phòng giáo dục đào tạo quận cầu giấy
trờng mầm non mai dịch
*****
NHữNG BIệN PHáP GÂY HứNG THú CHO TRẻ
NHằM NÂNG CAO TIếT HọC làM QUEN VớI
MÔI TRƯờNG XUNG QUANH của lứa tuổi 5-6
tuổi
Ngời viết: Nguyễn Thị Nga
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị : Trờng Mầm non Mai Dịch
1
Hà Nội, tháng 1/ 2011
I. đặT VấN Đề
I lý do chọn đề tài
Bác Hồ kính yêu đã nói :
Trẻ em nh búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan.
Giáo dục Mâm Non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốc dân,
chiếm vị trí quan trọng. trong giáo dục Mầm non có nhiệm vụ dây xựng những cơ
sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách con ngời. Trẻ em là
hạnh phúc của mọi gia đình, là tơng lai của cả dân tộc, viêc bảo vệ chăm sóc giáo
dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm của mơi ngời và của toàn xă hội và của cả
nhân loại
Đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọi việc
đều bắt đầu:bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn và vận động bằng đội
chân, đôi tay của mình tất cả những cử chỉ đó đều làm lên nhng thói quen,kể
cả thói xấu.Chính vì vậy chúng ta đã bớc sang thế kỷ 21 thế kỷ nền văn minh trí
tuệ, của nền khoa học hiện đại.do vậy con ngời cần phải nãng động sáng tạo để
phù hợp với sự phát triển của thời đại. Muốn đợc nh vậy ngay từ tuổi ấu thơ trẻ
MâmNon , Đặc biệt là trẻ 5- 6 tuổi đang ở nhũng bớc phát triển mạnh về nhận
thức , t duy ,về ngôn ngữ ,về tình cảm những thế giới khách quan xung quanh
1. Thực trạng:
I tình hình thực tế
1/ Tình trạng trớc khi thực hiện đề tài
3
a) thuận lợi :
Đợc sự quan tâm của Sở, Phòng GD - ĐT , nên giáo viên thờng
xuyên đợc bồi dỡng chuyên môn, năng cao tay nghề.
Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ ,ham học hỏi nâng cao chuyên môn .
Tìm tòi và tự làm một số đồ dùng ,đồ chơi để phục vụ tiết dạy vào hoạt
động vui chơi của trẻ .
Lớp học rộng rãi, khang trang. Cơ sở vật chất luôn đợc trang bị đầy
đủ để phục vụ cho tiết học.
Trẻ ở gần trờng nên rất chăm đi lớp .
b ) Khó khăn :
Việc áp dụng CNTT vào tiết học LQMTXQ còn hạn chế.
Góc tự nhiên còn nghèo , số cây ít , đồ chơi ,đồ dùng còn ít
Số trẻ ở lớp cha qua nhóm lớp nhà trẻ , trẻ đến lớp 4 -5 tuổi chiếm 80
% , khả năng trẻ tiếp thu chậm .
Vốn hiểu biết về môi trờng xã hội còn hạn chế .
Đồ dùng phục vụ tiết dạy còn nghèo nàn , đồ chơi của trẻ cũng rất ít ,
thiếu những hình ảnh đẹp , sinh động để trẻ quan sát .
2- Số liệu điều tra trớc khi thực hiện
Trớc khi thực hiện đề tài tôi đã có những tiết cho trẻ làm quen với môi
trờng xung quanh , tôi thấy vốn biểu tợng về thế giới xung quanh của trẻ
còn ít , đặc biệt trẻ rất rễ nhầm lẫn , khi gọi tên các con vật , ví dụ nh : Tất
cả các con vật biết bay , trẻ đều gọi là chim mà không gọi đợc đó là chim
én hay chim bồ câu Mặt khác khẳ năng quan sát , phân loại của trẻ gặp
rất nhiều khó khăn ,số liệu cụ thể qua từng tiết dạy đợc tổng hợp trong bảng
sau :
4
, đặc biệt là tranh ,sách , ảnh về các con vật ,cây cối ,hoa lá ,quả , Su tầm
những câu ca dao , tục ngữ ,đồng dao để làm phong phú vốn hiểu biết về
môi trờng xung quanh của trẻ .
Với chính bản thân mình tôi tận dụng những nguyên vật liệu có sẵn ở
địa phơng nh : , vải vụn ,coọng rơm khô , lá khô, hoa ép khô ,vỏ cây khô để
làm tranh ảnh cho tiết dạy . Su tầm các loại hạt , các loại vỏ trai ốc ,hến
sò để bổ xung gia đồ chơi của trẻ .
2/ Bổ xung đồ chơi
Đợc nhà trờng cấp cho tranh dạy môi trờng xung quanh,lô tô các
loại Ngoài ra tôi còn tự làm đồ dùng phục vụ tiết dạy,các loại tranh ảnh
,hình ảnh ,các con vật ,cây cỏ , hoa lá Su tầm tranh có hình ảnh đẹp xử
dụng trong việc cho trẻ LQVMTXQ . Tận dụng các hình ảnh ở đốc lịch, bìa
,hoạ báo ,ảnh cũ Vừa trang trí lớp vừa làm đồ dùng đồ chơi .
