Đề tài: Một số kinh nghiệm về giáo dục hòa nhập trẻ
khuyết tật trong Trường Mầm Non
A/: PHẦN MỞ ĐẦU:
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong xu thế phát triển của thời đại, đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, với trọng
tâm là phát triển công nghiệp hóa- hiện đại hóa . Đất nước ta đang cần những nguồn năng
lực dồi dào về thể chất, đạo đức và trí tuệ…
Để thực hiện được điều đó chúng ta cần phải đầu tư đến yếu tố con người và vai trò của
giáo dục.
Như chúng ta đã biết giáo dục là chiếc chìa khoá vàng tiến vào tương lai, một nước nghèo
cũng có thể phát triển được miễn là nó đầu tư đầy đủ vào vốn con người. Mà đầu tư vào
vốn con người tức là đầu tư vào văn hoá, giáo dục. Đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay,
với xu thế toàn cầu hoá, khi cuộc cách mạng khoa học công nghệ làm chuyển biến nền
kinh tế, làm xuất hiện bộ phận kinh tế tri thức. Hiểu rõ vai trò đó của giáo dục, Đảng ta
cũng nêu rõ “Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát triển
mạnh giáo dục-đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển
nhanh và bền vững” (Nghị quyết Trung ương Đảng khoá VIII). Tuy nhiên, đi đôi với sự
phát triển giáo dục, chúng ta còn thực hiện sự công bằng trong giáo dục. Có thể nói vấn
đề công bằng giáo dục được coi là trọng tâm và là nhiệm vụ chính trị của ngành giáo dục.
Chính vì lẽ đó, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến những người thiệt thòi trong xã
hội, nhất là đối với trẻ em bị khuyết tật về thể chất và tinh thần.
Trẻ khuyết tật phải được hưởng mọi quyền lợi như những trẻ bình thường, được học với
môi trường bình thường, được hòa nhập vui chơi như bao trẻ bình thường khác đó là việc
làm mang tính nhân đạo, thể hiện quyền bình đẳng mà công ước Quốc tế, luật bảo vệ
-chăm sóc bà mẹ trẻ em thừa nhận.
Chính vì thế, việc giáo dục hòa nhập(GDHN) trẻ khuyết tật trong trường Mầm Non là
việc làm cần thiết và rất cần được quan tâm.
Tuy nhiên, giáo dục trẻ khuyết tật nhất là trẻ mầm non là công việc hết sức khó khăn và
vất vả.Vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào để nhiều trẻ khuyết tật được đi học và được
hưởng nền giáo dục có chất lượng?
Facebook.com/groups/GarageSaleinquangbinh/ Page 1

thống giáo dục đặc biệt phát triển.
Facebook.com/groups/GarageSaleinquangbinh/ Page 2
Có thể nói GDHN là mô hình giáo dục trẻ khuyết tật có hiệu quả nhất.Hơn thập kỷ qua,
mô hình giáo dục hoà nhập ở Việt Nam đã được thực hiện. Theo số liệu báo cáo của các
địa phương: trong năm qua, đã có hơn 100 nghìn trẻ khuyết tật được học hoà nhập với trẻ
bình thường. Tại một số địa phương đã huy động trên 90% trẻ khuyết tật ở độ tuổi ra lớp
học hoà nhập theo chương trình.
Cùng với sự phát triển giáo dục nói chung, giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật trong trường
Mầm non nói riêng đã có bước chuyển biến khá tốt. Hầu hết các trẻ khuyết tật đều ra lớp
học hòa nhập, trường chúng tôi được cấp trên đánh giá là trường có công tác GDHN trẻ
khuyết tật đạt kết quả tốt, bản thân giáo viên tôi được Bộ giáo dục & đào tạo cấp Bằng
Khen giáo viên giỏi dạy trẻ khuyết tật, về phía phụ huynh cũng rất yên tâm khi đưa con
mình đến trường học .
