GIẢI PHÁP ỔN ĐỊNH THỊ TRƯỜNG PHÂN BÓN VÀ THUỐC BẢO VỆ
THỰC VẬT TỈNH AN GIANG
TS. Mai Thị Ánh Tuyết
PGĐ. Sở KH&CN - UV. Uỷ ban Kinh tế Quốc hội
Phân bón và thuốc BVTV là một trong những loại vật tư thiết yếu tác động trực tiếp
đến hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp. Vào thời điểm chính vụ giá cả phân bón
luôn bị biến động, không chỉ ảnh hưởng lớn đến sự xáo trộn của thị trường chung
mà còn có tác động bất lợi đến người nông dân. Vì vậy, đòi hỏi cần phải có những
giải pháp đồng bộ để quản lý và kiểm soát tình hình, kiềm chế hiệu quả những cơn
biến động về giá cả, cung - cầu, ổn định vĩ mô, đáp ứng các nhu cầu của người sản
xuất.
Trong phạm vi bài tham luận với phương pháp thu thập số liệu thông tin cần thiết,
vận dụng lý thuyết về marketing tổng hợp MIX(4P) để phân tích đánh giá và đề
xuất giải pháp, từ đó xin trình bày một số vấn đề như sau:
(1) P1 - Product (Sản phẩm): Phân bón và thuốc BVTV (VTNN)
a/ Đối với tình hình cả nước:
- Phân bón:
Là một quốc gia nông nghiệp, Việt Nam tiêu thụ một lượng phân bón không nhỏ
hàng năm, kim ngạch nhập khẩu phân bón từ năm 2001 đến nay vẫn có chiều hướng
tăng. Theo ước tính của Tổng Công ty Hoá chất Việt Nam, nhu cầu phân bón các
loại của cả nước năm 2009 là 7,8 triệu tấn, trong đó, 1,7 triệu tấn phân đạm urê;
1,85 triệu tấn phân NPK; DAP 0,7 triệu tấn; 1,6 triệu tấn phân lân trong nước sản
xuất và một số chủng loại phân khác (SA, Kali...).
Tuy nhiên, thị trường phân bón Việt Nam hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào nhập
khẩu. Công nghiệp sản xuất phân bón nội địa Việt Nam mới chỉ đáp ứng được
khoảng 50-60% cầu về urê, 100% phân lân nung chảy và NPK từ lân nung chảy.
Các loại phân khác như SA, Kali...hiện nay đang phải nhập khẩu 100%. Đặc biệt,
thị trường nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam là Trung Quốc, chiếm tới trên 30%
tổng kim ngạch nhập khẩu.
Nguồn: AGROINFO
Các DN phân bón chưa hợp tác với nhau nên không tạo được sức mạnh chung để

khoảng 150 doanh nghiệp (Riêng tỉnh An Giang có 01 DN là Công ty BVTV An
Giang), 70 xưởng gia công. Các doanh nghiệp kinh doanh thuốc BVTV đang phải
cạnh tranh gay gắt với các loại thuốc BVTV nhập khẩu từ Trung Quốc.
b/ Đối với tình hình tỉnh An Giang:
Tỉnh An Giang về thị trường phân bón và thuốc BVTV có 10 công ty kinh doanh
đầu mối thuốc BVTV và 11 DN đầu mối kinh doanh phân bón. Đa số các DN bán
cả 2 mặt hàng phân bón và thuốc BVTV. Mật độ cửa hàng, đại lý kinh doanh còn
mỏng chưa đáp ứng nhu cầu, phân bổ chưa đều nên chưa phát huy tốt hiệu quả .
Phân bố tập trung ở khu dân cư, gần kênh rạch vì vậy rất nguy hiểm đến vấn đề an
toàn và môi trường của người dân. Phương thức mua bán phân bón và thuốc BVTV
từ các công ty đến các cửa hàng chủ yếu là mua đứt bán đoạn. Do đó, giá cả luôn
biến động lớn, không đồng nhất về chất lượng và giá cả ở các nơi bán làm ảnh
hưởng đến sản xuất và thu nhập người nông dân, nhất là thời điểm vào vụ mùa.
Diện tích xuống giống sản xuất của tỉnh An Giang năm 2010 là 618 ha, nhu cầu
phân bón là 247 ngàn tấn các loại và 550 ngàn kg a.i các loại (Nguồn: Sở
NN&PTNT).
(2) P2 - Place: Phân phối
Tại An Giang, mật độ các cửa hàng, đại lý phân phối phân bón và thuốc BVTV với
số lượng 1.006 cửa hàng, đại lý, đa số là cùng một nơi kinh doanh cả hai mặt hàng
phân bón và thuốc BVTV. Phân bố các cửa hàng chưa hợp lý, không đồng đều, tập
trung chủ yếu trong hoặc gần khu dân cư, ảnh hưởng môi trường đặc biệt khi có sự
cố cháy nổ gây tác hại rất nguy hiểm.
Về hệ thống phân phối đang bộc lộ 4 điểm yếu: hạ tầng; nhân lực; vốn và liên kết,
phối hợp yếu.
Hệ thống phân phối hầu như không quản lý ở khâu bán buôn, phân phối bị đứt
đoạn, dẫn đến tình trạng đầu cơ, đẩy giá hàng hóa. Điều này làm cho giá phân bón
trên thị trường ngày càng tăng và kém chất lượng.
(3) P3 - Price: Giá cả
Nhiều loại vật tư nông nghiệp khi tới tay nông dân đã bị đẩy giá lên hơn 30-40% so
với giá nhà máy. Và một trong những nguyên nhân khiến giá tăng vọt là do hệ

