Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
A .PHẦN MỞ ĐẦU
Ngày nay, sự phát triển nhảy vọt của khoa học công nghệ, đặc biệt là
công nghệ thông tin và công nghệ sinh học. Bên cạnh đó là xu thế toàn cầu
hóa kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế trên thế giới đang diễn ra nhanh
chóng đã đặt các nước đang phát triển như nước ta trước nguy cơ tụt hậu xa
hơn về kinh tế nếu không tận dụng tốt những cơ hội để vươn lên. Công
nghiệp hóa, hiện đại hóa(CNH, HĐH) là một nhiệm vụ chiến lược để đưa
nước ta phát triển nhanh và bền vững về mọi mặt, xây dựng thành công chũ
nghĩa xã hội(CNXH). Trước thời kỳ đổi mới vào những năm 60, Đảng ta xác
định CNH, HĐH là nhiệm vụ trung tâm trong suốt thời kỳ quá độ. Nước ta
quá độ lên CNXH với xuất phát là một nước nông nghiệp lạc hậu, trình độ
lực lượng sản xuất ở mức độ kém, lại trải qua hàng chục năm tàn phá của
chiến tranh. Do đó cơ sở vật chất kỹ thuật hoàn toàn chưa thích ứng với
CNXH. Trước khi chưa đổi mới, chúng ta hiểu công nghiệp hóa một cách
chưa đầy đủ, cho rằng công nghiệp hóa đơn giản là quá trình chuyển đổi từ
lao động thủ công sang lao động máy móc và CNH, HĐH thực hiện cơ chế
tập trung quan liêu bao cấp nên CNH, HĐH được xem là công việc của Nhà
nước và Nhà nước chỉ đạo các doanh nghiệp quốc dân và kinh tế tập thể thực
hiện là chủ yếu. Đồng thời chưa tập trung chú trọng đến hiệu quả kinh tế,
Nhà nước giao chỉ tiêu kế hoạch sản xuất cho các đơn vị kinh tế Nhà nước
và kinh tế tập thể, đồng thời bao tiêu sản phẩm làm ra. Do đó không phát
huy được tính chủ động, sáng tạo của doanh nghiệp, sản phẩm đạt chất
lượng chưa cao. CNH, HĐH chưa được thực hiện trong mô hình kinh tế kế
hoạch hóa tập trung, khép kín hoặc chỉ quan hệ với các nước trong hệ thống
xã hội chủ nghĩa. Trong những năm từ 1960- 1985, Đảng chủ trương công
nghiệp hóa phải đi từ công nghiệp nặng và vấn đề ưu tiên phát triển công
nghiệp nặng được nâng thành bản chất cốt lõi của CNH, HĐH đất nước. Do
đó đã tập trung vào các ngành kinh tế mũi nhọn lúc này là cơ khí, luyện kim
và năng lượng mà không chú ý đầu tư công nghiệp nhẹ đặc biệt là nông
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51

trình ấy không chỉ tuần tự trải qua các bước cơ giới hóa, tự động hóa, tin học
hóa mà còn kết hợp kỹ thuật thủ công truyền thống với công nghệ hiện đại,
tranh thủ đi nhanh vào hiện đại ở những khâu có thể và mang tính quyết
định.
2. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 12- 1986).
Đại hội họp từ ngày 15 đến ngày 18-12-1986 tại Hà Nội. Dự Đại hội có
1129 đại biểu thay mặt cho gần 1.9 triệu Đảng viên cả nước và 32 đoàn đại
biểu của Đảng và tổ chức quốc tế. Đại hội VI của Đảng diễn ra trong bối
cảnh sai lầm của đợt tổng cải giá-lương-tiền cuối năm 1985 làm cho nền
kinh tế nước ta trở nên khó khăn. Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh
giá đúng sự thật, nói rõ sự thật, Đại hội đã đánh giá đúng mức những thành
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
3
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
tựu đạt được sau 10 năm xây dựng và bảo vệ tổ quốc, đi sâu vào phân tích
những tồn tại, nghiêm khắc tự phê bình những sai lầm, khuyết điểm trong
lãnh đạo và chỉ đạo của Đảng trong 10 năm(1976-1986). Đó là:
- Chúng ta đã sai lầm trong việc xác định mục tiêu và bước đi về xây
dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, cải tạo xã hội chủ nghĩa và quản lý kinh tế.
