Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
NGUYỄN NGỌC QUÝ

QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC TẠI NGÂN HÀNG
THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM,
CHI NHÁNH PHÚ THỌ - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ


QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC TẠI NGÂN HÀNG
THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM,
CHI NHÁNH PHÚ THỌ - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 60.34.04.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Đào Thị Hoàng Mai
THÁI NGUYÊN, NĂM 2013

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; số
liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa hề được sử

Nguyễn Ngọc Quý

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

iii
MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn i
Lời cam đoan ii
Mục lục iii
Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt vi
Danh mục các bảng vii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN
LƢỢC TRONG KINH DOANH NGÂN HÀNG 3
1.1. Chiến lược trong kinh doanh ngân hàng 3
1.1.1. Khái niệm về chiến lược 3
1.1.2. Vai trò của chiến lược trong kinh doanh ngân hàng 4
1.2. Quản trị chiến lược trong kinh doanh ngân hàng 5
1.2.1. Khái niệm về quản trị chiến lược 5
1.2.2. Vai trò của quản trị chiến lược trong kinh doanh ngân hàng 6
1.3. Mô hình quản trị chiến lược trong kinh doanh ngân hàng 7
1.3.1. Xây dựng mục tiêu chiến lược kinh doanh 7
1.3.2. Phân tích môi trường kinh doanh 8
1.3.3. Thiết lập và lựa chọn chiến lược 10
1.4. Tổ chức thực hiện 21
1.4.1. Quá trình tổ chức thực hiện chiến lược 22
1.4.2. Qúa trình kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh chiến lược 22
Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24
2.1. Các câu hỏi nghiên cứu 24

4.1. Phương hướng phát triển của ngân hàng 57
4.1.1. Hoạt động kinh doanh tiền tệ 59
4.1.2. Hoạt động kinh doanh dịch vụ 59
4.1.3. Công tác chăm sóc khách hàng, văn hóa giao tiếp với khách hàng . 60

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

v
4.1.4. Triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 61
4.1.5. Công tác an sinh xã hội 62
4.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản trị chiến lược 64
4.2.1. Giải pháp hoàn thiện công tác xây dựng chiến lược 64
4.2.2. Kiến nghị về hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện chiến lược 71
KẾT LUẬN 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO 80
PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

vi

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ATM: Máy rút tiền tự động
BGĐ: Ban giám đốc
CBCNVC- LĐ: Cán bộ công nhân viên chức lao động
CSSX: Cơ sở sản xuất
HĐQT: Hội đồng quản trị
KHCN: Khách hàng cá nhân
KHDN: Khách hàng doanh nghiệp
L/C (Letter of credit): Thư tín dụng

Bảng 3.8. Mục tiêu kinh doanh hàng năm 50
Bảng 4.1. Bảng phân tích ma trận SWOT ngân hàng 68
Sơ đồ 1.1. Mô hình quản trị chiến lược tổng quát 14
Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam-
Chi nhánh Phú Thọ 83
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, để có thể tồn tại và cạnh tranh
được trên thị trường, các ngân hàng thương mại Việt Nam đang phải đối mặt
với hàng loạt khó khăn và thách thức. Là một trong những ngân hàng thương
mại quốc doanh hàng đầu của Việt Nam, ngân hàng TMCP Công thương Việt
Nam có vai trò quan trọng trong việc thực thi chính sách tiền tệ của nhà nước,
kiềm chế, đẩy lùi lạm phát, ổn định tiền tệ và thúc đẩy phát triển kinh tế.
Trước áp lực cổ phần hóa và áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, cả trong và
ngoài nước, ngân hàng cần phải có chiến lược hợp lý, phát huy được điểm
mạnh và nắm bắt thời cơ kinh doanh để có thể giữ vững vị thế như hiện nay
và không ngừng phát triển trong tương lai.
Câu hỏi đặt ra là: Những điểm mạnh, điểm yếu cũng như những cơ hội, thách
thức đối với ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam hiện nay là gì?
Việc xây dựng một hệ thống quản trị chiến lược hợp lý có thể giúp
ngân hàng trả lời được câu hỏi trên. Tuy nhiên quản trị chiến lược là một lĩnh

