S áng ki ế n kinh nghi ệ m
ĐẶT VẤN ĐỀ
Dưới ngọn cờ lảnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, đất nước ta đã đạt
được nhiều thành tựu to lớn về mọi mặt như kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục,
quốc phòng cũng như về đối nội đối ngoại Bên cạnh những thành tựu đó trong
lĩnh vực TDTT cũng gặt hái được rất nhiều thành công vang dội khi lá cờ đỏ sao
vàng tung bay trên đỉnh vinh quang ở các đấu trường khu vực cũng như đấu trường
quóc tế.
Thể dục thể thao là một bộ phận không thể thiếu của cuộc sống, là một bộ
phận quan trọng trong nền giáo dục xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thể dục thể thao
là một bộ phận cấu thành nền giáo dục xã hội chủ nghĩa nhằm đào tạo có mục đích
và hợp lý đến quá trình phát triển thể chất con người, góp phần đào tạo thế hệ trẻ
phát triển một cách toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỷ. Ngoài ra Thể dục thể thao
còn là một phương tiện rất hữu hiệu nhằm thắt chặt thêm tình đoàn kết hữu nghị
giữa các dân tộc trên thế giới với mục đích vì hòa bình, hợp tác hữu nghị và cùng
phát triển.
Thấy được sự cần thiết của Thể dục thể thao, Đảng và Bác Hồ hết sức quan
tâm tới việc phát triển phong trào tập luyện Thể dục thể thao cho toàn dân. Trong
chỉ thị 36/CT – TW của Ban bí thư Trung Ương Đảng xác định: “Phát triển Thể
dục thể thao là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển xã hội của Đảng
và Nhà nước nhằm bồi dưởng và phát huy dân chủ con người” Trong lời kêu gọi
toàn dân tập thể dục, Bác Hồ viết: “ Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây
đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công. Mỗi người dân yếu ớt
tức là làm cho cả nước yếu yếu ớt một phần, mỗi người dân mạnh khỏe tức làm
cho cả nước khỏe mạnh ”
Trong các môn thể thao đó thì Điền kinh là môn có lịch sử lâu đời nhất, nó
rất được ưa chuộng và phổ biến trên toàn thế giới. Điền kinh là môn thể thao chính
thức của các kỳ Đại hội Olympic, nó có các nội dung rất đa dạng và phong phú, và
còn được mệnh danh là môn thể thao “Nữ hoàng”. Qua đó chúng ta cũng thấy
được sức hấp dẫn và lôi cuốn của môn Điền kinh.
S áng ki ế n kinh nghi ệ m
S áng ki ế n kinh nghi ệ m
GIAI ĐOẠN CHẠY ĐÀ VÀ GIẬM NHẢY CHO HỌC SINH LỚP 8
TRƯỜNG THCS QUÁCH XUÂN KỲ”
II. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là lựa chọn và đề xuất một số bài tập có hiệu
quả nhằm khắc phục những sai lầm thường mắc trong quá trình học kĩ thuật nhảy
xà kiểu ngồi ở giai đoạn chạy đà và giậm nhảy và nâng cao thành tích trong môn
nhảy xa cho học sinh lớp 8 trường THCS Quách Xuân Kỳ nói riêng, góp phần
hoàn thiện tài liệu giảng dạy, tham khảo của môn giáo dục thể chất trong trường
THCS nói chung.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để giải quyết mục đích của đề tài tôi tập trung giải quyết hai nhiệm vụ:
* Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu và xác định nguyên nhân dẫn đến những sai lầm thường
mắc trong quá trình học kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi ở giai đoạn chạy đà và giậm
nhảy của học sinh lớp 8 trường THCS Quách Xuân Kỳ.
* Nhiệm vụ 2: Đề xuất một số bài tập nhằm khắc phục những sai lầm thường mắc
trong quá trình học kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi ở giai đoạn chạy đà và giậm nhảy
cho học sinh lớp 8 trường THCS Quách Xuân Kỳ.
III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để giải quyết nhiệm vụ nêu trên tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu:
1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu:
Để giúp cho việc giải quyết các nhiệm vụ của đề tài được chính xác và thuận
lợi, có những cơ sở khoa học, lí luận rõ ràng tôi đã tiến hành đọc các tài liệu có liên
quan cùng với việc phân tích và tổng hợp các tài liệu đó.
2. Phương pháp quan sát sư phạm:
Tôi đã tiến hành quan sát sư phạm nhiều buổi học chính khóa của các em học sinh
lớp 8 THCS Quách Xuân Kỳ, tìm ra những sai lầm thường mắc và các nguyên
nhân dẫn tới sai lầm, đồng thời đánh giá về khả năng phối hợp vận động của học
sinh. Từ đó lựa chọn và đề xuất một số bài tập khắc phục những sai lầm đó, góp
- Hoàn thiện đề tài.
