Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay hoạt động xuất nhập khẩu có ý nghĩa vô cùng quan
trọng đối với mỗi quốc gia và mỗi nền kinh tế trên thế giới. Thông
qua xuất nhập khẩu, các quốc gia có thể khai thác được những lợi
thế của mình trong việc nâng cao năng suất và hiệu quả lao động,
tạo ra nguồn thu ngoại tệ quan trọng, góp phần rất lớn vào sự nghiệp
phát triển của đất nước.
Đối với Việt Nam, một nền kinh tế non trẻ đang trên đà phát
triển thì hoạt động xuất nhập khẩu lại càng có ý nghĩa quan trọng
đối với sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước. Do đó,
trong chính sách phát triển kinh tế của mình, Đảng và Nhà nước ta
đã khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của hoạt động xuất nhập
khẩu và coi xuất nhập khẩu là một trong những yếu tố quan trọng để
thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, nâng cao
đời sống của nhân dân.
Thực tế đã chứng minh rằng hội nhập kinh tế quốc tế đã trực
tiếp góp phần đưa đất nước ta vượt qua khủng hoảng trong những
năm đầu khi nền kinh tế chuyển sang kinh tế thị trường, thúc đẩy
tăng trưởng kinh tế và góp phần to lớn vào sự nghiệp công nghiệp
hoá, hiện đại hóa đất nước, đồng thời làm thúc đẩy quá trình chuyển
dịch cơ cấu và nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế Việt
Nam. Chỉ riêng trong lĩnh vực xuất nhập khẩu hàng hoá chúng ta đã
đạt được nhiều thành quả đáng ghi nhận, trong đó đặc biệt phải kể
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
đến xuất khẩu mặt hàng cà phê - một mặt hàng nông sản chủ lực của
nước ta. Tuy nhiên trong mấy năm gần đây, do sự cạnh tranh khốc
liệt từ các quốc gia khác nên Việt Nam đã gặp nhiều khó khăn trong
việc xuất khẩu mặt hàng này.
Trong rất nhiều công ty xuất nhập khẩu trong nước, công ty
nhiệt đới ,nước ta có rất nhiều thuận lợi cho cây càphê phát triển
cho năng suất cao và chất lượng khá tốt.Ơ Việt Nam hiện nay càphê
được trồng nhiều nhất ở Tây Nguyên (hơn 80%sản lượng cà phê
nước ta )với hai loại cà phê chủ yếu là càphê arabica và
robusta,càphê robusta phù hợp với khí hậu nước ta hơn nên kim
ngạch xuất khẩu càphê này chiếm tỷ trọng cao hơn,đồng thời nước
ta cũng là nước xuất khẩu lớn nhất loại càphê này.
Tác dụng chính của chất cafein trong càphê là kích thích hệ
thần kinh trung ương ,tăng sinh hoạt trí tuệ làm ta tỉnh táo nhất là
khi cơ thể mệt mỏi,nhưng nó được chứng minh là chất không gây
nguy hại cho cơ thể nên ở các nước phương tây ,càphê là một thức
uống không thể thiếu trong đời sống. Tại các nước châu á .càphê
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
cũng được sử dụng ngày càng rộng rãi,chính vì vậy thị trường xuất
khẩu caphê của Việt Nam là rất lớn
Nhưng thị trường càphê cũng là một thị trường đầy biến động
do giá càphê lên xuống rất thất thường,ví dụ như giá càphê là
1200USD/tấn nhưng có lúc giá lên tới 1800USD/tấn,rồi có lúc rơi
xuống700USD/tấn,mà nguyên nhân chính là do những biến đông
thất thường của thời tiết,chỉ cần gặp rét đậm hay hạn hán là có thể
mất cả vụ mùa càphê,làm đảo lộn hoàn toàn thị trường .Tuy nhiên
không vì thế mà thị trường càphê lại kém sôi động khi hiện nay giá
cà phê đang tăng cao mà Việt Nam lại đang bước vào vụ thu
hoạch ,cùng với các công ty khác trong nước,công ty xuất nhập
khẩu tổng hợp 1 đang nỗ lực tìm kiếm bạn hàng ,tiến hành nhanh
chóng các quy trình thu mua và xuất khẩu nhằm góp phần tăng vị
thế của càphê Việt Nam trên thị trường thế giới
