Kỹ Năng Tổ Chức Sinh Hoạt Nhóm
Trong Trường Phổ Thông
Mục lục
I. Nhóm và các hiện tượng tâm lý của nhóm 2
1. Tổ chức sinh hoạt theo nhóm 2
2. Phương pháp thảo luận nhóm 5
3. Các kỹ năng cơ bản lãnh đạo nhóm 9
4. Phương pháp khởi động nhóm 11
5. Phương pháp gây bầu khí 14
6. Phương pháp năng động nhóm 16
7. Phương pháp Phân tích và Tổng hợp 17
8. Phương pháp động não 18
9. Phương pháp sử dụng phim chiếu 18
10. Phương pháp lập phiếu 19
11. Phương pháp lập tòa án vườn 20
12. Phương pháp làm PANÔ 21
13. Phương pháp sử dụng ngôn ngữ hình ảnh 21
14. Phương pháp phân nhóm 22
15. Phương pháp báo chạy “Press Express” 23
16. Phương pháp phân nhóm Philipps 6-6 24
II. Giới thiệu một số trò chơi dành cho nhóm nhỏ 25
1. Giới thiệu mô hình sinh hoạt nhóm theo chủ đề 25
2. Giới thiệu những bài hát và trò chơi sinh hoạt nhóm nhỏ 49
3. Kỹ năng công tác xã hội làm việc với nhóm 75
I. Nhóm và các hiện tượng tâm lý của nhóm
1.
Tổ chức sinh hoạt theo nhóm
điều hành được bầu ra để điều khiển sinh hoạt nhóm. Nhóm cũng có chương trình, kế hoạch
hành động nhằm đạt một mục đích nào đó.
- Nhóm không chính thức hầu hết đều được thành lập theo kiểu tự phát. Người ta chơi
chung với nhau, khi có dịp thuận tiện thì gặp gỡ nhau, có thể có một người uy tín cao hơn hết
được nhìn nhận như trưởng nhóm.
Một số nhóm không chính thức dần dần chuyển sang nhóm chính thức.
Đôi khi người ta cũng dựa vào những nhóm không chính thức sẵn có để xây dựng
thành nhóm chính thức.
Ví dụ: Từ một nhóm thích nhảy Hiphop có thể chuyển thành Câu tạc bộ Văn thể mỹ
mà trong đó qui tụ nhiều dạng như: Khiêu vũ, múa hát tập thể, Hip hop
Ích lợi của sinh hoạt theo nhóm
Việc ngồi lại với nhau để sinh hoạt cho phép người ta nói ra những suy nghĩ của mình
và lắng nghe ý kiến của người khác. Nhờ vậy người ta có thể học tập kinh nghiệm lẫn nhau
và nhìn nhận vấn đề một cách rộng rãi hơn.
- Một người có thể đề nghị được nhóm giúp đỡ, hỗ trợ hoặc nhóm thấy có trách nhiệm
hỗ trợ cho một thành viên nào đó của nhóm.
Có những việc mà một cá nhân không làm được nhưng nếu cả nhóm cùng bàn bạc thì
có thể tìm ra cách giải quyết vấn đề.
- Khi làm việc theo nhóm người ta có dịp hiểu rõ những mặt mạnh, mặt yếu của bản
thân mình. Mọi người cũng hiểu được người khác và học cách đoàn kết, hợp tác để hoàn
thành công việc chung nhóm.
Sinh hoạt theo nhóm khác với hội họp:
Tâm lý chung thường ít ai thích hội họp nếu cuộc họp đó không mang lại lợi ích cho
mọi người.
Cuộc họp khác với sinh hoạt nhóm, bởi vì:
- Những người đi dự họp không chắc đã cùng một nhóm, cùng đối tượng với nhau.
- Vấn đề đưa ra bàn bạc, thảo luận không chắc được mọi người quan tâm.
- Một cuộc họp quá đông thì một số người không có dịp phát biểu hoặc e ngại không
dám phát biểu. Trong khi đó, một số người khác lại phát biểu lấn lướt. Do đó kết luận của
buổi họp chưa chắc là kết luận của tập thể.
hướng dư luận theo hướng có lợi cho nhóm.