quản lý, trong việc hoàn thiện công tác quản trị chiến lược của hệ thống ngân
hàng thương mại.
Ngoài ra, luận văn là một công trình khoa học, là tài liệu tham khảo cho
những người học tập và nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính ngân hàng.
4. Bố cục
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, phần nội
dung của đề tài gồm 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị chiến lược trong
kinh doanh ngân hàng
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng quản trị chiến lược tại Ngân hàng thương mại
cổ phần Công thương Việt Nam- chi nhánh Phú Thọ.
Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản trị chiến lược tại
Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam - chi nhánh Phú Thọ.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

3
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC
TRONG KINH DOANH NGÂN HÀNG

1.1. Chiến lƣợc trong kinh doanh ngân hàng
1.1.1. Khái niệm về chiến lược
Khái niệm chiến lược xuất hiện từ thời Hy Lạp cổ đại. Thuật ngữ này
vốn có nguồn gốc từ trong lĩnh vực quân sự, xuất phát từ strategos nghĩa là
vai trò của vị tướng trong quân đội.
Trong lĩnh vực kinh tế, sau cuộc chiến tranh thế giới lần II, nền kinh tế
thế giới phục hồi một cách nhanh chóng, môi trường kinh doanh biến đổi vô
cùng mạnh mẽ. Hoạt động kinh doanh lúc này không còn tính manh mún, sản

trong một thời hạn nhất định.
Như vậy, chiến lược trong kinh doanh ngân hàng là một kế hoạch dài
hạn mang tính tổng thể hay là một chương trình hành động tổng quát nhằm
triển khai các nguồn lực để đạt được mục tiêu đề ra của ngân hàng đảm bảo
sự phù hợp với sự thay đổi của môi trường.
1.1.2. Vai trò của chiến lược trong kinh doanh ngân hàng
Chiến lược kinh doanh mang các đặc điểm như sau:
- Chiến lược kinh doanh là tổng thể các chiến lược của ngân hàng, xác
định các mục tiêu và phương hướng kinh doanh trong thời kỳ tương đối dài (5
đến 10 năm) và được quán triệt một cách đầy đủ trong tất cả các hoạt động
sản xuất kinh doanh của ngân hàng, nhằm đảm bảo cho ngân hàng phát triển
bền vững.
- Chiến lược kinh doanh chỉ phác thảo các phương hướng dài hạn, có
tính định hướng, còn trong quá trình kinh doanh phải kết hợp mục tiêu chiến
lược với mục tiêu tình thế, kết hợp chiến lược và chiến thuật, ngắn hạn và dài
hạn. Từ đó mới đảm bảo được hiệu quả kinh doanh và khắc phục được các sai
lệch do chiến lược gây ra.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

5
- Chiến lược kinh doanh luôn được xây dựng dựa trên cơ sở các lợi thế
so sánh. Điều này đòi hỏi trong quá trình xây dựng chiến lược, ngân hàng
phải đánh giá đúng thực trạng sản xuất kinh doanh của mình để tìm ra các
điểm mạnh, điểm yếu và thường xuyên rà soát lại các yếu tố nội tại trong quá
trình thực thi chiến lược.
* Vai trò của chiến lược kinh doanh đối với hoạt động ngân hàng:
- Chiến lược trong kinh doanh giúp cho nhà quản trị xác định phương
hướng hoạt động dài hạn cho ngân hàng.
- Chiến lược kinh doanh giúp cho nhà quản trị thấy rõ những cơ hội và