2.Tình hình xuất khẩu cà phê của Việt Nam
2.1. Sản lượng và kim nghạch xuất khẩu
Mỹ 135 127 131
Tây Ba Nha 68 65 75
Anh 125 130 115
Bỉ 71 59 37
Italia 23 46 53
(nguồn:tổng cục hải quan)
3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu cà phê
của VN
3.1. Điều kiện tự nhiên
Nước ta là nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa nên rất thuận lợi
cho phát triển nông nghiệp và với khí hậu ấm áp không quá nóng
hay không quá lạnh ,vùng Tây Nguyên được coi là có khí hậu thích
hợp cho cây càphê phát triển tốt.Tuy nhiên nước ta cũng thuộc khu
vực cận xích đạo nên có nhiều sự thay đổi thời tiết đột ngột khiến
cho những vụ mùa cà phê nhiều khi gặp những trở ngại,làm cho thị
trường càphê không ổn định
3.2. Trình độ khoa học kĩ thuật
Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ là phương
tiện thúc đẩy năng suất lao động và đẩy mạnh xuất khẩu .Công nghệ
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
sau thu hoạch và chế biến của các doanh nghiệp Việt Nam tuy đã
được quan tâm nhưng vẫn còn rất lạc hậu và kém phát triển,chủ yếu
chúng ta mới xuất khẩu hàng thô mà ít qua tinh chế,mặt khác càphê
của chúng ta lại lẫn khá nhiều tạp chất nên giá trị xuất khẩu rất thấp
3.3. Cung-cầu trên thế giới
Mặc dù theo dự báo của các tổ chức kinh tê là nhu cầu mặt
hàng càphê vẫn tiếp tục tăng nhưng vì sản lượng càphê của các
nước châu Mỹ gia tăng nhanh mà chất lượng càphê của họ được
đánh giá rất cao nên cà phê của chúng ta cần nâng cao chất lượng
Trong hoàn cảnh đó công ty xuất nhập khẩu tổng hợp 1 ra
đời ,nhận nhiệm vụ góp phần giải quyết mâu thuẫn này bằng các
biện pháp kinh tế. Công ty được thành lập vào ngày 15/12/1981
theo quyết định số 1365/TTCB của bộ ngoại thương (nay là bộ công
thương)nhưng phải đến tháng 3/1982 công ty mới đi vào hoạt động
Năm 1993 công ty Promexim được sát nhập vào công ty và
hình thành công ty mới nhưng vẫn lấy tên cũ là công ty xuất nhập
khẩu tổng hợp 1
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Đầu năm 2006 công ty chính thức cổ phần hóa lấy tên là Công
ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp 1
Tên giao dịch tiếng Anh :THE VIETNAM
NATIONALGENERAL EXPORT-IMPORT JOINT STOCK
COMPANY No 1(GENERALEXIM)
Trụ sở chính:
Địa chỉ:46 Ngô Quyền
Điện thoại :84-4-8264009
Fax: 84-4-8259894
Website:www.generalexim.com.vn
E-mail: [email protected]
Công ty còn có các chi nhánh tai Hải Phòng, Đà Nẵng,Thành
phố Hồ Chí Minh
Đơn vị: nghìn
USD
Năm
Mặt hàng
2002 2003 2004 2005 2006
May mặc 21.175,7 18.932,4 19.230,2 20.374,8 22.302,9
nghiệp vụ không cao, cơ sở vật chất nghèo nàn, số vốn ban đầu nhà
nước cấp là 1.390.000VNĐ. Trong thời gian này cơ chế chính sách
quan liêu, đường lối đổi mới đang ở mức tư duy, chưa được cụ thể
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
hoá bằng văn bản nhất là đối với quản lý kinh tế. Tuy nhiên từ
những khó khăn đó, công ty dần dần khắc phục những yếu điểm và
phát huy những thành quả đạt được.
Về vấn đề vốn, công ty đã chủ động kiến nghị để lãnh đạo hai
cơ quan liên bộ (ngân hàng và Bộ ngoại thương) họp và đưa ra được
văn bản nêu rõ những nguyên tắc riêng về hoạt động của công ty.
Trong những phương thức kinh doanh các tài khoản được mở, vấn
đề sử dụng vốn ngoại tệ, lập quỹ hàng hoá là cơ sở thuận lợi cho
việc kinh doanh của công ty sau này. Đồng thời công ty xây dựng
cho mình một số vốn đảm bảo cho hoạt động kinh doanh được vững
chắc.
