B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
TRNG ĐI HC M THÀNH PH H CHÍ MINH



TRNH HOÀNG NAM

CÁC NHÂN T TÁC ĐNG TI RI RO TÍN DNG
TRONG HOT ĐNG KINH DOANH TH TÍN DNG
TI NGÂN HÀNG TMCP NAM VIT LUN VĂN THC S TÀI CHÍNH  NGÂN HÀNG
TP. H Chí Minh, Năm 2013
dng vnăđcăxemănhălƠămt kênh cho vay tiêu dùng ngn hnăcóăđm bo bng nhiu
hình thc khác nhau. Vi th tín dng, ch th có th vayătrc mt phn hay toàn b
hn mc tín dng do ngân hàng cpăđ thanhătoánăhóaăđnăhƠngăhóaădch v, và có trách
nhim hoàn tr khonăvayănƠyăkhiăđn hn. Khon n này s tr thành n quá hn, thm
chí là n xu nuăkhôngăđcăthanhătoánăđúngăhn. Doăđó,ăbênăcnh vic không ngng
nâng cao chtălng dch v th, phát trin các ng dng nhm phát hinăvƠăngnănga
các ri ro do gian ln trong thanh toán th, các ngân hàng còn rt quan tâm ti vnăđ
kh nngăthanhătoánăca ch th trong hotăđng kinh doanh th tín dng.
Mc dù th tín dngăđc s dng rng rãi trên toàn th gii,ănhngăs lng
nghiên cu v ri ro tín dng th và các vnăđ có liên quan còn rt hn ch,ăđin hình là
nghiên cu ca Dunn và Kim (1999) v kh nngăthanhătoánăca ch th tín dng 
Bang Ohio, Hoa K; hay nghiên cu ca Lee, Lin và Chen (2011) văkhănngăcó nă
quáăhnăcaăchăthătínădngăăcácăngơnăhƠngăquyămôăvaăvƠănhătiăƠiăLoan.ăăVită
Namăvicănghiênăcuăvări ro tín dng trong hotăđng kinh doanh th tín dng chaă
thc s đc quan tâm cho dù n xu th tín dngăđangăngƠyăcƠngăgiaătngătrongăhu
ht các ngân hàng phát hành th tín dng. Trc thc trngăđó nghiên cu này đc
thc hin nhm tìm ra các nhân t tácăđngăđn ri ro tín dng th vƠăđaăraăcácăkhuyn

- iv -

ngh nhm hn ch ri ro tín dng trong hotăđng kinh doanh th tín dng ti Ngân
hàng TMCP Nam Vit nói riêng và th trng th tín dng Vit Nam nói chung.
 tài tin hành nghiên cuăđnhălng bngăphngăphápăhi quy OLS da trên
s liu ca 1969 th tín dng niăđaăNavicardăđc thu thp t hotăđng kinh doanh
th tín dng ca Ngân hàng TMCP Nam Vit. D liu nghiên cu bao gm hai phn: i)
Dăliuăvănhơnăthơnăcaăchăthă đcăghiănhn tă“HpăđngăphátăhƠnhăthătínădngă
niăđa”. ii)ăDăliuăvălchăsăgiaoădchăcaăchăthăđcăghiănhnăkhiăchăthăsădngă
thătínădngăđăthcăhinăgiaoădchăthanhătoánăhóaăđnăhocăngătinămt. Nghiên cu
tin hành la chn các binăcóăliênăquanăđnăđ tƠiăđ xây dng mô hình hiăquyăđaăbin
th hin các nhân t tácăđng ti ri ro tín dng trong hotăđng kinh doanh th tín dng

1.4. PHNGăPHÁPăVĨăD LIU NGHIÊN CU 3
1.4.1. Phngăphápănghiênăcu 3
1.4.2. D liu nghiên cu 3
1.5. ụăNGHAăTHC TIN CAă TÀI 3
1.6. KT CUă TÀI 4
CHNGă2:ăCăS LÝ THUYT 6
2.1. RI RO TÍN DNG TIăCÁCăNGỂNăHĨNGăTHNGăMI 6
2.1.1. Các loi ri ro ch yu trong hotăđng kinh doanh ngân hàng 6