lặp đi lặp lại theo hoặc không theo chu kì thời gian nhằm đảm bảo rằng doanh
nghiệp luôn tận dụng được mọi cơ hội, thời cơ cũng như hạn chế hoặc xóa bỏ
được các đe dọa , cạm bẫy trên con đường thực hiện các mục tiêu của mình”.
Quản trị chiến lược trong kinh doanh ngân hàng có thể được hiểu như sau:
“Quản trị chiến lược trong kinh doanh ngân hàng là quá trình phân tích
môi trường hiện tại, dự báo môi trường tương lai, xác định sứ mệnh, mục tiêu
và chương trình chiến lược, tổ chức triển khai, kiểm tra đánh giá việc thực
hiện mục tiêu, chương trình chiến lược trên thực tế của ngân hàng”.
Như vậy, quản trị chiến lược phân tích các điều kiện bên ngoài và khả
năng bên trong của ngân hàng. Nhờ đó xác định được điểm mạnh, điểm yếu
cũng như các cơ hội và thách thức của ngân hàng.
1.2.2. Vai trò của quản trị chiến lược trong kinh doanh ngân hàng
Quản trị chiến lược đang ngày càng khẳng định rõ vai trò của mình đối
với sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Công tác quản trị chiến lược tốt sẽ
đem đến cho ngân hàng nhiều cơ hội và chủ động chiếm ưu thế cạnh tranh.
- Quản trị chiến lược giúp cho ngân hàng định hướng rõ tầm nhìn chiến
lược, sứ mạng và mục tiêu của mình. Thật vậy, muốn quản trị chiến lược có
hiệu quả, ngân hàng phải quản lý hệ thống thông tin môi trường kinh doanh.
Căn cứ vào đó các nhà quản trị có thể dự báo được những xu hướng biến
động của môi trường kinh doanh, xác định được nơi mà ngân hàng cần đi tới,
những gì cần làm để đạt được những thành quả lâu dài.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

7
- Quản trị chiến lược giúp ngân hàng có những chiến lược tốt, tăng tính
chủ động và thích nghi với môi trường luôn biến đổi. Chiến lược là những
giải pháp tổng quát, mang tính định hướng giúp ngân hàng đạt được các mục
tiêu dài hạn. Chiến lược được hình thành dựa vào các thông tin bên trong và
bên ngoài ngân hàng và được lựa chọn theo một tiến trình mang tính khoa

mỗi ngân hàng có chiến lược khác nhau để đạt được mục tiêu đã đề ra. Như
mục tiêu về lợi nhuận (ROE, ROA ); mục tiêu về quy mô; mục tiêu chiếm
lĩnh thị trường; mục tiêu chất lượng hoạt động, v.v
1.3.2. Phân tích môi trường kinh doanh
Mỗi một ngân hàng, từ khi bắt đầu thành lập và trong suốt quá trình
hoạt động luôn có nhu cầu phân tích môi trường kinh doanh của mình. Môi
trường kinh doanh cần được phân tích vào từng thời điểm cụ thể và đáp ứng
nhu cầu chiến lược của ngân hàng tại thời điểm đó. Trong một thời điểm, có
thể tất cả các yếu tố về môi trường kinh doanh không được thuận lợi, nhưng
nhà quản trị sẽ lựa chọn chiến lược hợp lý để đạt được mục đích kinh doanh
của mình tại thời điểm đó.
1.3.2.1. Phân tích môi trường bên ngoài:
Trước tiên nhà quản trị cần phân tích được môi trường vĩ mô, bao gồm:
(i) Môi trường kinh tế; (ii) Môi trường chính trị- pháp luật; (iii) Môi trường
văn hóa xã hội ; (iv) Môi trường công nghệ và (v) Môi trường quốc tế.
Tiếp đó, khi phân tích môi trường vi mô cần chú ý một số đặc điểm
như: (i) Phân tích đối thủ cạnh tranh hiện tại; (ii) Phân tích đối thủ cạnh tranh
tiềm năng và (iii) Phân tích khách hàng.
Từ những phân tích cụ thể về môi trường bên ngoài, ngân hàng cần chỉ ra
được những cơ hội và thách thức của mình để có chiến lược phát triển hợp lý.
Cơ hội: muốn đề cập tới những tác động của kinh tế, xã hội, chính trị,
công nghệ, xu hướng cạnh tranh và các sự kiện có thể đem lại những thuận lợi
cho ngân hàng.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