II/MỤC ĐÍCH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
* Mục đích: Xác định các biện pháp GDHN trẻ khuyết tật trong trường Mầm Non nhằm
phát huy hiệu quả của giáo dục toàn diện nhân cách giúp trẻ tự tin ,mạnh dạn trong giao
tiếp, hòa nhập với bạn bè, với cộng đồng xã hội. Đồng thời giáo dục lòng nhân ái, tình
cảm yêu thương của các cháu đối với những bạn khuyết tật.
* Phương pháp nghiên cứu:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
+ Phân tích và tổng hợp các tài liệu lý luận và những văn bản có liên quan đến vấn đề
nghiên cứu.
+Tham khảo tài liệu nghiên cứu cơ sở thực tiễn về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật .
+ Tìm hiểu thực trạng trẻ khuyết tật trong địa bàn, liên hệ phối hợp với phụ huynh, tìm
hiểu tâm sinh lý, cá tính của trẻ, sơ lược về các dạng khuyết tật.
-Nhóm phương pháp trải nghiệm:
+ Thực hành trải nghiệm, quan sát trong quá trình giảng dạy, trong các hoạt động trên lớp
có trẻ khuyết tật hòa nhập.
+ Tổng kết kinh nghiệm giảng dạy thực tế trong những năm qua.
- Phương pháp đánh giá: theo dõi, đánh giá sự tiến bộ của trẻ , phát huy điểm tích cực

- Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và cán bộ y tế cùng nhau giáo dục trẻ tốt hơn.
- Theo dõi, quan tâm giúp đỡ trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, trong các hoạt động.
Facebook.com/groups/GarageSaleinquangbinh/ Page 4
- Thường xuyên giáo dục trẻ trong lớp phải yêu thương giúp đỡ bạn .
- Báo cáo, đề xuất với ban giám hiệu và phụ huynh về những nhu cầu cần thiết cho
trẻ.
B/ PHẦN NỘI DUNG:
I/ THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG MÂU THUẨN:
Giáo dục hòa nhập là phương thức giáo dục trong đó trẻ khuyết tật cùng học với trẻ em
bình thường trong trường Mầm Non ngay tại nơi trẻ sinh sống. GDHN trẻ khuyết tật
trong trường Mầm non là tạo cơ hội bình đẳng giáo dục.
Giáo dục hòa nhập đòi hỏi sự hỗ trợ cần thiết để trẻ phát triển hết khả năng của mình. Sự
hỗ trợ cần thiết đó được thể hiện trong việc điều chỉnh chương trình, các đồ dùng dạy
học, dụng cụ hỗ trợ đặc biệt, các kỹ năng giảng dạy đặc thù… Nhằm chuẩn bị cho
trẻ trở thành những thành viên đầy đủ của xã hội.
Tuy nhiên, thực trạng giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật ở trường Mầm Non vẫn còn
những hạn chế. Cộng đồng chưa nhận thức đầy đủ về vai trò và trách nhiệm của xã hội
trong việc giáo dục trẻ khuyết tật và về khả năng phát triển của trẻ khuyết tật .
Cơ sở vật chất cho giáo dục trẻ khuyết tật còn kém về chất lượng và thiếu về số lượng,
chủng loại, chưa có những trang thiết bị và đồ dùng dạy học đặc thù cho từng loại trẻ
khuyết tật.
Đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu về giáo dục trẻ khuyết tật. Nhưng làm
thế nào để trẻ khuyết tật hòa nhập trường Mầm Non được tốt, đây là vấn đề mà toàn xã
hội cần phải quan tâm, trong đó hệ thống giáo dục đóng vai trò then chốt.
