Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
Mục lục
ĐẶT VẤN ĐỀ
1, Chức năng, nhiệm vụ và nội dung của người giáo viên chủ nhiệm 2
a, Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp.
b, Nội dung công tác của người giáo viên chủ nhiệm.
2, Lý do chọn đề tài 4
3, Phạm vi nghiên cứu 4
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1, Đặc điểm tình hình lớp 9A3 5
1.1, Thuận lợi.
2.2, Khó khăn.
1.3, Kết quả chất lượng hai mặt giáo dục ở năm học 2007 – 2008:
2, Biện pháp thực hiện – cách làm mới: 6
2.1, Nhận lớp chủ nhiệm 6
2.2, Bầu ban cán sự (BCS) lớp – chia tổ 7
a, Cơ sở chọn BCS lớp – chia tổ.
b, Tiến hành bầu BCS lớp.
c, Phân công nhiệm vụ cho BCS lớp.
2.3, Lập sơ đồ lớp học 10
2.4, Xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại học lực học sinh 12
2.5, Phát huy vai trò của BCS lớp 14
2.6, Phương pháp giáo dục cá biệt và phương pháp tác động tập thể 17
KẾT THÚC VẤN ĐỀ
1. Kết quả 20
1.1, Duy trì sĩ số: 20
1. 2, Chất lượng hai mặt giáo dục ở HK I 20
1.3, Thi đua hàng tuần giữa các lớp trong trường: 21
1.4, Tham gia phong trào: 21
2. Bài học kinh nghiệm 22
3. Kiến nghị 22
sáng tạo, khả năng vận dụng tri thức vào thực tiễn cuộc sống.
Giáo viên chủ nhiệm cùng giáo viên bộ môn phối hợp với các tổ chức,
đoàn thể khác tổ chức cho học sinh có điều kiện tham gia vào các hoạt động
của nhà trường, xã hội, …
Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa BGH, các tổ chức trong trường, các
giáo viên bộ môn với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm. Nói cách khác, giáo viên
chủ nhiệm là người đại diện cho hai phía, một mặt đại diện cho các lực lượng
giáo dục của nhà trường, mặt khác đại diện cho tập thể học sinh . Với tư cách
là người đại diện cho lớp chủ nhiệm, GVCN có trách nhiệm bảo vệ, bênh vực
những quyền lợi chính đáng cho học sinh của lớp.
GVCN là cố vấn tổ chức hoạt động tự quản của tập thể học sinh
Học sinh lớp 9 là những em ở lứa tuổi cuối thiếu niên, đầu thanh
niên – lứa tuổi giàu ước mơ, đang muốn khẳng định mình, năng động, giám
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 2
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
nghĩ giám làm … nhưng còn thiếu kinh nghiệm, khi có thành công thì dễ tự tin
quá mức, gặp thất bại lại dễ mất niềm tin, … Vì vậy, việc định hướng, giúp đỡ
học sinh kịp thời là rất cần thiết. Chức năng cố vấn có ý nghĩa quan trọng nhất
đối với giáo viên chủ nhiệm vì chức năng này, về bản chất là sự điều chỉnh,
vai trò định hướng, điều khiển quá trình tự giáo dục của từng học sinh và tập
thể học sinh, phát huy vai trò chủ thể của học sinh trong giáo dục.
Cố vấn còn là quá trình giáo dục, định hướng của giáo viên chủ nhiệm lớp
đối với hoạt động tự quản của tập thể học sinh lớp chủ nhiệm, giáo viên chủ
nhiệm không trực tiếp tham gia điều khiển công việc của lớp, không làm thay
cho các em mọi hoạt động.
Chức năng cố vấn đối với học sinh phải quán triệt được toàn bộ nội dung
giáo dục, kế hoạch hoạt động của cá nhân và tập thể lớp chủ nhiệm bao gồm
từ học tập, rèn luyện đạo đức, thể dục thể thao, … diễn ra trong nhà trường và
ngoài xã hội. GiVCN cần tư vấn cho học sinh trong quan hệ ứng xử xã hội, gia
đình, cộng đồng và trong bạn bè, định hướng nghề nghiệp , … cho học sinh,
Ta thường nói rằng: tâm hồn học sinh là một tờ giấy trắng mà ai cũng có
thể vẽ lên đó những nét bút cho dù là nét đẹp hay xấu. Nói cách khác, học sinh
là đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi các luồng văn hóa từ ngoài vào. Đặc biệt
trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin thì điều đó lại càng dễ dàng.
