ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM ĐỂ LÀM TỐT CÔNG
TÁC CHỦ NHIỆM (Ở LỚP 4).
Tác giả: Nguyễn Thị Đạm.
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Bồng Sơn.
A. MỞ ĐẦU:
I. Đặt vấn đề:
1. Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới để giải quyết:
Nâng cao chất lượng học tập của học sinh yếu kém bao giờ cũng là mối quan
tâm của mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp. Bởi vì kết quả học tập của lớp là một trong
những thước đo trình độ quản lý, khả năng giảng dạy và điều hành lớp hoạt động
của giáo viên chủ nhiệm. Đồng thời, đây cũng là trách nhiệm của giáo viên chủ
nhiệm đối với lớp.
Giáo viên chủ nhiệm là những người thầy được đào tạo về kiến thức, về
nghiệp vụ chuyên môn, bên cạnh đó còn được trang bị những kiến thức về công tác
chủ nhiệm nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, trở thành công dân tốt cho
xã hội. Đây là công tác mà bất kì người giáo viên nào có tâm huyết cũng không thể
xem nhẹ. Tuy nhiên công tác chủ nhiệm trong nhà trường hiện nay gặp phải không
ít khó khăn trong việc quản lý, giáo dục học sinh sa sút về đạo đức, thiếu ý thức
trong việc học tập, đặc biệt là những học sinh cá biệt, chậm tiến.
Có ý kiến cho rằng: “Con cái là hình ảnh của cha mẹ”. Trong hệ thống giáo
dục, hình ảnh của giáo viên chủ nhiệm có ảnh hưởng rất lớn đến thái độ, tình cảm
học sinh trong lớp, hình ảnh người thầy luôn đẹp hơn lên trong mắt học trò. Với
học sinh, giáo viên chủ nhiệm đôi khi là người cha, người mẹ thứ hai của các em,
dìu dắt các em trên con đường tiếp thu tri thức và hình thành nhân cách. Bởi vậy,
người giáo viên chủ nhiệm luôn phải biết tự hoàn thiện mình, là tấm gương sáng để
các em noi theo. Thời gian để giáo viên chủ nhiệm tiếp xúc với học trò của mình
tương đối nhiều vì ngoài những giờ giảng dạy trên lớp, giáo viên chủ nhiệm còn
được tiếp cận với các em qua những giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt 15 phút đầu giờ,
những buổi lao động, những lúc ở nhà,… Những lúc như thế làm cho tình cảm
thầy trò càng gắn bó, gần gũi nhau hơn. Học sinh có nhiều cơ hội để bày tỏ tâm tư

kiến thức giáo dục phổ thông trên báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng.
II. Phương pháp tiến hành:
1. Cơ sở lí luận và thực tiễn có tính định hướng cho việc nghiên cứu, tìm giải
pháp của đề tài:
1.1. Cơ sở lí luận:
Như chúng ta đã biết: Những đặc điểm tâm lý, trình độ hiểu biết, vốn sống
của học sinh Tiểu học còn nhiều hạn chế. Trong quá trình giáo dục toàn diện cho
học sinh, không thể phủ nhận vai trò của giáo viên chủ nhiệm (GVCN). Để làm tốt
điều này, giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện tốt những nhiệm vụ của một thầy cô
giáo, phải nắm được đường lối quan điểm lí luận giáo dục đồng thời giáo dục
những phẩm chất đạo đức rèn luyện năng lực để trở thành công dân tốt mai sau.
Người giáo viên chủ nhiệm phải tích cực tham gia các hoạt động chính trị xã hội,
phải rèn luyện và không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ và kinh nghiệm chủ nhiệm lớp.
2
1.2. Cơ sở thực tiễn:
Hiện nay, xã hội đang xuất hiện và nảy sinh nhiều tệ nạn xã hội đang len lỏi
vào học đường. Những tệ nạn đó ảnh hưởng lớn đến nền tảng đạo đức và thuần
phong mĩ tục của dân tộc. Trong khi đó học sinh của chúng ta là đối tượng rất dễ
bắt chước, rất dễ bị lôi cuốn vào những trò mới lạ đặc biệt là những học sinh cá
biệt. Đứng trước thực tế đó, nhiệm vụ của một người giáo viên chủ nhiệm lại càng
nặng nề hơn bao giờ hết. Làm sao giúp các em hình thành nhân cách? thu hút được
các em gắn bó được với trường với lớp, gắn bó với bạn bè cùng nhau vui chơi học
tập, rèn luyện để tránh xa cái ác, cái xấu đang ở rất gần các em? Hơn lúc nào hết,
các em rất cần sự quan tâm giúp đỡ kịp thời để các em là những học sinh mang
trong mình tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, vô tư của tuổi học trò.
