i
hoàn thành lun vn này, tôi xin bày t lòng tri ân đn quý thy cô lp
MBA04 Trng i hc M TP H Chí Minh đã tn tình ging dy, truyn đt kin
thc quý báu trong sut khoá hc, đc bit là s hng dn nhit tình ca Thy Tin s
Nguyn Hu Lam đã giúp tôi đnh hng và tìm ra gii hn phc v ca đ tài, hng
dn phng pháp và to điu kin đ tôi đ đt lun vn lên hi đng xét duyt.
Xin chân thành cm n Ban giám hiu, quý thy cô khoa hp tác quc t và sau đi hc
Trng i hc M TP H Chí Minh đã to mi điu kin tt nht v c s vt cht và
tinh thn trong quá trình hc tp ti trng.
Xin trân trng cm n anh ch em hc viên cùng khoá đã nhit tình giúp đ nhng khó
khn, chia s nhng kinh nghim, giúp tôi b sung nhng kin thc hu ích trong quá
trình tho lun, nghiên cu, hc tp theo nhóm.
Xin chân thành cm n Lãnh đo Tng Công Ty ng st Vit nam, Công ty vn ti
hàng hoá ng st, Lãnh đo và CBCNV các phòng ban chuyên môn nghip v Ga
Sóng thn đã nhit tình giúp đ trong vic thu thp d liu đ nghiên cu và hoàn
thành lun vn này theo k hoch ca nhà trng đã đ ra.
Do còn nhiu hn ch v mt thi gian nên trong quá trình nghiên cu, thit k đ
cng và thc hin lun vn này s không th nào tránh đc nhng thiu sót. Song,
vi k vng nghiên cu đ có th ng dng vào thc tin hot đng sn xut kinh
doanh ti Ga Sóng thn và ngành vn ti ng st. Kính mong nhn đc s đóng
góp ý kin ca Quý thy cô, các anh ch hc viên cùng khoá và các bn đng nghip
đ lun vn đc hoàn thin hn.
Xin chân thành cm n! iii
2.3 Sn phm dch v vn ti 7
2.4 Th phn vn ti hàng hoá 8
2.5 Ga Sóng thn-Ngành vn ti ng st và các đi th cnh tranh trên
th trng vn ti hàng hoá 9
2.5.1 Ngành vn ti ng st 9
2.5.2 Ga Sóng thn 11
2.5.3 Các đi th cnh tranh 12
2.5.3.1 Vn ti ng b 12
2.5.3.2 Vn ti ng bin 13
2.5.3.3 Vn ti ng sông 14
2.5.3.4 Vn ti hàng không 14
CHNG III
C S LÝ THUYT 16
3.1 Mô hình cht lng dch v 16
3.2 Lý thuyt v mô hình Marketing – Mix 18
3.2.1 Mô hình 4P 18
3.2.2 Mô hình 4C 19
3.2.3 Sn phm vn ti hàng hoá và s cm nhn, mong mun ca
khách hàng v sn phm vn ti hàng hoá 21
3.2.4 Giá cc vn ti và chi phí có th chp nhn ca khách hàng
khi la chn phng tin vn ti ng st 22
3.2.5 Phân phi sn phm và cm nhn s tin li ca khách hàng
thông qua các kênh phân phi 24
3.2.6 Chiêu th (Promotions) và cm nhn ca khách hàng
v ngun thông tin đi vi các hot đng chiêu th ca
Doanh nghip vn ti. 25
v
3.3 C s lý thuyt phân tích mô hình SWOT 25
CHNG V
KT QU NGHIÊN CU 41
5.1 Gii thiu 41
5.2 Mô t mu 41
5.2.1 Gii tính 42
5.2.2 tui 42
5.2.3 Nhóm ngh nghip 42
5.2.4 Trình đ hc vn 42
5.2.5 Nhóm ngành ngh 42
5.2.6 Nhóm loi hình doanh nghip 43
5.2.7 Nhóm khi lng vn ti 43
5.3 Phân tích và đánh giá thang đo 43
5.3.1 Phân tích nhân t khám phá EFA 43
5.3.2 Kim đnh T test và phân tích Anova 46
5.3.2.1 Kim đnh T test 46
5.3.2.2 Phân tích phng sai Anova 46
5.4 Kt qu nghiên cu đnh lng 50
5.4.1 Yu t (f1) 50
5.4.2 Yu t (f2) 50
5.4.3 Yu t (f3) 51
5.4.4 Yu t (f4) 51
5.4.5 Yu t (f5) 52
5.4.6 Yu t (f6) 52