- Tâm trạng của nhóm (bầu không khí của nhóm): Trạng thái cảm xúc của một người
hoặc một nhóm nhỏ tạo ra tâm trạng của nhóm theo cơ chế lan tỏa. Một người có chuyện vui
hay buồn sẽ truyền cho cả nhóm. Một bộ phận bất mãn sẽ làm giảm sự đoàn kết, gây bầu
không khí nặng nề trong nhóm.
Cần chủ đồng tạo bầu không khí tích cực trong nhóm bằng cách tìm hiểu và quan tâm
kịp thời đến diễn biến tâm trạng và hoàn cảnh của từng thành viên.
Hiện tượng bắt chước: Các thành viên thường bắt chước hành vi, cử chỉ, điệu bộ,
cách ăn mặc của nhau. Cần chủ động hướng thành viên nên tránh sự bắt chước thiếu suy
nghĩ, đi ngược lại lợi ích của tập thể.
- Tư duy tập thể. Các nhóm nên cùng suy nghĩ, bàn bạc về một vấn đề của nhóm và
đưa ra giải pháp tốt nhất. Tư duy tập thể thường sâu sắc, toàn diện và độ tin cậy cao.
Cần phát huy trí tuệ tập thể đảm bảo tính đúng đắn của vấn đề nghiên cứu và tạo sự
đoàn kết, thống nhất cao trong nhóm.
- Sự thi đua: là sự phấn đấu lành mạnh để đạt được các tiêu chuẩn thi đua của nhóm.
Sự thi đua kích thích sự rung động sáng tạo của mỗi thành viên, thúc đẩy sự phát triển của
nhóm. Sự ganh đua là cạnh tranh thắng bại gây nên sự lục đục, chia rẽ nội bộ nhóm. Cần tạo
khí thế thi đua sôi nổi, lành mạnh bằng cách đặt tiêu chuẩn thi đua hợp lý và đánh giá khen
thưởng đúng đắn, công minh. . .
- Hiện tượng ngôi sao (thủ lĩnh): trong mỗi nhóm đều có nhóm trưởng là người đứng
đầu nhóm một cách chính thức. Thủ lĩnh là người được số đông các thành viên suy tôn, tín
nhiệm về một khía cạnh nào đó (ví dụ về tình cảm, về trí tuệ, năng khiếu ). Thủ lĩnh có khả
năng chinh phục và điều khiển được số đông các thành viên thực hiện ý định của mình một
cách tự giác. Trong nhóm, nhóm trưởng chưa chắc đã là thủ lĩnh, nếu nhóm trưởng đồng thời
là thủ lĩnh thì vai trò lãnh đạo và tổ chức hoạt động sẽ phù hợp với tâm lý các thành viên, đạt
được kết quả cao nhất.
Khi nhóm trưởng không phải là thủ lĩnh thì rất dễ xảy ra mâu thuẫn nhóm. Nhóm
trưởng sẽ bị vô hiệu hóa khi không chinh phục được các thủ lĩnh và không điều hoà được các
quan hệ trong nhóm. Nếu nhóm trưởng khiêm tốn, đánh giá đúng vai trò và uy tín của thủ
lĩnh thì sẽ phát huy được thế mạnh của thủ lĩnh, phục vụ mục đích chung của nhóm.
Nhóm hoạt động nên có một nhóm trưởng, một nhóm phó hoặc trợ lý nhóm trưởng
sẵn sàng thay thế, đảm nhận công việc điều hành nhóm khi nhóm trưởng vắng mặt. . .
Người lãnh đạo nhóm cần có đủ 3 tiêu chuẩn:
+ Kiến thức: hiểu biết rộng
+ Đạo đức, tư cách: khiêm tốn và được kính trọng
+ Năng lực tổ chức: Biết đưa ra quyết định và động viên người khác làm việc
Trong ba mặt trên thì đạo đức và tư cách là quan trọng nhất
- Nguyên tắc hoạt động nhóm là nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá
nhân phụ trách. Bên cạnh đó nên đề ra một số nguyên tắc vui mang tính đặc thù, truyền thống
của nhóm như bài hát đầu giờ, kể chuyện vui giữa giờ, những hình thức phạt khi thành viên
đi trễ giờ, chúc mừng sinh nhật thành viên Điều đó làm tăng thêm tính liên kết của nhóm.
