Số hóa bởi trung tâm học liệu
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM ĐỖ VIẾT HÀ

BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
TRƢỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ MÓNG CÁI,
TỈNH QUẢNG NINH GIAI ĐOẠN 2013-2020

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


Số hóa bởi trung tâm học liệu
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

ĐỖ VIẾT HÀ

BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
TRƢỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ MÓNG CÁI,
TỈNH QUẢNG NINH GIAI ĐOẠN 2013-2020
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14


Số hóa bởi trung tâm học liệu

i
LỜI CAM ĐOAN
Luận văn "Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu
học thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013 - 2020" đƣợc

dục và Đào tạo, các đồng chí Hiệu trƣởng, Phó hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học
trên địa bàn thành phố đã phối kết hợp và cộng tác, giúp đỡ, cung cấp thông tin
giúp tôi hoàn chỉnh luận văn.
Xin đƣợc chân thành cảm ơn và mong nhận đƣợc sự quan tâm, nhận xét
của các Thầy, Cô trong Hội đồng bảo vệ để Luận văn ngày càng hữu ích hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2013
Tác giả
Đỗ Viết Hà

Số hóa bởi trung tâm học liệu

iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ vi
MỞ ĐẦU 1
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích nghiên cứu 2
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3
4. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu 3
5. Giả thuyết khoa học 3
6. Nhiệm vụ nghiên cứu 3

1.3.3. Nội dung của phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng tiểu học 21
1.3.3.1. Định nghĩa và nội hàm của “phát triển đội ngũ CBQL
trƣờng tiểu học” 21
1.3.3.2. Quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ quản lý 22
1.3.3.3. Đào tạo và bồi dƣỡng cán bộ quản lý 23
1.3.3.4. Tuyển chọn, bố trí, sử dụng cán bộ quản lý trƣờng tiểu học 23
1.3.3.5. Thanh tra, kiểm tra đánh giá công tác cán bộ quản lý 24
1.3.3.6. Tạo điều kiện môi trƣờng cho đội ngũ phát triển 24
1.3.4. Biện pháp quản lý phát triển đội ngũ cán bộ quản lý 24
1.3.4.1. Biện pháp quản lý 24
1.3.4.2. Biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trƣờng tiểu học 25
1.3.5. Yêu cầu về phẩm chất và năng lực của ngƣời cán bộ quản lý
trƣờng tiểu học giai đoạn hiện nay 25
1.4. Các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản
lý các trƣờng tiểu học 29

Số hóa bởi trung tâm học liệu

v
1.4.1. Các nhân tố ảnh hƣởng 29
1.4.1.1. Các nhân tố chủ quan 29
1.4.1.2. Các nhân tố khách quan 30
1.4.2. Một số định hƣớng phát triển cán bộ quản lý giáo dục tiểu học
giai đoạn 2013- 2020 30
Tiểu kết chƣơng 1 33
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
QUẢN LÝ TRƢỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ MÓNG CÁI,
TỈNH QUẢNG NINH 34
2.1. Khái quát điều kiện kinh tế-xã hội và phát triển giáo dục 34
2.1.1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế- xã hội 34

2.3.4. Công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá 55
2.3.5. Công tác thực hiện chế độ, chính sách đãi ngộ, khen thƣởng,
kỷ luật 56
2.4. Đánh giá chung về công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng
Tiểu học Tp. Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh 58
2.4.1. Thành công (các mặt mạnh) 58
2.4.2. Hạn chế (các mặt yếu) 59
2.4.3. Thời cơ (các thuận lợi) 60
2.4.4. Thách thức (Khó khăn cần vƣợt qua) 61
Tiểu kết chƣơng 2 62
Chƣơng 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN
LÝ TRƢỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ MÓNG CÁI, TỈNH
QUẢNG NINH GIAI ĐOẠN 2013 - 2020 63
3.1. Các định hƣớng phát triển giáo dục Tp. Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh
giai đoạn 2013 - 2020 63
3.1.1 . Một số cơ sở pháp lý 63
3.1.2. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 64
3.1.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện, tính hệ thống và
đồng bộ 64

