng
thÊm níc), t×m hiĨu tÝnh chÊt vËt lÝ vµ
tr¹ng th¸i thiªn nhiªn cđa xenluloz¬.
Ho¹t ®éng 2
* HS nghiªn cøu SGK cho biÕt:
- CÊu tróc cđa ph©n tư xenluloz¬.
- Nh÷ng ®Ỉc ®iĨm chÝnh vỊ cÊu t¹o
ph©n tư cđa xenluloz¬. So s¸nh víi cÊu
t¹o cđa ph©n tư tinh bét.
Ho¹t ®éng 3
* GV biĨu diƠn thÝ nghiƯm ph¶n øng
thủ ph©n xenluloz¬ theo c¸c bíc:
- Cho b«ng nân vµo dung dÞch H
2
SO
4
70%.
- Trung hoµ dung dÞch thu ®ỵc b»ng
dung dÞch NaOH 10 %.
- Cho dung dÞch thu ®ỵc t¸c dơng víi
dung dÞch AgNO
3
/NH
3
, ®un nhĐ.
* HS quan s¸t, gi¶i thÝch vµ viÕt PTHH.
* GV liªn hƯ c¸c hiƯn tỵng thùc tÕ, vÝ
)
n
, m¹ch kÐo dµi
kh«ng ph©n nh¸nh.
CH OH
2
H
H
H
H
H
OH
OH
O
n
Mçi m¾t xÝch C
6
H
10
O
5
cã 3 nhãm -OH tù do, nªn cã thĨ
viÕt c«ng thøc cđa xenluloz¬ lµ [C
6
H
7
O
12
O
6
2. Ph¶n øng cđa ancol ®a chøc
a) Ph¶n øng víi níc Svayde
Xenluloz¬ ph¶n øng víi níc Svayde cho dung dÞch phøc
®ång xenluloz¬ dïng ®Ĩ s¶n xt t¬ ®ång-amoni¨c.
b) Ph¶n øng este ho¸
* [C
6
H
7
O
2
(OH)
3
]
n
+3nHNO
3
→
o
tSOH
s'
[C
6
H
7
O
2
(OCOCH
3
)
2
(OH)]
n
+ 2n CH
3
COOH
Pb
Giaựo Aựn Hoựa Hoùc 12 Naõng Cao
phẩm phản ứng khi cho xenlulozơ tác
dụng với anhiđrit axetic.
Hoạt động 5
* HS liên hệ kiến thức thực tế và tìm
hiểu SGK cho biết các ứng dụng của
xenlulozơ.
* GV : Xenlulozơ có rất nhiều ứng
dụng trong đời sống và sản xuất, để tạo
ra nguồn nguyên liệu quý giá này,
chúng ta phải tích cực trồng cây phủ
xanh mặt đất.
*[C
6
H
7
O
2
(OH)
3
- Hiểu mối liên quan giữa cấu trúc phân tử và tính chất hoá học của các hợp chất cacbonhiđrat tiêu biểu.
- Hiểu mối liên hệ giữa các hợp chất cacbonhiđrat trên.
2. Kĩ năng
- Lập bảng tổng kết chơng.
- Giải các bài toán về các hợp chất cacbonhiđrat.
3.Trọng tâm: Cấu trúc và tính chất của một số cacbohydrat
II. Phng phỏp<3A-7Y%!->.5>?&
III. Chun b- HS làm bảng tổng kết về chơng cacbonhiđrat theo mẫu thống nhất.
- HS chuẩn bị các bài tập trong SGK và sách bài tập.
- GV chuẩn bị bảng tổng kết theo mẫu sau:
IV. Thit k cỏc hot ng
Hot ng ca thy v trũ Ni dung ghi bng
Boồ sung
Hoạt động 1
* GV gọi 3 HS lên bảng.
* Một HS viết cấu trúc phân tử của
monosaccarit, một HS viết cấu trúc phân tử của
đisaccarit, một HS viết cấu trúc phân tử của
polisaccarit và những đặc điểm cấu tạo của hợp
chất này.
I. Các kiến thức cần nhớ
1.Cấu trúc phân tử
a) Glucozơ
CH OH
2
H
H
4
5
6
CH OH
2
H
H
H
H
H
HO
OH
OH
OH
1
2
3
4
5
6
-Glucozơ Glucozơ -Glucozơ
b) Fructozơ
CH OH
2
1
2
4
6
H
11
O
5
-C
6
H
11
O
5
) không còn -OH hemixetal cũng nh
-OH hemiaxetal nên không mở vòng đợc.
