LỜI NÓI ĐẦU
Trong quá trình phát triển hiện nay, Việt Nam đang từng ngày bắt kịp với tốc
độ phát triển thế giới. Các hoạt động đầu tư được coi như là chìa khóa, nhân tố
quyết định cho sự phát triển. Để thực hiện hoạt động đầu tư này cần đòi hỏi nhu cầu
về nguồn vốn lớn. Cùng với đó đời sống và các loại hình dịch vụ của người dân
ngày càng tăng nhanh. Để đáp ứng cho sự phát triển trên thì một loạt các hệ thống
ngân hàng đã ra đời nhằm cung cấp nguồn vốn cho các hoạt động kinh tế. Các ngân
hàng này đã trở thành những trung tâm tài chính quan trọng nhất trong nền kinh tế.
Hoạt động của ngân hàng nói chung và hoạt động của ngân hàng thương mại cổ
phần các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam nói riêng là rất quan trọng đối
với nền kinh tế nước ta. Với hoạt động đi vay để cho vay các ngân hàng đã huy
động được nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư, các tổ chức kinh tế xã hội, các doanh
nghiệp…để cho các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp cần vốn vay để tiến hành các
hoạt động kinh tế của mình. Các ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc điều tiết
luân chuyển các nguồn vốn giữa các thành phần kinh tế trở lên hợp lý hơn. Điều
này đã góp phần giúp dòng vốn được sử dụng một cách có hiệu quả hơn, giúp các
nhà đầu tư và nhà nước thực hiện được các chiến lược của mình như: mua sắm máy
móc, xây dựng cơ sở hạ tầng, nâng cao năng suất và hiệu quả lao động…đẩy mạnh
quá trình phát triển kinh tế xã hội. Vì vậy mà các ngân hàng thương mại luôn chú
trọng tới hoạt động cho vay theo dự án. Tuy nhiên, những hoạt động cho vay theo
dự án thường tiềm ẩn nhiều rủi ro chính vì vậy mà chất lượng thẩm định tài chính
của công tác thẩm định dự án đầu tư là vô cùng quan trọng và cần thiết. Trong quá
trình thực tập tại chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp ngoài
quốc doanh, nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề em đã quyết định nghiên
cứu đề tài: ‘ Thực trạng về công tác thẩm định dự án đầu tư tại ngân hàng
thương mại cổ phần các doanh nghiệp ngoài quốc doanh (VPBank) chi nhánh
Kim liên”.
Em xin chân thành cảm ơn cô giáo cùng các cán bộ tại VPBank chi nhánh Kim Liên
đã giúp đỡ em hoàn thành đề tài này.
Page 1 of 70
1
thách nhưng chi nhánh VPBank Kim Liên Hà Nội đã vẫn đứng vững và phát triển
ngày càng lớn mạnh. Trong quá trình hội nhập với sự cạnh tranh quyết liệt của cơ
chế thị trường với hàng chục các ngân hàng tổ chức tín dụng hoạt động trên địa bàn
thủ đô, tập thể lãnh đạo chi nhánh đã đưa ra những chiến lược quyết sách nhằm đưa
Page 2 of 70
2
chi nhánh phát triển theo đường lối đúng đắn theo sự phát triển chung của đất nước.
Mặt khác, bằng nhiều hình thức tuyên truyền sâu rộng tới các tổ chức, cá nhân,
đoàn thể và các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về chức năng, hoạt động của ngân hàng
để thu hút thêm những khách hàng tiềm năng. Tranh thủ sự quan tâm chỉ đạo của
ngân hàng cấp trên và sự ủng hộ tạo điều kiện giúp đỡ của các cấp chính quyền địa
phương đã tạo nên sức mạnh tổng hợp để chi nhánh VPBank Kim Liên thực hiện
thắng lợi những nhiệm vụ được giao. Từ khi đi vào hoạt động với chức năng là một
ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam, ngân
hàng đã thực hiện, triển khai các mục tiêu, định hướng hoạt động kinh doanh của
VPBank Việt Nam. Trải qua 4 năm xây dựng và trưởng thành, tính đến cuối năm
2009 chi nhánh VPBank Kim liên đã phát triển lớn mạnh. Đến nay,ngân hàng đã có
12 phòng nghiệp vụ với 120 cán bộ công nhân viên.