Hình thức sinh hoạt nhóm.
- Địa điểm tổ chức sinh hoạt nhóm nên ở những nơi công cộng, những nơi không khí
yên tĩnh thuận lợi cho việc tập trung suy nghĩ.
- Phương pháp tổ chức sinh hoạt nên chú trọng khai thác những tư liệu, hiện vật, hình
ảnh, nhân chứng để làm đa dạng phong phú và nổi bật thêm cho chủ đề nhóm thảo luận.
- Việc sắp xếp, bố trí chỗ ngồi cũng rất quan trọng, nên bố trí sao cho nhóm trưởng và
các thành viên đều nhìn thấy mặt nhau, dễ dàng trao đổi trực diện với nhau.
Nội dung phương pháp trong thảo luận nhóm:
Lựa chọn vấn đề cần thảo luận:
Thành viên nhóm nên cùng bàn bạc và lựa chọn vấn đề thảo luận. Trong trường hợp
có quá nhiều vấn đề hoặc phạm vi vấn đề quá rộng, nhóm trưởng nên gợi ý để cả nhóm cùng
quyết định chọn hoặc giới hạn phạm vi vấn đề theo đa số. Theo các nghiên cứu khoa học cho
thấy, thời gian thảo luận tối đa trong nhóm nên từ 2 đến 3 chủ đề.
Thảo luận và phân tích các vấn đề để đi đến thống nhất về nhận thức:
- Chuẩn bị tài liệu, hiện vật, hình ảnh, nhân chứng… làm minh họa, nêu bật nội dung
vấn đề cần phân tích.
Yêu cầu này phải cần làm cho cả nhóm cùng thống nhất về mặt nhận thức các vấn đề
đưa ra thảo luận, phân tích. Để thống thất, vai trò người trưởng nhóm rất quan trọng, phải biết
hệ thống, tổng hợp, phân tích đưa ra các kết luận về các nội dung phát biểu trong nhóm.
Mục tiêu:
- Được cả nhóm xác định thật rõ và cụ thể
- Không ôm đồm, không lấn cấn giữa nhiều mục tiêu khác nhau
- Là điểm quy tụ của các đối tượng mời
- Được giải quyết sau buổi thảo luận
(Một vấn đề được làm sáng tỏ, một quyết định đề ra mang tính khả thi có và tạo được
sự quyết tâm thực hiện, một nội dung công tác mà ai cũng hiểu, những kiến thức mới được
tiếp thu, một mâu thuẫn được giải quyết)
Bầu không khí thuận lợi:
- Thoải mái, thân tình, cởi mở
- Tránh bầu không khí gượng gạo do hình thức long trọng của hội nghị, những lời lẽ
vào đầu văn hoa, bóng bẩy, khách sáo.
- Có sự bình đẳng và chấp nhận lẫn nhau của nhóm viên
Nhóm viên ra về thật thỏa mãn
- Vì đã thu nhận được cái gì mới (kiến thức mới, nắm chắc nội dung công tác, đã thay
đổi thái độ, nhận thêm tình bạn, tình đồng đội)
- Vì đã đóng góp vào mục tiêu chung (về chuyên môn cũng như trong việc xây dựng
nhóm)
Đúng giờ, không kéo dài quá hai giờ. Đúng chương trình dự kiến đề ra.
Nhóm bạn yêu thích Internet
3.
Các kỹ năng cơ bản lãnh đạo nhóm
Thực tiễn cho thấy hoạt động theo nhóm là mô hình có tác động rất tốt đến việc phát
triển cá nhân và xã hội. Hoạt động theo nhóm giúp cho thanh thiếu niên phát huy tài năng,
sáng tạo trong học tập và lao động. Muốn như vậy, đòi hỏi nhóm phải có người ''thủ lĩnh” có
kỹ năng lãnh đạo bởi vì người lãnh đạo nhóm giỏi là người biết phát huy tài năng của tất cả
thành viên trong nhóm. Do đó, chúng ta cần có những chương trình huấn luyện để giúp cho
những người lãnh đạo nhóm có được những kỹ năng cần thiết cho việc điều hành và lãnh đạo
có thể trao đổi và thỏa mãn nhu cầu của chính mình.