Py
Giaựo Aựn Hoựa Hoùc 12 Naõng Cao
Hoạt động 2
* HS cho biết:
- Những hợp chất cacbonat nào tác dụng đợc với
dd AgNO
3
trong NH
3
, tại sao ?
- Những hợp chất cacbonat nào tác dụng đợc với
CH
3
/HCl, tại sao ?
- Những hợp chất cacbonat nào thuỷ phân trong
môi trờng H
+
1
2
3
4
5
6
CH OH
2
1
2
4
5
6
OH
OH
HOCH
3
OH
H
H
2
O
d) Tinh bột
Mạch vòng xoắn do các mắt xích -glucozơ liên kết với
nhau.
CH OH
2
6
O
CH OH
2
H
H
H
H
H
OH
OH
1
2
3
4
5
O
O
CH OH
2
H
H
CH OH
2
H
H
H
H
H
OH
OH
1
2
3
4
5
O
O
CH OH
2
H
H
H
H
H
2
H
H
H
H
H
OH
OH
1
2
3
4
5
O
O
e) Xenlulozơ
Mạch dài do các mắt xích -glucozơ liên kết với nhau.
CH OH
2
H
H
H
H
H
OH
II. Phương pháp<:1>,Y&
III. Chuẩn bị
1. Dơng cơ thÝ nghiƯm
- èng nghiƯm
- Cèc thủ tinh 100ml
- CỈp èng nghiƯm gç
- §Ìn cån
- èng hót nhá giät
- Th×a xóc ho¸ chÊt
- Gi¸ ®Ĩ èng nghiƯm
2. Ho¸ chÊt
- Dung dÞch NaOH 10%.
- Dung dÞch CuSO
4
5 %
- Dung dÞch glucoz¬ 1 %
- Axit sunfuric 10 %
- Natri hi®rocacbonat
- Tinh bét
- Dung dÞch iot 0,05 %.
IV. Thiết kế các hoạt động
Hoạt động của gv và hs Nội dung Bổ sung
1) ThÝ nghiƯm 1: ph¶n øng cđa
glucoz¬ víi Cu(OH)
2
- Cã thĨ dïng èng hót nhá giät ®Ĩ -
íc lỵng ho¸ chÊt thùc hiƯn ph¶n
øng. Cơ thĨ:
Cho vµo èng nghiƯm 3 giät dung
dÞch CuSO
Cã thĨ dïng èng hót nhá giät ®Ĩ íc
lỵng ho¸ chÊt thùc hiƯn ph¶n øng.
Cơ thĨ:
- Cho vµo èng nghiƯm 8 giät dung
dÞch CuSO
4
5% vµ 8 giät NaOH
10%. L¾c nhĐ, g¹n bá phÇn dung
dÞch, gi÷ l¹i kÕt tđa Cu(OH)
2
.
a) Rãt 8 giät dung dÞch saccaroz¬ 1
% vµo èng nghiƯm chøa Cu(OH)
2
quan s¸t hiƯn tỵng x¶y ra. §ung
nãng dung dÞch thu ®ỵc. Quan s¸t
hiƯn tỵng x¶y ra vµ rót ra kÕt ln.
b) Rãt 10 giät dung dÞch saccaroz¬
1% vµo èng nghiƯm vµ rãt vµo ®ã 3
giät H
2
SO
4
10%. §un nãng dung
dÞch trong 2-3 phót. §Ĩ ngi cho
tõ tõ NaHCO
3
(tinh thĨ), (kho¶ng 1
th×a nhá) vµo vµ khy ®Ịu b»ng
®òa thủ tinh cho ®Õn khi ngõng
3
(tinh thĨ)
vµo vµ khy ®Ịu b»ng ®òa thủ tinh cho ®Õn khi ngõng
t¸ch ra khÝ CO
2
. Rãt dung dÞch vµo èng nghiƯm ®ùng
Cu(OH)
2
(®iỊu chÕ tõ thÝ nghiƯm 1), l¾c ®Ịu cho
Cu(OH)
2
tan ra. §un nãng.