Tôi tận dụng bìa cát tông có dây dạt thật sinh động ,hấp dẫn , gây
hứng thú với trẻ. Sau đó để trẻ tự điều khiển , để trẻ biết con vật này có chân
hay có cánh , có chân thì biết chạy có cánh thì biết bay .
Tôi để cho trẻ tự làm một sản phẩm nh tranh vẽ về các con vật , cỏ
cây ,hoa lá , hoạc các sản phẩm nặn những đồ vật xung quanh trẻ ,các sản
phẩm tạo hình ,tranh từ những phế liệu , cô và trẻ cùng làm thể hiện vốn
hiểu biết phong phú của trẻ về MTXQ .
6
Tôi su tầm những bài thơ về môi trờng xung quanh ,sau đó dùng hình
ảnh minh hoạ và có chữ viết đi cùng . Vừa giúp trẻ củng cố hình ảnh vừa để
trẻ rèn luyện ngôn ngữ .Từ đó t duy của trẻ cũng phát triển .
Với những đồ dùng , đồ chơi đợc phát và tự làm khi tôi đa vào sử
dụng trong tiết dạy môi trờng xung quanh , tôi thấy trẻ rất hào hứng , hứng
thú học , trẻ hiểu biết nhiều ,quan sát rất tốt , tìm rất nhanh các vật mẫu cô
đa ra , so sánh và phân loại cũng rất rõ ràng , rành mạch , ngôn ngữ rất phát
triển , trẻ thuộc rất nhiều thơ ca dao ,tục ngữ ,đặc biệt là các câu đố về các
con vật , các cây hoa ,các loại quả T duy của trẻ cũng nhanh và chính xác
Đầu thì không có bò ngang cả đời
Trẻ đoán ngay đợc đó là con cua ,. Nhng trong đầu trẻ biểu tợng về
con cua đợc chính sác là con cua có hai càng to ,có tám chân này ,lại bò
ngang nữa .
Cho trẻ làm quen với con cá ,ttôi dùng câu đố .
Con gì có vẩy có vây
Không đi trên cạn mà đi dới hồ
Trẻ trả lời đó là con cá .Nhng trẻ lại biết thêm con cá có đặc điểm cụ
thể , có vây có đuôi , vẩy ,môi trờng sống của chúng
Từ đó trẻ có thể so sánh xem con cá và con cua có đặc điểm gì giống
nhau ,có đặc điểm gì khác nhau ? Sau đó trẻ có thể phân nhóm .
Ngoái ra tôi còn dùng cách khác để vào bài cung cấp biểu tợng thế
giới sung quanh cho trẻ , qua hình ảnh mô hình ,con vật thật
5 / Rèn trẻ thông qua tiết dạy
8
Vì cho tẻ LQVMTXQ , nên trong mỗi tiết với mỗi mẫu vật ,hay tranh
ảnh , tôi đều cho tẻ quan sát kỹ , cho tẻ đa ra nhiều ý kiến nhận xét để tìm
ra đầy đủ và chính xác đặc điểm vật mẫu .
Ví dụ : Làm quen với con cua , trẻ đã tìm đợc đặc điểm của con cua
có hai càng to ,tám chân Sau đó đặt câu hỏi gợi mở các con có biết con
cua nó đi nh thế nào không ? Trẻ trả lời đợc là con cua bò ngang , tôi
dùng que chỉ rõ , cua có mai cua ,yếm cua cứng để bảo vệ cơ thể chúng.
Nh vậy không những trẻ biết đợc cua có những đặc điểm gì mà trẻ
còn biết môi trờng sống của chúng ,cách vận động ,(Đi nh thế nào ? ) các
bộ phận cơ thể ra sao . Nắm rõ đặc điểm trẻ quan sát rễ hơn , từ đó so sánh
rất rõ ràng và phân loại cũng rất tốt .
Trong tiết dạy môi trờng xung quanh tôi lồng ghép thích hợp các môn
khác nh : Toán , âm nnhạc , tạo hình ,văn học để trẻ thêm hứng thú , ghi
nhớ tốt hơn , hiểu vấn đề sâu và rộng hơn .
Ví dụ : Trong tiết dạy làm quen với động vật sống dới nớc .
Về kiến thức phải nắm vững phơng pháp dạy , cung cấp cho trẻ kiến
thức dù đơn giản nhng cũng phải thật chính xác .
Tận dụng mọi thời gian để tự rèn luyện mình ,dù ở lớp hay ở nhà .
Sử dụng bộ tranh cho trẻ LQVMTXQ ,theo nội dung từng bài ,theo
đúng chơng trình .
Luôn năng nghe ,tiếp thu ý kiến nhận xét ,của BGH sau mỗi tiết dạy ,
để từ đó phát huy những mặt tốt ,khắc phục những hạn chế .