Đặc biệt là tư tưởng chỉ đạo chủ quan, nóng vội, muốn bỏ qua những bước
đi cần thiết, muốn đẩy mạnh CNH, HĐH trong điều kiện chưa đủ, nhận thức
về cơ cấu quản lý chưa đổi mới.
- Trong việc bố trí cơ cấu kinh tế thì chưa xây dựng được cơ cấu kinh tế
hợp lý. Cụ thể: Trong cơ cấu sản xuất và đầu tư thường chỉ xuất phát từ lòng
mong muốn đi nhanh, không kết hợp chặt chẽ ngay từ đầu công nghiệp với
nông nghiệp thành một cơ cấu hợp lý, thiên về xây dựng công nghiệp nặng
và những công trình quy mô lớn, không tập trung sức giải quyết về căn bản
vấn đề lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu. Chính vì
vậy mà kết quả là mô hình công nghiệp hóa trước đó bị sai phạm, hiệu quả
kinh tế thấp, nhiều mục tiêu kinh tế xã hội không đạt.

- Đại hội VIII của Đảng năm 1996: Đại hội khẳng định nước ta đã thoát
khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội, cho phép ta đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đại hội có quan điểm mới về công nghiệp hóa hiện
đại hóa cụ thể: Là quá trình chuyển đổi sâu sắc và toàn diện các hoạt động
sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Tự lao động thủ công là chính sang sử dụng
một cách phổ biến lao động, công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến
dựa trên sự phát triển công nghiệp và khoa học công nghệ nhằm tạo ra năng
suất lao động cao. Đại hội cũng đã đưa ra quan điểm phát triển nông nghiệp
đó là lấy nông nghiệp làm khâu đột phá, kết hợp nông nghiệp với công
nghiệp chế biến.
- Đại hội IX của Đảng năm 2001 và Đaị hội X của Đảng năm 2006: Đại
hội đã tiếp tục bổ sung đổi mới tư duy công nghiệp hóa, khẳng định con
đường công nghiệp hóa ở nước ta có thể rút ngắn về thời gian. Vì vậy trong
quá trình phát triển kinh tế, củng phải nắm vững các quy luật của nó, vừa có
những bước tương tự nhưng củng có những bước nhảy vọt. Phát triển công
nghiệp hóa, hiện đại hóa là phải phát huy được lợi thế của đất nước đặc biệt
là phát huy tinh thần con người Việt Nam. Đồng thời công nghiệp hóa, hiện
đại hóa phải phát triển nhanh có hiệu quả và phải đảm bảo xây dựng một nền
kinh tế độc lập và tự chủ, hội nhập kinh tế quốc tế. Công nghiệp hóa, hiện
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
5
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
đại hóa nông nghiệp nông thôn được coi trọng và kết hợp công nghiệp hóa
hiện đại hóa phát triển bền vững đảm bảo cho sự phát triển mai sau.
II. Mục tiêu, quan điểm công nghiệp hóa – hiện đại hóa
1. Mục tiêu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
- Mục tiêu chung: Cải biến nước ta thành một nước công nghiệp có cơ
sở vật chất kỹ thuật hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến
bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, mức sống vật
chất và tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh,

tri thức đã phát triển. Chúng ta có thể và cần thiết không trải qua các bước
phát triển tuần tự từ kinh tế nông nghiệp lên kinh tế công nghiệp rồi mới
phát triển kinh tế tri thức. Đó là lợi thế của các nước đi sau, không phải là
nóng vội, duy ý chí. Vì vậy, Đại hội X của Đảng chỉ rõ: Đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức, có kinh tế tri
thức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế và của công nghiệp hóa, hiện đại
hóa.