Thực tế cho thấy có rất nhiều học sinh tốt, có ý thức, chịu học, …nhưng số
học sinh chưa tốt cũng không ít. Bất cứ lớp học nào cũng có học sinh chưa tốt,
học sinh hư, học sinh “lạc đường” trong nhận thức vấn đề. Lớp học do tôi chủ
nhiệm cũng không là ngoại lệ.
Bên cạnh đó, trong quá trình làm công tác chủ nhiệm, ở những năm trước
tôi chưa đi sâu vào vấn đề chủ nhiệm mà chỉ ở mức hoàn thành nhiệm vụ, chủ
yếu tôi tập trung vào công tác chuyên môn. Chính vì vậy, ở những năm trước
số học sinh trong lớp tôi chủ nhiệm có tiến bộ về mặt đạo đức chưa nhiều, tôi
chưa phát huy được vai trò trung tâm, khả năng tự quản của các em; có một số
học sinh chưa có ý thức tổ chức kỉ luật; chưa giúp Ban cán sự lớp hoạt động
hiệu quả, … vì vậy không tạo được một điểm nào nổi bật ở lớp chủ nhiệm.
Những vấn đề trên đã làm tôi suy nghĩ rất nhiều. Khi nhìn lại quá trình làm
công tác chủ nhiệm tôi thấy mình còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Điều đó
làm cho tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi để nâng cao khả năng công tác của mình.
Nhiều biện pháp đã được tôi nghĩ đến và thử nghiệm. Và đến nay tôi đã tạo
được bước đột phá trong công tác chủ nhiệm.
Tất cả những gì tôi tìm tòi và áp dụng thành công sẽ được tôi trình bày
trong “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
Ở LỚP 9A3, TRƯỜNG THCS LẠC HÒA”.
Những biện pháp này được tôi áp dụng từ học kì II, năm học 2007 – 2008
và hoàn thiện ở năm học 2008 – 2009.
3, Phạm vi nghiên cứu.
Trong quá trình nghiên cứu và tìm tòi, tôi không tập trung vào tất cả các
vấn đề mà tập trung nhiều vào các vấn đề sau:
Ý thức chấp hành nội quy của học sinh.
Ý thức học tập.
(em Triệu Hải và em Lâm Văn Bé), rất khó khăn trong việc đi lại.
- Lớp có 2 học sinh mồ côi cha (mẹ), 1 học sinh có mẹ bỏ đi, 1 học
sinh có cha mẹ bất hòa đã lâu năm.
- Nhiều học sinh ý thức học tập chưa cao, còn ham chơi, thậm chí tham
gia tệ nạn xã hội (đá gà).
- Nhiều cha mẹ học sinh chưa quan tâm đến việc học của con em.
- Môi trường xã hội xung quanh trường học tương đối phức tạp, làm
ảnh hưởng không tốt đến học sinh.
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 5
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
1.3, Kết quả chất lượng hai mặt giáo dục ở năm học 2007 – 2008:
Hạnh kiểm Học lực
Tốt 22 Giỏi 1
Khá 7 Khá 5
TB 1 TB 21
Yếu / Yếu 3 (thi lại)
2, Biện pháp thực hiện – cách làm mới:
2.1, Nhận lớp chủ nhiệm.
Trước ngày khai giảng, GVCN nhận sự phân công của BGH nhà trường
nhận lớp chủ nhiệm. Sau khi có danh sách học sinh, GVCN cố gắng nhớ hết
tên học sinh trong lớp. Đây là điều rất quan trọng. Bởi con người, ai cũng
muốn mình là người quan trọng đối với người khác, là người được người khác
tôn trọng. Việc giáo viên gọi tên các em học sinh ngay khi mới gặp nhau là
biểu hiện của điều đó. Học sinh sẽ rất vui, bất ngờ vì việc này. Chính việc này
sẽ giúp người giáo viên chủ nhiệm nhanh chóng để lại ấn tượng của mình
trong các em. Điều quan trọng là các em cảm nhận được sự tôn trọng của
GVCN đối với mỗi học sinh.