Nếu ví tập thể lớp là một cơ thể sống thì giáo viên chủ nhiệm giống như linh
hồn của cả lớp, là người chịu trách nhiệm trước nhà trường về mọi hoạt động của
lớp, mọi hành vi của học sinh. Chính vì những trách nhiệm nặng nề này mà nếu
giáo viên không thực hiện tốt thì chẳng những ảnh hưởng đến kết quả công tác chủ

Tìm hiểu chất lượng học sinh ở những năm học trước để phát triển học sinh
còn hạn chế ở những điểm nào, môn học nào để tìm ra những giải pháp hữu hiệu
tích cực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục để các em có kiến thức vững vàng học
tốt các bậc học trên.
Nhiệm vụ của đề tài này cũng chính là cái đích mình cần đạt tới, tức là kết
quả của học sinh về học lực và hạnh kiểm qua từng năm học.
II. Mô tả giải pháp của đề tài:
1. Thuyết minh tính mới:
1.1. Làm tốt công tác giáo dục hình thành nhân cách, hành vi cuộc sống cho
học sinh trong lớp:
1.1.1. Yêu cầu đối với giáo viên chủ nhiệm.
Giáo viên chủ nhiệm phải là niềm tin, chỗ dựa tinh thần cho học sinh vì học
sinh Tiểu học hầu hết ở độ tuổi mới lớn là lứa tuổi ô mai, mưa nắng thất thường,
rất dễ tự ái, có lòng tự trọng cao. Chỉ cần một sơ suất nhỏ của giáo viên sẽ để lại ấn
tượng không tốt cho học sinh, đặc biệt là các em học sinh cá biệt. Chúng sẽ biến đó
thành trò đùa và không tin vào lời giáo viên nói. Vì vậy, khi lên lớp, tôi luôn chú ý
đến cả cách đi đứng, nói năng, cách ăn mặc, cách cầm sách, chữ viết, thái độ,
Muốn đạt được như vậy, người giáo viên phải thường xuyên tu dưỡng đạo đức,
nâng cao trình độ chuyên môn để xứng đáng làm một người thầy được học sinh
kính trọng và tin yêu.
Giáo viên phải công bằng, xử phạt nghiêm minh, khen thưởng kịp thời, nói
là làm, làm là phải lựa, biết kết hợp cương - nhu trong mọi tình huống. Bởi không
phải lúc nào tình huống đó xảy ra với một em học sinh duy nhất. Không thể có thái
độ chỉ quan tâm đến học sinh khá giỏi mà trù dập, coi thường học sinh cá biệt, mà
phải động viên khuyến khích các em hòa đồng với bạn bè, lễ độ với thầy cô, tích
cực tham gia hoạt động tập thể.
Đối với học sinh cá biệt giáo viên phải bằng tấm lòng nhân ái, bao dung,
không vụ lợi, đến với học sinh bằng chính tình yêu nghề và lương tâm của người
thầy. Để thực hiện được những yêu cầu này – GVCN phải nắm bắt điều kiện, hoàn
cảnh học sinh về kinh tế, về đời sống tình cảm. Giáo dục thông qua các đặc điểm

rất dễ dàng tạo điều kiện để thầy và trò gần gũi nhau hơn, hiểu nhau hơn. Tôi
thường hướng dẫn cặn kẽ công việc để các em tự tin phát huy khả năng của mình.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao làm các em tránh được những sai
sót thay vì nhăn nhó, bất lành, giáo viên nên nhẹ nhàng nhắc nhở, hướng dẫn lại.
Có làm như vậy, giáo viên mới giúp các em rút ra được kinh nghiệm, tự tin hơn.