Trong thời gian tới, ngân hàng VPBank phấn đấu trở thành ngân hàng bán lẻ hàng
đầu khu vực phía bắc nói riêng và cả nước nói chung ‘ khách hàng tiềm năng của
VPBank là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh quy mô vừa và nhỏ và tầng lớp dân
cư đô thị”. Để không bị bỏ lại đằng sau ngân hàng VPBank nói chung và ngân hàng
VPBank chi nhánh Kim liên nói riêng đang phấn đấu không ngừng nhằm nâng cao
năng lực cạnh tranh, phục vụ khách hàng hết mình góp phần vào sự nghiệp phát
triển kinh tế xã hội của đất nước.
1.2. Cơ cấu tổ chức và sơ đồ bộ máy VPBank chi nhánh Kim Liên.
1.2.1. Cơ cấu tổ chức.
VPBank chi nhánh Kim Liên bao gồm: một giám đốc, hai phó giám đốc công tác tại
chi nhánh Kim Liên và 120 cán bộ công nhân viên công tác tại chi nhánh và các
phòng ban.
kiều
hối
Phòng
quản
lý rủi
ro
Phòng
tổng
hợp
và
quản
lý
hành
chính
Đơn vị giao dịch
trực thuộc
Chi nhánh
Phòng giao dịch
Xã Đàn
Phòng giao dịch
số 34
Quỹ tiết kiệm số
51
Quỹ tiết kiệm số
48
Quỹ tiết kiệm số
65
Phòng giao dịch
Nam Hà Nội
Phòng giao dịch
hoạt động.
b. Nhiệm vụ:
o Phân tích, đánh giá tình hình kinh doanh, khả năng tài chính, các chỉ tiêu tài
chính (thu nhập, chi phí, lợi nhuận….) của các phòng ban, các phòng và điểm giao
dịch.
o Lập và phân tích các báo cáo tài chính, kế toán (báo cáo lưu chuyển tiền tệ,
bảng cân đối kế toán, báo cáo thu nhập chi phí, các bản quyết toán…)
o Xây dựng chỉ tiêu, kế hoạch tài chính trực thuộc rồi trình ngân hàng cấp trên
phê duyệt.
o Trực tiếp hạch toán kế hoạch, hạch toán thống kê và thanh toán theo quy
định của NHNN.
o Lập kế hoạch chi tiêu nội bộ, nộp thuế, trích lập và sử dụng quỹ BHYT,
BHXH….
Page 5 of 70
5
o Cập nhật, bổ sung các chế độ quy định mới của VPBank Việt Nam và
NHNN Việt Nam tới các phòng, điểm giao dịch.
o Tham mưu cho giám đốc về việc thực hiện, kiểm tra chế độ, quy định liên
quan đến tài chính, kế toán.
1.2.3.3. Phòng giao dịch khác hàng.
a. Chức năng: Là bộ phận nghiệp vụ thực hiện giao dịch trực tiếp với khách hàng.
Cung cấp các dịch vụ ngân hàng liên ngân hàng liên quan đến các dịch vụ thanh
toán, xử lý các hạch toán các giao dịch theo quy định của nhà nước và NHNN
Việt Nam.
b. Nhiệm vụ :
o Thực hiện các giao dịch trực tiếp với khách hàng.
o Quản lý, khai thác thông tin và phản hồi thông tin khách hàng.
o Duy trì và mở rộng các mối quan hệ với khách hàng.
o Mở tài khoản tiền gửi cho khách hàng và chịu trách nhiệm quản lý, xử lý các
yêu cầu về việc mở tài khoản của khách hàng.
vốn bằng ngoại tệ và VNĐ. Thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến tín dụng, quản
lý các sản phẩm tín dụng phù hợp với chế độ, thể lệ hiện hành và hướng dẫn của
VPBank. Trực tiếp quảng cáo, tiếp thị và bán các thẻ và sản phẩm cho khách hàng
là cá nhân.
b. Nhiệm vụ:
- Khai thác nguồn vốn bằng VNĐ và ngoại tệ từ khách hàng là cá nhân theo quy
định của NHNN và VPBank Việt Nam.
- Tiếp thị, hỗ trợ, chăm sóc khách hàng, tư vấn cho khách hàng về các sản phẩm
dịch vụ của VPBank: tín dụng, đầu tư, chuyển tiền, mua bán ngoại tệ, thanh toán
xuất nhập khẩu, thẻ, dịch vụ ngân hàng điện tử….