Ví dụ: Khi BGH trao cho tôi danh sách lớp 9A3, tôi đã đọc đi đọc lại
nhiều lần để nhớ tên của học sinh lớp mình và tôi cố gắng biết mặt của 1/3 số
học sinh trong lớp trước ngày tôi gặp lớp. Khi vào lớp tôi gọi tên những học
a, Cơ sở chọn BCS lớp – chia tổ.
Để bầu BCS lớp đạt hiệu quả - hoạt động tốt, GVCN tham khảo ý kiến của
GVCN cũ bởi họ là người nắm rõ khả năng của các em học sinh.
Một cán bộ lớp tốt phải là người năng động, nhiệt tình, biết sống vì tập
thể, không ích kỉ, … cho nên khi chọn BCS lớp giáo viên cần chú ý đến tính
cách của người học sinh mà mình chọn.
Ở đầu năm học lớp có một buổi lao động, giáo viên cũng có thể quan sát
những học sinh mà mình có ý định đưa vào BCS lớp. Trong khi các em lao
động, giáo viên quan sát để đánh giá về ý thức, tác phong, khả năng phối hợp
với các bạn khác. Đặc biệt trong giờ lao động, người giáo viên có thể sẽ chọn
được một lớp phó lao động tốt. Khi quan sát, không nhất thiết là luôn có mặt ở
bên lớp mà giáo viên nên quan sát học sinh từ xa vì khi đó thái độ, ý thức, khả
năng và uy tín của các em mới thật sự bộc lộ.
Ngoài ý thức trách nhiệm các thành viên trong BCS còn phải có năng lực
tốt. Muốn biết điều này cần phải dựa vào học bạ.
Khi chọn BCS lớp, cố gắng bảo đảm ở mỗi địa bàn cư trú có một thành
viên của BCS lớp. Làm được như vậy thì trong quá trình hoạt động giáo viên
có thể để nắm tình hình các thành viên trong lớp thông qua các em.
Ví dụ: Ở lớp 9A3 có lớp trưởng ở Vĩnh Thạnh A (Vĩnh Hải), lớp phó học
tập ở Hòa Nam (Lạc Hòa), tổ trưởng tổ 1 ở Ca Lạc (Lạc Hòa), …
Vai trò của GVCN trong việc chọn BCS lớp rất quan trọng nhưng các
thành viên trong lớp cũng có vai trò không kém. Vì vậy khi lựa chọn giáo viên
cần căn cứ vào sự tín nhiệm của tập thể, điều này thể hiện qua việc bình bầu
dân chủ đầu năm.
Khi tiến hành chia tổ, GVCN cần tạo sự đồng đều trong tổ. Có nghĩa là
mỗi tổ sẽ có các đối tượng học sinh có học lực, ý thức chấp hành nội quy khác
nhau.Nói cách khác, mỗi tổ phải bảo đảm nhiều đối tượng: có học sinh
yếu, học sinh giỏi, học sinh ở địa bàn xa – gần, có học sinh ngoan, học sinh cá
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 7
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
Ví dụ: Chức danh lớp trưởng: Huỳnh Tuấn Bửu, Trịnh Tú Miên.
Lớp phó học tập: Ong Kiều Tiên, Huỳnh Tuấn Bửu.
Lớp phó lao động: Phùng Như Trường, Thạch Vương…
Qua việc nêu tiêu chuẩn và đề cử thì các em học sinh đã định hình được
những người mà mình sẽ chọn. Bây giờ cho các em tiến hành ứng cử, đề cử và
tiến hành biểu quyết chọn BCS lớp.
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 8
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
Chọn xong lớp trưởng và các lớp phó, GVCN cho các tổ tự bầu tổ trưởng
trên cơ sở tiêu chuẩn đã đưa ra. Khi bầu tổ trưởng giáo viên cũng nên định
hướng cho các em.