9
Thách thức: cũng liên quan đến tác động của các vấn đề kinh tế, xã hội,
chính trị, công nghệ nhưng nó có thể đem lại cho ngân hàng những bất lợi,
những khó khăn và đe dọa hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

- Mối quan hệ giữa thủ trưởng và nhân viên trong ngân hàng
d. Phân tích trình độ tổ chức:
- Tính quy mô, cấu trúc hợp lý của ngân hàng
- Tính rõ ràng trong việc phân chia trách nhiệm của các phòng ban
- Tính linh hoạt trong cơ cấu tổ chức
- Sự trao quyền và phân quyền trong việc điều hành và lãnh đạo của
ngân hàng
- Khả năng phát huy sức mạnh tập thể.
e. Những điểm mạnh và điểm yếu:
- Điểm mạnh: là những lợi thể của ngân hàng so với ngân hàng khác
thông qua sức mạnh nội tại của ngân hàng
- Điểm yếu: là những hạn chế, những nhược điểm của ngân hàng so với
ngân hàng khác.
1.3.3. Thiết lập và lựa chọn chiến lược
1.3.3.1. Đề xuất chiến lược
Trong doanh nghiệp nói chung, quản trị chiến lược có thể tiến hành ở
các cấp độ khác nhau. Thông thường người ta đưa ra ba cấp chiến lược:
Thứ nhất là chiến lược cấp công ty
Chiến lược cấp công ty là chiến lược kinh doanh tổng thể áp dụng cho
toàn bộ công ty. Nó xác định và vạch rõ mục đích, mục tiêu của công ty, xác
định ngành kinh doanh mà công ty đang hoặc sẽ tiến hành nhằm đáp ứng kỳ
vọng của các ông chủ, của các nhà quản trị cấp cao trong tổ chức.
Chiến lược cấp công ty mang tính dài hạn, có tầm nhìn bao quát và nó
chi phối tất cả các chiến lược khác như chiến lược kinh doanh, chiến lược
chức năng.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

11
Thứ hai là chiến lược cấp đơn vị kinh doanh

đầu tư, danh mục sản phẩm của ngân hàng. Hoặc là ngân hàng sẽ lựa chọn
một biện pháp tăng trưởng tối ưu nhất, đầu tư thêm nguồn lực vào bộ phận thị
trường này để khai thác tốt hơn, tạo ra doanh thu nhiều hơn hoặc là ngân hàng
sẽ lựa chọn một nhóm sản phẩm tốt nhất của ngân hàng đầu tư thêm nguồn
lực để hoàn thiện hơn nữa nhóm sản phẩm này sau đó cung ứng cho khách
hàng để có khả năng mở rộng doanh thu từ nhóm sản phẩm này.
 Tăng trưởng hướng ngoại
Ngân hàng sử dụng ngoại lực để đạt được mục tiêu tăng trưởng. Ngân
hàng có thể sử dụng ba chiến lược
- Chiến lược sáp nhập: Là hai hay nhiều ngân hàng kết hợp với nhau
thành một ngân hàng duy nhất (có thể sáp nhập các chi nhánh). Khi đó, ngân
hàng mới có quy mô lớn về mọi mặt: vốn tự có, quy mô tài sản, quy mô
nguồn nhân lực nhằm tăng thêm sức mạnh để đối phó với các nguy cơ và rủi
ro có thể xảy ra. Chiến lược này áp dụng đối với các ngân hàng có cùng mục
đích kinh doanh và có các lợi thế cạnh tranh bổ sung cho nhau.
- Chiến lược thôn tính: Qua cạnh tranh, các ngân hàng lớn sẽ thôn tính
dần các ngân hàng nhỏ để phát triển thành các ngân hàng có tiềm lực lớn hơn.
- Chiến lược liên doanh: là hợp tác giữa các ngân hàng nhằm thực hiện
những chiến lược lớn mà từng ngân hàng không đủ khả năng tự thực hiện.
Chiến lược liên doanh có ưu điểm là sẽ đạt được lợi thế về quy mô và kinh
nghiệm cao của mỗi ngân hàng; phát huy được thế mạnh của mỗi ngân hàng,
cắt giảm được chi phí, tránh được rủi ro trong quá trình đổi mới; tạo nên sức
mạnh ưu việt trong cạnh tranh. Song, nhược điểm của phương pháp này là
quyền lực và lợi nhuận bị chia sẻ.
b. Chiến lược ổn định
Là chiến lược mà mục tiêu hướng tới là giúp ngân hàng có thể giữ vững
được tốc độ tăng trưởng trong doanh thu, trong thị phần, trong sản phẩm vì