5.5 Nhng gii pháp đ nâng cao v th cnh tranh ca ga Sóng thn t
vii
kt qu nghiên cu đnh lng 52
5.5.1 Xây dng h thng qun lý cht lng 52
5.5.2 Ci tin quy trình công ngh vn ti hàng hoá 53
Bng 4.1 Phân tích SWOT vn ti hàng hoá bng ng st 29
Bng 4.2 Phân tích SWOT vn ti hàng hoá bng ng bin 30
Bng 4.3 Phân tích SWOT vn ti hàng hoá bng ng sông 30
Bng 4.4 Phân tích SWOT vn ti hàng hoá bng ng b 31
Bng 4.5 Phân tích SWOT vn ti hàng hoá bng Hàng không 31
Bng 4.6 Ma trn SWOT 32
Bng 4.8 Thang đo cht lng đc nhn thc 37
Bng 4.9 Thang đo giá c đc nhn thc 38
Bng 4.10 Thang đo s cm nhn tin li 38
Bng 4.11 Thang đo thái đ đi vi chng trình qung cáo 39
Bng 4.12 Thang đo đi vi các chng trình khuyn mãi 39
Bng 5.1 Phân b mu theo mt s đc tính ca ngi đc phng vn 41
Bng 5.9 KMO and Bartlett’s Test 44
Bng 5.10 KMO and Bartlett’s Test 44
Bng 5.11 Total Variance explained 45
Bng 5.12 Pattern Matrix(a) 45
v(w
ix
PH LC THAM KHO
Ph lc A S đ mng li ng st Vit nam 61
Ph lc B K hoch phát trin mng li ng st ông Nam Á 62
Ph lc C S đ tng th Ga Sóng thn 63
Ph lc D S đ t chc Ga Sóng thn 64
ph lc E Sn lng tn xp phân theo ngành vn ti 65
Ph lc F Th phn tn xp phân theo ngành vn ti 66
Ph lc G Lng luân chuyn hàng hoá phân theo ngành vn ti 67
Ph lc H Th phn lng luân chuyn hàng hoá 68
Ph lc I C ly vn chuyn bình quân gia các phng tin vn ti 69
Ph lc K Sn lng và doanh thu ga Sóng thn (1991 – 2005) 70
Ph lc L Sn lng vn ti hàng hoá ngành ng st (1955 – 2005) 71
Ph lc M Bng câu hi (trong phn nghiên cu đnh lng) 73
Ph lc N Thng kê mô t các bin đnh lng và tn sut các bin đnh tính 76
Ph lc P Giá tr trung bình ca các bin quan sát 79
Ph lc Q Phân tích nhân t khám phá 82
Ph lc R Kim đnh T test 85
Ph lc S Phân tích Anova 88
Tài liu tham kho 110
v(w
xi
1.1 C s hình thành đ tài
Vn ti SVN là mt trong nhng ngành kinh t quan trng thuc kt cu c s h tng
ca đt nc. Có lch s ra đi, tn ti và phát trin trên 125 nm, hot đng trong c
ch k hoch hoá tp trung vn d tn ti trong thi gian khá dài - trên 40 nm, k t khi
nc nhà giành đc lp. Do vy, vic chuyn đi t mô hình kinh t k hoch sang hot
đng kinh doanh theo c ch th trng thì ngoài vic phi đón nhn nhng áp lc
mnh m ca s cnh tranh quyt lit trên th trng vn ti thì vn đ đi mi t duy,
đi mi phng thc hot đng sn xut kinh doanh đ có th hi nhp và thích ng
vi nn kinh t th trng là vn đ ht sc quan trng và bc thit đã và đang đt ra
cho ngành vn ti ng st phi tìm li gii đ có th tn ti và phát trin bn vng
trong vic cnh tranh vi các phng thc vn ti khác nh: Vn ti ô tô, vn ti đng
thu, và c vn ti hàng không….c bit là vn ti ô tô trên các cung đon va và
ngn. Kh nng chng li nhng áp lc cnh tranh, m rng th trng và phát trin th
phn ca ngành ng st Vit Nam ch yu ph thuc vào vic chuyn đi phng
thc hot đng sn xut kinh doanh ca các doanh nghip thành viên thuc Tng Công
ty SVN.
Ga Sóng Thn là mt đn v kinh doanh dch v vn ti hàng hóa ca ngành ng st.