Kinh tế tri thức là gì? Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) đưa ra
định nghĩa: Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và
sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo
ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống. Trong nền kinh tế tri thức, những
ngành kinh tế có tác động to lớn tới sự phát triển là những ngành dựa nhiều
vào tri thức, dựa vào các thành tựu mới của khoa học công nghệ . Đó là
những ngành kinh tế mới dựa trên công nghệ cao như công nghệ thông tin,
công nghệ sinh học và cả những ngành kinh tế truyền thống như nông
nghiệp, công nghiệp, dịch vụ được ứng dụng khoa học công nghệ cao.
Hai là, công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế.
Khác với công nghiệp hóa ở thời kỳ trước đổi mới, được tiến hành trong
nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, lực lượng làm công nghiệp hóa chỉ có
Nhà nước, theo kế hoạch của Nhà nước thông qua các chỉ tiêu pháp lệnh.
Thời kỳ đổi mới công nghiệp hóa, hiện đại hóa được tiến hành trong nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhiều thành phần. Do đó,
công nghiệp hóa hiện đại hóa không phải chỉ là việc của Nhà nước mà là sự
nghiệp của toàn dân, của mọi thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước
là chủ đạo. Ở thời kì trước đổi mới, phương thức phân bổ nguồn lực để công
nghiệp hóa được thực hiện bằng cơ chế kế hoạch hóa tập trung của Nhà
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
7
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

lượng, cân đối về cơ cấu và trình độ, có khả năng nắm bắt và sử dụng các
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
8
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến của thế giới và có khả năng sáng tạo
công nghệ mới.
Bốn là, khoa học và công nghệ là nền tảng và động lực của công nghiệp
hóa, hiện đại hóa.
Khoa học và công nghệ có vai trò quyết định đến tăng năng suất lao
động, giảm chi phí sản xuất, nâng cao lợi thế cạnh tranh và tốc độ phát triển
kinh tế nói chung. Nước ta tiến lên chủ nghĩa xã hội từ một nền kinh tế kém
phát triển và tiềm lực khoa học, công nghệ còn ở trình độ thấp. Muốn đẩy
nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri
thức thì phát triển khoa học và công nghệ là yêu cầu tất yếu và bức xúc. Phải
đẩy mạnh việc chọn lọc nhập công nghệ, mua sáng chế kết hợp với phát
triển công nghệ nội sinh để nhanh chóng đổi mới và nâng cao trình độ công
nghệ, nhất là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học và công nghệ vật liệu
mới.
Năm là, phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững tăng trưởng kinh tế đi
đôi với việc thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội; bảo vệ môi trường tự
nhiên, bảo tồn đa đạng sinh học.
Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta thực chất là nhằm thực hiện mục
tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh. Để thực hiện
mục tiêu đó, trước hết kinh tế phải phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững.
Chỉ như vậy, mới có khả năng xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật
chất tinh thần của nhân dân, phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, rút ngắn
khoảng cách chênh lệch giữa các vùng… Mục tiêu đó thể hiện sự phát triển
vì con người, mọi con người đều được hưởng thành quả của phát triển.
Sự phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững có quan hệ chặt chẽ với việc
bảo vệ môi trường tự nhiên và sự đa dạng sinh học là môi trường sống và

Điều này có nghĩa là, phải coi trọng các ngành kinh tế và sản phẩm có giá
trị tăng cao dựa nhiều vào tri thức. Phải biết cơ cấu kinh tế ngành, kinh tế
ngành là kinh tế phân loại các ngành sản xuất trong đó có công nghiệp, nông
nghiệp. Giá trị tăng dựa nhiều vào nền kinh tế tri thức để phát triển các
ngành nghề.
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
10
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Thứ hai, Coi trọng cả số lượng và chất lượng tăng trưởng kinh tế trong
mỗi bước phát triển của đất nước ở từng vùng, từng địa phương, từng dự án
kinh tế xã hội.