Đối với đội ngũ cán bộ công nhân viên: công ty chú trọng tổ
chức bồi dưỡng, cử người đi đào tạo nước ngoài khi có tiêu chuẩn,
chấn chỉnh lại tư tưởng ỷ lại theo lối mòn của cơ chế kinh doanh
bao cấp, đặt ra những yêu cầu cao hơn, chuyên môn cao hơn theo
nghiệp vụ, theo mặt hàng, theo xuất nhập khẩu.
Giai đoạn II: 1978 - 1995
Giai đoạn phát triển và khắc phục khó khăn.
Từ năm 1987 - 1989 là thời kỳ phát triển mạnh mẽ của công ty
về mọi mặt, tổng kim ngạch uỷ thác đạt 18 triệu đôla. Đội ngũ cán
bộ được trang bị nhiều kiến thức thực tế, chuyên môn cao hơn thời
kỳ đầu. Một số vấn đề được xem là trọng điểm là nhân tố thắng lợi
của công ty đó là vấn đề về phương thức kinh doanh, quan hệ sở
hữu giữa công ty với các cơ sở, vấn đề xây dựng quỹ hàng hoá, cơ
11
chuyển dần từ ủy thác sang tư doanh. Triển khai kinh doanh gia
công các mặt hàng, khai thác việc nhập hàng phi mậu dịch cho đối
tượng người Việt Nam học tập và công tác tại nước ngoài được
hưởng chế độ miễn thuế. Bên cạnh đó công ty còn tham gia khai
thác địa sản, phát triển các dịch vụ cho thuê kho bãi.
Nhận thấy tiềm lực có khả năng đứng vững trên thị trường,
công ty đã làm đơn gửi lên Bộ Thương mại để yêu cầu cho cổ phần
hoá nhằm mở rộng hơn quy mô về vốn cũng như nguồn nhân lực.
Được sự đồng ý của Bộ Thương mại, đầu năm 2006 công ty chính
thức cổ phần hoá tách khỏi Bộ Thương mại và trở thành một công
ty độc lập lấy tên mới là công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I
với số vốn điều lệ là 70 tỷ đồng.
Đến nay công ty mới chỉ cổ phần hoá được một năm nhưng
mọi hoạt động kinh doanh của công ty trong năm vừa qua cho thấy
nhiều kết quả tốt đẹp.
13
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
2. Chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của công ty
Chức năng
Trực tiếp xuất khẩu hoặc nhận ủy thác xuất khẩu các mặt hàng
nông sản ,hải sản ,thủ công mỹ nghệ ,các mặt hàng gia công chế
biến tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng phục vụ cho nhu cầu sản
xuất và đời sống theo kế hoạch ,theo yêu cầu của các điạ phương
,các ngành,các xí nghiệp thuộc các thành phần kinh tế theo quy định
của nhà nước
Cung ứng vật tư ,hàng hóa ,nhập khẩu hoặc sản xuất trong
nước phục vụ cho các địa phương các ngành ,các xí nghiệp thanh
toán bằng tiền hoặc hàng hóa theo các thỏa thuận trong hợp đồng
kinh tế
Sản xuất và gia công chế biến hàng hóa để xuất khẩu và làm
Cơ cấu tổ chức
Công ty tuy đã được cổ phần hóa nhưng nhà nước vẫn là đối
tác nắm cổ phần nhiều nhất .Vì vậy nên cơ cấu bộ máy tổ chức thao
mô hình trực tuyến chức năng gồm những phòng ban với các chức
năng chuyên ngành riêng biệt dưới sự chỉ đạo của ban giám đốc
15
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Ban giám đốc
_Các phòng quản lý: phòng tổ chức hành chính
phòng tài chính kế toán
phòng tổng hợp
ban xây dựng cơ bản
- Các phòng kinh doanh
phòng XNK1,2,3,4,5,6,7
- Các chi nhánh và xí nghiệp trực thuộc
Chi nhánh tại Hà Nội,Hải Phòng,thành phố Hồ Chí Minh
xí nghiệp may Đoạn Xá
- Các đơn vị liên doanh liên kết
Công ty phát triển Đệ Nhất
Ngân hàng thương mại cổ phần XNK Eximbank
3. Lĩnh vực hoạt động và phương thức kinh doanh của công ty
Lĩnh vực kinh doanh
- Kinh doanh xuất nhập khẩu
- Kinh doanh bất động sản
- Kinh doanh tài chính ngân hàng (là cổ đông lớn nhất của
Eximbank )
- Gia công sản xuất
Phương thức kinh doanh
- xuất nhập khẩu trực tiếp
- xuất nhập khẩu ủy thác
Công ty đã cổ phần hóa năm 2006 với số vốn lên tới 70 tỷ
đồng
Trong đó :
Vốn nhà nước chiếm 30% trị giá 21 tỷ đồng
Vốn do công nhân viên công ty góp chiếm 6,99% trị giá 4 tỷ 894
triệu đồng
Vốn do cổ đông góp chiếm 63,1% trị giá 44 tỷ 106 trieu đồng
18
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
3. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong những
năm qua
đơn vị:USD
Năm
Mặt
hàng
2002 2003 2004 2005 2006
May
mặc
21.175.671 18.932.365 19.230.212 20.374.774 22.302.855
Nông
sản
28.096.875 27.810.520 24.478.658 33.328.039 35.110.740
Hàng
khác
1.102.052 1.327.213 1.234.876 1.879.658 1.882.763
Tổng
giá
trị
50.374.598 48.070.098 44.943.746 55.582.471 59.296.362
Hàng khác 1.102,0 1.327,2 1.234,8 1.879,6 1.882,8
Tổng giá trị 50.374,5 48.070,2 44.943,7 55.582,5 59.296,4
Nguồn: Phòng kinh doanh tổng hợp - công ty cổ phần xuất
nhập khẩu tổng hợp I.