Người lãnh đạo nhóm cần có kỹ năng tham vấn cá nhân:
Những người lãnh đạo nhóm cần hiểu biết về tâm lý nhóm, biết cách làm tư vấn cho
các thành viên trong nhóm. Ngoài nhiệm vụ điều hành nhóm, giúp nhóm phát triển thì những
người lãnh đạo còn phải biết cách tham vấn cho các thành viên trong nhóm. Xem nó như là
phương tiện để hiểu, để thông cảm, để đồng cảm và giúp đỡ các thành viên trong nhóm khi
họ gặp những khó khăn trong cuộc sống hoặc dùng để giải quyết những mâu thuẫn trong
nhóm, ngăn ngừa tình trạng đối kháng trong nhóm.
Về mặt lý thuyết của tham vấn thì chúng ta có 3 giai đoạn chính giúp cho đối tượng
trong tiến trình tham vấn:
+ Giai đoạn 1 : Xây dựng mối quan hệ với đối tượng
+ Giai đoạn 2: Khám phá, tìm hiểu thực trạng vấn đề
+ Giai đoạn 3: Cùng đối tượng tìm giải pháp thích hợp và hành động
Trong thực tế, tiến trình tham vấn không câu nệ vào hoàn cảnh thực tế của đối tượng
cũng như điều kiện của người tham vấn. Để cho việc tham vấn thành công, đối tượng cần
được giúp đỡ để đi đến hàng loạt những sự tự ý thức. Tự ý thức về bản thân đối tượng sẽ có
những quyết định mới cho những hành động tâm tư, tình cảm với những phương pháp điều
chỉnh phù hợp.
Người lãnh đạo nhóm cần có kỹ năng tham vấn theo nhóm:
Kỹ năng tham vấn theo nhóm là tiến trình sử dụng các kỹ năng tham vấn cho những
thành viên cùng tâm trạng, có cùng những vấn đề trong cùng một nhóm. Tiến trình và kỹ
năng trong tham vấn nhóm trưởng tự như tiến trình tham vấn cá nhân. Tuy nhiên, trong tham
vấn nhóm tất cả các thành viên trong nhóm đều tham gia. Nhóm cùng nhau khám phá ra
những vấn đề chung của nhóm, cùng nhau tìm hiểu vấn đề, tìm ra chiến lược và biện pháp
giải quyết những vấn đề này nhằm giúp cho cá nhân và nhóm thay đổi hành vi.
Tham vấn nhóm thường đề ra những biện pháp, nhiều phương pháp để giúp cho các
thành viên trong nhóm thay đổi thái độ và hành vi nhằm đáp ứng được mục tiêu của nhóm đề
ra. Những phương pháp sử dụng trong tham vấn nhóm bao gồm sự phân tích tâm lý, thông
qua các hoạt động thực tế, thông qua việc học tập các hoạt động văn hóa, văn nghệ, hội
họa, thể dục thể thao, cắm trại
khác theo một khuôn mẫu định sẵn.
Người lãnh đạo nhóm cần lưu ý một số điểm:
- Lời nói đi đôi với việc làm, không hứa suông, trung thực trong cả xử sự. Luôn rèn
luyện và xây dựng những phẩm chất tốt cho chính mình.
- Luôn tôn trọng nhóm viên, không tỏ ra khinh thường, chê bai lên án khi không đồng
tình với hành vi sai phạm của họ.
- Tôn trọng quyền tự quyết của các thành viên trong nhóm, không áp đặt mà trái lại
người lãnh đạo nhóm cần biết cách khuyến khích nhóm viên tham gia tìm ra giải pháp và
quyết định giải quyết những vấn đề của họ.
- Phải đồng cảm với nhóm, hiểu và thông cảm với hoàn cảnh của các thành viên trong
nhóm. Tự đặt mình vào hoàn cảnh của nhóm, chia sẻ được cảm xúc của họ, xây dựng niềm
tin trong nhóm.
- Người lãnh đạo giỏi là người có tấm lòng, có phẩm chất tốt, người đam mê công
việc và biết áp dụng từng phương pháp cho phù hợp với thực tế khách quan và đồng thời giúp
cho nhóm phát triển bền vững.