Do đó vic t chc, xây dng nhng gii pháp nhm nâng cao v th cnh tranh ca Ga
Sóng thn trên th trng vn ti là ht sc quan trng và mang tính cp thit đi vi
vn ti hàng hoá bng ng st trong điu kin hin nay. 1.2 Mc tiêu nghiên cu
Chng I M đu
Nhng gii pháp nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóng thn trên th trng vn ti hàng hoá
- 2 -
Vi yêu cu bc thit và nhm gii quyt nhng vn đ khó khn đt ra trong bi cnh
phi chu áp lc cnh tranh quyt lit gia các phng thc vn ti, mc tiêu nghiên
cu ca lun vn đc đt ra là:
- Nghiên cu mô hình cht lng dch v vn ti
Trên c s lý thuyt mô hình cht lng dch v ca Parasuraman, nghiên cu nhng
đc đim, thuc tính ca dch v vn ti hàng hoá và thu thp d liu ca Ga Sóng thn
trong 15 nm, bng phng pháp thng kê phân tích, t chc tho lun tay đôi có tham
kho ý kin chuyên gia đ xây dng mô hình cht lng sn phm dch v vn ti, là
mt thành t sn phm (Products) trong mô hình 4P.
- Nghiên cu mô hình Marketing – Mix, vn dng lý thuyt 4P (products,
Prices, Places, Promotions) ca McCarthy (1960) đ xây dng các gii pháp thu hút
khách hàng. T mô hình 4P, nghiên cu mô hình 4C (Customer solution, customer cost,
Convenience, communication) – Lauterborn (1990), các yu t cm nhn ca khách
hàng, nhìn theo hng ca khách hàng, h s nhn đc nhng gì trong n lc ca ga
Sóng thn đi vi dch v vn ti hàng hoá bng ng st thông qua mô hình 4P.
T vic nghiên cu môhình cht lng dch v vn ti hàng hoá và mô hình
Marketing – Mix, lp bng câu hi đnh tính đ phng vn th mt s khách hàng
truyn thng ca Ga Sóng thn.
1.4.2 Nghiên cu đnh lng:
- Cn c bng câu hi nghiên cu đnh tính, kt qu thng kê phân tích và tho
lun tay đôi theo phng pháp đnh tính, tin hành lp bng câu hi (Questionaires), t
mô hình 4P => 4C, xác lp các yu t mong đi ca khách hàng trong vic la chn
phng tin vn ti ng st. T nhu cu và c mun (Customer solution) v cht
lng dch v, mc đ an toàn; chi phí mà h phi b ra (Customer cost); s tin li
(Conveniece) trong vic la chn dch v vn ti ng st nh tính ph thuc, kh
nng vn chuyn, các đa đim giao tr hàng, th tc và thi gian vn chuyn; và cui
cùng là thông tin (communication) có nh hng đn khách hàng trong vic la chn
Chng I M đu
Nhng gii pháp nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóng thn trên th trng vn ti hàng hoá
- 4 -
phng tin vn ti ng st nh vic t chc và la chn các hình thc, phng tin
Hình 1.1: Quy trình nghiên cu
VN NGHIÊN CU
Xây dng nhng gii pháp nhm nâng cao v th
Cnh tranh ca Ga Sóng thn trên th trng vn ti
C S LÝ THUYT
vi phng tin vn chuyn hàng hoá bng ng st; nhn din và phân tích nhng
mt mnh, mt yu, c hi và thách thc ca Ga Sóng thn cng nh ca tng đi th
cnh tranh. Trên c s lý lun và thc tin đ xây dng nhng gii pháp c th và đ
xut các chin lc nhm nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóng thn trên th trng
vn ti.
1.7 Kt cu ca đ tài
tài nghiên cu đc chia làm 6 chng
Chng I: M đu.
Chng II: Tng quan v th trng vn ti hàng hoá.
Chng III: C s lý lun.
Chng IV: Thit k nghiên cu.
Chng V: Kt qu nghiên cu.
Chng VI: Kt lun và kin ngh
Chng II Tng quan v th trng vn ti hàng hoá
Nhng gii pháp nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóngthn trên th trng vn ti hàng hoá
- 7 -
CHNG II
TNG QUAN V TH TRNG VN TI HÀNG HOÁ
2.1 Vn đ th trng vn ti hàng hóa
Cng nh các loi th trng khác, th trng vn ti hàng hoá là ni din ra các quá
trình mua và bán sn phm dch v vn ti hàng hoá (TKm hàng hoá) gia mt bên là
nhà cung ng phng tin vn ti và mt bên là khách hàng có nhu cu v vn ti hàng
hoá.