1/ Cần có Luật phân bón:
Cần có chiến lược phát triển dài hạn, các văn bản quản lý điều hành cần mang tính
chiến lược dài hạn cho ngành phân bón Việt Nam để tạo hành lang pháp lý và điều
hành vĩ mô để phát triển bền vững ngành nông nghiệp Việt Nam.
2/ Cân đối ngoại tệ nhập khẩu nguyên liệu:
Nguyên liệu phục vụ cho sản xuất VTNN hiện chủ yếu được nhập khẩu; do đó,
những rủi ro về biến động giá và nguồn cung ứng nguyên liệu đầu vào cũng như tỉ
giá đồng ngoại tệ so với đồng Việt Nam sẽ tác động trực tiếp tới giá VTNN trong
nước và khả năng tiêu thụ, doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp, người nông
dân. Chính vì vậy, bên cạnh chính sách nhập khẩu và dự trữ hàng tồn kho, thì kế
hoạch cân đối nguồn ngoại tệ phục vụ cho nhập khẩu nguyên liệu cũng là vấn đề
quan trọng đối với các doanh nghiệp SXKD VTNN. Chính phủ nên xem xét có kế
hoạch cân đối nguồn ngoại tệ ổn định để thực hiện nhập khẩu nguyên liệu sản xuất
phân bón và thuốc BVTV, tránh giá vật tư của người nông dân phải gánh chịu tăng
giá do chênh lệch quá lớn giữa tiền đồng Việt Nam và ngoại tệ.
3/ Thuế nhập khẩu:
Vừa qua, Bộ Tài Chính vừa ban hành quyết định điều chỉnh tăng thuế nhập khẩu ưu
đãi bắt đầu có hiệu lực từ ngày 20/04/2009 với phân khoáng, phân hóa học có chứa
phosphate... từ mức 5% lên 6,5%. Ngoài ra, thuế suất nhập khẩu ưu đãi các loại
phân khoáng, phân hóa học có chưa hai hoặc ba nguyên tố cầu thành là nitơ,
phospho và kali; các loại phân bón dạng viên, dạng khác... đều tăng từ mức 3% lên
6,5% (Thông tư 76/2009/TT-BTC ban hành ngày 13/04/2009). Hiện nay, trong tình
trạng giá phân bón thị trường thế giới duy trì khá ổn định và trong xu hướng giảm
giá thì giá phân bón nhập khẩu trên thị trường Việt Nam lại có chiều hướng tăng lên
do yếu tố tăng thuế nhập khẩu làm ảnh hưởng đến giá tiêu thụ của nông dân sản
xuất.
Đề nghị các Bộ ngành TW cần xem xét xác định mức thuế nhập khẩu phù hợp để
không tác động giá đầu vào nguyên liệu đội lên lớn làm tăng giá VTNN. Đồng
thời, nhanh chóng xây dựng các sàn giao dịch bởi đây là khâu quan trọng trong quá
trình lưu thông hàng hoá, là nơi nhà sản xuất và tiêu dùng gặp nhau, góp phần làm

Nông nghiệp-PTNT, Hiệp hội Phân bón với các tỉnh, thành về tình hình xây dựng,
triển khai hệ thống phân phối để kịp thời xử lý những bất cập về tình hình thị
trường - giá cả và hoạt động của các hệ thống phân phối. Đồng thời, quan tâm xây
dựng và nâng cao hoạt động dự báo để giúp các tỉnh chủ động trong quản lý điều
hành về cung-cầu về phân bón và thuốc BVTV trên địa bàn tỉnh..
d/. Rà soát và điều chỉnh, bổ sung các quy định phù hợp về trách nhiệm và mức xử
phạt các hành vi vi phạm về hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng…một cách
nghiêm và hiệu quả nhất.
e/. Quản lý, giám sát chặt chẽ nội dung quảng cáo về phân bón, thuốc BVTV đúng
theo Pháp lệnh quảng cáo.
f/. Đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu để đưa các tiến bộ khoa học kỹ thuật phục vụ
sản xuất giảm chi phí đầu vào sản phẩm do giảm phân bón và thuốc BVTV.