Đặc biệt trong lao động ngoài việc hướng dẫn, phân công công việc thì giáo viên
chủ nhiệm nên cùng học sinh thực hiện những công việc nặng nhọc, khó khăn. Vì
học sinh sẽ không đứng chơi, không chịu lao động khi thấy cô đang làm! Giáo
viên, cùng lao động với các em vừa tạo nên không khí sôi nổi trong buổi lao động,
vừa giáo dục các tính tích cực, không lảng tránh trong lao động. Như vậy có nghĩa
là giáo viên cùng san sẻ niềm vui, nỗi buồn, thành công, thất bại với lớp chủ
nhiệm.
Tiếp xúc với cán bộ lớp, cán sự bộ môn để biết được mọi hoạt động của lớp
là việc làm hết sức cần thiết. Những thông tin về lớp chủ nhiệm chủ yếu là do các
em cung cấp. Nhưng việc làm này luôn có hai mặt, nếu giáo viên không khéo léo
xử lý sẽ dễ dàng biến học sinh thành những kẻ mách lẻo, xoi mói, nói xấu bạn….
5
Giải quyết các vấn đề nảy sinh trong lớp :
Trong một tập thể lớp, việc nảy sinh các vấn đề mỗi buổi học là điều không
thể tránh khỏi, giáo viên chủ nhiệm phải có mặt với lớp vào mười lăm phút đầu giờ
để kịp thời giải quyết những vướng mắc cho các em. Nếu thực hiện tốt khâu sinh
hoạt đầu giờ, học sinh sẽ ổn định tâm thế để bước vào tiết học đầu tiên tốt hơn, kể
cả các tiết học sau.
Sau mỗi buổi học, xét thấy có việc gì cần giải quyết, giáo viên chủ nhiệm
yêu cầu các em ở lại năm, mười phút để làm việc và hàng tuần nên có cuộc họp với
cán bộ lớp. Tuy lớp có lớp trưởng, lớp phó…nhưng giáo viên không hoàn toàn
giao việc cho các em mà phải để ý đến lớp thường xuyên, kịp thời nhắc nhở, động
viên.
Giáo viên chủ nhiệm cần phải biết phát huy khả năng làm việc của cán bộ
lớp, nhất là lớp trưởng. Định hướng cho cán bộ lớp làm việc. Nhiệm vụ của mỗi

6
Phương pháp giảng dạy mỗi giáo viên có sự khác nhau. Bên cạnh đó còn tuỳ
thuộc vào đặc trưng bộ môn. Một số học sinh lười học cho rằng thầy cô dạy khó
hiểu, yêu cầu cao…nên đôi khi không hợp tác hoặc có thái độ không đúng mực
với thầy cô bộ môn. Giáo viên chủ nhiệm phải nắm bắt kịp thời để giáo dục học
sinh vì thế việc phối hợp với giáo viên bộ môn là việc làm rất cần thiết. Tuy nhiên,
để xác minh thông tin từ phía học sinh, giáo viên chủ nhiệm nên khéo léo tiếp xúc
với giáo viên bộ môn để tường tận hơn trước khi đi đến kết luận. Tránh độc đoán,
phiến diện gây bức xúc, căng thẳng cho học sinh và cả giáo viên. Vừa đảm bảo
giáo dục được học sinh vừa bảo vệ được uy tín đồng nghiệp…
1.1.3. Mối quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh:
Việc giáo dục học sinh trong nhà trường ta là sự kết hợp nhà trường với
đoàn thể, địa phương, gia đình…Trong đó, mối quan hệ giữa gia đình và nhà
trường nhất là đối với giáo viên chủ nhiệm là hết sức cần thiết. Chính vì vậy, công
tác chủ nhiệm của một giáo viên thành công hay không đừng bao giờ quên gia đình
học sinh là yếu tố quan trọng.
Với tôi việc đến thăm gia đình học sinh rất cần thiết. Đến với gia đình những
học sinh khá nhằm để biết thêm về hoàn cảnh gia đình, phương pháp học tập…của
các em. Từ đó giáo viên có thể có những thông tìn cần thiết về học sinh để cho gia
đình biết …Thường thường, dù ở đối tượng nào phụ huynh cũng rất mong thầy
cô quan tâm đến con em mình nên chắc chắn sẽ tạo hiệu quả trong công tác tuyên
truyền vận động. Từ đó nhiều gia đình sẽ lo lắng, quan tâm đến con cái nhiều hơn
khi biết thêm con mình từ giáo viên chủ nhiệm.