4.
Phương pháp khởi động nhóm
Lĩnh vực áp dụng:
+ Bắt đầu một buổi sinh hoạt nhóm
+ Mở đầu cho các khóa tập huấn, các hoạt động giao lưu.
Vì sao phải chú trọng hoạt động này?
Thông thường trong các khóa tập huấn, thủ tục khai mạc thường được tiến hành trang
nghiêm, có khi long trọng. Bên cạnh đó đa số người điều hành đều xem nhẹ ''hâm nóng'' và
tạo điều kiện cho các thành viên tham gia.
Thường thì các thành viên có những mong ước và mục đích tham dự khác nhau.
Trong buổi đầu họ thường tìm chỗ ngồi gần người mà họ quen biết. Họ rất dè dặt trước một
tập thể xa lạ và chỉ muốn thụ động lắng nghe hơn là chủ động tham gia vào hoạt động chung,
vì vậy toàn bộ tập thể này trở thành một ''tảng băng'' ngay vào thời điểm bắt đầu.
Các trò chơi làm ''tan băng'' có vẻ ngớ ngẩn hay mất thời gian đối với những người
theo một loài và ráp vào cùng nhau và thành từng cặp theo yêu cầu.
ví dụ: Thỏ xếp với thỏ, Gà xếp với gà
Trò chơi ''Tìm hiểu'':
Sau hồi còi dài của NĐK, các người đứng gần nhau phải tự tìm hiểu về tuổi, nghề
nghiệp, sở thích của nhau. Khi hết hồi còi, NĐK có quyền hỏi bất cứ người nào, thì người
đó phải có trách nhiệm nói tên, tuổi, nghề nghiệp, sở thích của hai người đang đứng bên
cạnh mình.
Trò chơi" Tìm số”
Chuẩn bị cho mỗi người một con số. Ví dụ: 20 người thì chuẩn bị từ số 01 đến 20.
Sau đó phát lộn xộn cho mọi người. Kết thúc hồi còi thì bắt buộc người có số 01 phải đi tìm
người có số 02, 03 tìm 04 và bắt cặp với nhau.
Trò chơi '' Xe lửa''.
- Chia mọi người thành 2 vòng tròn trong và ở ngoài.
- Hát bài hát bất kỳ và 2 vòng tròn di chuyển ngược nhau. Khi dừng bài hát 2 đoàn tàu
đối mặt nhau và bắt cặp làm quen.
Có thể chơi tiếp và làm quen với nhiều người khác nữa.
Trò chơi “Tự giới thiệu”
Phát cho mỗi người 1 bản tự giới thiệu về mình. Trong vòng 3 phút ghi đầy đủ thông
tin.
Ví dụ: Họ và tên. Nam-nữ. Lĩnh vực làm việc. Sở thích. Mong ước Sau đó vẽ hình
mình vào với những tính cách đặc trưng( tóc dài, đeo kiềng, mập, lùn )
Mọi người nộp lại, trộn đều lên và mỗi người chọn 1 bản nhưng không phải của mình.
Và cố gắng đi tìm người trong hình. Khi gặp được sẽ tự tìm hiểu nhau.
Trò chơi " Ném bóng"
-Lấy tờ giấy lớn và vò thanh quả bóng. Ném bóng vào mọi người. Ai bắt được sẽ giới
thiệu về mình.
- Không ném ngược lại và mọi người ai cũng phải nhận bóng.
Trò chơi “Tin tốt lành trong ngay”.
- Mỗi người tham gia phải kể được một tin bất kỳ mà mình cho là tốt lành trong ngày.
- Sau đó tập thể bình chọn tin nào là tốt lành nhất và khen thưởng, chia sẻ
Nếu O không đạt được giữa buổi gặp gỡ thì cần soi rọi lại các chia sẻ trước đó của A,
B và C. Sau đó, lấy O là cơ sở để đẩy tiếp chiều hướng cảm nhận của A, B và C và cũng sẽ
gặp lại O nhẹ nhàng ở cuối buổi để chia tay.