- Thẩm định, xác định, quản lý các giới hạn tín dụng cho khách hàng có nhu cầu
giao dịch về tín dụng và tài trợ thương mại.
- Quản lý các khoản tín dụng đã được cấp, quản lý tài sản bảo đảm theo quy định
của VPBank Việt Nam.
- Thực hiện phân loại nợ cho từng khách hàng theo quy định hiện hành.
- Cập nhật, phân tích thường xuyên hoạt động kinh tế, khả năng tài chính của
khách hàng đáp ứng yêu cầu quản lý hoạt động tín dụng.
- Điều hành và quản lý lao động, tài sản, tiền vốn huy động tại các Quỹ tiết kiệm,
Điểm giao dịch
- Thực hiện nghiệp vụ về bảo hiểm nhân thọ và các loại bảo hiểm khác theo
hướng dẫn của VPBank.
1.2.3.6. Phòng tổng hợp và quản lý hành chính.
Page 7 of 70
7
a. Chức năng: là phòng thực hiện công tác tổ chức cán bộ và đào tạo tại chi nhánh
theo chủ trương của Nhà nước và quy định của NHNN Việt Nam.
b. Nhiệm vụ :
- Thực hiện quản lý, tuyển dụng lao động.
- Tổ chức thực hiện các công tác hành chính quản trị phục vụ cho hoạt động nghiệp
vụ của toàn hệ thống.
tế, các hộ gia đình, cá nhân thuộc địa bàn hoạt động với sự uỷ quyền của giám đốc
chi nhánh.
- Cung cấp tới khách hàng những dịch vụ của ngân hàng : tư vấn dầu tư, dịch vụ
thẻ, dịch vụ bảo hiểm khi khách hàng có yêu cầu, gửi rút tiền, các nghiệp vụ thấu
chi theo hạn mức, hạch toán, chuyển tiền, thấu chi….
Ngoài chức năng nhiệm vụ cụ thể của mình, giữa các phòng ban đều có mối
quan hệ hợp tác,bổ sung cho nhau. Phòng kế toán và phòng tín dụng khách hàng cá
nhân, khách hàng doanh nghiệp…có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, những thông
tin về khách hàng đòi hỏi phải có sự liên kết chặt chẽ và thông báo cho nhau kịp
thời. Trong sơ đồ trên hai phòng ban là phòng tín dụng khách hàng cá nhân và
phòng tín dụng khách hàng doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới công tác thẩm
định dự án đầu tư của ngân hàng.
1.3. Tổng quan về hoạt động của VPBank chi nhánh Kim liên.
1.3.1. Hoạt động huy động vốn.
Là chi nhánh của VPBank Việt Nam, chi nhánh VPBank Kim Liên đã tạo được
uy tín và niềm tin trong đại bộ phận dân cư và khối DN ngoài quốc doanh. Hoạt
động huy động động vốn luôn được ngân hàng quan tâm và chú trọng, nguồn vốn
được coi là yếu tố đầu tiên của quá trình kinh doanh quyết định sự tồn tại của ngân
hàng. Đến cuối năm 2009, tổng nguồn vốn huy động là 2.327.512 triệu đồng, tăng
40% so với năm 2008. Trong đó, huy động vốn bằng VNĐ chiếm 87,08% (2008) và
chỉ giảm đôi chút xuống còn 85,21% (2009) trên tổng nguồn vốn huy động. Có thể
nhận thấy rằng năm 2009 nguồn vốn có giảm đôi chút so với các năm khác vì năm
2009 ngân hàng đã phải gánh chịu những ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng kinh tế,
bên cạnh đó là sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại và các ngân hàng
nhà nước.
Page 9 of 70
9
BẢNG 1: BẢNG TÌNH HÌNH HUY ĐỘNG VỐN CỦA VPBANK CHI NHÁNH
KIM LIÊN
Đơn vị : Triệu đồng
- Ngân hàng đã tạo được những uy tín tin cậy và gây dựng được lòng tin trong
các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và người dân.
Page 10 of 70
10
- Ngân hàng luôn điều chỉnh lãi suất phù hợp với thị trường, áp dụng các hình
thức huy động vốn hợp lý giúp khách hàng tạo được lợi nhuận từ nguồn vốn nhàn
rỗi.