Số hóa bởi trung tâm học liệu

vii
3.1.2.2. Nguyên tắc đảm bảo sự kế thừa và phát triển 65
3.1.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi. 65
3.2. Một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng tiểu học
Tp. Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013-2020 66
3.2.1. Cụ thể hóa bộ tiêu chí CBQL trƣờng Tiểu học Tp. Móng Cái
phù hợp với Chuẩn Hiệu trƣởng trƣờng Tiểu học và phù hợp
với nhiệm vụ phát triển sự nghiệp giáo dục địa phƣơng 66

hƣớng vì sự phát triển chất lƣợng đội ngũ CBQL 90
3.2.6.1. Ý nghĩa, mục tiêu của biện pháp 90
3.2.6.2. Nội dung và cách thức thực hiện 91
3.2.6.3. Điều kiện để thực hiện biện pháp: 94
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp 94
3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 96
3.4.1. Tính cấp thiết 96
3.4.2. Tính khả thi 97
Tiểu kết chƣơng 3 99
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 100
1. Kết luận 100
2. Khuyến nghị 102
2.1. Đối với Bộ GD&ĐT 102
2.2. Đối với UBND tỉnh , Sở Nội vụ , Sở GD&ĐT Quảng Ninh 102
2.3. Đối với UBND Tp, phòng GD&ĐT Tp. Móng Cái 102
2.4. Đối với CBQL các trƣờng tiểu học Tp. Móng Cái 103
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 104
PHỤ LỤC Số hóa bởi trung tâm học liệu

iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Nguyên nghĩa
BGH
Ban giám hiệu
CBQL
Cán bộ quản lý

HĐND
Hội đồng nhân dân

Số hóa bởi trung tâm học liệu

v
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Quy định hạng trƣờng tiểu học 14
Bảng 2.1. Tổng hợp biên chế năm học 2012 - 2013 của ngành GD&ĐT Tp.
Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh 38
Bảng 2.2. Quy mô lớp học, số lƣợng HS tiểu học Móng Cái (2012 - 2013) 39
Bảng 2.3. Xếp loại 2 mặt giáo dục học sinh tiểu học (2012 - 2013) 40
Bảng 2.4. Số lƣợng và cơ cấu đội ngũ CBQL trƣờng Tiểu học Tp. Móng Cái 42
Bảng 2.5. Thống kê cơ cấu giới, độ tuổi, thâm niên quản lý của CBQL 42
Bảng 2.6. Tổng hợp ý kiến đánh giá về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề
nghiệp của CBQL trƣờng tiểu học Tp. Móng Cái 44
Bảng 2.7. Tổng hợp ý kiến đánh giá về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sƣ
phạm của CBQL trƣờng Tiểu học Tp. Móng Cái 46
Bảng 2.8. Tổng hợp ý kiến đánh giá về năng lực quản lý của CBQL trƣờng
Tiểu học Tp. Móng Cái 48
Bảng 2.9. Tổng hợp ý kiến đánh giá về năng lực tổ chức phối hợp với gia đình
học sinh, cộng đồng và xã hội của CBQL trƣờng tiểu học 49
Bảng 2.10. Tổng hợp ý kiến đánh giá thực trạng việc xây dựng quy hoạch đội
ngũ CBQL trƣờng tiểu học Tp. Móng Cái 52
Bảng 2.11. Tổng hợp ý kiến đánh giá thực trạng công tác tuyển chọn, bổ nhiệm,
bổ nhiệm lại, luân chuyển, bãi miễn đội ngũ CBQL các trƣờng tiểu
học Tp. Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh 53
Bảng 2.12. Tổng hợp ý kiến đánh giá thực trạng công tác đào tạo, bồi dƣỡng
đội ngũ CBQL các trƣờng Tiểu học Tp. Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh 54
Bảng 2.13. Tổng hợp ý kiến đánh giá thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá đội

1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền
với vận mệnh của Đảng, của đất nƣớc và của chế độ, là khâu then chốt trong
công tác xây dựng Đảng. Đặc biệt, trong bối cảnh đất nƣớc ta đang trong tiến
trình đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa, phát triển và hội nhập
với mục tiêu đến năm 2020, nƣớc ta cơ bản trở thành một nƣớc công nghiệp
theo hƣớng hiện đại.
Đây là nhiệm vụ chính trị rất nặng nề, khó khăn, phức tạp. Đảng và Nhà
nƣớc ta đã có nhiều chủ tƣơng chính sách về công tác cán bộ và xây dựng đội
ngũ cán bộ quản lý thời kì CNH, HĐH. Tiêu biểu là Hội nghị Trung ƣơng lần
thứ ba khóa VIII đã đề ra Nghị quyết về chiến lược cán bộ trong thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, vạch ra các quan điểm, mục
tiêu "Xây dựng đội ngũ cán bộ đồng bộ và có chất lượng mà nòng cốt là cán bộ
chủ chốt của các ngành, các cấp".
1.2. Trải qua hơn nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, đội ngũ nhà giáo và
cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục nƣớc ta đƣợc xây dựng ngày càng đông đảo,
phần lớn có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức trong sáng và lối sống lành
mạnh, trình độ chuyên môn nghiệp vụ ngày càng nâng cao. Đã góp phần quan
trọng thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân
tài, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng nƣớc ta.
Tuy nhiên, trƣớc những yêu cầu mới của sự nghiệp phát triển giáo dục
trong thời kỳ CNH, HĐH đất nƣớc, đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục còn
bộc lộ những hạn chế, bất cập. Số lƣợng giáo viên còn thiếu nhiều, đặc biệt ở
những vùng sâu, vùng xa. Đội ngũ CBQL còn thiếu so với nhu cầu, số lƣợng
CBQL có trình độ chuyên môn, trình độ quản lý tốt còn ít, tính chuyên nghiệp
của đội ngũ CBQL chƣa cao, đặc biệt trong tham mƣu, xây dựng kế hoạch và
chỉ đạo thực hiện.v.v.
Số hóa bởi trung tâm học liệu

