B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC M
THA
NH PHÔ
HÔ
CHI
MINH
PHM NGUYN THÙY VÂN CÁC YU T NH HNG N HIU QU HOT
NG CA NGÂN HÀNG DI GÓC KH NNG
SINH LI: PHÂN TệCH CH YU T CAMELS
, n i
LI CAM OAN Các yu t nh hng đn hiu qu hot đng ca ngơn
hƠng di góc đ kh nng sinh li: phơn tích ch yu t CAMELS
Thành ph H Chí Minh, 2013
Phm Nguyn Thùy Vân
ii
LI CM N
tài chính và
.
K
các ngân hàng
.
iv
MC LC LI CAM OAN i
LI CM N ii
TÓM TT iii
MC LC iv
DANH MC HÌNH vi
DANH MC BNG vii
3.3.2 Phân tích s b d liu 39
3.3.3 c lng mô hình hi quy 40
CHNG 4: PHÂN TÍCH D LIU VÀ KT QU NGHIÊN CU 44
4.1. Thng kê mô t 44
4.2 47
4.3. Kt qu hi quy 49
4.3.1 Nhn xét tng quan 49
4.3.2 Kim đnh các vi phm gi đnh cn thit ca mô hình 50
4.3.3 Tho lun kt qu 52
CHNG 5: KT LUN VÀ KIN NGH 60
5.1 Kt lun và mt s xut 60
5.2. Hn ch ca lu 64
TÀI LIU THAM KHO 65
PH LC 79
Ph lc A: Tng hp các mô hình hi quy 79
Ph lc B: Kinh Hausman 84
Ph lc C: Kt qu kinh các vi phm gi nh cn thit 86
Ph lc D: Kt qu hi quy ca các mô hình sau khi khc phc các vi phm . 92
i và t 92
D1. Kt qu hi quy ca mô hình 1 92
D2. Kt qu hi quy ca mô hình 2 93
D3. Kt qu hi quy ca mô hình 3 94
Ph lc E: Bt cp trong công thc tính t l an toàn vn ti thiu CAR 95
vi
DANH MC HỊNH
Hình 3.1: Khung phân tích 35
vii
mt trong nhng ngành cn nhc s giám sát cht ch nht trong nn kinh t.
Cuc khng hong tài chính toàn cu bùng n y tm quan trng
ca h thng ngân hàng không ch i vi nn kinh t c và c nn kinh t th
gi ý rng vic duy trì s nh và nâng cao hiu qu hong
ca các ngân hàng i là tht s cn thit. Ti Vit Nam, trong thi gian qua,
s ng nhanh v s rng v quy mô ca các ngân hàng
i t ra nhiu v cn quan tâm v hiu qu hongc bit là các
yu t n kh i ca các ngân hàng. Bi l, bên cnh vic t
hóa li nhun, ngân hàng cn phi m bo an toàn trong hong c có
th to ra li nhun thc s. Kc các yu t quynh kh i
s góp phn nâng cao hiu qu ngân hàng hn ch c nhng ri ro xut
phát t s không minh bch trong nghip v cho vay, công tác qun tr chi phí, v
s hu, ng khoán, bng snng tiêu cn hiu qu hot
ng ca ngân hàng.
Bên cnh n trình hi nhp kinh t quc t ca Vi n ra
ngày càng sâu ri nhii ro cho h
thng ngân hàng. T nhng yêu cu thc t , vic nghiên cu các yu t nh
n hiu qu hot ng kh i ca các ngân hàng
i Vit Nam là rt cn thit . tìm hiu các v trên,
Chng 1: Gii thiu
2
lu tin hành nghiên cu da trên khung phân tích CAMELS mt h thng xp
hc coi là chun mc trong vic u qu i ro ca
các ngân hàng trên th gii. , u chnh cách thc
qun tr, hình thc s hu, các ho, góp phn hn ch ri ro
i thin, nâng cao li nhun ci Vit Nam.
1.2 Vn đ nghiên cu
Nghiên cu tp trung tìm hiu các yu t n hiu qu hong i
kh i ci Vit Nam.
Theo T chpean Central Bank, 2010)
D liu nghiên cu là d liu th cp c thu thp s liu t các báo cáo tài
chính, ng niên và bn cáo bch chào bán c phiu ra công chúng t các
trang web ci Vit Nam. Các ch s kinh t mô t l
lm phát và t ng GDP thc c ly t Tng cc Thng kê.
n nghiên cu: D và sn có ca b d liu thu thp
c, lunghiên cu các yu t n hiu qu hong
kh li c i Vi n t
2006 n 2012.