- Ngân hàng luôn tìm cách quảng bá, tiếp thị các sản phẩm dịch vụ tạo nhiều
sự chọn lựa cho khách hàng. Đưa ra các chính sách khuyến mại, dịch vụ tốt nhất
đến cho các khách hàng ví dụ như: gửi tiền lãi cao, thẻ cào trúng lớn…
1.3.2. Hoạt động tín dụng.
Đây là hoạt động chủ yếu đem lại nguồn thu của ngân hàng. Trong đó hoạt động
cho vay trung và dài hạn đã trở nên rất quan trọng và luôn giữ vị trí chủ đạo trong
hoạt động cho vay của ngân hàng. Nguồn vốn đầu tư tín dụng của ngân hàng góp
phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đặc biệt
tín dụng ngân hàng góp phần giúp cho khu vực kinh tế quốc doanh đứng vững và
phát triển, đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc gia. Vì vậy, VPBank chi
nhánh Kim Liên đã và đang rất quan tâm tới các hoạt động tín dụng, nâng cao chất
lượng cho vay, đảm bảo an toàn vốn và hạn chế rủi ro ở mức thấp nhất
BẢNG 2: BẢNG TÌNH HÌNH SỬ DỤNG VỐN CỦA VPBANK CHI NHÁNH
KIM LIÊN
Đơn vị: Triệu đồng
STT Chỉ tiêu 2007 2008 2009
I. Doanh số cho vay 450.674 580.325 752.634
1. Cho vay ngắn hạn 290.590 400.652 583.841
2. Cho vay trung và dài hạn 160.084 179.673 168.793
II. Doanh số thu nợ 380.425 490.683 590.764
1. Thu nợ ngắn hạn 340.893 430.749 510.859
2. Thu nợ trung và dài hạn 39.532 59.934 79.905
III. Dư nợ cuối kỳ 390.886 480.357 550.621
a. Hoạt động thanh toán quốc tế.
Trong năm 2008 thị trường ngoại tệ diễn biến khá bất thường, lúc thì dư thừa
các NHTM từ chối không mua, lúc lại thiếu hụt nghiêm trọng không ai bán ra, vì
vậy trong nhiều giai đoạn VPBank chi nhánh Kim Liên buộc phải thắt chặt điều
kiện mở L/C ( tăng tỷ lệ ký quỹ, yêu cầu khách hàng tự lo nguồn ngoại tệ thanh
toán,…). Trước khó khăn đó, doanh số và số lượng của hoạt động thanh toán quốc
tế của VPBank chi nhánh Kim Liên năm 2008 đã không đạt được kế hoạch đề ra.
Mặc dù vậy, tổng thu phí dịch vụ TTQT trong năm 2008 cũng đạt hơn 321.428 triệu
chỉ giảm 3% so với năm 2007. Bước sang năm 2009, nền kinh tế Việt Nam đã có
những dấu hiệu hồi phục, vì vậy mà chi nhánh ngân hàng cũng đã có những dấu
hiệu phát triển tích cực. Kết quả hoạt động thanh toán quốc tế của chi nhánh ngân
hàng trong năm 2009 như sau:
Page 12 of 70
12
BẢNG 3: BẢNG KẾT QUẢ THANH TOÁN HOẠT ĐỘNG QUỐC TẾ
Chỉ tiêu Đơn vị Năm 2009
Trị giá L/C nhập mở trong kỳ 1000USD
405.508
Trị giá L/C xuất thông báo trong kỳ 1000USD
183.976
Doanh số nhờ thu (xuất, nhập) 1000USD
97.667
Thu phí dịch vụ 1000VND
485.768.188
( Nguồn: Báo cáo kết quả hoạt động thanh toán quốc tế của chi nhánh ngân
hàng năm 2009).
b. Hoạt động của Trung tâm chuyển tiền Western Union.
Năm 2009, nền kinh tế mới bắt đầu có dấu hiệu hồi phục nhưng ngân hàng vẫn
còn gặp rất nhiều hoạt động khó khăn. Tuy vậy, hoạt động của trung tâm WU đã đạt
được những thành quả đáng ghi nhận: doanh số chi trả của WU năm 2009 đạt hơn 4
Trong những năm qua công tác thẩm định tại chi nhánh ngân hàng đã xét duyệt
hàng trăm dự án. Có những dự án sau khi xét duyệt đã được chi nhánh ngân hàng
cho vay vốn và đang đi vào hoạt động kinh doanh có hiệu quả và đã tiến hành trả nợ
ngân hàng. Ta sẽ có những cái nhìn rõ nét về công tác thẩm định của ngân hàng
thông qua bảng thống kê sau:
BẢNG 4: KẾT QUẢ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN CỦA VPBANK CHI NHÁNH KIM
LIÊN.