Số hóa bởi trung tâm học liệu

3
biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trƣờng Tiểu học Tp. Móng Cái, tỉnh Quảng
Ninh nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ CBQL giáo dục Tiểu học ở địa
phƣơng, góp phần đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động quản lý các trƣờng Tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Vấn đề quản lý phát triển đội ngũ CBQL trƣờng Tiểu học Tp. Móng Cái,
tỉnh Quảng Ninh.
4. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
4.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL trƣờng
Tiểu học thuộc Tp. Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
4.2. Giới hạn về khách thể điều tra
- Thành phần: Đội ngũ CBQL trƣờng Tiểu học bao gồm Hiệu trƣởng và
Phó hiệu trƣởng.
- Số lƣợng: 35 Hiệu trƣởng và Phó hiệu trƣởng.
5. Giả thuyết khoa học
Đội ngũ CBQL trƣờng Tiểu học sẽ đáp ứng đƣợc sự phát triển của giáo
dục - đào tạo (GD&ĐT) nói chung và của giáo dục Tiểu học nói riêng cả về số
lƣợng, cơ cấu và chất lƣợng, nếu các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL
trƣờng Tiểu học đƣợc xây dựng trên các cơ sở khoa học QLGD, có tính hệ
thống và đồng bộ, đồng thời phù hợp với thực tiễn phát triển giáo dục ở Tp.
Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của phát triển đội ngũ CBQL trƣờng Tiểu học.
6.2. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của phát triển đội ngũ CBQL trƣờng

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục các tài liệu tham khảo
và phụ lục, luận văn có 3 chƣơng với nội dung nhƣ sau:
Số hóa bởi trung tâm học liệu

5
- Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường
Tiểu học.
- Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường
Tiểu học thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
- Chương 3: Một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường
Tiểu học thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013 - 2020.

Số hóa bởi trung tâm học liệu

6
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
TRƢỜNG TIỂU HỌC
1.1. Sơ lƣợc lịch sử các nghiên cứu ở Việt Nam về phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý trƣờng tiểu học
Trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác- Lê nin và tƣ tƣởng Hồ Chí
Minh, vận dụng các tƣ tƣởng giáo dục tiến bộ trên thế giới vào thực tiễn Việt
Nam, gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, QLGD
của các tác giả Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Bá
Lãm, Nguyễn Quang Uẩn, Vũ Ngọc Hải Bên cạnh đó, cũng có không ít công
trình khoa học mang tính lý luận chung về xây dựng và phát triển đội ngũ
CBQL ở các đơn vị trƣờng học hoặc các địa phƣơng. Đó là các công trình khoa
học, các tác phẩm, các bài viết của Nguyễn Ngọc Bảo, Bùi Minh Hiền, Trần
Quốc Thành, Trần Kiểm, Bùi Văn Quân…
Các kết quả nghiên cứu, tổng kết của các nhà khoa học giáo dục là những

là: "Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan".
Trong cuốn “Những vấn đề cốt yếu của quản lý”, nhà xuất bản khoa học
năm 1994 đã nêu quản lý là: một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp
những nỗ lực cá nhân nhằm đạt đƣợc mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi
nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trƣờng mà trong đó con ngƣời có thể
đạt đƣợc các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn
cá nhân ít nhất. Với tƣ cách thực hành thì cách quản lý là một nghệ thuật; còn
kiến thức có tổ chức về quản lý là một khoa học.
Quản lý là hoạt động có mục đích, đƣợc tiến hành bởi một chủ thể quản
lý nhằm tác động lên khách thể quản lý để thực hiện các mục tiêu xác định của
công tác quản lý. Trong mỗi chu trình quản lý, chủ thể quản lý tiến hành những
hoạt động theo chức năng quản lý nhƣ xác định mục tiêu, hoạch định các chủ
trƣơng, chính sách, kế hoạch, tổ chức chỉ đạo thực hiện, phối hợp, kiểm tra, huy
động và sử dụng các nguồn lực cơ bản nhƣ tài lực, vật lực, nhân lực để thực
hiện các mục tiêu, mục đích mong muốn trong bối cảnh và thời gian nhất định.
Số hóa bởi trung tâm học liệu