Vi cách thu thp d lin nghiên cu nghiên cu
gm 28 i Vic s d phc v cho nghiên cu.
1.6 Phng pháp nghiên cu
i là
ROA, ROE và NIM. quy mô ngân
hàng,
,
Chng 1: Gii thiu
4
1.7 ụ ngha nghiên cu
Vic nghiên cu các yu t n hiu qu hong ca các ngân
i là cn thit và quan trng, mang l mt lý thuy
c tin c ngân hàng:
V mt lý thuyt, nghiên cu này tng lc cho các nghiên cu tip
khám phá thêm nhng yu t
cho
.
2.1 S lc hot đng ca ngơn hƠng thng mi Vit Nam
V s n n tháng 6-2011, theo s liu ngân hàng nhà
c cung cp, c
mi c phn, 5 ngân hàng liên doanh, 5 ngân hàng 100% v c ngoài, 48 chi
c ngoài ti Vit Nam. Tính u l ca các ngân
i theo chic mc 3000 t. Theo s liu
thng kê ca cn 31/12/2012, Vit Nam hin có 1 ngân hàng
chính sách xã hi, 1 ngân hàng phát trini c, 4 ngân
hàng liên doanh, 5 ngân hàng 100% vi din ca
i
c phn. Xét v quy mô, s mi c phn va và nh chim
trên 90% tng s ngân hàng.
Tip theo, v c hong và li nhuc có th thy hiu qu
hong kinh doanh và kh i ca h thng ngân hàng Vi
ng vi m i ro và quy mô hong. Theo s liu tính toán
ca Lê Thu H Th Bích Hng (2011), tn cui nhun
toàn h thng ngân hàng Ving 3,7 ln so v
hong ca khu vng. S ng
gia thu nhp và chi phí phn ánh s nh v li nhun ca h thng ngân hàng.
Tuy nhiên, n a chi phí v h
tng hong ca khu vc ngân hàng không có nhi ln thì
i nó chng t ng trong khu vc ngân hàng thp. Ngân
Chng 2: C s lý thuyt
6
c cho bit, tng li nhun toàn 600 t
ng, st gim gn 30% so v Li nhun gi ch yu do chi phí
Chng 2: C s lý thuyt
7
n cui tháng 4 2013, t l n xu trong t tín d
so vi mc 4,08% ca cu (Vin Nghiên cu
khoa hc Ngân hàng - Hc vin Ngân hàng, 2012).
2.2 Hiu qu hot đng ca ngơn hƠng di góc đ kh nng sinh li
2.2.1 nh ngha
T ch
ng hiu qu hong c
tích v kh o ra li nhun bn vng. Li nhu bo v
mt ngân hàng khi các tn tht bt ng, vì nó cng c v th vn và ci thin kh
i nhun gi li. Khi mt t chc
liên tc b tn tht cui cùng s làm cn kit ngun vn ca nó, và lt
vn ch s hu và ch n vào tình trng nhiu ra, vì mi cùng
ca các t chc tìm kim li nhu bo tn và to ra ca ci cho ch s hu, do
li nhun trên vn ch s hu ca ngân hàng (ROE) cn phi ln
to ra giá tr cho c
Mc dù hong ca các ngân hàng ngày càng tr ng
ng ca h vn là duy trì thu nhp, tính hiu qu, chp nhn ri
ro và tn dy. C th: rõ ràng mt ngân hàng phi có kh o ra "thu
nhp", bên ci tính toán các thành phn và s bing ca thu nhp. "Hiu
qu cn kh o ra doanh thu t ng tài sn nht nh và to
ra li nhun t ngun thu nhp. "Chp nhn rc phn ánh trong các khon
u chnh cn thit ca thu nhp (dành cho nhng ri ro mang li thu nhp, ví d
chi phí ri ro tín dy" có cht s nhân, nó có th ci thin
kt qu c l có nhiu kh
cho mt ngân hàng tht bi, khi tn tht bt ng xy ra.
2.2.2 Phng pháp đo lng
u qu hong ngân hàng, nhiu bic s dng, tuy
Cui cùng, t l thu nhp lãi cn biên là mt bii din cho kh o ra
thu nhp ca ngân hàng.
T l thu nhp lãi cn biên = thu nhp lãi ròng / tài sn sinh lãi
ii) Phng pháp kinh t (Economic measures)
ng hiu qu hong giá tr kinh
t o ra giá tr c m mt qu kinh t c to
ra bi mt doanh nghip t tài sn kinh t ct phn ca bi k
toán). Nh yu tp trung vào tính hiu qu - mt yu t trng
tâm trong hong ca ngân hàng. Hai b các ch s nh trong
s ng hiu qu hong:
Chng 2: C s lý thuyt
9
Ch s liên quan đn tng li nhun ca mt khon đu t
Da trên khái nim v i", mt trong nhng ch s ph bin nht
là giá tr kinh t s giá tr kinh t c phát
trin bi cho
các c m gi c phn trong mng xem mt doanh nghip
to ra mt t l li nhun kinh t t
th ng ca doanh nghip.