Kết quả bầu chọn BCS lớp ở lớp 9A3 như sau:
Lớp trưởng: Huỳnh Tuấn Bửu
Lớp phó học tập: Ong Kiều Tiên
Lớp phó lao động: Mai Hữu Thành
Lớp phó văn – thể: Lâm Hồng Nguyên
Thủ quỹ: Lâm Hồng Nguyên
Tổ trưởng tổ 1: Võ Thị Nhân Ái
Tổ trưởng tổ 2: Huỳnh Thiếu Lâm
Tổ trưởng tổ 3: Mai Hữu Thành
Là một trường học ở vùng khó khăn nên các vấn đề của lớp không
nhiều nên tôi chỉ chọn tổ trưởng mà không chọn tổ phó. Thiết nghĩ đó cũng là
điều hợp lí.
Qua quá trình hoạt động của lớp, tôi thấy rằng BCS làm việc hiệu quả,
được các thành viên trong lớp tôn trọng. Chính điều này là nhân tố tích cực
giúp lớp tôi luôn hoàn thành nhiệm vụ và luôn nằm trong tốp 5 lớp dẫn đầu về
thi đua giữa các lớp.
c, Phân công nhiệm vụ cho BCS lớp.
BCS lớp là đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước GVCN về toàn bộ
hoạt động học tập, rèn luyện của lớp trong thời gian học. BCS lớp do tập thể
+ Lớp phó văn – thể: chịu trách nhiệm về các hoạt động văn nghệ, thể
dục – thể thao.
Ví dụ: Em Lâm Hồng Nguyên là lớp phó văn - thể. Khi nghe thầy Tổng
phụ trách thông báo là có Hội diễn văn nghệ chào mừng Ngày nhà giáo Việt
Nam 20 – 11 thì em đã chủ động nắm bắt thể lệ, chủ đề, hình thức thi từ Ban
tổ chức để thông báo cho lớp. Sau khi có ý kiến của GVCN thì em Nguyên tập
hợp các bạn có năng khiếu để tổ chức tập luyện …
Nhiệm vụ của thủ quỹ: thu và quản lí các khoản quỹ của lớp, cuối
tháng – cuối học kì – cuối năm báo cáo công khai hoạt động thu chi quỹ lớp.
Thu tiền giấy kiểm tra nếu được giáo viên bộ môn yêu cầu, …
Nhiệm vụ của các tổ trưởng: phân công, theo dõi, đôn đốc các thành
viên trong tổ làm trực nhật, vệ sinh. Theo dõi, báo cáo hoạt động hàng tuần
của các tổ viên. Kiểm tra bài cũ các thành viên trong tổ ở 15 phút đầu buổi,…
2.3, Lập sơ đồ lớp học.
Sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh tuy dễ nhưng sắp xếp như thế nào cho
hiểu quả lại không dễ chút nào.Để lập sơ đồ lớp tốt, GVCN dựa vào các căn
cứ sau:
- Học lực của học sinh: xen kẽ học sinh yếu kém với học sinh khá giỏi.
- Thể chất của học sinh: học sinh thấp ngồi trước, cao ngồi sau; mắt yếu
ngồi gần bảng.
- Nhiệm vụ của BCS lớp: tổ trưởng(lớp trưởng) thường ngồi giữa hoặc
ngồi sau của tổ (lớp).
- Ý thức của học sinh: học sinh nói chuyện nhiều, không chú ý học thì
cho ngồi trước.
Trên cơ sở các căn cứ đó, GVCN lập sơ đồ lớp sao cho phù hợp.
Ví dụ: dưới đây là sơ đồ tổ chức lớp học lớp 9A3:
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 10
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
Trần Văn
Tuấn
Thái Tếch
Hển
La Văn
Thành
Dương Lệ
Quân
Phùng Huệ
Chân
Trương Văn
Nền
Triệu Hải
Tăng Thị
Chiên
Ong Kiều
Tiên (@)
Phùng Như
Trường
Trịnh Thuận
Kiệt
Trần Thị
Thơm
Ngô Thị
Trang
Ghi chú:
Dấu #: lớp trưởng Dấu @: lớp phó học tập
Dấu * : tổ trưởng Dấu +: lớp phó lao động
Dấu : lớp phó văn - thể, thủ quỹ
Lập sơ đồ tổ chức lớp học theo căn cứ trên có tác dụng:
- Giúp phát huy được vai trò của BCS lớp trong việc quản lý lớp học
QUY
- 1 Không thắt khăn quàng
- 1 Không bỏ áo vào quần
- 2 Đi trễ
- 2 Vắng K
- 5 Nói tục, chửi thề
- 10 Vô lễ với giáo viên, người lớn
TB/năm Đánh nhau
- 3 Làm việc riêng trong giờ học
- 1 Lớp ồn
+ 2 Tiết A
- 5 Không thuộc bài
HỌC
TẬP
- 3 Không ghi bài
- 4 Không làm bài tập về nhà
+ 2 Điểm tốt
- 2 Không quét lớp
VỆ
SINH
- 2 Không hốt rác
- 5 Bỏ trực vệ sinh
- 2 Viết, vẽ bậy lên bàn, lên bảng
- 1 Ra trễ THÊ
DỤC
- 1 Không nghiêm túc, tập sai động tác
- 3 Bỏ tập thể dục
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 12
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
Sau khi thống nhất thang điểm, GVCN cho tổ chức thực hiện. Mỗi tổ
và Võ Hoàng Mếm. Qua tìm hiểu tôi biết được rằng nhà của em ở xa trường,
ở trong ruộng, có lúc phải đi đò.