Thứ ba, Xây dựng cơ cấu kinh tế hiện đại và hợp lý theo ngành, lĩnh
vực và lãnh thổ.
Trước hết ta phải hiểu cơ cấu kinh tế là gì? Là tổng thể các bộ phận hợp
thành, cùng với vị trí, tỷ trọng và quan hệ tương tác phù hợp giữa các bộ
phận trong hệ thống kinh tế quốc dân. Cơ cấu kinh tế được xem xét dưới góc
độ: cơ cấu ngành( như công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ ), cơ cấu
vùng( các vùng kinh tế theo lãnh thổ ) và các thành phần kinh tế. Trong cơ
cấu thành phần kinh tế, cơ cấu ngành là bộ phận có tầm quan trọng đặc biệt,
là bộ xương của cơ cấu kinh tế.
Xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý là xây dựng các cơ cấu kinh tế cho phép
khai thác tiền mặt, là cơ cấu kinh tế sử dụng nhiều loại công nghệ và chi phí
cho công nghệ thấp nhất, giữa các bộ phận kinh tế bổ trợ cho nhau.
Xây dựng cơ cấu kinh tế hiện đại và hợp lý theo ngành, lĩnh vực, lãnh thổ
là kết hợp công nghệ với nhiều trình độ, tranh thủ nhiều công nghệ mũi
nhọn, tiên tiến, tận dụng nguồn lao động dồi dào, rút ngắn khoảng cách lạc
hậu, giữ được nhịp độ phát triển hợp lý để tạo ra sự cân đối giữa các ngành,
các lĩnh vực kinh tế và các vùng trong nền kinh tế.
Thứ tư, Giảm chi phí trung gian, nâng cao năng suất lao động của tất cả
các ngành, lĩnh vực, nhất là các ngành, lĩnh vực có sức cạnh tranh cao.

đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội.
Ba là, về giải quyết lao động, việc làm ở nông thôn.
+ Chú trọng dạy nghề và giải quyết việc làm cho nông dân, trước hết là
ở các vùng có sử dụng đất nông nghiệp để xây dựng các cơ sở công nghiệp,
dịch vụ, giao thông, các đô thị mới. Chuyển dịch cơ cấu lao động ở nông
thôn theo hướng giảm nhanh tỷ trọng lao động làm nông nghiệp, tăng tỷ
trọng lao động làm công nghiệp và dịch vụ. Tạo điều kiện để lao động nông
thôn có việc làm trong và ngoài khu vực nông thôn, kể cả đi lao động nước
ngoài.
+ Đầu tư mạnh hơn cho các chương trình xóa đói giảm nghèo, nhất là
vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo,vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
- Phát triển nhanh hơn công nghiệp, xây dựng và dịch vụ.
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
12
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Tính quy luật của công nghiệp hóa, hiện đại hóa là tỷ trọng của nông
nghiệp giảm còn công nghiệp, dịch vụ tăng lên. Vì vậy, nước ta chủ trương
phát triển nhanh hơn công nghiệp, xây dựng và dịch vụ.
Một là, Đối với công nghiệp và xây dựng.
+ Khuyến khích phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế
tác, công nghiệp phần mềm và công nghiệp bổ trợ có lợi thế cạnh tranh, tạo
nhiều sản phẩm xuất khẩu và thu hút nhiều lao động; phát triển một số khu
kinh tế mở cửa và đặc khu kinh tế, nâng cao hiệu quả của các khu công
nghiệp, khu chế xuất. Khuyến khích và tạo điều kiện để các thành phần kinh
tế tham gia phát triển các ngành công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và
hàng xuất khẩu; sản xuất tư liệu sản xuất quan trọng theo hướng hiện đại; ưu
tiên thu hút đầu tư các tập đoàn kinh tế lớn nước ngoài và các công ty lớn
xuyên quốc gia.