EVA = li nhun trên v (chi phí vn bình quân*v
(chi phí n bình quân*n ròng)
Nói cá vào i vn vào hot
ng kinh doanh. Do vy mà nó ph dng vn mà các
c truyn thng hình quên.
Ch s v mc đ ca các ri ro liên quan đn hot đng ngân hàng
Theo Kimball (1998) trích b ngân hàng có
th thành công trong hong ca mình, các nhà qun lý phi cân nhc v phc
tp gia s i ca ving, li nhun và ri ro, thông qua các s liu có
u chnh theo ri ro.
Lp, Zopounidis và các tác gi u qu hong ngân hàng giai
n 1989-1992 trên nhiu ch c áp
d ng hiu qu hong ngân các ch tiêu tài chính. Theo
i nhun trên vn ch s hu), ROA (li nhun
trên tài sn), t l y và hiu qu hong trong 19 ngân hàng Hy Lp cho giai
n 1993-1998. Mt nghiên c ng hiu qu hong ngân hàng
Hy Lp da trên li nhun trên tng tài sn, li nhun trên vn và mt s ch tiêu khác
l vn trên tng tài sn (Equity/Total Assets), t l khon cho vay trên tng tài
sn (Loans/Total Assets), t l khon tin gi trên tng tài sn (Deposits/Total Assets),
t l khon cho vay trên tin gi khách hàng (Loans/Deposits) (Kosmidou và
Zopounidis, 2008).
c Á, Trung Quu v các yu t n hiu
qu hong ca ngân hàng s dng các ch s ROA, ROE, NIM
bin ph thuc (Heffernan , khu v
nghiên cu v v các yu t ng lên hiu qu hong c
mi. Indonesia, Arafat và các tác gi (2011) khi phân tích v hiu qu hong ca
h thn ph thui din cho hiu qu hong là
li nhun trên tng tài sn, li nhun trên vn c phn và t l thu nhp ròng trên tng
tài sn. G nht, San và Heng (2012) nghiên cu ng ca nhóm yu t c
m ngân hàng và các yu t kinh t lên hiu qu ca i
Chng 2: C s lý thuyt
11
Malaysia n 2003-2009, nghiên cu này s dng ba t sut li nhun
i din cho hiu qu hong ca ngân hàng là li nhun trên
tng tài sn (Return on assets - ROA), li nhun trên vn c phn (Return on equity -
ROE) và thu nhp lãi cn biên (Net interest margin - NIM).
2.2.4 Lý thuyt v hiu qu hot đng ca ngân hàng
T nh nghiên cu v kh i ca ngân hàng ng
c da trên lý thuyt quyn lc th ng (Market Power, vit tt là MP) còn gi là
ca doanh nghip to nên cu trúc th ng (Al-Muharrami và Matthews, 2009). Các
doanh nghi qun lý cao vi chi phí th t
c li nhuLý thuy xung tip cn
khác nhau. ng tip cn hiu qu theo quy mô (Scale-Efficiency), lý thuyt ES
cho rng các doanh nghip nh có quy mô lnên chi phí th
c li nhuNghiên cu ca Yu và Neus (2005) cho thy lý thuyt
ng tip cn hiu qu quy mô (Scale-Efficiency) ca lý thuyt ES c ng
h qua kt qu phân tích thc nghim hiu qu hong ca 288 c
trong n 1998 - 2002. Hai lý thuyt trên c chp nhn cùng vi s tn ti ca
nn kinh t tng th theo quy mô, Yu và Neus (2005) kt lun rng các ngân hàng có
th nâng cao li nhun ca h bn ca h và / hoc hp
nhtng thi, ti nhun ngân hàng s không ch n t sc mc quyn
n t li ích hiu qu theo quy mô (the scale efficiency benefit). Bên
c, lý thuyt cu trúc hiu qu (ES) xung tip cn theo
hiu qu X (X-Efficiency), các doanh nghip hay ngân hàng hiu qu ng có
chi phí thp, kh i cao và th phn l (Al-Muharrami và Matthews,
2009).