2.2 Nhu cu vn ti và c hi th trng vn ti
Nhu cu vn ti hàng hóa có ngha là tng khi lng v hàng hoá theo yêu cu ca
uồn tổn
g
cu
ï
c thốn
g
kê
) 2.4 Th phn vn ti hàng hố
Th phn vn ti hàng hố ca mt ngành vn ti, ca mt chng loi phng tin hoc
ca mt doanh nghip vn ti là t s gia nhu cu vn ti hàng hố mà ngành, loi
phng tin hoc doanh nghip đó giành đc so vi tng s nhu cu vn ti hàng hố.
Nhu cu v vn ti hàng hố trên th trng vn ti là tng khi lng v vn ti hàng
hố đòi hi/u cu các hình thc, phng tin vn ti tham gia trên th trng vn ti
hàng hóa phi đãm nhn. ây là nhu cu chung đi vi các ngành vn ti trên th
trng. Nhu cu vn ti này nó hồn tồn ph thuc vào đc đim kinh t và tc đ phát
trin ca nó mi vùng, mi khu vc kinh t và mi đa phng. nhng ni có điu
kin kinh t phát trin nó kéo theo nhu cu vn ti tng cao hn nhng ni có điu
kin kinh t khó khn, chm phát trin.
Trong thi đi ngày nay, cơng cuc vn ti ca phn ln các quc gia đu do nhiu
phng thc vn ti cùng đm nhn. Các phng thc vn ti tham gia vào th trng
vn ti nc ta đó là: ng st, ng b, ng thu, hàng khơng, … Nu lun
cho ht l thì phi k đn c vn ti đng ng, vn ti phi đng c (thng gi là vn
ti thơ s).
Khi lng vn ti ca mi loi phng thc đm nhim thng khơng nh nhau, có
loi phng thc chim th phn rt ln, có loi chim th phn tng đi nh; th phn
Chng II Tng quan v th trng vn ti hàng hố
Nhng gii pháp nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóngthn trên th trng vn ti hàng hố
2.5.1 Ngành vn ti ng st
Tng cơng ty ng st Vit nam đc thành lp theo Q s 34/2003/Q-TTg ngày
04 tháng 3 nm 2003 ca Th tng Chính ph trên c s t chc li Liên hip ng
st Vit nam. Mng li đng st quc gia hin hu vi tng chiu dài 2600 km, đi
Chng II Tng quan v th trng vn ti hàng hoá
Nhng gii pháp nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóngthn trên th trng vn ti hàng hoá
- 10 -
qua 35 tnh, thành ph, ni lin các khu dân c, trung tâm vn hoá, nông nghip và
công nghip c nc. (ph lc A – S đ mng li ng st Vit nam trang 61 )
ng st Vit nam ni lin vi ng st Trung quc đn các nc ông Âu trong
h thng ng st OSZD (các nc trong khi XHCN c).
- Vi Vân Nam Trung Quc qua tnh Lào Cai
- Vi Qung Tây Trung Quc qua Tnh Lng sn.
ng st Vit nam cng có tim nng ni lin vi ng st Campuchea, Thái Lan,
Malaysia đ đn Singapore, hoà nhp vi mng li đng st khu vc ông Nam Á,
Châu Á và các nc trên th gii. (Ph lc B, trang 62 ).
Vn ti ng st cùng vi vn ti ng b, Hàng không, ng thu….to nên
mng li giao thông vn ti không th thiu đc đi vi mi quc gia. ng st ra
đi không sm so vi các loi phng tin khác nhng nó mau chóng tr thành
phng tin ch lc trong vn ti, (nht là vn chuyn hành khách trong đô th, vn
chuyn container, vn ti liên vùng). Vi vn ti đng st, vai trò quan trng ca nó là
kh nng kt ni gia các phng thc vn ti, đóng vai trò quan trng trong hình
thành vn ti đa phng thc. Th phn vn ti hàng hoá bình quân ca ngành ng
st t nm 1990 đn 2005: tn xp chim t trng 2,92%, Tkm chim t trng 4,62%
trên th trng vn ti, xp hng th IV sau đng bin, đng b, đng sông trong 5
ngành vn ti (hình 2.1 trang 8 và 2.3 trang 9).