+ Tích cực thu hút vốn trong và ngoài nước để đầu tư thực hiện các dự
án quan trọng về khai thác dầu khí, lọc dầu, hóa dầu, luyện kim, cơ khí chế

vùng trong những năm tới, cần phải:
Một là, Có cơ chế, chính sách phù hợp để các vùng trong cả nước cùng
phát triển nhanh hơn trên cơ sở phát huy lợi thế so sánh, hình thành cơ cấu
kinh tế hợp lý của mỗi vùng và liên vùng, đồng thời tạo ra sự liên kết giữa
các vùng nhằm đem lại hiệu quả cao, khắc phục tình trạng chia cắt, khép kín
theo địa giới hành chính.
Hai là, Xây dựng ba vùng kinh tế trọng điểm ở miền Bắc, miền Trung
và miền Nam thành những trung tâm công nghiệp lớn có công nghệ cao để
các vùng này đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển chung của cả nước.
Trên cơ sở phát triển vùng kinh tế trọng điểm, tạo ra động lực và sự lan tỏa
đến các vùng khác và trợ giúp các vùng khó khăn. Có chính sách trợ giúp
nhiều hơn về nguồn lực để phát triển các vùng khó khăn. Bổ sung chính sách
khuyến khích các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế và doanh
nghiệp nước ngoài đến đầu tư, kinh doanh tại các vùng khó khăn.
- Phát triển kinh tế biển.
+ Xây dựng và thực hiện chiến lược phát triển kinh tế biển toàn diện, có
trọng tâm, trọng điểm. Sớm đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về kinh tế
biển trong khu vực, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và hợp tác quốc
tế.
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
14
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
+ Hoàn chỉnh quy hoạch và phát triển có hiệu quả hệ thống cảng biển và
vận tải biển, khai thác và chế biến dầu khí, khai thác và chế biến hải sản,
phát triển du lịch biển, đồng thời hình thành một số hành lang kinh tế ven
biển.
- Chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu công nghệ.
Để chuyển dịch cơ cấu lao động và cơ cấu công nghệ trong quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn liền với phát triển kinh tế tri thức cần phải:
Một là, Phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm đến năm 2010 có nguồn

động kinh tế. Quan tâm đầu tư cho lĩnh vực môi trường nhất là các hoạt
động thu gom, tái chế và xử lý chất thải, phát triển và ứng dụng công nghệ ít
gây ô nhiễm môi trường. Hoàn chỉnh luật pháp, tăng cường quản lý Nhà
nước về bảo vệ và cải thiện môi trường tự nhiên. Thực hiện nguyên tắc
người gây ô nhiễm phải xử lý ô nhiễm hoặc chi trả cho việc xử lý ô nhiễm.
Hai là, Từng bước hiện đại hóa công tác nghiên cứu, dự báo khí tượng
thủy văn, chủ động phòng chống thiên tai, tìm kiếm, cứu nạn.
Ba là, Xử lý tốt mối quan hệ giữa tăng dân số, phát triển kinh tế và đô
thị hóa với bảo vệ môi trường, bảo đảm phát triển bền vững.
Bốn là, Mở rộng hợp tác quốc tế về bảo vệ môi trường và quản lý tài
nguyên thiên nhiên, chú trọng lĩnh vực quản lý, khai thác và sử dụng tài
nguyên nước.
IV- Kết quả, nguyên nhân, hạn chế, bài học kinh nghiệm trong quá
trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
1. Kết quả đạt được trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Sau hơn 20 năm đổi mới, đất nước ta đã thu được những thành tựu to lớn,
có ý nghĩa lịch sử, trong đó có những thành tựu nổi bật của công nghiệp hóa,
hiện đại hóa.