Năm Số dự án thẩm
định
Số dự án bị từ
chối
Số dự án được
vay vốn
Tổng số vốn
cho vay (tỷ)
2007 76 24 52 240,6
2008 154 58 96 283,5
2009 243 100 143 367,4
( Nguồn: Ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp ngoài quốc doanh chi
nhánh Kim liên – Báo cáo thường niên năm 2008 và Hội nghị tổng kết hoạt động
kinh doanh năm 2009).
Kết quả thẩm định dự án tại VPBank chi nhánh Kim liên trong các năm 2007,
2008, 2009 cho thấy số dự án được vay vốn trong năm 2009 tăng hơn nhiều so với
năm 2007 và 2008. Số lượng dự án xin cấp vốn được phòng thẩm định của chi
nhánh VPBank Kim Liên thẩm định trong năm 2009 là 143 dự án tăng hơn năm
2008 là 96 dự án, trong đó có dự án bị từ chối không được xét duyệt vay vốn vì
những lý do sau:
- Không đủ tài liệu hồ sơ phục vụ cho công tác thẩm định như không có bảo lãnh
vay vốn hoặc hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp không đầy đủ.
Page 14 of 70
có những đặc trưng riêng nhất định nên CBTĐ phải lựa chọn, đưa ra đươc các
phương pháp thẩm định thống nhất và phù hợp. Nếu thực hiện được đầy đủ các điều
đó thì sẽ đảm bảo cho chi nhánh ngân hàng hoạt động có hiệu quả và thành công.
- Tổ chức điều hành công tác thẩm định dự án: hiện nay chi nhánh ngân hàng đã rất
quan tâm và chú trọng tới công tác thẩm định DAĐT. Vì vậy, mà chi nhánh đã lập
Page 15 of 70
15
thêm một số phòng ban chuyên trách, đảm nhiệm khâu thẩm định dự án. Quy trình
thẩm định dự án được xây dựng dựa trên sự phối hợp thống nhất để đưa ra quyết
định, đó là sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban và các bộ phận chức năng
trong quá trình thẩm định, sự thống nhất này diễn ra khá hiệu quả, đã phát huy được
tính độc lập của mỗi bộ phận đồng thời tạo ra mối quan hệ thống nhất, không chồng
chéo lẫn nhau. Công tác thẩm định bao gồm cả 3 giai đoạn: Trước, trong và sau khi
cho vay nên việc phân cấp điều hành là rất cần thiết để các bước thực hiện một cách
khoa học và hợp lý. Đồng thời việc phân định quyền hạn và trách nhiệm cho từng
bộ phận sẽ giúp cho việc thẩm định được chính xác, khách quan và dễ dàng hơn.
Nhân tố chủ quan:
- Chủ trương chính sách, kế hoạch phát triển của Nhà nước: Các DAĐT phát triển
là các dự án thường sử dụng nguồn lực của đất nước và để đạt được những mục
tiêu xác định của chủ đầu tư cũng như xã hội. Nhà nước rất chú trọng và quan tâm
tới các lĩnh vực này.vì nó ảnh hưởng tới sự phát triển chung của nền kinh tế xã
hội. Một DAĐT, nhất là các DAĐT có quy mô lớn đều cần có sự phê duyệt của cơ
quan Nhà nước có thẩm quyền. Vì vậy khi chi nhánh VPBank Kim liên thẩm định
dự án không được đi ngược lại với chiến lược chung của quốc gia.
- Tính xác thực của thông tin doanh nghiệp: Do khách hàng chủ yếu của chi nhánh
VPBank Kim liên là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh nên các CBTĐ có trình
độ tốt đến đâu cũng khó có thể đi sâu và nắm vững được tình hình của nội bộ
doanh nghiệp. Như vậy chất lượng thẩm định khách hàng bị hạn chế. Do đó, sự
hợp tác và năng lực thực sự của doanh nghiệp là một sự đảm bảo tốt cho chi
nhánh VPBank Kim liên thẩm định DAĐT.