- vi -

2.1.2. Ri ro tín dng ngân hàng 7
2.2. TH TÍN DNG VÀ HOTăNG KINH DOANH TH TÍN DNG 10
2.2.1. Khái nim th tín dng 11
2.2.2. Phân loi th tín dng 12
2.2.3. căđim th tín dng 12
2.2.4. Hotăđng kinh doanh th tín dng 13
2.3. RI RO TÍN DNG TRONG HOTăNG KINH DOANH TH 20
2.3.1. Khái nim ri ro và qun lý ri ro trong hotăđng kinh doanh th tín dng 20
2.3.2. Ri ro tín dng th 21
2.3.3. Ri ro do gian ln 23
2.4. OăLNG RI RO TÍN DNG TRONG HOTăNG KINH DOANH TH . 24
2.4.1. Mô hình chtălng 6C 24
2.4.2. Xp hng tín dng tiêu dùng theo mô hình chmăđim tín dng cá nhân 25
2.4.3. Các nguyên nhân dn ti ri ro tín dng trong hotăđng kinh doanh th 25
2.4.4. Các nghiên cuătrc 27
2.5. MÔ HÌNH NGHIÊN CUă XUT 30
2.6. TÓM TT 32
CHNGă3:ăTHIT K NGHIÊN CU 34
3.1. PHNGăPHÁPăNGHIểNăCU 34


- viii -

DANH MC HÌNH V
Hình 2.1: Các ch th tham gia hotăđng phát hành và thanh toán th tín dng 15
Hình 2.2: Quy trình thanh toán th tín dng Navicard 18
Hình 2.3: Mô hình nghiên cuăđ xut 32 - ix -

DANH MC BNG BIU
Bng 4.1: Tóm tt thng kê mô t các bin trong mô hình 43
Bng 4.2: Kt qu kimăđnh s tngăquanăgia các bin gii thích trong mô hình 48
Bng 4.3: Kt qu kimăđnhăđaăcng tuynăđi vi mô hình gcă… 50
Bng 4.4: So sánh kt qu phân tích hi quy ca các mô hình 52 - x -

DANH MC T VIT TT
NHNN NgơnăhƠngăNhƠănc
Ngân hàng TMCP NgơnăhƠngăThngămi C phn
Navibank Ngân hàng TMCP Nam Vit
Navicard Sn phm th do Ngân hàng TMCP
Nam Vit phát hành
TG TngăGiámăđc Ngân hàng TMCP Nam

mtănhăs lng ch th, s lng th phát hành, doanh s s dng th, s lng máy
ATM, s lng thit b thanh toán th, s đim chp nhn thanh toán th,ă…ăvƠănh đóă
mang li nhiu tin ích cho c ngi s dng, cho ngân hàng, và cho toàn xã hi.
Th trng th ngân hàng Vit Nam còn khá non tr,ăngi s dng th chaăcóă
nhiu kinh nghim trong vic chi tiêu bng th thanhătoán,ăđc bit là th tín dng vn
đcăxemănhălƠămt kênh cho vay tiêu dùng ngn hnăcóăđm bo bng nhiu hình
thc khácănhau.ăTrongătrng hp này, ch th tín dng có trách nhim thanh toán cho
ngân hàng khon tín dng mà h đƣăs dng; v phía mình, ngân hàng phát hành th tín
dng duy trì mt khon phi thu t phía ch th tín dng, và khon phi thu này s tr
thành n quá hn, thm chí là n xu nuănhăkhôngăđcăthanhătoánăđúngăhn.ăDoăđó,ă
bên cnh vic không ngng nâng cao chtălng dch v th, phát trin các ng dng
nhm phát hinăvƠăngnănga các ri ro do gian ln trong thanh toán th, các ngân hàng
còn rt quan tâm ti vnă đ kh nngă thanhă toánă ca ch th trong hotă đng kinh
doanh th tín dng. LUNăVNăTHC S

- 2 -

Qua thc tin quá trình công tác và nghiên cu, tôi nhn thy có khá nhiu
nghiên cu v ri ro do gian ln trong thanh toán th,ătrongăkhiăđó,ări ro tín dng trong
hotăđng kinh doanh th chaăthc s đcăquanătơmăđúngămc khi không có nghiên
cuătrongăncănƠoăđ cp v vnăđ này.  ncă ngoƠiă cngă ch có mt s ít các
nghiên cu v ri ro tín dng th và các vnăđ có liên quan. Vi mong mun làm gim
thiu ti mc thp nht ri ro tín dng trong hotăđng kinh doanh th,ăcngănhănhn
thcăđc tm quan trng ca công tác qun lý ri ro tín dngănênătôiăđƣăchnăđ tài:
“Các nhân t tácă đng ti ri ro tín dng trong hotă đng kinh doanh th tín
dng ti Ngân hàng TMCP Nam Vit”ălƠmăđ tài cho lunăvnăca mình.
1.2. CÂU HI NGHIÊN CU VÀ MC TIÊU NGHIÊN CU