Một là, Cơ sở vật chất kỹ thuật của đất nước được tăng cường đáng kể,
khả năng độc lập tự chủ của nền kinh tế được nâng cao. Từ một nền kinh tế
chủ yếu là nông nghiệp lạc hậu, cơ sở vật chất yếu kém đi lên, đến nay cả
nước có hơn 100 khu công nghiệp, khu chế xuất tập trung, nhiều khu hoạt
động có hiệu quả; tỷ lệ ngành công nghiệp chế tác, cơ khí chế tạo và nội địa
hóa sản phẩm ngày càng tăng. Ngành công nghiệp sản xuất tư liệu sản xuất
như luyện kim, cơ khí, vật liệu xây dựng, hóa chất cơ bản, khai thác và hóa
dầu đã và đang có những bước phát triển mạnh mẽ. Một số sản phẩm công
nghiệp đã cạnh tranh được trên thị trường trong và ngoài nước. Ngành xây
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
16
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

người bình quân hàng năm tăng lên đáng kể. Năm 2005 đạt 640 USD/người,
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
17
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
năm 2007 đạt trên 800 USD/người. Đời sống vật chất, tinh thần của nhân
dân tiếp tục được cải thiện.
Kết quả của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đối với từng ngành cụ thể:
- Đối với ngành nông-lâm-ngư nghiệp đã có những bước phát triển vượt
bậc:
Nước ta từ chỗ chưa tự cung tự cấp được lương thực phải nhập khẩu nay
không những đáp ứng đủ mà còn đứng thứ hai trên thế giới về xuất khẩu.
Bình quân lương thực là 360 kg/người năm 1995 đến năm 2000 là 444
kg/người. Năm 2006 giá trị sản xuất nông lâm ngư nghiệp đạt 5,4%. Chuyển
dịch cơ cấu nông thôn có nhiều tiến bộ góp phần làm tổng sản phẩm trong
nước khu vực nông, lâm, ngư nghiệp tăng 2,77%
Sản xuất cây công nghiệp tăng nhanh theo hướng xuất khẩu thay thế nhập
khẩu hình thành vùng sản xuất gắn với việc chế biến nông sản. Diện tích cây
cao su tăng 9,5% sản lượng tăng 37,6%. Diện tích hồ tiêu tăng 83,2% sản
lượng tăng 87,8%. Diện tích điều tăng 44,3% sản lượng tăng 205,3%. Diện
tích chè tăng 35,3% sản lượng tăng 54,9%. Diện tích cây ăn quả tăng 1,4 lần.
Diện tích bông tăng 42,5% sản lượng tăng 57,4%. Diện tích đậu tương tăng
47,1% sản lượng tăng 62,2%.
Hơn 90% diện tích lúa , 80% diện tích ngô, 60% diện tích mía, 100% diện
tích điều sử dụng giống mới, phương pháp canh tác mới.
Giá trị công nghiệp khu vực nông nghiệp bình quân 5 năm tăng
16,75%/năm. Trong đó đồng bằng sông Hồng tăng 23,6%, Duyên Hải Miền
Trung tăng 16,92%, Đông Nam Bộ tăng 21,53%, đồng bằng sông Cửu Long
tăng 10,82%. Nghề nuôi trồng đánh bắt thủy hải sản tăng khá nhanh. Sản
lượng thủy sản năm 2000 đạt trên 2 triệu tấn, xuất khẩu đạt 1475 triệu USD.
Công tác trồng rừng, bảo vệ rừng có nhiều tiến bộ. Trong 5 năm 1.1 triệu

Chúng ta đã tiếp nhân công nghệ mới và trang bị thêm nhiều thiết bị hiện
đại đáp ứng nhu cầu phát triển trong lĩnh vực xây dựng và công nghiệp.
- Đối với ngành dịch vụ:
Từ năm 2000-2006, giá tri dịch vụ tăng 6.8%/năm. Du lịch phát triển đa
dạng, phong phú. Chất lượng dịch vụ được tăng lên, tổng doanh thu dịch vụ
tăng 9.7%/năm. Các dịch vụ tài chính kiểm toán ngân hàng được mở rộng.
- Văn hóa xã hội có những tiến bộ, đời sống nhân dân được cải thiện.