Qua bảng số liệu trên cho thấy công ty có giá trị xuất khẩu
hàng năm rất cao. Trong đó mặt hàng nông sản luôn chiếm trên 50%
giá trị xuất khẩu tiếp đến là hàng may mặc. Đây là hai mặt hàng chủ
lực của công ty, ngoài ra các mặt hàng khác cũng tăng dần qua các
năm.
Tuy nhiên ta cũng thấy tổng giá trị xuất khẩu của công ty có
nhiều biến động theo sự biến động của thị trường. Năm 2003 giảm
hơn 2%, tiếp tục giảm hơn 4% năm 2004 mà nguyên nhân chính là
do mặt hàng nông sản giảm mạnh giá trị xuất khẩu. Đến năm 2005
giá trị xuất khẩu của công ty không những phục hồi mà còn tăng
mạnh gần 20% so với năm trước, nguyên nhân cũng do mặt hàng
nông sản phục hồi và tăng mạnh lượng xuất khẩu từ 24 triệu lên 33
triệu đô la, đồng thời các mặt hàng xuất khẩu khác cũng tăng nhanh.
Sang năm 2006 đánh dấu bước thay đổi to lớn của công ty, từ một
21
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
công ty thuộc nhà nước nay đã được cổ phần hoá và hoạt động độc
lập, kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh nhất từ trước đến nay đạt 59
triệu đô la những dấu hiệu này cho thấy công ty ngày càng phát
triển mạnh trong lĩnh vực xuất khẩu đặc biệt xuất khẩu hàng nông
sản, hứa hẹn sự thành công trong những năm kế tiếp.
22
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Chương II :Thực trạng xuất khẩu cà phê của công ty
I. Tình hình xuất khẩu cà phê của công ty
Sản lượng xuất khẩu
2003-2006
đơn vị: nghìn USD
Năm
Thị
trường
2003 2004 2005 2006
Kim
ngạch
Tỷ
trọng
(%)
Kim
ngạch
Tỷ
trọng
(%)
Kim
ngạch
Tỷ
trọng
(%)
Kim
ngạch
Tỷ
trọng
%)
Anh 39,1 1,5 94,9 0,5 1.735,2 6,0 2.383,
8
9,5
Thụy Sỹ 986,5 38,1 7.018,9 36,7 16.873,2 58,7 10.243,2 41,1
đến thị trường xuất khẩu đầy tiềm năng này
Châu A là một thị trường đầy tiềm năng mà công ty mới chỉ khai
thác và xâm nhập được vào Singapore ,như thế chưa thực sự tương
xứng,vấn đề đặt ra cho công ty là cần phải mở rông thị trường ,tìm kiếm
đối tác trên thị trường này
II. Đánh giá về tình hình xuất khẩu cà phê
2.1 Điểm mạnh
+ Con người:các cán bộ ,công nhân viên của công ty có tinh
thần đoàn kết gắn bó rất cao đối với công ty .Những thành quả mà
công ty đạt được hôm nay đã chứng minh đoàn kết có sức mạnh to
lớn .Công ty luôn được đánh giá là công ty xuất nhập khẩu hàng đầu
của Bộ Thương mại trước đây và là công ty xuất khẩu mạnh của
nước ta hiện nay
25