Trước thực trạng trên Trường Mẫu giáo Châu Pha 2 nằm trên địa bàn nông thôn, đời sống
kinh tế của gia đình cũng như của địa phương còn khó khăn. Cơ chế chính sách về giáo
dục trẻ khuyết tật chưa đủ để bảo đảm cho giáo dục trẻ khuyết tật. Các phương tiện hỗ trợ
chưa bảo đảm những yêu cầu phù hợp cho trẻ khuyết tật. Trình độ giáo dục đặc biệt cho
trẻ khuyết tật còn hạn chế. Bất cập này đã dẫn đến mâu thuẫn. Mục tiêu vĩ mô, chính sách
quốc gia là đúng đắn, hợp lòng dân, hợp xu thế thời đại, nhưng không có kinh phí hỗ trợ ,

thường được phân thành các nhóm sau:
- Trẻ mắc bệnh tự kỷ.
- Trẻ chậm phát triển.
- Trẻ khiếm thính
Facebook.com/groups/GarageSaleinquangbinh/ Page 6
- Trẻ khiếm thị
- Trẻ khó khăn về vận động
- Trẻ khó khăn về ngôn ngữ.
- Trẻ đa tật và trẻ có các dạng khuyết tật khác.
* Nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ giáo viên dể dàng nhận biết trẻ ở dạng khuyết
tật nào để có những biện pháp giáo dục phù hợp.
3/ Quá trình thử nghiệm:
Để chuyên đề giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật đạt hiệu quả cao tôi luôn kết hợp với BGH
nhà trường và phụ huynh học sinh , đưa ra một số kinh nghiệm và biện pháp cụ thể để
giúp trẻ khuyết tật tự tin hòa nhập vào trường Mầm Non .
Thử nghiệm trên lớp Lá 2 – Trường Mẫu Giáo Châu Pha 2
Số cháu: 24 cháu. Có 1 cháu khuyết tật nặng:Bị bại liệt, chân tay yếu, ngôn ngữ kém, tư
duy hạn chế.
a/ Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện cho trẻ:
Môi trường giáo dục có vai trò rất quan trong trong quá trình phát triển toàn diện cho trẻ,
đặc biệt là đối với trẻ khuyết tật.
Bởi vì: Khi có môi trường giáo dục tốt sẽ giúp phát triển nhân cách cho trẻ đồng thời giúp
trẻ phát triển về tiềm năng của các tư chất, các năng lực tinh thần và thể chất. Hơn nữa
đối với trẻ khuyết tật rất nhạy cảm với mọi tác động bên ngoài. Không những bệnh tật,
thiếu dinh dưỡng có thể gây tác hại lâu dài mà ngay cả những thiếu sót trong cách thức
giáo dục, trong quan hệ tình cảm cũng dễ làm nẩy sinh những chấn thương tâm lý, ảnh
hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ. Cho nên cô giáo Mầm Non có vai trò rất quan
trọng trong việc giáo dục hòa nhập. Trẻ mầm non là lứa tuổi đầu tiên tiếp xúc với môi
trường giáo dục. Cô giáo như mẹ hiền , thay thế mẹ để chăm sóc, giáo dục và giúp đỡ
cháu ở mọi lúc mọi nơi. Vì vậy việc chăm sóc và giáo dục trẻ khuyết tật phải thường

xã hội như: Phát động ngày vì trẻ em, cấp phiếu khám chữa bệnh cho trẻ em dưới 6 tuổi ,
tặng quà ngày 1/6, ngày tết trung thu…đã có nhiều tác động đến các bậc làm cha mẹ,
giúp họ hiểu hơn trách nhiệm của mình với xã hội và trong việc giáo dục con cái.
d / Đầu tư sáng tạo trong việc làm đồ dùng, đồ chơi:
Để chăm sóc và giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật được tốt hơn thì việc đầu tư sáng tạo
làm đồ đồ dùng đồ chơi là rất cần thiết. Như chúng ta đã biết, đặc điểm tâm sinh lý của
Facebook.com/groups/GarageSaleinquangbinh/ Page 8
trẻ tư duy hình tượng là chủ yếu. Nếu không chuẩn bị tốt đồ dùng, đồ chơi cho trẻ thì sẽ
khó giúp trẻ thể hiện tốt khả năng cá nhân của mình. Vì vậy đồ dùng, đồ chơi đóng vai
trò quan trọng trong việc giáo dục trẻ và đặc biệt là trẻ khuyết tật. Các đồ chơi, nguyên
vật liệu chuẩn bị cần phải phù hợp với từng góc chơi theo từng chủ điểm. Đồ chơi phải
đẹp, phong phú, đa dạng, nhiều màu sắc tạo sức hấp dẫn, lôi cuốn trẻ vào các góc chơi và
đặt biệt phải đảm bảo vệ sinh an toàn cho trẻ.