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
19
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
2. Nguyên nhân đạt được những kết quả đó trong quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa.
Những thành công đã đạt được trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đã từng bước làm thay đổi bộ mặt đất nước và đời sống nhân dân. Cũng
cố vững chắc độc lập dân tộc và chế độ xã hội chủ nghĩa, nâng cao vị thế của
đất nước ta trên thị trường quốc tế. Nguyên nhân để có được những thành
tựu trên là:
- Do Đảng ta không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, do Đảng ta có
bản lĩnh chính trị vững vàng, đường lối hoạch định chính sách phát triển
kinh tế xã hội đúng đắn. Từ đó làm cho nhân dân tin tưởng vào đường lối
lãnh đạo của Đảng.
- Do Nhà nước đã không ngừng nâng cao năng lực điều hành quản lý,
thể hiện ở chổ là Nhà nước đã đẩy nhanh quá trình cải cách hành chính làm
cho bộ máy trong sạch vững mạnh. Từ đó làm cho chính sách phát triển kinh
tế đi vào thực tế nhanh hơn.
- Do toàn dân, toàn quân đã phát huy được tinh thần yêu nước dũng cảm
đoàn kết nhất trí, cần cù, năng động sáng tạo tiếp tục thực hiện đổi mới ra
sức xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
- Do đất nước ta có một số cơ sở hạ tầng như hệ thống cầu đường, bến
cảng, hệ thống ngân hàng, bảo hiểm Đây là một số cơ sở hạ tầng thúc đẩy

gắn kết chặt chẽ với thị trường. Nội dung công nghiệp hóa, hiện đại hóa
nông nghiệp, nông thôn còn thiếu cụ thể. Chất lượng nguồn nhân lực của đất
nước còn thấp. Tỷ trọng lao động trong nông nghiệp còn cao, tỷ trọng lao
động qua đào tạo còn thấp, lao động thiếu việc làm và không việc làm còn
nhiều.
- Các vùng kinh tế trọng điểm chưa phát huy được thế mạnh để đi
nhanh vào cơ cấu kinh tế hiện đại. Kinh tế vùng chưa có sự liên kết chặt chẽ,
hiệu quả thấp và chưa được quan tâm đúng mức.
- Cơ cấu thành phần kinh tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng,
chưa tạo được đầy đủ môi trường hợp tác, cạnh tranh bình đẳng và khả năng
phát triển của các thành phần kinh tế.
- Cơ cấu đầu tư chưa hợp lý. Công tác quy hoạch chất lượng thấp, quản
lý kém, chưa phù hợp với cơ chế thị trường.
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
21
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
- Nhìn chung mặc dù đã cố gắng đầu tư nhưng kết cấu hạ tầng kinh tế -
xã hội vẫn còn lạc hậu, thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển
kinh tế - xã hội.
Những hạn chế đối với từng ngành cụ thể:
- Đối với nông - lâm - ngư nghiệp:
Chưa ứng dụng được nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất,
sản xuất vẫn mang tính thủ công là chính. Máy móc vẫn chưa thay thế được
cơ bản sức lao động, hiệu quả sức cạnh tranh còn thấp, rừng bị tàn phá nặng
nề, đánh cá còn trên quy mô nhỏ
- Đối với công nghiệp:
Đầu tư dàn trải nhà máy công nghệ phân bố chưa tập trung, chưa đổi mới
được công nghệ, chưa có mối liên hệ vững chắc giữa các nhà máy xí nghiệp.
Các công ty nhà máy xí nghiệp có quy mô nhỏ, sức cạnh tranh còn thấp. Các
ngành công nghiệp phát triển chưa bền vững, chưa gắn kết được tiến bộ kinh

huyện, xã.
Mức sống nhân dân, nhất là nông dân ở một số vùng quá thấp. Chính sách
tiền lương và phân bố trong xã hội còn nhiều bất hợp lý. Sự phân hóa giàu
nghèo giữa các vùng, giữa thành thị và nông thôn, giữa các tầng lớp dân cư
tăng nhanh chóng.