2. Đối tượng nghiên cứu:
S áng ki ế n kinh nghi ệ m
Tôi tiến hành nghiên cứu trên 80 học sinh lớp 8 trường THCS Quách Xuân Kỳ.
3. Địa điểm nghiên cứu:
Trường THCS Quách Xuân Kỳ.
4. Trang thiết bị nghiên cứu:
- Hố nhảy xa, trang cát, xẻng thước dây, đồng hồ bấm giờ
V. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Giải quyết nghiệm vụ 1: Tìm hiểu và xác định nguyên nhân dẫn đến những
sai lầm thường mắc trong quá trình học kĩ thuật nhảy xà kiểu ngồi ở giai đoạn
chạy đà và giậm nhảy của học sinh lớp 8 trường THCS Quách Xuân Kỳ.
1.1. Cơ sở lý luận của giảng dạy kỷ thuật động tác.
Giảng dạy kỷ thuật động tác là một quá trình giảng dạy cho học sinh hình
thành về kỷ năng kỷ xảo vận động, khi tiến hành giảng dạy phải tuân thủ theo
những nguyên tắc trong việc giáo dục và giáo dưỡng thể chất, bất kỳ hoạt động nào
của việc giảng dạy kỷ thuật đơn giản hay phức tạp phải tuân theo nguyên tắc hình
thành kỷ năng kỷ xảo vận động về động tác đó.
Quá trình dạy học phụ thuộc vào đặc điểm cấu trúc của động tác, đặc điểm
của người tập và đặc điểm của tố chất thể lực biểu hiện trong lúc thực hiện động
tác.
Quá trình giảng dạy kỷ thuật động tác được chia làm 3 giai đoạn:
* Giai đoạn dạy học ban đầu:
Mục đích của giai đoạn này là giúp cho người học nắm được nguyên lý kỷ thuật
động tác, hình thành cơ bản kỷ năng thực hiện động tác. Trong giai đoạn này giáo
viên cần giải quyết các nhiệm vụ:
- Tạo được khái niệm chung về động tác.
- Học từng phần kỷ thuật động tác.
- Hình thành được nhịp điệu chung về động tác.
- Ngăn ngừa và sữa chửa những sai lầm thường mắc.
do vậy khi tập luyện và thi đấu
người tập phải tận dụng hết khả năng của mình một cách có hiệu quả để tạo ra
khoảng cách bay xa nhất.
S áng ki ế n kinh nghi ệ m
Nhảy xa bao gồm nhiều động tác liên kết với nhau để tạo thành một kỷ thuật
hoàn chỉnh. Để tiện phân tích và giảng dạy người ta chia kỷ thụât nhảy xa thành 4
giai đoạn: Chạy đà – Giậm nhảy – Trên không – Tiếp đất.
Mỗi giai đoạn đóng vai trò nhất định trong việc đạt thành tích của học sinh
trong đó có giai đoạn chạy đà – giậm nhảy là những giai đoạn quan trọng nhất, nó
có ảnh hưởng rất lớn đến thành tích nhảy xa. Vì vậy để tạo điều kiện thuận lợi cho
việc đi sâu vào tìm hiểu các vấn đề có liên quan đến kỷ thuật và sự phối hợp kỷ
thuật động tác trong giai đoạn chạy đà, giậm nhảy thì trước hết ta cần phải nắm
vững giai đoạn này.
* Giai đoạn chạy đà:
Giai đoạn chạy đà được tính từ khi bắt đầu chạy đà đến khi đặt chân vào ván
giậm nhảy. Mục đích của giai đoạn này là tạo ra tốc độ nằm ngang cần thiết và
chuẩn bị tốt cho giai đoạn giậm nhảy. ở phần chạy đà có đặc điểm là một đường
thẳng nằm vuông góc với ván giậm nhảy. Trong giai đoạn này bất kỳ lúc nào cũng
phải giữ tư thế ổn định và trở thành thói quen. Tốc độ chạy đà phải tăng dần tới
mức thích hợp và đạt cao nhất ở bước cuối cùng trước khi giậm nhảy. Giai đoạn
cuối cùng của chạy đà là phải giậm nhảy nên nhịp điệu và tần số những bước cuối
cùng phải thích hợp và chính xác.
Số lượng bước chạy đà phụ thuộc vào trình độ hoàn thiện kỷ năng kỷ xảo về
môn nhảy của người học, thông thường đối với nam từ 15-21 bước, đối với nữ 11-
17 bước, đối với người mới tập khoảng cách này có thể ngắn hơn. Có nhiều cách
chạy đà, thông thường đứng tại chổ và tăng dần tốc độ, độ ngả của thân giảm dần,
tăng biên độ của các động tác tay và chân, kết thúc chạy đà ở những bước cuối
cùng, thân trên gần như thẳng.