Đối với học sinh hay nghịch, có biểu hiện không tốt về đạo đức, việc giáo
viên chủ nhiệm đến nhà thăm gia đình là hết sức cần thiết. Vì đa số học sinh gia
đình lao động nghèo, cha mẹ ít có thời gian quản lý, chỉ bảo chuyện học hành của
con cái, thường giao con mình cho thầy cô, khi được giáo viên chủ nhiệm báo cho
biết về tình hình học tập, rèn luyện đạo đức họ mới vỡ lẽ. Có gia đình thực sự khổ
tâm vì con, nhưng cũng có gia đình rất “tỉnh”, xem như chẳng có chuyện gì, thậm
chí chẳng cần thiết phải nghe thông tin từ giáo viên. Nếu vậy, giáo viên chủ nhiệm

violympic Toán, các em tự luyện ở nhà, nếu gặp bài toán khó, giải không được, tôi
yêu cầu các em ghi đề ra vở nháp, hôm sau đi học trực tiếp đưa cho cô giáo giảng
và phân tích cách làm. Cứ thế những bài toán nâng cao được các em tiếp cận. Mưa
dần thấm lâu, dần dần các em có thể giải được những bài toán khó.
1.2.2. Tìm hiểu kỹ về học sinh yếu, kém của lớp.
Khi tiếp nhận lớp cùng với việc để ý những em có kết quả học tập khá, giỏi
ở năm học trước, tôi quan tâm tìm hiểu kỹ những em học sinh học tập yếu kém và
lập danh sách riêng, ghi cụ thể từng em yếu kém đồng thời qua kỳ kiểm tra chất
lượng đầu năm, tôi tiếp tục kiểm tra lại khả năng học tập của học sinh yếu kém và
lập hồ sơ ban đầu về các em trong sổ tay chủ nhiệm của mình. Sau đó tôi tìm hiểu
kỹ hoàn cảnh gia đình của những em này. Bởi vì: nguyên nhân học sinh có kết quả
học tập yếu kém tuy có nhiều song hoàn cảnh gia đình học sinh là một trong những
nguyên nhân có tác động mạnh nhất đến việc học tập của các em. Học sinh học tập
yếu kém do phần lớn hoàn cảnh gia đình khó khăn, ngoài giờ học các em phải làm
việc, phụ giúp gia đình không có thời gian học tập ở nhà hoặc các bậc phụ huynh
không dành nhiều thời gian quan tâm đến việc học tập của các em, hoặc môi
trường giáo dục tại gia đình chưa tốt, chưa thường xuyên động viên các em học
tập.
Bản thân học sinh học tập yếu kém do lười học hoặc “sợ học” do trong
những năm học lớp dưới, kiến thức cơ bản bị hổng khá nhiều nên việc tiếp thu bài
giảng của lớp đang học khó khăn. Khi học tập trên lớp không hiểu bài, khó thuộc
bài và không còn hứng thú trong việc học tập.
Chính từ nhận thức này, tôi đã làm bước phân loại học sinh yếu kém dựa
trên các tiêu chí: về hoàn cảnh gia đình, bản thân học sinh và hoàn thành việc điều
tra cơ bản ban đầu đối với học sinh yếu, kém của lớp, tôi xây dựng kế hoạch tổ
chức học tập và theo dõi đối tượng này.
8
1.2.3. Tổ chức học tập cho học sinh yếu kém:
1.2.3.1. Theo dõi và giúp đỡ cho học sinh yếu kém trong việc tiếp thu bài giảng
trên lớp.

thời gian vui chơi giải trí để dành thời gian cho việc học. Trong việc này cũng có
nhiều khó khăn do hoàn cảnh gia đình các em và bản thân một số em không thật sự
cố gắng học, lười học phải mất nhiều thời gian, công sức động viên và thuyết phục,
nhất là đối với học sinh cá biệt.
1.2.3.4. Động viên tinh thần ham học của các em học sinh yếu kém để nâng cao kết
quả học tập.
