BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
SỬ DỤNG
RA ĐA HÀNG HẢI
Mã số: MĐ 04
NGHỀ SỬ DỤNG THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ
PHỔ BIẾN TRÊN TÀU CÁ

Trình độ: Sơ cấp nghề/ dạy nghề dưới 3 tháng
Dựa trên cơ sở đề án: “ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm
2020 của Thủ tướng Chính phủ”. Chương trình dạy nghề “Sử dụng các t
hiết bị
điện tử phổ biến trên tàu cá”do tập thể giáo viên ngành Khai thác hàng hải Thủy
sản thuộc khoa Công nghệ Thủy sản, trường Cao đẳng nghề Thủy sản miền Bắc
biên soạn. Chương trình đào tạo đã tổ hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của
nghề thành 6 mô đun,
trên cơ sở sơ đồ phân tích nghề DACUM và bộ phiếu
phân tích công việc.
Bộ giáo trình đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, cập
nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế sản xuất trên biển tại các địa
phương. Bộ giáo trình gồm 6 quyển:
1) Giáo trình mô đun Sử dụng máy Định vị vệ tinh
2) Giáo trình m
ô đun Sử dụng máy Đo sâu, dò cá đứng
3) Giáo trình mô đun Sử dụng máy Dò cá ngang
4) Giáo trình mô đun Sử dụng Ra đa hàng hải
5) Giáo trình mô đun Sử dụng máy Thông tin liên lạc
6) Giáo trình mô đun Sử dụng máy Vô tuyến tầm phương
Giáo trình Sử dụng Ra đa hàng hải giới thiệu khái quát về cấu tạo, nguyên
lý hoạt động và cách sử dụng Ra đa hàng hải phổ biến trên tàu cá hiện nay. Nội
dung được phân bổ giảng dạy trong thời gi
an 100 giờ và bao gồm 4 bài:
Bài 1: Các bộ phận và nguyên lý hoạt động của Ra đa hàng hải
Bài 2: Sử dụng Ra đa hàng hải KODEN MD- 3404
Bài 3: Sử dụng Ra đa hàng hải JMA – 2253/2254
Bài 4: Sử dụng Ra đa hàng hải FURUNO- 1832

Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng
dẫn của Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề -

3- Hồ Đình Hải
4- Phạm Văn K
hoát
5- Nguyễn Quý Thạc
6- Lê Trung Kiên

4

MỤC LỤC

LỜI GIỚI THIỆU 2
MÔ ĐUN SỬ DỤNG RA ĐA HÀNG HẢI 6
Bài 1: CÁC BỘ PHẬN VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG 7
CỦA RA ĐA HÀNG HẢI Error! Bookmark not defined.
1.Nguyên lý hoạt động của ra đa hàng hải: 7
2. Các bộ phận của ra đa hàng hải: 9
2.1. Hệ thống anten: 9
2.2. Máy phát của ra đa: 9
2.3. Máy t
hu của ra đa : 9
2.4. Máy hiện sóng của ra đa : 9
2.5. Máy biến dòng : 9
Bài 2: SỬ DỤNG RA ĐA HÀNG HẢI KODEN MD 3404 10
1. Giới thiệu chung 10
1.2. Sơ đồ mặt máy, tên và chức năng các phím trên bảng điều khiển 11
2. Sử dụng Ra đa hàng hải Koden MD3404 14
2.1. Chuẩn bị Ra đa 14


5

1.1.Các thông số kỹ thuật của ra đa hàng hải FURUNO - 1832 65
1.2. Sơ đồ mặt máy, tên và chức năng các phím trên bảng điều khiển 66
2. Sử dụng Ra đa hàng hải FURUNO – 1832 69
2.1. Chuẩn bị Ra đa 69
2.2. Mở máy 70
2.3. Chọn thang đo 72
2.4. Điều chỉnh độ sáng: 72
2.5. Điều chỉnh độ khuếch đại 72
2.6.C
ách đọc tín hiệu trên ra đa hàng hải FURUNO - 1832 73
2.7. Các chế độ của ra đa Hàng hải FURUNO- 1832 74
2.8. Xử lý sự cố ra đa hàng hải FURUNO - 1832 90
2.9. Tắt máy 91
2.10. Bảo quản ra đa hàng hải FURUNO - 1832 91
6

MÔ ĐUN SỬ DỤNG RA ĐA HÀNG HẢI
Mã số mô đun: MĐ 04

Giới thiệu mô đun :
Học xong mô đun này người học có khả năng:
- Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của Ra đa hàng hải;
- Trình bày được các chức năng cơ bản của Ra đa hàng hải.
- Kết nối được Ra đa hàng hải với nguồn và phụ kiện ;

của sóng vô tuyến điện, ra đa sẽ thu được các sóng đó và đưa đến máy hiện sóng
( màn hình).