* Giai đoạn giậm nhảy:
Giai đoạn này được tính từ khi đặt chân giậm vào ván giậm nhảy cho đến
hỏi người tập phải có sự tập trung cao nên thường mắc những sai lầm khác nhau,
để xác định những sai lầm chủ yếu mà học sinh thường mắc phải, tôi đã sử dụng
phương pháp quan sát sư phạm và phương pháp phỏng vấn thông qua phiếu hỏi.
Dưới đây là kết quả thu được khi sử dụng phương pháp quan sát sư phạm và phỏng
vấn.
Trong quá trình lên lớp với số lượng 80 học sinh lớp 8 trường THCS Quách
Xuân Kỳ, tôi đã tiến hành quan sát kỷ thuật nhảy xa kiểu ngồi, đây là một nội dung
mới đối với các em, nên không tránh khỏi sai lầm trong khi học và thực hiện kỷ
thuật.
S áng ki ế n kinh nghi ệ m
Nguyên nhân dẫn tới những sai lầm mắc phải thường là do thêm các động
tác thừa không cần thiết kỷ thuật lệch lạc, phối hợp động tác không nhịp nhàng, nổ
lực cơ bắp không hết mức, sự tập trung khi thực hiện kỷ thuật động tác chưa
cao đây là nhưng nguyên nhân cơ bản dẩn đến việc thực hiện động tác không
đúng là giảm thành tích nhảy xa kiểu ngồi của các em. Xuất phát từ các nguyên
nhân trên đã dẫn tới những sai lầm mà các học sinh mắc phải như sau:
+ Tốc độ chạy đà giảm dần.
+ Độ dài bước chạy không ổn định.
+ Chạy đà bằng cả bàn chân.
+ Chạy ngã trọng tâm ra sau.
+ Giậm nhảy không đúng ván.
+ Giậm nhảy bị với.
+ Giậm nhảy không duỗi hết chân.
1.4. Xác định những sai lầm thường mắc bằng phương pháp quan sát sư pham:
Sau khi phân tích, xác định nguyên nhân và những sai lầm mà học sinh mắc
phải. Tôi tiến hành quan sát sư phạm trên 80 học sinh lớp 8 trường THCS Quách
Xuân Kỳ về những sai lầm thường mắc khi thực hiện giai đoạn chạy đà và giậm
nhảy của kỷ thuật nhảy xa kiểu ngồi tôi đã thu được kết quả quan sát sư phạm như
sau:
Bảng 1: kết quả của phương pháp quan sát sư phạm (n = 80)
%
1 Tốc độ chạy đà giảm dần 3 100 0 0
2 Độ dài bước chạy không ổn
định.
1 33.3 2 66.6
3 Chạy đà bằng cả bàn chân 1 33.3 2 66.6
4 Chạy ngã trọng tâm ra sau. 1 33.3 2 66.6
5 Giậm nhảy không đúng ván. 2 66.6 1 33.3
6 Giậm nhảy bị với. 1 33.3 2 66.6
7 Giậm nhảy không duỗi hết chân 3 100 0 0
Như vậy bằng phương pháp phỏng vấn được trình bày ở bảng 2 tôi thu được
kết quả là các sai lầm 1-5-7 vẫn được nhiều người đồng ý hơn cả, chiến tỷ lệ trên
60%.
1.6. So sánh kết quả của phương pháp quan sát sư phạm và phương pháp
phỏng vấn:
Bảng 3: So sánh kết quả của phương pháp quan sát sư phạm và phương pháp
phỏng vấn:
T
T
Tên sai lầm
Phương pháp nghiên cứu
1 2 3 4 5 6 7
1 Quan sát sư phạm (%) 80 45 25 27.5 70 52.5 85
2 Phương pháp phỏng vấn (%) 100 33.3 33.3 33.3 66.6 33.3 100
Qua kết quả so sánh ở bảng 3, tôi đi đến kết luận những sai lầm thường mắc
khi học kỷ thuật nhảy xa kiểu ngồi ở giai đoạn chạy đà và giậm nhảy là các sai lầm
S áng ki ế n kinh nghi ệ m
1-5-7. đây là những sai lầm phổ biến nhất, thường mắc nhất khi thực hiện kỷ thuật
đối với các em học sinh lớp 8 trường THCS Quách Xuân Kỳ. Các sai lầm còn lại là
không phổ biến và không đáng kể.
nhân gây nên những sai lầm đó. Tôi tiến hành lựa chọn và đề xuất một số bài tập
nhằm sữa chữa sai lầm trong khi thực hiện giai đoạn chạy đà và gậm nhảy của kỷ
thuật nhảy xa kiểu ngồi góp phần nâng cao thành tích nhảy xa cho các em học sinh
lớp 8 trường THCS Quách Xuân Kỳ. Sau khi tham khảo một số tài liệu chuyên
môn về giảng dạy kỷ thuật nhảy xa tôi đã lựa chọn được các bài tập như sau:
- Chạy đà tăng tốc 20-25m nhiều lần.