2.3 Các yu t tác đng đn hiu qu hot đng ca ngơn hƠng
2.3.1 Khung phân tích CAMELS
Trong nhu thp niên 1970, các nhà qun lý liên bang M
dng h thc v cho quá trình thm tra cu trúc ngân hàng.
th chc thông qua bi H thng
D tr m soát tin t cung cp cho các
n lý ngân hàng liên bang mt khuôn kh ng tài chính và
hiu qu hong ca các ngân hàng (Siems và Barr, 1998). K t c s dng
các yu t ng c nên ph bin. Theo
Piyu (1992), t l c s d ng s lành mnh tài chính
tng th và chng qun lý ca m t phn ca h thng
CAMEL là vic s dng các ch s u qu hong ca mt
Chng 2: C s lý thuyt
nh rõ và giám sát các ngân hàng phi duy trì
mt t l an toàn vn ti thiu, Vi s 13/2010/TT-NHNN ban
hành ngày 20/5/2010 t l nh là 9%. Tuy nhiên, c
ng (2012), vic tính toán CAR Vit Nam có mt s bt cp, n hình trong
Chng 2: C s lý thuyt
14
công thc tính CAR mu s ch bao gm Tài sn Có ri ro, tc là ch n duy
nht ri ro tín dn ri ro th ng và ri ro tác nghip,
phn ánh chính xác m ri ro trong hong kinh doanh ca ngân hàng (mt s
bt cn vic tính toán CAR Vit Nam c nêu chi tit trong
phn ph lc E ca lu). ng (2012
.
Cht lng tài sn (Asset Quality)
Cùng vi vim b vn, v nâng cao chng tài sn là mt
yu t quan trng. Bi l ni dung hong ch yu ca mt ngân hàng th hin
phn tài sn trên bi k toán, a chng tài sn quynh s tn ti
và phát trin ca ngân hàng. Xem xét chng tài sn ca ngân hàng là ch yu nói
n chng ca các tài sn có sinh li ng thng tài sn cha nhiu
ri ro, m t trng cao nht là các khon cho vay. Cho nên, chng tài
sn c hc phn ánh chng ca hong tín dng. Nu ngân hàng có
chng tín dng cao, vic thu n g n, t l n quá hn thp, s
n nhng ng tích cc an toàn trong vic to ra hiu qu cao
cho ho ng ca ngân hàng. Theo Nguy c Tú (2010), ch ng tài sn là
n dn các v v u này xut
phát t vic qu trong chính sách cho vay t n nay. Nu th
tng bit rng chng tài sn kém thì s to áp lc lên trng thái ngun vn ngn
hn cu này có th dn khng hong thanh khon, hoc dn
nhp lãi trên tng tài sn, chi phí trên thu nhp
ngun thu nhp chính ca ngân hàng là thu nhp t lãi, thu nhp
t l phí, hoa hng, thu nhp t kinh doanh mua bán và thu nhp khác. to ra li
nhun, các ngân hàng phi to ra ngun thu nhp ng thi phi tit kim chi phí hot
ng mc hp lý, hn ch c nhng ri ro, tht thoát thông qua các chính sách,
bin pháp qun lý và phi tu ngun vn và tài sn hp lý.
Thanh khon (Liquidity)
Thanh khon là kh c hi ca mình ch yu i
vi i gi tin. Theo Nguyc Tú (2010), thanh khong
i vi ngân hàng bi hai nguyên nhân sau: th nht, cn phi có thanh kho
ng yêu cu vay mi mà không cn phi thu hi nhng khon
hoc thanh lý các kho hn; th hai, cn có thanh kho ng tt
c các bing hàng ngày hay theo mùa v v nhu cu rút tin mt cách kp thi và
có trt tng tin gi ngn hn vi lãi sut thp và
Chng 2: C s lý thuyt
16
cho vay s tii thi hn dài hn vi lãi su n
luôn có nhu cu thanh khon rt ln. Uyen Dang (2011) cho rng thanh khon có liên
quan tích cc vi li nhun ngân hàng. Các ch tiêu tài chính ph bin phn ánh kh
khon ca mt ngân hàng theo tác gi trên là t l tin gi ca khách hàng
trên tng tài sn hoc tng các khon cho vay trên tng tin gi ca khách hàng.
Mc đ nhy cm vi ri ro th trng (Sensitivity to Market Risk)
M nhy cm vi ri ro th c th hin bng ch cái S
(Sensitivity) trong h thng phân tích CAMELS. Phân tích S nhng m
ng ci v lãi sut và/hoc t n giá tr ca li nhun hay vn c
phn kh o ngân hàng trong vic xác
nh, giám sát, qun lý và kim soát ri ro th ng thu hiu ch
dng rõ ràng và tp trung.
là m có th c kt qu k ng