Để chuẩn bị tốt đồ dùng đồ chơi , nguyên vật liệu tôi đã lên kế hoạch phối hợp với nhà
trường mua sắm những đồ chơi cần thiết .
Kết hợp với phụ huynh học sinh sưu tầm, đóng góp các phế liệu, nguyên vật liệu sẵn có ở
địa phương.
Tận dụng một số đồ dùng, đồ chơi , sản phẩm của hoạt động chung được lưu lại để thực
hiện Hoạt động Góc.
* Sưu tầm và sáng tạo để làm một số đồ chơi theo chủ điểm.
Ví dụ: Theo chủ điểm “ gia đình” tôi sưu tầm các hộp nhựa, hộp sữa, hũ sữa chua, vỏ hộp
rau câu ,bình dầu ăn1lít … làm thành bộ đồ chơi nấu ăn như: ấm trà, ca, ly, xoong nồi ,
chén bát, bàn ghế … Dùng những quả bóng nhỏ , sợi len , chai nước rửa chén, vải vụn
làm gia đình búp bê, làm rối các nhân vật trong chuyện …
- Chủ điểm “ Thế giới động vật” tôi dùng các hộp sữa, chai nhựa các loại , nguyên liệu
phế thải tôi đã tạo dáng thành các con vật ngộ nghĩnh như: con heo, con mèo, con voi ,
con gà, vịt… Dùng vỏ trứng gà, trứng vịt tạo thành con thỏ, con gà, con vịt, con cá
- Chủ điểm “ Phương tiện giao thông” tôi dùng bình dầu ăn 5lít, chai nước khoáng, chai
sữa , hộp nhựa… làm xe ô tô khách, xe ô tô tải, tàu thuỷ, máy bay … dùng các vỏ hộp
giấy cho trẻ lắp ráp xe ôtô

đề này đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức sâu sắc về các cơ sở khoa học và
phương pháp chăm sóc – giáo dục trẻ, phải có kỹ năng, kỷ xảo nghề nghiệp. Cô giáo phải
linh hoạt, nhạy bén, sáng tạo, chu đáo và tỷ mỷ để phát hiện những khả năng tiềm ẩn và
đáp ứng kịp thời những nhu cầu đòi hỏi của trẻ. Tạo cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn hòa nhập
tham gia hoạt động với các bạn.
Facebook.com/groups/GarageSaleinquangbinh/ Page 10
* Ví dụ: Năm học vừa qua có Bé Lê Trọng Tấn , bé bị khuyết tật về mắt nhưng lại có
năng khiếu hát rất hay. Bé bị hư mất 1 mắt phải đeo mắt giả nên không được bình thường.
Vì thế nên bé thiếu tự tin, rất ngại khi đứng trước bạn bè. Tôi luôn gần gũi,đông viên
khuyến khích tạo tình cảm gắn bó giữa cô và trò, giữa các bạn với nhau.Trong giờ hoạt
động âm nhac tôi mời bé lên tham gia cùng với các bạn, những tràn pháo tay khen ngợi
bé cảm thấy hứng thú và cô thường xuyên mời bé lên tham gia hát múa cùng cô. Dần dần
bé tự tin, mạnh dạn xung phong lên hát múa cho các bạn xem. Cuối năm nhà trường tổ
chức văn nghệ bé đã lên sân khấu hát cho các bạn múa.