Nếu O không đạt ở cuối buổi gặp gỡ thì cần khắc sâu cảm nhận chung đó như một
món quà, như một hành trang quý giá mang về cho mỗi A, B và C
Trường hợp chỉ đạt được O' thấp hơn O, không nên quá gượng ép để O vọt lên tới O
nhưng nên khéo léo khai thác O như một thành quả bước đầu tiên báo O và hẹn sẽ cố gắng
vươn tới O trong buổi gặp gỡ sau.
Cao điểm của bầu khí
Cao điểm O đúng nghĩa nhất là giây phút thinh lặng thuần tĩnh của A, B và C. Sau đó
linh hoạt viên có thể khéo léo dẫn vào một bài hát tâm tình chung là dễ thương nhất.
Giai đoạn hậu cao điểm có khả năng xuất hiện. Một thoáng ngưng lại của A, B và C
ngay sau cao điểm O có khi là bàng hoàng, có khi là lưu luyến, cũng có khi là một hành động
tâm sinh lý đột ngột và kéo dài như òa khóc, co lại tự vệ, ngượng nghịu
NLĐ cần phải giải tỏa khéo léo tế nhị tình huống này bằng những cái xiết tay chân
tình, bằng những ủi an khuyến khích, sau đó là một bài hát vui nhẹ và cũng có thể thay đổi
không gian sau đó bằng một cuộc giải lao uống nước.
Các phương pháp gợi mở tạo bầu khí 1.
1- Một mẩu truyện, một thông tin ngắn gây xúc động và suy tư chung.
2- Một bài hát chia sẻ, một bài suy niệm ngắn, một tư tưởng mới lạ gây suy tư sâu
lắng chung hoặc một trò chơi nhỏ, ít vận động mà có ý nghĩa.
3- Một vấn đề cụ thể, nóng hổi, sôi động của tập thể được nêu lên để mời gọi tham gia
giải quyết.
4- Một nhân vật được giới thiệu tham dự buổi gặp gỡ gây một ấn tượng đặc biệt.
Các đường biểu diễn gây bầu khí
6.
Phương pháp năng động nhóm
thống nhất, từ đó tìm ra một tư tưởng mới lạ và sâu sắc hơn. Ví dụ: bó các que, các thanh củi
lại.
Các bước phân tích.
Làm dàn ý, sườn chính với các phần chính, quan trọng, có cùng một tính chất, một
chức năng, một nguồn gốc.
Làm tiếp dàn ý với các phần phụ, đồng thời tìm ra các phần nhỏ có cùng một tính
chất, một chức năng, một nguồn gốc như đã làm ở phần chính.
Tiếp tục làm dàn ý chi tiết nhỏ vụn ra nữa cho tới khi hết ý hoặc vừa đủ theo yêu
cầu của vấn đề.
Thông thường ý tưởng này sẽ là cơ sở để có ý tưởng kia tiếp tục xòe ra như cái nan
quạt hoặc tỏa xuống theo dạng tháp.
Các bước tổng hợp.
Nhận rõ ra:
- Một số tính chất có cùng cơ sở, một mẫu số,
- Một số chức năng có cùng một hướng đi, một ứng dụng.
- Một nguồn gốc có cùng một quy kết.
Gói tất cả lại để đồng quy về một cái chóp ý tưởng thống nhất bao hàm từ đầu đến
cuối theo một trình tự logic.
Từ đây, bật ra một nét mới lạ, một kết luận sáng tỏ sâu sắc
Chú ý: Ngay trong phần tổng hợp cũng có phân tích từng bước một nhưng không quá
đi sâu vào các chi tiết cho bằng có cái nhìn chung, khái quát, qui nạp hợp lý.
Các yếu tố hỗ trợ.
Có cái nhìn vừa khái quát vừa tinh tế, không được chủ quan, cũng không quá khách
quan, tất cả được lập luận và lý giải có logic.
Ở từng chặng biết sơ đồ hóa các ỷ tưởng theo logic đã có.
Nếu cần ghi nhận và lưu trữ thì sử dụng phương pháp hệ thống hóa bằng phiếu.
Mục đích.
Có được tự tin bình thản, sáng suốt trước một vấn đề cấp bách.
Chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ, đúng đắn cho một vấn đề dài lâu.
Mở rộng được tầm nhìn, tầm phán đoán trước mọi vấn đề.
hoạt động chung, đa dạng.