Tình trạng khiếu kiện của nhân dân kéo dài và phức tạp chưa được các cấp
các ngành giải quyết kịp thời. Các loại tệ nạn xã hội nhất là tệ nạn ma túy và
tệ nạn mại dâm lan rộng. Số người nhiễm HIV và AIDS tăng, trật tự an toàn
xã hội chưa được bảo đảm vững chắc.
4. Nguyên nhân của những hạn chế và yếu kém trong qúa trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Những hạn chế trên do nhiều nguyên nhân, cụ thể là nguyên nhân khách
quan và nguyên nhân chủ quan:
- Nguyên nhân chủ quan:
+ Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và quản lý,
điều hành của Nhà nước trong xử lý mối quan hệ giữa tốc độ và chất lượng
tăng trưởng, giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ
môi trường còn hạn chế; công tác dự báo chưa tốt.
+ Nhiều chính sách và giải pháp chưa đủ mạnh để huy động và sử dụng
được tốt nhất các nguồn lực, cả nội lực và ngoại lực vào công cuộc phát triển
kinh tế xã hội.
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
23
Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
+ Sự yếu kém của kết cấu hạ tầng giao thông, điện, của chất lượng
nguồn nhân lực kéo dài đã trở thành điểm nghẽn cản trở sự phát triển.
+ Chỉ đạo và tổ chức thực hiện còn yếu kém.
+ Việc tổ chức thực hiện nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng
chưa tốt, kỷ luật kỷ cương chưa nghiêm. Tình trạng tùy tiện, thiếu tổ chức kỷ
luật với tinh thần trách nhiệm còn nhiều, không chấp hành chỉ thị nghị quyết

việc ứng dụng vào trong thực tế còn chậm.
+ Sức cạnh tranh của các doanh nghiệp còn thấp, quy mô doanh nghiệp
của nước ta nhỏ, công nghệ lạc hậu, giá thành sản xuất đắt.
+ Xây dựng cơ sở hạ tầng còn chậm khiến cho quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa bị cản trở.
- Nguyên nhân khách quan của hạn chế trong quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước:
+ Do những biến động chính trị ở Liên Xô và các nước ở Đông Nam Á.
Thị trường tiêu thụ bị khủng hoảng và mất sự giúp đỡ của các nước xã hội
chủ nghĩa anh em.
+ Những năm qua do đất nước ta gặp nhiều thiên tai.
5. Những bài học kinh nghiệm trong quá trình thực hiện đường lối công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Thứ nhất, Quá trình xây dựng CNH, HĐH phải đảm bảo mục tiêu
độc lập dân tộc, lấy chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm
nền tảng. Mặc dù đứng trước những biến động, khó khăn thách thức, những
biến động phức tạp của thế giới, Đảng ta luôn kiên định và xây dựng thực
hiện chủ trương chính sách một cách đúng đắn, phát huy được truyền thống
quý báu của dân tộc, vững bước đi lên một nước xã hội chủ nghĩa với nền
sản xuất tiên tiến hiện đại.
Thứ hai, Xây dựng công nghiệp hóa, hiện đại hóa phải vì lợi ích của
nhân dân, phù hợp với thực tiễn, luôn sáng tạo. Quá trình xây dựng
CNH,HĐH đất nước không những phải xuất phát từ thực tiễn cuộc sống xã
hội Việt Nam mà còn phải tham khảo những kinh nghiệm quý báu của thế
giới, không sao chép bất cứ một mô hình sẵn nào. Xây dựng CNH, HĐH
trên tất cả mọi mặt, đồng bộ mọi mặt với những bước đi, hình thức và cách
làm phù hợp. Có điều chỉnh bổ sung và phát triển cần thiết về chủ trương,
phương pháp, tìm và lựa chọn những giải quyết mới có tính linh hoạt sáng
SVTH: Nguyễn Thị Tố Nga. Lớp: ĐHSP Toán – lý K51
25