- Trong các hoạt động, cô giáo là người dẫn dắt, gợi mở, giúp trẻ phát hiện những tri thức
khoa học, trẻ là người chủ động tiếp nhận các tri thức . Từ đó từng bước tạo cho trẻ thói
quen thích tìm tòi khám phá. Đặc biệt trong quá trình chăm sóc – giáo dục cô giáo phải
thường xuyên gần gũi, trò chuyện, động viên tạo tình cảm thân thiết để trẻ cảm thấy an
tâm khi có cô bên cạnh. Cô giáo cần tạo điều kiện về thời gian để trẻ được hoạt động dạo
chơi, hít thở không khí trong lành. Đây cũng là cơ hội để trẻ luyện tập,phát triển ngôn
ngữ, phục hồi dần các khiếm khuyết của trẻ khuyết tật.
* Ví dụ 2: Bé Vũ thị Lan Phương bị bại liệt chân tay yếu vận động kém. Trong các hoạt
động vui chơi, các trò chơi vận động cô thường xuyên chú ý, quan tâm đến trẻ , nhắc nhỡ
các bạn trong lớp giúp đỡ bạn khi chơi, không chạy nhảy xô đẩy làm ngã bạn. Cô giáo
phải là chỗ dựa cho trẻ khuyết tật dìu dắt trẻ mỗi khi trẻ tham gia hoạt động tạo niềm tin
và sự an toàn cho trẻ
Trong giờ Hoạt động tạo hình, vì tay trẻ bị co quắp lại cho nên rất khó khăn trong các vận
động tinh. Tôi luôn nhắc nhỡ các cháu giúp đỡ bạn Phương , giáo dục cho các cháu luôn
có tình cảm yêu thương bạn. Trong khi thực hiện cô luôn quan tâm giúp đỡ động viên ,
khuyến khích để trẻ tích cực hoạt động hoàn thành sản phẩm của mình.

Trong quá trình chăm sóc – giáo dục tôi thường xuyên theo dõi sự tiến bộ của trẻ, đưa ra
những tiêu chí cụ thể để đánh giá.
- Lên kế hoạch giáo dục theo từng tháng, tuần, đề ra nội dung giáo dục và biện pháp giáo
dục cụ thể .
- Có sổ nhật ký theo dõi từng ngày qua các hoạt động.
- Lập bảng theo dõi kết quả phát triển trí tuệ, thể chất báo cáo cho BGH. Bảng theo dõi
phải đánh giá chính xác quá trình phát triển của trẻ. Thường xuyên quan sát theo dõi trẻ ở
mọi lúc mọi nơi, trong mọi hoạt động. Khi quan sát phải hiểu rõ là mình quan sát những
nội dung nào, phải ghi chép đầy đủ từng nội dung , hiện tượng xảy ra trong hoạt động
hàng ngày của trẻ.
Facebook.com/groups/GarageSaleinquangbinh/ Page 12
- Xây dựng nhật ký theo dõi, đánh giá theo từng tuần:
NHẬT KÝ THEO DÕI SỰ TIẾN BỘ
CỦA TRẺ KHUYẾT TẬT HỌC HÒA NHẬP
THÁNG 11 NĂM 2009
Họ và tên trẻ: Vũ Thị Lan Phương
Loại tật : Bại liệt – ngôn ngữ kém
Giáo viên: Nguyễn Thị Yến Loan .
Stt
Sự tiến bộ của
trẻ theo tiêu
chí Tuần 1 tuần 2 tuần 3 tuần 4
1
Trẻ biết tự đi vệ
sinh +_ +_ +_ +_
2
Trẻ biết tự rửa
tay. _ _ +_ +_
3
Trẻ biết tự ăn

12
Thực hiện các
vận động thô. +_ +_ +_ +_
13
Thực hiện vận
động tinh trong
giờ tạo hình. _ _ _ +_
14
Tuân theo các
qui định của
lớp. +_ +_ +_ +
Lưu ý : Hàng tuần giáo viên Nhận xét đáng giá sự tiến bộ của trẻ.