8
Quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật và gồm hai thành phần:
Chủ thể quản lý và khách thể quản lý:
- Chủ thể quản lý là ngƣời hoặc tổ chức do con ngƣời cụ thể lập nên.
- Khách thể quản lý có thể là ngƣời, tổ chức, vừa có thể là vật cụ
thể nhƣ: Môi trƣờng, thiên nhiên, đoàn xe , vừa có thể là sự việc nhƣ: luật lệ,
quy chế, quy định Cũng có khi khách thể, tổ chức đƣợc con ngƣời đại diện trở
thành chủ thể quản lý cấp dƣới thấp hơn.
Giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý có mối quan hệ tác động qua
lại, tƣơng hỗ nhau. Theo Nguyễn Minh Đạo [14, tr. 64 ], "Chủ thể làm nảy sinh
các tác động quản lý, còn khách thể thì sản sinh các giá trị vật chất và tinh thần
có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con ngƣời, thoả mãn mục đích
của chủ thể quản lý".

tin trong quản lý nhƣ là chức năng thứ 5 của quản lý. Tất cả các chức năng cơ
bản trên khi vận hành không thể thiếu yếu tố đƣợc xem là nền tảng, huyết
mạch, đó chính là thông tin. Thông tin quản lý đƣợc xem nhƣ là hệ thần kinh
của hệ thống quản lý, có tác động đến tất cả mọi khâu của quá trình quản lý.
Mọi thông tin quản lý đều nhằm phục vụ cho việc ra quyết định quản lý và đạt
mục tiêu quản lý.
Sơ đồ 1.1. Mối quan hệ các chức năng trong chu trình quản lý
Lập kế hoạch

Tổ chức

Thông tin

Kiểm tra

Chỉ đạo
Số hóa bởi trung tâm học liệu



11
Khái niệm về Quản lý giáo dục, cho đến nay có rất nhiều định nghĩa
khác nhau, nhƣng cơ bản đều thống nhất với nhau về nội dung và bản chất.
Theo Đặng Quốc Bảo cho rằng: "Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt
động điều hành, phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào
tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội". [1, tr. 3].
Quản lý giáo dục bao gồm: Mục tiêu QLGD, chủ thể quản lý, khách
thể quản lý, nội dung quản lý giáo dục và các quan hệ quản lý.
Mục tiêu quản lý giáo dục đƣợc tích hợp bởi hai loại mục tiêu:
- Mục tiêu ổn định, duy trì quá trình đào tạo đáp ứng nhu cầu hiện hành
của nền kinh tế - xã hội.
- Mục tiêu đổi mới, phát triển quá trình đào tạo đón đầu tiến bộ kinh tế -
xã hội. Nhƣ vậy, quản lý giáo dục là hoạt động điều hành các nhà trƣờng để
giáo dục vừa là sức mạnh, vừa là mục tiêu của nền kinh tế.Chủ thể quản lý:
Bộ máy quản lý giáo dục các cấp.
Khách thể quản lý: Hệ thống giáo dục quốc dân, các trƣờng học.
Nội dung quản lý giáo dục, bao gồm một số vấn đề cơ bản: Xây dựng
và chỉ đạo thực hiện chiến lƣợc, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển
giáo dục; ban hành, tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về giáo
dục, tiêu chuẩn nhà giáo, tiêu chuẩn cơ sở vật chất, thiết bị trƣờng học; tổ chức
bộ máy quản lý giáo dục; tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ quản
lý, giáo viên; huy động, quản lý sử dụng các nguồn lực
Quan hệ quản lý: Đó là những mối quan hệ giữa ngƣời học và ngƣời
dạy; quan hệ giữa ngƣời quản lý với ngƣời dạy, ngƣời học; quan hệ ngƣời dạy -
ngƣời học Các mối quan hệ đó có ảnh hƣởng đến chất lƣợng đào tạo, chất
lƣợng hoạt động của nhà trƣờng, của toàn bộ hệ thống giáo dục.
b) Chức năng quản lý giáo dục:
Cũng nhƣ các hoạt động quản lý kinh tế - xã hội, quản lý giáo dục gắn
bó với việc thực hiện các chức năng cơ bản của quản lý, đó là: Kế hoạch hoá;