- Phim chiếu được chọn theo chủ đề hay mục đích tìm kiếm. Số phim ít hay nhiều
không quan trọng. Cần thiết là ráp nối thế nào để gây hứng thú.
- Cần xác định ý nghĩa và định hướng cho hoạt động này.
- Phải chuẩn bị kỹ lưỡng để giữ bầu khí.
- Phải hướng dẫn để mọi người tích cực tham gia.
- Có thể nối kết hoạt động này với các hoạt động nghiên cứu, giải trí mang tính chất
nghệ thuật, chia sẻ kinh nghiệm.
- Vai trò của người lãnh đạo có tính chất kỹ thuật và sư phạm, làm việc chung với
nhau trong nhóm thường ích lợi và phong phú hơn.
- Có thể kết hợp phim chiếu với hình chụp, vật dụng, âm nhạc, điệu bộ, bài học, lời
nói.
Việc người lãnh đạo chuẩn bị trong nhóm đã là hữu ích cho nhóm rồi.
Nhóm bạn học tập
10.
Phương pháp lập phiếu
Phương pháp này cho phép tập hợp ý kiến của mọi người trong thời gian ngắn để làm
cơ sở cho việc thuyết trình, thảo luận, điều tra xã hội.
Thực hiện:
a. Người lãnh đạo chuẩn bị sẵn một số phiếu, tức những mảnh giấy nhỏ cùng kích cỡ
và một số bút phòng hờ cho nhóm.
b. Sau đó giới thiệu chính xác và đầy đủ, giải thích ngắn gọn, và rõ ràng để mọi
người có thể hiểu ngay và thực hiện đúng.
c. Mọi người ghi ý kiến của mình trên phiếu, thời hạn có thể uyển chuyển theo vấn đề
- thường rất ngắn và nhanh: từ 1 đến 5 phút.
d. Cuối cùng tất cả các phiếu sẽ được thu lại. Người lãnh đạo phân tích và tổng hợp
các phiếu, phân loại và tổng hợp các phiếu thu lại, một cách vừa chính xác vừa sinh động,
gây bầu khí tập trung, lôi cuốn
trường của mình.
3. Sau khi kiểm sát viên nêu vấn đề, các tham dự viên - với phép của chánh án - có thể
đứng ra bênh vực ý kiến của mình.
4. Vấn đề ngày càng được sáng tỏ nhờ tranh luận của đôi bên.
5. ''Chánh án'' có thể cho ngưng phiên tòa để các tham dự viên suy nghĩ thêm; sau đó,
triệu tập lại.
6. Cuối cùng, khi thấy vấn đề đã được bàn cãi rốt ráo, thì tòa nghị án. Phán quyết
thường là một gợi mở để suy tư hơn là một câu trả lời dứt khoát, một giải pháp trọn vẹn
để tự chọn cho mình một đáp số.
Nhóm học sinh chỉ huy Đội
12.
Phương pháp làm PANÔ
Phương pháp này không thích hợp với mọi nhóm và trong mọi trường hợp. Người
lãnh đạo phải lượng định xem việc sử dụng phương pháp này có thuận lợi hay không. Người
lãnh đạo phải có kinh nghiệm và xác tin về hiệu quả của phương pháp này.
Panô là công trình của nhóm: do đó đòi hỏi phải có sự nghiên cứu, chia sẻ và hội ý
trước. Cuối cùng, nhóm lập ra một hay nhiều panô để trình bày hay diễn đạt lại công trình suy
tư của mình.
Nội dung và hình thức panô đều quan trọng; ý tưởng là chính yếu nhưng hình thức
trình bày (biểu ngữ, câu hỏi, hình chụp) cũng quan trọng.
Các tấm panô được làm nổi bật nhờ cuộc trưng bày, nhờ lời bình luận, giải thích, biện
minh và thậm chí tranh luận.
Panô là cơ hội thuận lợi để mọi thành viên và cả nhóm sáng tạo, đào sâu và đối thoại.
Các panô có thể được dùng trong lớp học, khi sinh hoạt nhóm, trại, ngày lễ
13.