NhËn xÐt vµ gi¶i thÝch c¸c hiƯn tỵng x¶y ra:
Rãt dung dÞch saccaroz¬ 1 % vµo èng nghiƯm chøa
Cu(OH)
2
kÕt tđa tan ra mµu xanh lam. §un nãng dung
dÞch thu ®ỵc: kh«ng cã mµu ®á g¹ch xt hiƯn. Nh vËy
saccaroz¬ cha thủ ph©n kh«ng bÞ oxi ho¸ bëi Cu(OH)
2
khi ®un nãng.
b) Rãt dung dÞch saccaroz¬ 1% vµo èng nghiƯm vµ rãt
vµo ®ã 0,5 ml H
2
SO
4
10%. §un nãng dung dÞch trong
2-3 phót: ®ỵc dd glucoz¬ vµ fructoz¬. §Ĩ ngi cho tõ
tõ NaHCO
3
Cho vµo èng nghiƯm 2 ml hå tinh bét 2 % råi thªm vµo
giät dung dÞch iot 0,05%, l¾c. §un nãng dung dÞch cã
mµu ë trªn råi l¹i ®Ĩ ngi. Quan s¸t hiƯn tỵng. Gi¶i
PŽ
Giáo n Hóa Học 12 Nâng Cao
thÝch.
Cho vµo èng nghiƯm 2 ml hå tinh bét 2 % råi thªm vµo
giät dung dÞch iot 0,05%, l¾c: Do cÊu t¹o ®Ỉc biƯt, tinh
bét hÊp thơ iot cho s¶n phÈm mµu xanh lam.
§un nãng dung dÞch cã mµu ë trªn, iot bÞ gi¶i phãng ra
khái ph©n tư tinh bét lµm mÊt mµu xanh lam.
§Ĩ ngi tinh bét l¹i hÊp thơ iot dd l¹i cã mµu xanh lam
nh cò.
V. Công việc sau buổi thực hành: GV lµm l¹i TN nµo HS lµm cha thµnh c«ng.
- GV nhận xét buổi thực hành. Yêu cầu HS viết tường trình.
- HS thu dọn dụng cụ, hoá chất, vệ sinh phòng thí nghiệm, lớp học.
Ngày soạn: 16/9/2008 Tiết: 16 Tuần 6 ƠN TẬP CHƯƠNG 1 VÀ 2
Mụctiêu
Kiến thức
R9!.1!#0#-"&;7 -M&
- Các nhóm chức chứa trong phân tử các hợp chất monosaccarit, đisaccarit và polisaccarittiêu biểu.
- Từ cấu tạo các hợp chất trên, dự đoán tính chất hóa học của chúng.
Kĩ năng&
v1"45"45!"AY#0#" -M&
- Viết CTCT của các hợp chất (ở những dạng khác nhau: mạch thẳng, mạch nhánh và mạch vòng).
II. Phương pháp<3A-7Y%!->.5>?&
III. Chuẩn bị
HIO8W[S>&
CD"->-?-4G&
IV. Thiết kế các hoạt động
s
C
Ž
a
'
VW
>J 4| 45 " #%"& 9J ! .
9
s
C
Ž
a
'
<
c&9
`
C
{
9aaC v&C9aa9
`
C
{
9&9C
`
9aa9
'
C
b
L&9
Câu 4:P{y>>T#0# %"->T
"7FGsQ>"83aC
QbQr45!l-!@&N%--P'Q>!
@'ys>9a'-Pss>4G&9J!.#0#
"-<
c&CR9aaR9C
'
9C
'
9C
`
v&9C
`
9aaR9C
`
9&9C
`
9aaR9C
'
9C
'
9C
`
L&9C
`
9C
'
9aa9C
'
C
y
a&lT".!-0W%h
c&c v&c" 9&d0# L&c#
Câu 6:N>T"454 #G'{y"#%"e\
C
'
Da
s
K"-> ]f&N7F".45''>
#0#&C0!7#0#"-
c&y'b‘&v&sPy{‘& 9&{bQ‘&L&yQQ‘
Câu 7: N \ # G " 0R>%" e9C
`
f
'
9CR
9C
'
9C
'
aC\C
'
Da
s
K ]450R>%" #eB
f&:1"45B45FP`'`b> #
\G'QQ>450R>%"&v0!7.yŽ‘
c&P‚bQ>&v&'‚'b>&9&‚{b>&L&Pb‚Q>&
'
a&I%JW_
"- "-<
c&9
'
C
y
a-9
'
C
s
a
'
v&9C
s
a-9
'
C
s
a
'
9&9
'
C
y
a-9C
'
a
'
K\ ] 0qK\&N/\'‚{
#""uBn8> e
0!7.‚Q‘f&H8>"-<
c&'b'v&'''9&'y'L&'`'
Câu 15 9€H"uW_"-<
c&0uv&:T 9&>uL& #""u&
Câu 16::T #""u0u>u\7+
>7
c&-9eaCf
'
&v&n4&9&4&L&VW
Câu 17: 6"45TBnYj"A>#
/.-b"1"#%"sy
Q
"-e0!Yj"-
{'‘-J"45A"#%"%A!"-QŽZ>"f
c&&yQ& v&bs& 9&bQ& L&sb.