Nam Vit, la chn các binăcóăliênăquanăđnăđ tƠiăđ xây dng mô hình hiăquyăđaă
bin th hin các nhân t tácăđng ti ri ro tín dng trong hotăđng kinh doanh th tín
dng ti Ngân hàng TMCP Nam Vit.
Da trên kt qu kimăđnh các gi thuyt nghiên cu v các nhân t tácăđng
ti ri ro tín dng th,ăđ tƠiăđaăraămt s khuyn ngh nhm hn ch ri ro tín dng
trong hotăđng kinh doanh th tín dng ti Ngân hàng TMCP Nam Vit, và trên th
trng th tín dng Vit Nam nói chung.
1.4.2. D liu nghiên cu
 tài s dng s liu ca 1969 th tín dng niăđaăNavicardăđc Ngân hàng
TMCP Nam Vit phát hành cho các khách hàng trong khong thi gian t 01/01/2011
đn 31/12/2012.
Bên cnhăđó,ăđ tài còn s dng s liu thng kê t các báo cáo ca Hip hi
Ngân hàng Vit Nam, Hi Th Vit Nam, các T chc th quc t,ă… nhmăcóăcăs LUNăVNăTHC S

- 4 -

đ đánhăgiáăhiu qu hotăđng kinh doanh th tín dng ti Ngân hàng TMCP Nam
Vit.
1.5. ụăNGHAăTHC TIN CAă TÀI
 tài này giúp nâng cao ý thc v tm quan trng ca công tác qun lý ri ro
tín dngăcngănhăcácănhơnăt tácăđng kh nngăthanhătoánăca ch th tín dng ti
Ngân hàng TMCP Nam Vit.
Các khuyn ngh đcătrìnhăbƠyătrongăđ tài có tính kh thi cao trong vic hn
ch ri ro trong hotăđng kinh doanh th tín dng, góp phn nâng cao hiu qu kinh
doanh,ăuyătín,ăcngănhăthngăhiu ca Ngân hàng TMCP Nam Vit.
1.6. KT CUă TÀI
Kt cuăđ tài gmă05ăchngăvƠăđc trình bày theo th t sauăđơy:

CHNGă2: CăS LÝ THUYT
ChngănƠy trình bày khái nim v ri ro, ri ro tín dng, th tín dng và ri ro
tín dng trong hotăđng kinh doanh th tín dng ti các Ngân hàng TMCP; gii thiu
mt s môăhìnhăđoălngăcngănhăphơnătíchăcácănguyênănhơnădn ti ri ro tín dng
th. Da trên kt qu ca các nghiên cu trc, tác gi đaăraămôăhìnhănghiênăcu các
nhân t tácăđng ti ri ro tín dng trong hotăđng kinh doanh th tín dng ti Ngân
hàng TMCP Nam Vit.
2.1. RI RO TÍN DNG TIăCỄCăNGỂNăHĨNGăTHNGăMI
2.1.1. Các loi ri ro ch yu trong hotăđng kinh doanh ngân hàng
Ri ro là mt s không chc chn hay mt tình trng bt n, ch có nhng tình
trng không chc chn có th căđoánăđc xác sut xy ra miăđc xem là ri ro
(Nguyn Minh Kiu, 2007). Ri ro trong hotăđngăngơnăhƠngănóiăchungăđc chia
thành ba loiăsauăđơy:
 Ri ro tín dng là loi ri ro phát sinh do khách hàng vay n có th mt
kh nngătr n mt khonăvayănƠoăđó.ăKhiăngơnăhƠngăthc hin nghip
v cp tín dngăthìăđóămi ch là mt giao dchăchaăhoƠnăthƠnh,ăgiaoă
dch này ch hoàn thành khi ngân hàng thu hi v đc khon tín dng
bao gm c gc và lãi.
 Ri ro lãi sut là loi ri ro do s binăđng ca lãi sut gây ra. Loi ri
ro này phát sinh trong quan h tín dng ca t chc tín dngătheoăđóăt
chc tín dng có nhng khonăđiăvayăhoc cho vay theo lãi sut th ni.
 Ri ro t giá là loi ri ro phát sinh do s binăđng ca t giá làm nh
hngăđn giá tr k vngătrongătngălai.ăBt k hot dng nào mà ngân
luăthuăphátăsinhăbng mt loiăđng tinătrongăkhiăngơnăluăchiăphátăsinhă
mt loiăđng tinăkhácăđu chaăđngănguyăcări ro t giá. LUNăVNăTHC S