Chng II Tng quan v th trng vn ti hàng hố
Nhng gii pháp nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóngthn trên th trng vn ti hàng hố
- 11 -
Đường
Bộ
Đường
sông
Đường
sắt
Hàng
không 2.5.2 Ga Sóng thn
Là đn v hot đng kinh doanh dch v vn ti hàng hóa bng ng st thuc Tng
cơng ty ng st Vit nam, nm trên tuyn ng st thng nht Bc – Nam (Hà ni
– Thành ph H Chí Minh) ti lý trình Km 1710 + 566, thuc đa bàn xã An Bình,
Huyn D an, tnh Bình Dng, tip giáp quc l IA – trc đng Xun Á, Khu cơng
nghip Sóng thn và qun Th c Thành ph H Chí Minh (xem ph lc C, S đ
tng th Ga Sóng thn trang 63).
V c cu t chc: C cu t chc ca Ga Sóng thn (Xem phn ph lc D, trang 64)
Sóng thn là ga hàng hóa trng đim cui tuyn đng st ca Ngành SVN, đãm
nhn tồn b khi lng xp d, vn chuyn, gii th và lp các đồn tàu hàng trc
thơng, khu đon, ct móc ca khu đu mi ng st phía Nam. Kt qu hot đng
kinh doanh vn ti hàng hố ca Ga Sóng thn t nm 1991 đn nay đt mc tng
trng cao (ph lc K, trang 70).
Vi tng din tích qun lý hin nay ca Ga Sóng thn là trên 200.000m
2
và theo d án
quy hoch phát trin ga Sóng thn trong tng lai đã đc Chính ph phê duyt s m
Chng II Tng quan v th trng vn ti hàng hoá
Nhng gii pháp nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóngthn trên th trng vn ti hàng hoá
- 12 -
1
Ngun trên niên giám trang vàng ca bu đin TP H Chí Minh, Bình Dng và ng nai (2005)
Chng II Tng quan v th trng vn ti hàng hoá
Nhng gii pháp nâng cao v th cnh tranh ca Ga Sóngthn trên th trng vn ti hàng hoá
- 13 -
loi phng tin và ti trng khác nhau, vi s tham gia ca đ thành phn kinh t trên
th trng vn ti hàng hóa ni đa
2
.
Ô tô là loi hình phng tin vn ti thông dng, ph bin nht có tính c đng cao,
kh nng hot đng thành ph, nông thôn cng nh vùng sâu, vùng xa. ó là loi
hình phng tin vn ti c đng nht. Nhng nm gn đây, nn kinh t hàng hoá
nhiu thành phn đã xut hin nhiu doanh nghip vn ti ô tô t nhân, đu t mi
nhiu chng loi phng tin đa nng (u kéo Container, xe chuyên dùng ch hàng
đc bit, hàng siêu trng, siêu trng, hàng bo qun lnh …). Các doanh nghip rt
mnh đim c đng, linh hot trong t chc vn ti. Nhiu ô tô t nhân ch thu tin
cc phí vn chuyn sau khi đã vn chuyn xong và giao hàng đn ni đúng quy đnh.
Ngoài ra khi chy chiu rng h có th nhn vn chuyn vi gía rt linh hot và thp
nht đ ch có th bù đp li phn chi phí nhiên liu cho chiu chy rng. Các doanh
nghip này làm th tc vn chuyn rt nhanh, gn và nm chc tâm lý ca bn hàng.
Ngành vn ti ô tô là mt đi th cnh tranh ln ca tt c các ngành khác khi đm
nhim khi lng vn chuyn nh trên c ly ngn, th phn chim t trng 67,55% v
tn, xp hng I và 16,3% v TKm, xp hàng th II sau đng bin (hình 2.1 trang 8,
2.3 trang 9 và ph luc F trang 66, ph lc H trang 68). 2.5.3.2 Vn ti đng bin
Vit Nam là mt ni va tip ni b ông, va tip ni b Nam ca lc đa châu Á,
va là ni giao nhau ca các tuyn đng hàng hi quc t ni Thái Bình Dng vi
Nhng nm qua, nn kinh t đt nc đang trên đà phát trin, nhu cu vn chuyn hàng
hoá tng, lc lng phng tin thy ni đa tng rt nhanh. T ch nm 1993 toàn
quc mi ch có cha đy 20.000 phng tin, ti trng hn 600.000 tn, hin nay đã
có hn 100.000 phng tin, trên 2,7 triu CV và ti trng hn 3 triu tn
3
. 2.5.3.4 Vn ti hàng không
3
Ngun: B Giao thông vn ti