Câu 18<9!"#%"" #""u>#%"##-
'Q
Giáo n Hóa Học 12 Nâng Cao
q>&D!245G9eaCf
'
"-<
Câu 19<X45"uBn/.PŽ'>0"G
0!ŽQ‘"-<
c&''b>v&PŽQ>9&PŽ'>L&Pss>
Câu 20<:FPy'Q! #""u4|07 !45>!
#""ue0!71# #""u"-
‚Q‘f&H8>"-<
c&'y{`& v&``QQ 9&'bsy& L&'‚{Q.
.
M« h×nh ph©n tư amin
IV. Thiết kế các hoạt động
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Bổ sung
'P
Giaựo Aựn Hoựa Hoùc 12 Naõng Cao
Hoạt động 1
* GVviết CTCT của NH
3
và 6 amin khác,yêu
cầu HS nghiên cứu kĩ cho biết mối liên quan
giứa cấu tạo của NH
3
và các amin.
-HS nghiên cứu các C T và nêu mối liên quan
giứa cấu tạo của NH
3
và các amin. Từ đó nêu
định nghĩa tổng quát về amin.
*Gv: kết luận,đa ra định nghĩa về amin.
*Gv: Nêu các cách phân loại amin?
.gợi ý Hs nhìn vào CT (2), (5), (6) đa ra cách
phân loại amin?
-C0<theo loại gốc hidrocacbon
.gợi ý HS dựa vào CT (1), (2), (3) đa ra cách
phân loại.
-C0<theo số gốc hidrocacbon gắn với N&
I. KHáI NIệM,phân loại,danh pháp và đồng
phân
N CH
3
(4)
;
9C
'
~9CR9C
'
R3C
'
(bf
CH
3
C
6
H
5
NH
2
(6)2. Phân loại
Amin đợc phân loại theo 2 cách thông dụng:
a ) Theo đặc điểm cấu tạo của gốc hidrocacbon.
Amin thơm : C
6
H
NH CH
3
-amin bậc 3: CH
3
N CH
3
CH
3
Hoạt động 2
* GV yêu cầu HS xem bảng 3.1 SGK từ đó cho
biết:
- cách gọi tên amin theo danh pháp gốc-chức.
- cách gọi tên theo danh pháp thay thế.
* GV : nói Hs đọc tên (CH
3
)
2
NC
2
H
5
,
CH
3
N(C
2
H
5
)C
11
N , đọc tên ?
- lu ý HS cách viết đồng phân amin cần viết
các đồng phân mạch C và đồng phân vị trí
nhóm chức theo bậc của amin theo thứ tự:
amin bậc1, bậc 2, bậc 3,
HS viết các đồng phân amin, gọi tên áp dụng
cho 8 đồng phân vừa viết.
4. Đồng phân
Amin có các loại đồng phân:
- Đồng phân về mạch cacbon.
- Đồng phân vị trí nhóm chức.
- Đồng phân về bậc của amin.
Hoạt động 4
* GV yêu cầu HS nghiên cứu tính chất vật lí
(SGK).
-HS nghiên cứu SGK, cho biết các tính chất
vật lí đặc trng của amin và chất tiêu biểu là
anilin
II. Tính chất vật lí
Các amin no đầu dãy (metyl,etyl) là những chất khí có mùi
khai khó chịu , dễ tan trong nớc. Các amin đồng đẳng cao
hơn là những chất lỏng hoặc rắn, độ tan trong nớc giảm dần
theo chiều tăng của khối lợng phân tử.