Kết quả nghiên cứu các bước: Nghiên cứu cơ hội, nghiên cứu tiền khả thi.
Các luận chứng kinh tế kỹ thuật được phê duyệt.
Các hợp đồng xuất nhập khẩu, hợp đồng đầu vào và đầu ra.
Giấy tờ quyết định cấp đất, thuê đất, sử dụng đất, giấy phép xây dựng cơ bản.
CBTĐ của chi nhánh được phân công dự án kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ
hợp lệ thì được trả lại, yêu cầu khách hàng bổ sung.
Bước 2: Tiếp nhận hồ sơ vay vốn, kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ.
CBTĐ của chi nhánh tiếp nhận hồ sơ từ khách hàng, hồ sơ thẩm định báo cáo
tiền khả thi và báo cáo khả thi được coi là hợp lý khi được chủ đầu tư thụ lý theo
yêu cầu các thông tư đã được quy định, hướng dẫn về nội dung, tổng mức đầu tư,
hồ sơ dự án đầu tư, báo cáo đầu tư và các thông tư về sửa đổi bổ sung.
Bước 3: Thực hiện công việc thẩm định dự án.
Sau khi thu thập các tài liệu, xem xét, kiểm tra, phân loại, đánh giá các thông tin,
từ đó xử lý và phân tích thông tin một cách chính xác, nhanh chóng kịp thời nhằm
Page 17 of 70
17
phục vụ tốt cho công tác thẩm định dự án. CBTĐ của chi nhánh sẽ tiến hành thẩm
định DAĐT một cách toàn diện:
o Thẩm định khách hàng vay vốn: dựa trên thông tin khách hàng cung cấp,
CBTĐ sẽ thẩm định khách hàng vay vốn.
- Xem xét tư cách pháp nhân và năng lực của khách hàng trên các khía cạnh: quyết
định thành lập hoặc giấy phép hoạt động của doanh nghiệp, người đại diện, địa chỉ
liên hệ, năng lực kinh doanh,…
- Phân tích đánh giá tình hình hoạt động và khả năng tài chính , xem xét quan hệ
tín dụng của DN với các tổ chức tài chính khác trong quá khứ và hiện tại, xem
khách hàng có phải thuộc loại nợ khó đòi hay những hình thức tương tự.
o Thẩm định dự án đầu tư: Thẩm định hồ sơ pháp lý của dự án , sự cần thiết phải
đầu tư của dự án, thị trường mục tiêu, các giải pháp tiêu thụ sản phẩm, nhu cầu thị
trường, phương diện kỹ thuật, địa điểm đầu tư, điều kiện xã hội, hiện trạng và
phương án giải phóng mặt bằng và một số điều kiện khác.
năng thanh toán của dự án.
Đối với những dự án nhỏ, vay từ 2 tỷ đồng trở xuống và có tài sản thế chấp, bảo
lãnh thì chỉ cần lập ban tín dụng, ban này sẽ có trách nhiệm kiểm tra, xem xét và
đưa ra quyết định có cho vay vốn hay không.
Đối với những dự án lớn phức tạp, vay trên 2 tỷ đồng thì cần lập hội đồng thẩm
định xem xét, thẩm định dự án.
Thông qua các bước của quy trình thẩm định dự án tại chi nhánh VPBank Kim
liên ta có thể thấy được công tác thẩm định tại chi nhánh ngân hàng được thực hiện
một cách nghiêm túc, chặt chẽ. Điều này cũng giải thích sự khác biệt giữa chi
nhánh VPBank Kim liên với các ngân hàng khác. VPBank Kim liên thường sử dụng
vốn tự có và nguồn vốn huy động từ khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh nên khi
cho vay, ngân hàng phải rất thận trọng đối với các khoản vay, xem xét một cách kỹ
lưỡng để đảm bảo nguồn vốn cho ngân hàng đồng thời tránh thất thu.
2.2. Quy trình thẩm định dự án đầu tư.
Việc thẩm định tài chính dự án đầu tư là một khâu rất quan trọng trong việc
thẩm định dự án đầu tư. Vì vậy, công tác thẩm định dự án đầu tư tại chi nhánh
VPBank Kim liên các CBTĐ rất coi trọng khâu thẩm định tài chính dự án đầu tư.