- Chạy đà đều sau tăng tốc độ ở những bước cuối.
- Chạy toàn đà băng qua hố cát.
- Thực hiện 1-3 bước đà giậm nhảy vào hố cát.
- Chạy đà theo đường dốc, thực hiện giậm nhảy vào ván.
- Chạy đà 7-9 bước giậm nhảy với tốc độ nhanh.
- 1 bước giậm nhảy liên tiếp với cự ly 20m.
- Chạy 5-7 bước đà giậm nhảy chạm đầu vào vật chuẩn treo trên cao.
- Chạy 7-9 bước đà giậm nhảy thực hiện động tác bước bộ trên không qua
mức xà thấp.
Để việc đề xuất các bài tập được khách quan, khoa học và chính xác, bằng
phương pháp phỏng vấn, tôi đã gửi phiếu hỏi tới 10 thầy cô giáo dạy thể dục ở
trường Quách Xuân Kỳ và các trường lân cận. Kết quả được trình bày ở bảng 4.
Bảng 4: kết quả phỏng vấn các bài tập sữa chữa sai lầm thường mắc khi
học kỷ thuật nhảy xa kiểu ngồi, ở giai đoạn chạy đà và giậm nhảy. (n = 10)
T
T
Tên
sai
Tên bài tập sữa chữa sai lầm Kết quả n = 10
Đồng
ý
Tỷ lệ
%
Không
đầu vào vật chuẩn treo trên cao.
8 80 2 20
+ Chạy 7-9 bước đà giậm nhảy thực
hiện động tác bước bộ trên không
qua mức xà thấp.
10 100 0 0
Qua kết quả phỏng vấn ở bảng 4, tôi đã lựa chọn những bài tập có số phiếu
đồng ý trên 80%. Từ đó tôi đi đến kết luận đề xuất các bài tập khắc phục sửa chữa
sai lầm thường mắc khi học kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi ở giai đoạn chạy đà và giậm
nhảy cho học sinh lớp 8 trương THCS Quách Xuân Kỳ, các bài tập như sau:
* Khắc phục sai lầm 1: Tốc độ chạy đà giảm dần.
Bài tập: + Chạy đà tăng tốc 20-25m nhiều lần.
+ Chạy toàn đà băng qua hố cát.
* Khắc phục sai lầm 2: Giậm nhảy không đúng ván.
Bài tập: + Thực hiện 1-3 bước đà giậm nhảy vào hố cát.
+ Chạy đà theo đường dốc, thực hiện giậm nhảy vào ván.
* Khắc phục sai lầm 3: Giậm nhảy không duỗi hết chân.
Bài tập: +Chạy 5-7 bước đà giậm nhảy chạm đầu vào vật chuẩn treo trên cao.
+ Chạy 7-9 bước đà giậm nhảy thực hiện động tác bước bộ trên không qua
mức xà thấp.
VI. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Qua quá trình nghiên cứu đề tài tôi đã rút ra những kết luận như sau:
- Xác định được đặc điểm về giảng giạy kĩ thuật động tác.
S áng ki ế n kinh nghi ệ m
- Nêu ra được đặc điểm về kĩ thuật nhảy xa.
- Ở học sinh khi học kĩ thuật chạy đà và giậm nhảy trong nhảy xa kiểu ngồi thường
mắc một số sai lầm chủ yếu sau:
1. Tốc độ chạy đà giảm dần.
2. Giậm nhảy không đúng ván.
PHIẾU PHỎNG VẤN
Kính gửi Thầy (Cô):
Đơn vị công tác:
Chức vụ chuyên môn:
Để góp phần nâng cao chất lượng môn học TDTT và đạt được hiệu quả cao
trong khi học kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi ở giai đoạn chạy đà và giậm nhảy cho
học sinh lớp 8 trường THCS Quách Xuân Kỳ.
Mong quý Thầy (Cô) vui lòng cho biết ý kiếncuar mình về các bài tập để sữa
chữa những sai lầm thường mắc khi học kĩ thuật. Xin đánh dấu (x) vào các ô mà
quý Thầy (Cô) đồng ý về những bài tập đó.
T
Tên sai lầm
Tên bài tập sữa chữa sai lầm
Kết quả thu được
Đồng
ý
Không
Đồng ý
1 Tốc độ chạy
đà giảm dần.
Chạy đà tăng tốc 20-25m nhiều lần
Chạy đà đều sau tăng tốc độ ở những bước
S áng ki ế n kinh nghi ệ m
cuối.
Chạy toàn đà băng qua hố cát.
2 Giậm nhảy
không đúng
ván
Thực hiện 1-3 bước đà giậm nhảy vào hố
cát.