- 7 -


- 8 -

trng pháp lý, chính sách ca chính ph khin doanh nghip lâm vào tình trng khó
khnătƠiăchính không th khc phc.
V phía ngân hàng, ri ro tín dng có th phát sinh do nguyên nhân ch quan
nhăchính sách tín dng không hp lý, chú trng quá nhiu vào li nhun ca ngân
hàng; cán b tín dng không tuân th chính sách tín dng, vi phmă đoă đc kinh
doanh; quá trình phân tích và thmăđnh tín dng không k lng dnăđn sai lm trong
quytă đnh cho vay. Mtă khác,ă cngăcóăth quytăđnhăchoăvayăđúngă đnă nhngă doă
thiu kim tra, kim soát sau khi cho vay dnăđn khách hàng s dng vn vay không
đúngămcăđíchănhngăngơnăhƠngăvn không phát hinăđ ngnăchn kp thi.
Tuy nhiên, cho dù ri ro tín dng có th là ch quan hay khách quan, bt ngun
t phíaăkháchăhƠngăhayăngơnăhƠng,ăđu dnăđn hu qu là khách hàng không tr đc
n vay còn ngân hàng không thu hiăđc khon cho vay. Nuăđ tình trng này kéo
dài mà không có bin pháp hn ch và khc phc, ngân hàng s b phá sn, gây hu qu
nghiêm trngă choă ngƠnhă ngơnă hƠngă cngă nhă choă c nn kinh t. Do vy, tìm hiu
nguyên nhân dn ti ri ro tín dng là cn thit,ănhngăsauăđóăcn tip tc gii quyt và
khc phc hu qu ca vic mt vnăvay,ăđm bo sc khe tín dng cho c ngân hàng
và khách hàng. Vì th công tác qun lý ri ro tín dngăluônăđcăcácăngơnăhƠngăđc
bit quan tâm.
2.1.2.3. Qun lý ri ro tín dng
Theo Nguyn Minh Kiu (2007), qun lý ri ro tín dng là quá trình tip cn
mt cách khoa hc, toàn din và có h thng nhm nhn dng, sm phát hin, kim
soát, phòng nga và gim thiu tn tht, mt mát gây ra bi ri ro tín dng. Công tác
qun lý ri ro tín dng bao gm các nhim v sauăđơy:
 Xác đnh mc tiêu và thit lp chính sách tín dng: Mc tiêu ca qun lý
ri ro tín dng là gim thiu ri ro tín dng,ăđ thc hin mc tiêu này, ngân
hàng cn thit lp chính sách tín dng phù hpăvƠăđc thc hin thông qua


vay vn mà không có tài sn th chp hay cm c, ngân hàng có th xem xét
cho khách hàng vay vn da trên thu nhp ca khách hàng và yêu cu khách LUNăVNăTHC S

- 10 -

hàng mua bo him tín dngăđ phòngătrng hp khách hàng tht nghip,
không có thu nhp tr n ngân hàng (lúc này công ty bo him s tr n thay
khách hàng).
 Lp qu d phòng ri ro tín dng:ă đm bo kh nngăkhc phc tn tht
kinh t do ri ro tín dng gây ra, ngân hàng lp qu d phòng ri ro tín dng
t thu nhp caăngơnăhƠngătrc khi np thu. Mt khi có khon tín dng
không th thu hi, ngân hàng có th s dng qu nƠyăđ bù dp nhm khc
phc ri ro
2.2. TH TÍN DNG VÀ HOTăNG KINH DOANH TH TÍN DNG
Theo Ngh đnh s 49/2000/N-CP ngày 12/09/2000, hotăđng ca ngân hàng
thngămi bao gm hotăđngăhuyăđng vn, hotăđng cp tín dng, hotăđng dch
v thanh toán và ngân qu, và các hotăđngăkhác.ăi vi hu htăngơnăhƠng,ădăn
tín dngă thng chim tiă hnă 1/2ă tng tài sn có, và thu nhp t tín dng chim
khong t 1/2ăđn 2/3 tng thu nhp ca ngân hàng (NguynăVnăTin,ă2005).ăng
thi, trong hotăđng cp tín dng, cho vay là hotăđng quan trng nht và chim t
trng ln nht (Nguyn Minh Kiu, 2007).
CngătheoăNgh đnh này, trong hotăđng cp tín dng,ăngơnăhƠngăthngămi
đc cho các t chc, cá nhân vay vnădi các hình thc sau:
 Cho vay ngn hn nhmăđápăng nhu cu vn cho sn xut, kinh doanh, dch
v vƠăđi sng.
 Cho vay trung hn, dài hnăđ thc hin các d ánăđuătăphátătrin sn xut,
kinh doanh, dch v vƠăđi sng.