Anilin là chất lỏng , sôi ở 184
0
C, không màu rát dộc, ít tan
trong nớc , tan trong etanol, benzen. Để lâu trong không khí,
anilin chuyển sang màu nâu đen vì bị oxi hóa bởi oxi không
''
HS nghiên cứu SGK cho biết sản phẩm thu đợc
khi cho amin bậc 1 tác dụng với ankyl
halogenua. Viết PTHH.
Hoạt động 4 * GV yêu cầu:
- HS quan sát GV biểu diễn thí nghiệm tác
dụng của anilin với nớc Br
2
, nêu các hiện tợng
xảy ra, viết PTHH.
- Giải thích tại sao nguyên tử Brom lại thế vào
3 vị trí 2, 4, 6 trong phân tử anilin.
- Nêu ý nghĩa của phản ứng.
HS giải thích: Do ảnh hởng của nhóm -NH
2
nguyên tử Br dễ dàng thay thế các nguyên tử H
ở vị trí 2, 4, 6 trong nhân thơm của phân tử
anilin.
HS nêu ý nghĩa của p: dùng để nhận biết
Anilin
Hoạt động 5
* GV cho HS nghiên cứu SGK và cho biết
những ứng dụng của các hợp chất amin.
Hoạt động 6* GV yêu cầu:
HS nghiên cứu các phơng pháp điều chế amin
cho biết:
-Phơng pháp điều chế ankylamin,viết pthh.
-Phơng pháp điều chế anilin. Viết pthh
.
III. Cấu tạo PHÂN Tử và tính chất hoá học
1. Tính chất của nhóm -NH
* So sánh tính baz
CH
3
-NH
2
>NH
3
> C
6
H
5
NH
2
b) Phản ứng với axit nitrơ
*Ankylamin bậc 1 + HNO
2
Ancol+ N
2
+H
2
O
C
2
H
5
NH
2
+ HO NO C
2
H
c) Phản ứng ankyl hoá
C
2
H
5
NH
2
+ CH
3
I C
2
H
5
NHCH
3
+ HI
2. Phản ứng thế ở nhân thơm của anilin: Phản ứng với n-
ớc brom
NH
2
NH
2
H
2
O Br Br
+ 3Br
2
+ 3HBr
b) Anilin và các amin thơm thờng đợc điều chế bằng cách
khử nitro benzen (hoặc dẫn xuất nitro tơng ứng) bởi hidro
mới sinh (Fe + HCl)
C
6
H
5
NO
2
+ 6H C
6
H
5
NH
2
+ 2 H
2
O
'`
Q$b
Q
9
Fe + HCl
t
0
Giaựo Aựn Hoựa Hoùc 12 Naõng Cao
V. Hot ng kt thỳc: 9<IJ!. 8-A>\J9
`
C
R3A8*EY5!
>
RCD,P-12>
RCDADH6Y%"
AG> #<
m:A%
m:A
RHICD-12DH6%AB
CDA&
Hot ng 2<1!"U
CDADH61!
NH NGHA, CU TO PHN T V DANH PHP
nh ngha
c> "-".C9C9.>-W_}
|\>>e3C
'
f-\> %"e9aaCf&
IL<C
'
3$9C
'
$9aaC
($9C3C
'
$9aaC
Cu to phõn t
3\>9aaC-\>3C
'
> 4
G."4,-%i>Wi
W>f
RHI/•:3<3]Y”1>-
8"% ">"%0
,>A%A
BCDY0-71%AW
RHI%ABCD;:CC7
"% G8C9"-G
3aCF\]1!
> &
CD;:CC7#0#\
"% G#" ]"- J
>.&
CDY0HI/•1>
7"% - A
45 7%&
CDADH6-71
45 7%1>-;:;•
HI0W7n
4-7n5
Hoạt động 4<2
CDADH6
2> &
TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Tính chất axit – bazơ của dd amino axit
c> 2G J>.Rt>
Caa9$9C
'
$3C
'
mC9"RtCaa9$9C
'
$9C
'
$9aa9
'
C
b
mC
'
a
Phản ứng của nhóm NH2 với HNO2
3C
'
$9C
'
$9aaCmC3a
'
$tCa9C
'
9aaCm3
'
mC
'
a
Phản ứng trùng ngưng
C$3C$†9C
'
‡
b
9a$aC$teR3C$†9C
'
#GC3a
`
&
IV. Thiết kế các hoạt động
'b
61C9"
Copyright: Tài liệu đại học ©