+ Về cách tiến hành :
10
Với mỗi bái tuỳ thuộc vào đối tợng cho trẻ làm quen , tôi tìm những
cách vào bài khác nhau để gây sự chú ý , tò mò của tẻ . có thể dùng câu
đố ,bài hát Đê trẻ nhận biết đối t ợng bằng tranh ảnh và đồ vật , vật thật
và mô hình .
Với mỗi đối tợng trẻ đợc làm quen , trẻ đợc quan sát thật kỹ , trẻ biết
đa ra ý kiến nhận xét của mình , cùng với đó là câu hỏi gợi mở của cô , cứ
mỗi lần làm quen nh vậy tôi lồng ghép nội dung giáo dục vào bài . Trẻ
không những hiếu về vật đó mà còn có cách ứng xử , hành động với chúng .
Sau khi trẻ đợc làm quen 3 4 đối tợng( trong 1bài ) tôi cho trẻ so
sánh 2đối tợng một , để trẻ có thể rễ ràng hoàn thành nhiẹm vụ phân loại
trong các trò chơi
Tổ chức các trò chơi trong mỗi tiết đạt , tôi tổ chức đan xen trò chơi
động với trò chơi tĩnh , làm cho không khí tiết dạy vui tơi hào hứng và hiệu
quả .
Trong các tiêt học khác tôi cũng lồng ghép kiến thức môi trờng sung
quanh để củng cố vốn hiểu biết về biểu tợng đã có của trẻ
Ví dụ : Tron tiết làm quen với chữ cái I ,T , C
Cô đa tranh hình con voi Cô và trẻ cùng đàm thoại về con voi để
trẻ biết đợc hình dạng ,môi trờng sống , thức ăn và cách vận động của nó
Trong hoạt động khác của trẻ , tôi có thể cung cấp kiến thức cũ , tận
dụng mọi lúc ,mọi nơi để giáo dục trẻ .
Động viên các cháu không chỉ biết bảo vệ môi trờng sung quanh mà
còn giữ gìn ,giúp đỡ cha mẹ những công việc vệ sinh nhỏ .
12
Trao đổi với phụ huynh mua cho trẻ những quển tranh về con vật ,cây
cỏ phù hợp với lứa tuổi . trẻ đ ợc làm quen với hình ảnh , với chữ viết .
Việc kết hợp giữa gia đình và cô giáo là không thể thiếu đợc , giúp trẻ
luỵên tập nhiều hơn , từ đó trẻ có đợc vốn kiến thức về thiên nhiên , về xã
hội phong phú và đa dạng hơn,Vì trẻ ở môi trờng là nông thôn , nên ở nhà
trẻ đợc tiếp xúc với nhiều thiên nhiên , cỏ cây hoa lá rất nhiều , đợc bố mẹ
thờng xuyên cung cấp và củng cố những gì đã có thì hiệu quả việc cho trẻ
làm quen với môi trờng sung quanh là rất cao .
3. Kết quả:
Bảng 2 : Kết quả đạt đợc
STT Phân loại Đầu năm Cuối năm
Số lợng Tỷ lệ % Số lợng Tỷ lệ %
1 Loại tốt 25 66.7 35 88
2 Loại khá 15 33.3 5 12
Với trẻ có tiến bộ rõ rệt trong từng tiết dạy .
Trẻ có kỹ năng quan sát , so sánh ,phân loại tốt , hiểu biết rộng về tự
nhiên cũng nh về xã hội .
Đặc biệt trong hội thi bé làm quen ATGT và giáo dục bảo vệ môi trờng các
cháu lớp tôi thể hiện rất tốt về kiến thức ATGT cũng rất tốt và có ý thức bảo
vệ môi trờng . Đợc ban giám khảo đánh giá rất cao .
kết quả đánh giá của trẻ
Đợc biểu hiện qua bảng sau :
13
Bảng 3 : Kết quả đạt đợc của trẻ
TT
Kỹ năng
quan sát ,so
Trên đây là một số biện pháp , kinh nghiệm mà tôi đã thực nghiẹm để
Nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen với môi trờng sung quanh cho trẻ 5 6
tuổi , để nâng cao kỹ năng quan sát , so sánh phân loại ở trẻ khi đợc làm quen với
môi trờng xung quanh . Bản thân rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của quý ban
và các đồng nghiệp để những giờ dạy môi trờng xung quanh đạt kết quả cao
III. Kết luận:
Đem lại hứng thú cho trẻ, để trẻ học và tiếp thu nhanh hơn, là một nhiệm vụ
đòi hỏi phải có sự đầu t về thời gian, về công sức và cả tâm huyết của những cô
giáo cũng nh là phụ huynh.
Tôi mong rằng, với một chút sáng kiến, tôi có thể đem lại tiết học
LQVMTXQ của trẻ phong phú và hay hơn
Hà Nội, ngày 1 tháng 2 năm 2011
Ngời viết
Nguyễn Thị Nga
15
16