ch đm bo cho ch th quynăđc s dng ngay lp tc mtălng tin trong hn
mc tín dng ca khách hàng. Vic khách hàng có thc s vay n ngân hàng hay
không, tùy thuc vào quá trình s dng th caăkháchăhƠngăsauăđó. LUNăVNăTHC S

- 12 -

Ch th ch vay n ngân hàng khi s dng th đ thanh toán hàng hóa, dch v
hoc ng tin mt.ăKhiăđó,ăs dăphátăsinhăca ch th s đc ngân hàng ghi vào bên
n ca tài khon tín dng, và đc coi là mt khon vay ca ch th và ch th có
trách nhim thanh toán cho ngân hàng các khon n đn hn.
2.2.2. Phân loi th tín dng
Theo tài liuăđƠoăto nghip v qun lý ri ro th (Nguyn Quang Ton, 2012):
 Th tín dng th chp là loi th tín dng s dng mt trong các hình thc
bo lãnh, cm c s tit kim có thi hn, cm c tài sn, hoc các chng t
có giá tr,ă…ăđ đm bo cho hn mc tín dng đc cp. Khách hàng ca
th tín dng th chp là nhngăngiăchaătng có quan h tín dng vi ngân
hàng, hocăchaătng giao dch viăngơnăhƠng,ăthôngătinăcáănhơnăchaăđ
điu kin, thông tin vic làm và thu nhpă khôngă cóă cnă c nă đnh, hoc
đánhăgiáămcăđ uy tín không cao.
 Th tín dng tín chp là loi th tín dngăđc cpăchoăkháchăhƠngăcnăc
vào tiu s tín dngăcáănhơn,ăđƣăcóăquanăh tín dng mt thi gian vi ngân
hƠng,ăthôngătinăcáănhơnăđyăđ điu kin, vic làm và thu nhp cá nhân có
th chng minh năđnh lâu dài, có nhng chng minh khác v nngălc tài
chính cá nhân, mcă đ uy tín cao ví d nhă đa v xã hi, s hu doanh
nghip,ă…
2.2.3. căđim th tín dng
Theo tài liuăđƠoăto nghip qun lý ri ro th (Nguyn Quang Ton, 2012):

theo quytăđnh s 20/2007/Q-NHNN ngày 15/05/2007, các ch th tham gia hot
đng phát hành và thanh toán th tín dng bao gm:
 T chc phát hành th: Là ngân hàng, t chc tín dng phi ngân hàng, t
chc tín dng hp tác, t chc khác không phi là t chc tín dngăđc
phép thc hin nghip v phát hành th, cp th cho các ch th là cá nhân LUNăVNăTHC S

- 14 -

s dng, chu trách nhim thanh toán và cung cp các dch v liênăquanăđn
th đó;
 T chc thanh toán th:ă LƠă ngơnă hƠngă đc ngân hàng phát hành th y
quyn thc hin dch v thanh toán th theo hpăđng; hoc là thành viên
chính thc ca T chc Th, thc hin dch v thanh toán theo thaăc ký
kt vi T chc Th đó.ăNgơnăhƠngăthanhătoánăth ký kt hpăđng trc tip
viăcácăđnăv chp nhn th đ tip nhn và x lý các giao dch th tiănă
v chp nhn th, cung cp các dch v h tr,ăhng dnăchoănăv chp
nhn th.
 Ch th: Là cá nhân hoc t chcă đc t chc phát hành cp th đ s
dng. Ch th đng tên tha thun v vic s dng th vi t chc phát hành
th vƠăcóănghaăv thc hin tha thunăđó.
 n v chp nhn th: Là các t chc hoc cá nhân chp nhn thanh toán
hàng hóa, dch v, cung cp các dch v np, rút tin mt bng th bao gm
cácăđnăv cung ng hàng hóa dch v có lpăđt thit b thanh toán th và
cácăđnăv chp nhn hình thc thanh toán th thông qua Internet, có thc
hin ký hpăđng vi t chc thanh toán th.
 T chc chuyn mch th: Là t chc trung gian cung ng dch v kt ni h
thng x lý giao dch th cho các ngân hàng phát hành, ngân hàng thanh toán

Trích đoạn Ki măđ nhăđaăc ng tu yn ng 4.4: So sánh kt qu phân tích hi quy ca các mô hình Các khu yn ngh liên quan ti nhân thân ca ch th

---