Ở hai trường hợp này nếu không biết lí do mà cứ trừ điểm liên tục thì cí
thể đây là một trong những nguyên nhân nếu các em nghỉ học. Trong trường
hợp này tôi thường hỏi lí do và ít trừ điểm nên càng về sau các em càng cố
gắng.
Ví dụ 2: Cũng là đi trễ nhưng em Tăng Thị Chiên lại khác, nhà ở xa,
không có xe nên phải đi bộ lại còn phải phụ mẹ nuôi tôm. Cũng lại với cách
xử lí như trên cùng với việc thường xuyên động viên, đến nay việc đi trễ hầu
như không còn.
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 13
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
2.5, Phát huy vai trò của BCS lớp.
Trong những năm trước, khi làm công tác chủ nhiệm, tôi không chú ý
đến vai trò của BCS lớp. Lớp trưởng, các lớp phó, các tổ trưởng chỉ là chức
danh, không hoạt động đúng vai trò và chức năng của mình. Hay nói đúng hơn
là chỉ mang tính hình thức. Chính vì vậy, GVCN phải làm nhiều việc của lớp,
thêm vào đó mọi thành viên trong lớp không tiến bộ, đặc biệt là trong việc
thực hiện nội quy. Giáo viên khó nắm tình hình lớp kịp thời.
Một lớp học muốn tiến bộ, tự quản tốt thì vai trò của BCS lớp rất quan
trọng. Các em cùng học chung một lớp, chung độ tuổi,chung tâm lý, … nên dễ
nắm tình hình lớp, dễ hiểu nhau, … đó là điều kiện để lớp hoạt động tốt, giáo
viên có thể nắm được tình hình lớp mà không phải ngày nào cũng trực ở lớp.
Vậy làm sao phát huy được vai trò của BCS lớp?
Trước hết giáo viên phải tạo được thiện cảm và niềm tin, quan trọng
hơn là giám tin và giám giao nhiệm vụ cho các em. Bên cạnh đó là sự định
hướng và hướng dẫn của GVCN.
Ví dụ: để chào mừng Ngày nhà giáo Việt Nam 20 – 11, liên đội trường
THCS Lạc Hoà tổ chức hội thi văn nghệ, tôi đã để cho các em tự chọn tiết
mục để tham gia. Trong đó lớp phó văn nghệ là người tổ chức và chịu trách
“Đừng đợi đến lúc cô đơn mới nhớ ra bạn bè”
“Tha thứ là cách trả thù vinh quang nhất”
Sau 2 tháng, em Hương đã có nhiều chuyển biến về tinh thần: vui vẻ,
nói nhiều, điểm cao hơn và đặc biệt từ giữa tháng 11 có mong muốn được
ngồi gần lớp phó học tập để được chỉ nhiều hơn. Dì của Hương nói rằng:
“Không biết sao bây giờ Hương thay đổi như vậy”.