Tốt: +
Chưa rõ rệt:
+
_
Chưa đạt: -
GVCN
Nguyễn Thị yến Loan
III / Hiệu quả áp dụng::
Sau khi nghiên cứu và áp dụng chương trình GDHN trẻ khuyết tật. Bằng các biện pháp
đổi mới, sáng tạo, xây dựng môi trường lớp học thân thiện, tạo cho trẻ cảm giác thoải mái
, phát huy tính độc lập sáng tạo trong hoạt động cá nhân trẻ.
- Qua trao đổi trò chuyện với trẻ ở mọi lúc mọi nơi giúp trẻ lĩnh hội được một số kiến
thức đơn giản, nhận biết được những hành vi cử chỉ đẹp, đặt biệt trẻ (nói chung) thể hiện
rõ nét về tình cảm yêu thương bạn,về kỹ năng sống … giúp trẻ phát triển ngôn ngữ giao
tiếp, góp phần hoàn thiện nhân cách cho trẻ.
- Chuẩn bị tốt đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương giúp trẻ hứng thú
tham gia vào hoạt động góc. Trẻ bộc lộ rõ khả năng tư duy sáng tạo của mình và trẻ rất
thích làm những đồ chơi bằng phế liệu.

hợp, xử lý tình huống kịp thời
Facebook.com/groups/GarageSaleinquangbinh/ Page 15
- Giáo viên phải thường xuyên gần gũi, động viên, khuyến khích, tạo điều kiện để trẻ hòa
nhập vui chơi với bạn bè.
- Thường xuyên giáo dục các cháu trong trường, lớp thể hiện tình cảm yêu thương, giúp
đỡ bạn, giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
- Thường xuyên quan tâm theo dõi các hoạt động của trẻ khuyết tật, nhận xét đánh giá sự
phát triển của trẻ.
- Giáo viên phải thật sự là người mẹ hiền, bằng tình thương bao la của người mẹ, bằng
những kinh nghiệm, những kỹ năng sư phạm , sự linh hoạt nhạy bén trong phương pháp
giáo dục và quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi, trong mọi hoạt động.
* Hướng phát triển:
- Tiếp tục vận động tất cả trẻ khuyết tật ra lớp học .
- Đầu tư nghiên cứu, học hỏi thêm kinh nghiệm của đồng nghiệp, trao dồi thêm kiến thức
về hòa nhập trẻ khuyết tật để chuyên đề GDHN trẻ khuyết tật trong trường Mầm Non
ngày được nâng cao và có chất lượng tốt hơn.
2/ Kết luận chung và đề xuất:
Trên đây là một số kinh nghiệm GDHN trẻ khuyết tật trong trường Mầm Non.Trong quá
trình thực hiện tuy còn nhiều khó khăn. Nhưng bằng sự nổ lực phấn đấu của bản thân,
cùng với sự giúp đỡ của BGH và PHHS . Tôi đã cố gắng khắc phục khó khăn, thực hiện
tốt chương trình GD hòa nhập trẻ khuyết tật để giúp trẻ tự tin, mạnh dạn, phát triển ngôn
ngữ, làm giàu vốn từ, phát triển tư duy sáng tạo góp phần phát triển toàn diện , hình thành
nhân cách và hòa nhập với cộng đồng xã hội .
*Qua các biện pháp đã đưa ra khi thực hiện còn rất nhiều khó khăn như: Cơ sở vật chất ,
đồ dùng đồ chơi… Vì vậy nên tôi xin đề xuất với các cấp lãnh đạo tạo điều kiện hỗ trợ
kinh phí,đồ dùng đồ chơi, tài liệu tham khảo, trang thiết bị dạy học và sự hướng dẫn của
cán bộ chuyên trách về khuyết tật để giúp cho nhà trường chúng tôi thực hiện chương
trình Giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật ngày càng tốt hơn.
Châu pha, ngày 20 tháng 2 năm 2011.
Người viết