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

14
Lập kế hoạch chiến lƣợc → Tổ chức → Chỉ đạo thực hiện → Kiểm tra
Nội dung của quá trình chiến lược được thể hiện trong mô hình quản trị
chiến lược tổng quát với 9 bước cụ thể hay 3 giai đoạn được thể hiện qua sơ
đồ sau:
Sơ đồ 1.1. Mô hình quản trị chiến lƣợc tổng quát
Bước 1: nghiên cứu sứ mệnh, mục tiêu và nhiệm vụ của doanh nghiệp.
Bước 2: Phân tích môi trường bên ngoài.
Bước 3: Phân tích môi trường bên trong.
Bước 4: Xét lại mục tiêu, nhiệm vụ của doanh nghiệp trong thời kì
chiến lược.
Bước 5: Quyết định chiến lược kinh doanh.
Bước 6: Tiến hành phân phối các nguồn lực.

môi trường bên trong
(3)
Xây dựng chính
sách
( 7)
Hình thành chiến lược
Thực hiện
chiến lược
Kiểm tra,
đánh giá &
điều chỉnh
chiến lược

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

15
Bước 7: Xây dựng các chính sách kinh doanh.
Bước 8: Xây dựng và triển khai thực hiện các kế hoạch ngắn hạn hơn
Bước 9: Kiểm tra, đánh giá và triển khai thực hiện các kế hoạch ngắn
hạn hơn.
a. Quá trình xây dựng chiến lược
Xây dựng chiến lược kinh doanh là quá trình xác định những nhiệm vụ,
những mục tiêu cơ bản trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng với những
phương thức tốt nhất để thực hiện những mục tiêu và nhiệm vụ đó.
Quá trình xây dựng chiến lược được thực hiện thông qua các bước sau:
Thứ nhất là xác định tầm nhìn- sứ mệnh- mục tiêu kinh doanh của
ngân hàng
* Một số khái niệm
Sứ mệnh của một ngân hàng chính là mục đích hoạt động kinh doanh
của nó, là lí do cho sự ra đời, sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Sứ mệnh

tiêu khác. Các mục tiêu trái ngược thường gây ra những mâu thuẫn nội bộ.
Tuy nhiên, trên thực tế, các mục tiêu không phải lúc nào cũng hoàn toàn nhất
quán, khi đó cần có những giải pháp dung hòa trong việc thực hiện các mục
tiêu đề ra. Do vậy, cần phải phân loại thứ tự ưu tiên cho các mục tiêu.
- Tính linh hoạt: những mục tiêu đề ra phải có khả năng điều chỉnh
được để thích nghi với sự thay đổi của môi trường, nhằm tránh được các nguy
cơ và tận dụng các cơ hội.
Thứ hai là thu thập thông tin
Đây là khâu quan trọng nhất và là bước khởi đầu của quá trình xây
dựng và quản trị chiến lược. Quá trình thu thập thông tin là tiền đề để xây
dựng chiến lược và quyết định rất nhiều đến sự thành bại của chiến lược. Các
thông tin cần thiết cho quá trình lập chiến lược bao gồm:
* Thu thập thông tin về môi trường bên ngoài
Hoạt động kinh doanh của ngân hàng bao giờ cũng gắn liền với môi
trường. Trong xu thế hiện nay, môi trường luôn luôn có những biến đổi nhanh