Ví dụ 2: Lớp 9A3 có nhiều học sinh có học lực TB và yếu nhưng lại
không bao giờ hỏi thầy bộ môn, hỏi bạn dù không biết. trong trường hợp này
tôi cho lớp phó tập trung những học sinh khá giỏi các môn của lớp lại và định
hướng cho các em cách giúp: có gắng gần gũi bạn và nhờ bạn làm một việc gì
đó mà bạn thích; không ngại hỏi ý kiến bạn ở những bài tập mà bạn biết làm,
từ từ chuyển qua trao đổi bài tập với nhau và khi bạn đã nhận sự giúp sức của
mình thì luôn tạo cho bạn cảm giác là bạn tìm ra đáp số, …
Đến giữa học kì I thì đa số những học sinh yếu đã mạnh dạn hỏi bạn,
lớp học sôi động, đa số các thầy cô rất thích khi vào dạy ở lớp 9A3.
Trong một lớp học thường học sinh học yếu, TB ít vì lí do từ năng lực
mà phần nhiều do lười biếng, không học bài, làm bài ở nhà. Khi về nhà chủ
yếu đi chơi, làm việc, cha mẹ không quan tâm – không quản lí con.
Đối với những học sinh này nếu giáo viên chỉ động viên, bắt ép học bài
hay xử phạt nhiều thì vấn đề không giải quyết được là bao.
Trong trường hợp này, kết hợp với việc BCS lớp và những học sinh khá
giỏi hỗ trợ cho các em thì GVCN giao cho BCS lớp việc giám sát học tập:
kiểm tra bài cũ, bài tập làm ở nhà, … trong 15 phút đầu giờ. Việc này được
làm hàng ngày, mọi thành viên trong lớp đều được tổ trưởng, lớp phó học tập
kiểm tra.
Nếu học sinh nào chưa thuộc bài, không làm bài thì cuối buổi sẽ phải ở
lại học thuộc, làm bài dưới sự hướng dẫn, quản lý của BCS lớp xong rồi mới
về. Nhưng để làm việc này thì trong kì họp phụ huynh đầu năm phải có được
sự đồng ý của cha mẹ học sinh.
Cho BCS lớp giám sát việc học của các thành viên trong lớp, các em
- Giáo viên chủ nhiệm đánh giá nhận xét tình hình học tập trong tuần.
- Đưa ra hình thức tuyên dương, phê bình, hình thức xử phạt đối với
các hành vi tương ứng.
Hoạt động 3: Thủ quỹ báo cáo tình hình thu chi quỹ lớp trong tháng
(hoạt động này chỉ diễn ra ở tuần cuối tháng).
Hoạt động 4:
- Lớp trưởng tổ chức cho lớp nêu ý kiến về việc dạy và học ở các
môn học.
- GVCN giải trình.
Hoạt động 5: GVCN thông báo kế hoạch tuần tiếp theo.
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 16
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
Qua các bước hoạt động trong tiết sinh hoạt chủ nhiệm có thể thấy học
sinh là trung tâm của tiết SHCN còn giáo viên chỉ đóng vai trò là người tông
kết vấn đề.
Trên đây chỉ là một số trong những biện pháp cụ thể để phát huy vai trò
của BCS lớp trong toàn bộ quá trình hoạt động của lớp.
2.6, Phương pháp giáo dục cá biệt và phương pháp tác động tập thể.
Người GVCN muốn làm tốt công tác chủ nhiệm phải biết vận dụng
nhiều phương pháp giáo dục khác nhau trong đó có phương pháp giáo dục cá
biệt và giáo dục tập thể.
Phương pháp giáo dục cá biệt ở đây không nên hiểu là giáo dục học sinh
cá biệt mà cần hiểu Phương pháp giáo dục cá biệt là sự tác động tới từng cá
nhân một cách chuyên biệt để đảm bảo tính phù hợp với đối tượng.
Ví dụ: cùng một biểu hiện có lỗi như nhau, nhưng có em phải phê bình
nghiêm khắc, có em lại nhắc nhẹ, có khi nhắc chung chung, có lúc lại nhắc
nhở riêng (trực tiếp), có khi phải tách học sinh ra khỏi tập thể để giáo dục
riêng, …
Thực chất của quá trình giáo dục cá biệt là vận dụng “Tâm lý học lứa
tuổi” để giáo dục học sinh, xử lý các tình huống mà người giáo viên gặp phải
nguyên nhân:
Đối với em Hương chủ yếu do sự bất hòa trong gia đình, em Hương qua
sống với dì.
Em Thành chán học do tham gia đá gà ở nơi cư trú, ở nhà gia đình
không quản lý.