Hầu hết các dự án được thẩm định tại chi nhánh ngân hàng đều không bao giờ bỏ
qua việc thẩm định tài chính của dự án. Tại chi nhánh VPBank Kim liên, các quy
trình thẩm định tài chính DAĐT được thực hiện theo một quy trình nghiêm ngặt,
đảm bảo sự chính xác, khoa học.
a. Xác định loại dự án, đặc điểm của dự án.
Tùy theo từng loại hình đầu tư của từng dự án mà sẽ có các dự án khác nhau,
đặc điểm khác nhau. Nhằm đảm bảo kết quả thẩm định phản ánh trung thực, chính
xác và khả năng trả nợ của chủ đầu tư.
Page 19 of 70
19
- Đối với những dự án xây mới: việc xác định quy mô của dự án, tài chính của dự
án được dễ dàng vì các khoản mục của dự án được tách biệt rõ ràng.
- Đối với những dự án đầu tư mở rộng quy mô sản xuất: hiệu quả của dự án được
quả tài chính dự án bao gồm:
Page 20 of 70
20
o Bảng dòng tiền dự án: từ đây có thể xác định khả năng trả nợ của dự án,
phân tích và dự báo chi phí huy động vốn cho dự án, thẩm tra các chỉ tiêu NPV,
IRR…Riêng đối với các dự án lớn và phức tạp thì cần có thêm các phân tích rủi
ro thực hiện
o Bảng kế hoạch trả nợ vốn vay của dự án.
d. Tiến hành phân tích độ nhạy.
o Xác định những yếu tố trong bảng dòng tiền có thể thay đổi để tính
toán độ nhạy.
o Kiểm tra những dữ liệu liên quan tới các biến.
o Xác định các chỉ tiêu hiệu quả của tài chính, khả năng trả nợ của dự án
như: NPV, IRR, T….
3. Phương pháp thẩm định dự án đầu tư vay vốn.
3.1. Các phương pháp thẩm định chung:
Trong quá trình thẩm định các DAĐT tại ngân hàng, CBTĐ tại chi nhánh
VPBank Kim liên đã sử dụng một số phương pháp thẩm định sau đây:
Phương pháp thẩm định theo trình tự:
Đây là phương pháp được áp dụng chủ yếu ở Việt Nam. Vì vậy mà phương pháp
này được áp dụng tại chi nhánh ngân hàng VPBank Kim liên.
Trước tiên, các CBTĐ tại chi nhánh xem xét tổng quát dự án để đưa ra những nhận
định chung, khái quát về dự án, hiểu rõ được quy mô, tầm quan trọng của dự án
trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Dự án có thể bị bác bỏ ngay
nếu không thỏa mãn các yêu cầu pháp lý và các thủ tục quy định cần thiết. Nhưng
đây mới là bước thẩm định tổng quát nên các cán bộ chưa xác định và đưa ra kết
luận gì về dự án, những sai sót mà chủ đầu tư chưa tính đến hoặc cố tình làm sai để
vay vốn ngân hàng. Tiếp theo là thẩm định chi tiết nội dung của dự án. Lúc này hồ
sơ dự án được giao cho các chuyên gia về các lĩnh vực khác nhau để thẩm định,
xem xét chi tiết nội dung trên các khía cạnh như: pháp lý, môi trường, kinh tế, kỹ
chính của dự án. Cơ sở của phương pháp này là dự kiến một số tình huống bất trắc
xảy ra trong tương lai đối với dự án: giá của các chi phí đầu vào tăng, giá sản phẩm
tiêu thụ giảm, vượt chi phí đầu tư, giảm công suất thiết kế…
Các CBTĐ sẽ đánh giá sự thay đổi của các chỉ tiêu đó khi các yếu tố liên quan tới
chỉ tiêu đó thay đổi ( các yếu tố thay đổi từ 5% đến 10%). Khảo sát tác động của
những yếu tố đó tới hiệu quả đầu tư, dự án nào vẫn có hiệu quả khi bất trắc xảy ra
thì dự án đó vững chắc về hiệu quả tài chính và có thể chấp nhận được.
Trong phương pháp này, các CBTĐ còn hay mắc phải các hạn chế như việc xác
định các yếu tố bị tác động không có căn cứ thực tế mức độ biến động của các chỉ
Page 22 of 70
22
tiêu không phù hợp. Một số trường hợp không tính đúng mức độ biến động của các
chỉ tiêu dẫn tới những kết luận chưa chính xác về dự án.