Phương pháp sử dụng ngôn ngữ hình ảnh
Phương pháp đã được mô tả bằng chính tên gọi của nó. Khi sử dụng phương pháp
5. Các trách nhiệm trong nhóm góp phần xây dựng con người và ý thức về nhóm.
6. Nhóm cho phép tổ chức nhiều hình thức hoạt động và giải trí.
Có thể lập nhóm bằng nhiều cách: chỉ định, tự do, tiêu chuẩn Thông thường, nhóm
đòi hỏi một sự ổn định nào đó.
Phải có người đảm nhận vai trò NLĐ, thư ký hay báo cáo viên.
Các hoạt động của nhóm rất đa dạng: có một số hoạt động cần báo cáo lại với nhóm;
một số hoạt động khác như sinh nhật, vui chơi không đòi hỏi phải báo cáo.
Thỉnh thoảng nên tổ chức giao lưu với các nhóm khác. Nhóm bạn học tập
15.
Phương pháp báo chạy “Press Express”
Mục đích
Trên tinh thần nỗ lực tối đa, phương pháp báo chạy nhằm hai mục đích:
- Đối với cá nhân 1 nhóm: Phát huy óc sáng tạo và năng động.
- Đối với tập thể nhóm: Rèn luyện ý thức tập thể, tính tương trợ, đoàn kết.
Đây là trò chơi giáo dục cấp cao, nhóm sẽ hình thành tinh thần gắn bó, nâng cao kỹ
năng sáng tạo, kỹ thuật, phát hiện tài năng mới
Yêu cầu
- Tất cả cùng dồn sức hoàn tất 1 công trình tập thể có ý nghĩa.
- Bằng một điều kiện hạn chế - bằng thời gian ngắn - với nhân sự ít (1 đội).
Các bước chuẩn bị
Chuẩn bị
Phổ biến luật chơi: Bắt đầu khi lên còi, kết thúc sau 30' (15'): chạy đua.
Tinh thần chơi. Nhóm chia 3 hay 4 đội, mỗi đội một tờ Báo chạy.
Cả đội góp tay góp sức, tương trợ nhau không ai ở không.
Trình bày phương pháp chơi: Đổi trưởng phân công, đôn đốc, phối hợp với các đơn
vị. Đội trưởng nắm vững các phần vụ, phác họa chương trình, nảy thêm sáng kiến.
Khi sử dụng phương pháp này, Người lãnh đạo cần lưu ý các điểm sau:
+ Người lãnh đạo nêu ra những câu hỏi đã được chuẩn bị trước và có nội dung rõ
ràng; có thể giải thích ngắn gọn.
+ Các nhóm được thành lập cách nhanh chóng theo những tiêu chuẩn đơn giản: sáu
người ngồi gần nhau lập thành một nhóm.
+ Trong 6 phút, 6 người họp lại tuần tự trình bày hay trao đổi tự do.
+ Sau đó, họp lại để đúc kết chung. Các báo cáo viên trình bày ý kiến mà không cần
nêu tên. Nên có một tấm bảng để mọi người nắm được phần đúc kết.
+ Sau khi thâu nhặt các ý kiến hợp với định hướng ban đầu, người điều khiển có thể
nhận xét hoặc phân tích các ý kiến đóng góp; người điều khiển cũng có thể dùng phương
pháp này như một hỗ trợ cho việc trình bày vấn đề đã chọn.
Ích lợi:
- Phương pháp này tạo nên tinh thần hợp tác, trao đổi, dấn thân;
- Thông tin nhanh chóng cho cộng đồng và cho nhóm linh hoạt viên;
- Thay đổi mau chóng tình trạng của nhóm, từ lắng nghe đến hành động. II. Giới thiệu một số trò chơi dành cho nhóm nhỏ
1.
Giới thiệu mô hình sinh hoạt nhóm theo chủ đề
Trò chơi với chủ đề mang nội dung “Tin ở chính mình”
Đây là MÔ HÌNH SINH HOẠT NHÓM khi thực hiện cho đối tượng trẻ vị thành niên
trong trường học, với mục tiêu:
- Giúp học sinh có khả năng tự nhận thức về bản thân, phát hiện những ưu - nhược
điểm của bản thân, từ đó phát huy hoặc tìm ra giải pháp khắc phục.
- Giúp học sinh hiểu được các áp lực về tâm lý, sinh lý từ phía gia đình, nhà trường và