Khi giáo viên đã nắm được nguyên nhân của hành vi thì trên cơ sở tâm
lý – tính cách của học sinh giáo viên đưa ra biện pháp xử lý kịp thời với học
sinh. Việc xử lý kịp thời các hành vi sai trái rất quan trọng. Nếu không xử lý
kịp thời thì có thể dẫn đến những hậu qủa khó lường bởi tính hiếu thắng,
muốn khẳng định mình của học sinh. Trong quá trình lý thì cần chú ý đến tính
cách của học sinh để có biện pháp phù hợp, nếu không sẽ phản tác dụng.
Ví dụ: Nếu một học sinh có lòng tự trọng cao thì không nên trách móc,
bới tội trước lớp. Trong trường hợp này giáo viên nên gặp trực tiếp.
Cách xử lý trên cũng phù hợp với học sinh có lỗi mà biết nhận lỗi và
sửa, học sinh dễ “mủi lòng”. Trong trường hợp này giáo viên nên sử dụng
nhiều câu biểu cảm, thể hiện thái độ, tâm trạng của chính mình.
Trước học sinh lỳ lợm, bất cần đời thì biện pháp tốt nhất là tìm hiểu
điểm yếu về tình cảm của đó, từ đó tác động trực tiếp. Những học sinh kiểu
này giáo viên không nên la mắng, khiêu khích vì các em rất dễ làm liều.
Với học dinh có tính ganh đua thì nên khiêu khích, so sánh em đó với
một học sinh nào đó hơn em…
Lenin từng có khẩu hiệu trong cách mạng tháng 10 là: “hòa bình bánh
mì”. Tuy học hành sẽ mang lại cái lợi lâu dài nhưng các em cũng không quên
cái lợi trước mắt cũng giống như hòa bình mà không có gì ăn mà chiến tranh
có cái ăn còn hơn. Chính vì vậy cho các em thấy cái lợi trước mắt cũng là một
biện pháp giúp các em học tốt. Bên cạnh đó cũng không quên cho các em thấy
cái lợi lâu dài của việc học.
Ví dụ: cái lợi trước mắt có thể là: được phiếu học tốt, tuyên dương
trước cờ, có giấy khen – phần thưởng ở cuối học kì, … Cái lợi lâu dài thì tùy
thuộc vào từng môn.
Có nghĩa là các em vẫn coi trọng việc học. Từ đó tôi giải thích cho các em cái hại
của việc tham gia đá gà cũng như các trò cờ bạc. Tôi yêu cầu các em viết bản tự
kiểm. Cả hai đều hứa sẽ không lặp lại hành vi này. Cho đến bây giờ, qua quá trình
theo dõi của em Nguyên thì không thấy hai học sinh này tham gia nữa.
Điều quan trong trong việc vận dụng phương pháp giáo dục cá biệt là
phải tìm hiểu nguyên nhân của hành vi, tính cách tâm lí, thái độ từ đó có biện
pháp xử lý phù hợp. Trong xử lý cần tôn trọng nhân cách học sinh và phải cho
các em thấy được điều này.
Muốn phát huy hiệu qủa của phương pháp giáo dục trong tập thể, giáo
viên chủ nhiệm trước hết phải là người có uy tín, có trách nhiệm, nắm vững
đối tượng, xây dựng được tập thể học sinh thành một tập thể vững mạnh:
+ Đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ chung của từng thành viên của lớp.
+ Tổ chức những hoạt động chung để thực hiện mục tiêu.
+ Lớp có đội ngũ tự quản có uy tín, có trách nhiệm, có năng lực, bản
lĩnh.
+ Có kỉ luật chặt chẽ, có qui định, nội qui phải rõ ràng, được mọi người
tôn trọng và tự giác chấp hành.
+ Có dư luận tập thể lành mạnh, dư luận của tập thể là phản ánh sức
mạnh, là bản lĩnh của mỗi thành viên.
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 19
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
KẾT THÚC VẤN ĐỀ
Trên đây là một số biện pháp giúp làm tốt công tác chủ nhiệm ở lớp
9A3, trường THCS Lạc Hòa mà tôi đã thực hiện. Sau đây tôi xin nêu một vài
kết quả đạt được để minh họa.