Phương pháp dự báo.
Các cán bộ thẩm định dựa vào kinh nghiệm bản thân, sử dụng phương pháp định
mức hay khảo sát thực địa và các nguồn thông tin khác để có thể dự báo sự thay đổi
các yếu tố liên quan tới dự án như giá cả, chi phí nguyên vật liệu đầu vào, đầu ra
của thị trường…Cơ sở của phương pháp này là dùng số liệu dự báo, điều tra thống
kê để kiểm tra cung cầu sản phẩm của dự án trên thị trường, kiểm tra giá cả và chất
lượng của công nghệ, thiết bị, nguyên liệu, xu hướng của sự phát triển trong tương
lai.
Tại chi nhánh VPBank Kim liên, phương pháp này cũng được sử dụng, kết hợp
với các phương pháp phân tích độ nhạy, phương pháp so sánh đối chiếu chỉ
tiêu nhằm tăng kết quả chính xác cho dự án. Tuy nhiên, các CBTĐ tại chi nhánh
cũng đã mắc phải một số sai lầm khi sử dụng phương pháp này như: chưa có tính
khoa học và thiếu thực tiễn khi thẩm định cung cầu của thị trường, chưa đánh giá
được tình hình sản phẩm của dự án trong tương lai. Các số liệu thu thập phục vụ
cho công tác thẩm định của dự án vẫn còn thiếu và sơ sài, đánh giá mang nặng tính
chủ quan và định tính. Các công cụ tính toán, kinh tế lượng và các nghiên cứu của
các chuyên gia chưa được vận dụng một cách hiệu quả.
Phương pháp phân tích độ nhạy.
Phương pháp này cũng được sử dụng khá nhiều tại chi nhánh VPBank Kim liên,
để kiểm tra tính vững chắc của dự án. Phương pháp này đã loại được các yếu tố chủ
quan, đưa ra được các kết quả mang tính chất định lượng hết sức cụ thể và chính
xác. Cơ sở của phương pháp này là dự kiến một số tình huống bất trắc xảy ra trong
tương lai đối với dự án: giá của các chi phí đầu vào tăng, giá sản phẩm tiêu thụ
giảm, vượt chi phí đầu tư, giảm công suất thiết kế…
Các cán bộ thẩm định sẽ đánh giá sự thay đổi của các chỉ tiêu đó khi các yếu tố
liên quan tới chỉ tiêu đó thay đổi ( các yếu tố thay đổi từ 5% đến 10%). Khảo sát tác
động của những yếu tố đó tới hiệu quả đầu tư, dự án nào vẫn có hiệu quả khi bất
trắc xảy ra thì dự án đó vững chắc về hiệu quả tài chính và có thể chấp nhận
được.Tùy vào từng mức độ rủi ro của dự án mà có thể cho độ sai lệch, mức độ bù
rủi ro là bao nhiêu.
Phương pháp này được áp dụng thường xuyên tại chi nhánh ngân hàng nhưng
các cán bộ vẫn còn mắc phải những thiếu sót nhất định như: chỉ phân tích một
chiều nghĩa là chỉ phân tích cho một yếu tố thay đổi mà chưa tính đến nhiều yếu tố
thay đổi. Kết quả của dự án trong tương lại sẽ phụ thuộc rất nhiều vào nhiều yếu
tố. Một số trường hợp, các CBTĐ tại chi nhánh VPBank Kim liên không tính đúng
Page 24 of 70
24
mức độ biến động của chỉ tiêu dẫn tới những kết luận chưa chính xác về dự án. Đây
là một trong những sai sót mà các cán bộ thẩm định tại chi nhánh cần khắc phục.
4. Nội dung thẩm định dự án đầu tư cho vay vốn tại chi nhánh VPBank Kim
Liên.
4.1. Thẩm định hồ sơ vay vốn.
Hồ sơ vay vốn cần đảm bảo tính đầy đủ và hợp lệ, theo quy định của ngân hàng
các loại hồ sơ cần thiết phải bao gồm:
o Hồ sơ chứng minh tư cách pháp lý của khách hàng:
- Đối với doanh nghiệp trong nước: Quyết định thành lập hoặc giấy phép thành lập
hoặc giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh còn trong hiệu lực do sở Kế hoạch và