Đây là vấn đề khó khăn đối với các giáo viên chủ nhiệm, bởi học sinh yếu
kém thường yếu về tinh thần học tập, ít chịu khó, ham chơi không cố gắng trong
học tập, ham chơi hơn ham học. Tôi phải sử dụng nhiều cách để việc áp dụng biện
9
pháp này sao cho có hiệu quả nhất. Trên lớp, mỗi tuần sinh hoạt lớp tôi đều giáo
dục, nâng cao nhận thức về mục đích, ý nghĩa của việc học của học sinh để tác
động đến tư tưởng của các em học sinh yếu kém, biểu dương, khuyến khích một số
em học sinh yếu kém có tiến bộ hơn trong việc học, trong sinh hoạt, thông tin (kể)
cho các em biết về những tấm gương “vượt khó học giỏi” qua báo chí và trong
trường, trong lớp để động viên các em, kích thích tinh thần cố gắng học tập của các
em học sinh yếu kém. Tôi thường khuyến khích bằng cách cho điểm “động viên”
đối với các em này, không yêu cầu cao về kết quả làm bài tập kiểm tra như đối với
các em học sinh khá giỏi. Đồng thời tôi sử dụng biện pháp này đối với học sinh
yếu kém của lớp để cùng động viên các em. Kết quả học tập đều ở các môn có tác
dụng lớn đối với các em, kích thích tinh thần học tập của các em.
1.3. Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục
khác:
Thực tế hiện nay có nhiều em học kiến thức về Toán, Tiếng Việt,…rất tốt,
thi đạt rất nhiều giải nhưng kĩ năng sống lại chưa được, không biết làm bất cứ việc
gì ngoài việc học. Liên tiếp trong 3 năm vừa qua bản thân tôi cũng như các thầy cô
dạy khối lớp Bốn được tập huấn về truyền thông nâng cao nhận thức chất thải rắn,
tôi đã đem những kiến thức này truyền đạt lại cho học sinh lớp tôi chủ nhiệm, tôi
phối hợp với Đội, với nhà trường để tổ chức những giờ chào cờ vui, thi rung
chuông vàng về kiến thức môi trường, các em cũng được nghe chương trình phát

Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc hình thành nhân cách và nâng
cao chất lượng học tập cho học sinh là vô cùng to lớn. Có làm tốt công tác chủ
nhiệm lớp thì chất lượng giáo dục mới được nâng lên, nhân cách của các em được
hình thành, khả năng giao tiếp, ứng xử của các em cũng tốt hơn, các em dần dần
được hoàn thiện, góp phần làm giàu tri thức – một hành trang cần thiết cho các em
để các em có thể học lên các bậc học trên, một hành trang cần thiết cho cuộc đời
các em.
3.2. Tính năng kĩ thuật, chất lượng, hiệu quả sử dụng:
Khi tôi thực hiện đề tài này đối với những lớp tôi chủ nhiệm kết quả đem lại
như sau:
+ Năm học 2012- 2013:
- Hạnh kiểm: không có học sinh vi phạm về đạo đức, 100% học sinh thực
hiện đầy đủ 5 nhiệm vụ của học sinh.
- Học lực cuối năm:
Học lực Giỏi Học lực Khá Học lực T.B Học lực
Yếu
16(51,6%) 12(38,7%) 3(9,7%) 0
+ Năm học 2013-2014:
- Hạnh kiểm cuối học kì I: không có học sinh vi phạm về đạo đức, 100% học
sinh thực hiện đầy đủ 5 nhiệm vụ của học sinh.
- Học lực:
Kết quả khảo sát đầu năm học:
Học lực Giỏi Học lực Khá Học lực T.B Học lực
Yếu
2(7,4%) 10(37%) 10(37%) 5(18,6%)
Kết quả học lực cuối học kì I:
Học lực Giỏi Học lực Khá Học lực T.B Học lực
Yếu
6(22,2%) 16(59,3%) 3(11,1%) 2(7,4%)
11

huyết với nghề, thực sự thương yêu học sinh của mình thì mới có thể hoàn thành
tốt nhiệm vụ.
Ngoài việc vận dụng vào lớp tôi chủ nhiệm, tôi mong rằng nhà trường góp ý
và cho áp dụng với tất cả các lớp trong trường./.
Người viết
Nguyễn Thị Đạm
12
Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT CẤP TRƯỜNG
Bồng Sơn, ngày tháng năm 2014.
Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT PHÒNG GD - ĐT
Bồng Sơn, ngày tháng năm 2014.
13