1. Kết quả
1.1, Duy trì sĩ số:
Đầu năm lớp có 29 học sinh. Giữa tháng 9 có thêm 1 học sinh xin vào.
Như vậy lớp có 30 học sinh. Đến tháng 11 có 2 em chuyển qua lớp 9A1.Cuối
học kì lớp có 28 học sinh, không giảm sĩ số.
Trịnh Thị Bé Hương
T K HSTT
10
Lâm Xài Hựu
K Tb
11
Liêu Khét
T K HSTT
12
Trịnh Thuận Kiệt
T Tb
13
Huỳnh Thiếu Lâm
T G
HSG
14
Võ Hoàng Mến
T K HSTT
15
Trịnh Tú Miên
T K HSTT
16
Lâm Thị Kiều My
T K HSTT
17
Trương Văn Nền
T K HSTT
18
Lâm Thị Hồng Nguyên
T K HSTT
T Tb
Tổng hợp chất lượng hai mặt ở HK I
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 20
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
Hạnh kiểm Học lực
Tốt 26 Giỏi 03
Khá 02 Khá 13
TB / TB 11
Yếu / Yếu 01
1.3, Thi đua hàng tuần giữa các lớp trong trường:
Stt Tuần Hạng Ghi chú
1 01
Chưa xếp hạng
2 02 Hai Nhận cờ thi đua
3 03 Tư
4 04 Ba
5 05 Hai
6 06 Năm
7 07 Nhất Nhận cờ thi đua
8 08 Tư
9 09 Nhất Nhận cờ thi đua
10 10 Ba
11 11 Hai
12 12 Nhất Nhận cờ thi đua
13 13 Năm
14 14 Hai Nhận cờ thi đua
15 15 Năm
16 16 Ba
17 17 Ba
18 18 Nhất Nhận cờ thi đua
Chúng ta không nên áp dụng rập khuôn máy móc bấc kỳ một phương
pháp giáo dục nào bởi lẽ sản phẩm đây chính là “con người”.
Để đạt được mục đích giáo dục, ta cần phải biết chọn điểm xuất phát
thích hợp với đặc điểm riêng của từng trường, từng lớp, từng HS,…
Sau một thời gian thực hiện và áp dụng SKKN này tôi nhận thấy một vấn
đề cần phải nghiên cứu, đó là: “Vai trò giáo viên chủ nhiệm lớp trong việc
nâng cao chất lượng học tập của học sinh cuối cấp THPT”.
Sự thành công trong công tác chủ nhiệm lớp, một nhân tố quan trọng mà
chúng ta nên thận trọng cân nhắc khi quyết định lựa chọn, đó chính là “lớp
truởng”.
Muốn làm tốt được những điều trên đòi hỏi người GVCN lớp phải là
người có uy tín, có năng lực thực sự để chỉ đạo, dám nghĩ, dám làm đi trước,
đề xuất được các vấn đề giá trị, tập hợp được sức mạnh tổng hợp, vai trò con
chim đầu đàn là yếu tố có phần lớn lao, tạo nên sự thành công hay thất bại ở
mỗi HS, mỗi lớp học, mỗi trường học…
3. Kiến nghị (đối với nhà trường):
Thành lập tổ chủ nhiệm trong trường, thông qua đó các GVCN có thể
trao đổi, học hỏi kinh nghiệm của nhau để giúp nhau làm tốt hơn nữa cong tác
chủ nhiệm.
Tạo điều kiện để mọi giáo viên đều được làm công tác chủ nhiệm. Chỉ
khi không hoàn thành nhiệm vụ mới bãi nhiệm và giao lớp đó cho giáo viên
khác.
4. Lời kết:
Trên đây là những kinh nghiệm mà tôi đã học hỏi, đúc rút và thực hiện
trong quá trình làm công tác chủ nhiệm. Tôi rất mong sự đóng góp ý kiến và
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 22
Trường THCS Lạc Hòa Sáng kiến kinh nghiệm
chỉ bảo của BGH nhà trường, của các đồng chí tổ trưởng, các đồng chí đồng
nghiệp giàu kinh nghiệm để giúp hoàn thành tốt công việc được giao và thành
công trong sự nghiệp trồng người của mình.
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
Giáo viên thực hiện: Nguyễn Đức Dũng Trang 24