Tàu trên thực tế
Tàu ở trên màn
hình Ra đa
Khoảng cách
và phương vị
Hướng mũi tàu
Mục tiêu 8

Ra đa Hàng hải là một thiết bị kỹ thuật vô tuyến điện cho phép phát hiện

Màn hình của ra đa Hàng hải Anten của ra đa theo chu kỳ phát ra các xung vô tuyến điện mạnh với vận tốc C
= 3. 10
8
m/s, khi Gặp chướng ngại vật các xung này được phản xạ trở lại anten.
Nếu biết khoảng thời gian từ thời điểm phát đến thời điểm thu tín hiệu xung thì
ta sẽ biết được khoảng cách từ tàu đến mục tiêu theo công thức sau:

D = C.t/2
Trong đó
:
Mục tiêu
D
0
0

270
0

180
0

90
0


.Công suất của ra đa càng lớn thì tầm hoạt động của ra đa càng lớn.
2.3. Máy thu của ra đa :
Sóng phản xạ trở về từ mục tiêu đến anten rất yếu nên được đưa đến máy thu
khuyếch đại, biến đổi thành hình
ảnh sau đó chuyển đến máy hiện sóng. Máy
thu của ra đa có độ nhạy rất cao và độ khuyếch đại rất lớn.

2.4. Máy hiện sóng của ra đa :

Có chức năng nhận các tín hiệu đã gia công biến đổi từ máy thu chuyển sang
và hiện chúng trên màn hình.
2.5. Máy biến dòng :
Các bộ phận của ra đa khi hoạt động tiêu thụ một lượng điện năng rất lớn. Do
vậy phải có một nguồn riêng biệt. Máy biến dòng có chức năng tạo ra một nguồn
điện riêng cho ra đa. 10

B. Bài tập:
Bài tập 1: Trình bày về nguyên lý hoạt động của Ra đa hàng hải.

- Có ý thức học tập tích cực, tham gia đầy đủ thời lượng của bài.
A. Nội dung:
1. Giới thiệu chung

11

Các thông số kỹ thuật của ra đa hàng hải Koden MD3404

Ra đa hàng hải Koden MD3404 - Màn hình màu LCD 7 inch
- Tần số phát : 60 MHz
- Công suất phát: 4KW
- Tầm hoạt động xa nhất là 24 hải lý
- Nguồn cung cấp từ 11 đến 40 VDC; công suất nguồn là 50 W( chế độ chờ là
35 W)

1.2. Sơ đồ mặt máy, tên và chức năng các phím trên bảng điều khiển
1.2.1. Sơ đồ mặt máy

- Phím dùng để khử nhiễu mưa, tuyết, sương - Phím có 2 chức năng

+ IR: dùng để xoá nhiễu do một ra đa khác gây ra
+ EXP: dùng để phóng to mục tiêu gấp đôi - Phím dùng dể điều chỉnh độ sáng của màn hình - Phím dùng để kích hoạt chức năng đường đi của mục tiêu.Thời gian 15s, 30s, 1m hay liên tục

-Phím

dịch vị trí tàu xuống dưới để mở rộng cự ly lên 1,5 lần so với cự ly sử dụng
- Phím dùng để lựa chọn vùng báo động trong phạm vi 90
0

TX/SAVE 14 + TX: dùng để khởi động máy phát của ra đa
+ SAVE: để máy ở chế độ dự chữ, lúc này màn hình không bật sáng để chống
tiêu hao điện( đèn báo màu đỏ: mở; màu xanh:ở chế độ dự chữ)
2. Sử dụng Ra đa hàng hải Koden MD3404
2.1. Chuẩn bị Ra đa

Ra đa hàng hải Koden MD 3404 Anten

Dây nguồn

15

Bộ đổi điện/ ác quy Chú ý:
- Khi nối nguồn vào máy phải kiểm tra và biết chắc chắn nguồn được dùng là
nguồn một chiều có điện áp phù hợp với máy thì mới sử dụng
Khi sợi đốt của đèn MANHETRON đã được nung nóng trên màn hình xuất hiện
chữ STANDBY
17

Màn hình chờ của Ra đa hàng hải Koden MD 3404

- Bước 2: Ấn phím [TX/SAVE] để khởi động máy phát của Ra đa

2.3 Chọn thang đo
Ấn phím RANGE về phía ▲ hoặc▼ để chọn khoảng cách phát hiện mà ta
muốn tuỳ thuộc vào các mục tiêu xung quanh tàu

12 NM

19

2.6. Cách đọc tín hiệu trên ra đa hàng hải Koden MD3404 Màn hình chính của Ra đa hàng hải Koden MD 3404 Giải thích
:
- 12.5 NM: thang cự ly ( hải lý)
- SP: chiều dài xung
a. DATA: dữ kiện hàng hải
- LL: hệ thống vĩ độ và kinh độ
- LOP: hệ thống LORAN C
- SPD: tốc độ tàu DATA
MODE
OFF
MENU

- COURSE UP: chế độ hướng thật
Ở chế độ MODE, mỗi một lần ấn phím SET lại luân phiên chọn 3 chế độ nhỏ
như sau:
LL
LOP
SPD
SET
SPD
DATA
MODE
OFF
MENU
TUNE 22
Ở chế độ Bắc thật

Chú ý
: Các chế độ trên hoạt động chỉ khi ra đa được nối với la bàn con quay.



Dùng đường phương vị điện tử ( EBL) để đo phương vị đến mục tiêu. Cách làm
như sau:
- Bước 1: Ấn phím [SET] để chữ EBL xuất hiện trên màn hình

- Bước 2: Ấn phím [EBL] về hoặc để di chuyển đường phương
vị điện tử đến mục tiêu, giá trị phương vị của mục tiêu được hiển thị phía dưới
góc trái của màn hình

AUTO
SET
MANUAL 24
Mục tiêu
Dấu +
Đường phương
Vị điện tử
Giá trị của

Đường phương
Vị điện tử
Mục tiêu

Giá trị của