BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI
*************
LÊ THỊ NGA

NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ PHƢƠNG PHÁP TẬP LUYỆN VÕNG
TRÕN NHẰM NÂNG CAO THỂ LỰC CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI
TUYỂN BÓNG CHUYỀN NỮ TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, NĂM 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

trường Đại học Tây Bắc, Trung tâm huấn luyện đào tạo VĐV tỉnh Sơn La, các
Câu lạc bộ bóng chuyền huyện Mộc Châu, Câu lạc bộ bóng chuyền huyện Mai
Sơn, Câu lạc bộ bóng chuyền TP Sơn La đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi
về mọi mặt trong quá trình thực hiện luận văn.
Đặc biệt tôi xin chân thành cảm ơn giáo viên hướng dẫn: PGS.TS.Vũ Đức
Thu đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn.
Xin chân thành cảm ơn các chuyên gia, cán bộ và giảng viên trong và
ngoài trường đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và khảo nghiệm để hoàn
thành luận văn của mình.
Tác giả Lê Thị Nga
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
GDTC
TDTT
HLV
VĐV
CLB
ĐHTDTT
ĐHSP
CĐ
%
Giáo dục thể chất
Thể dục thể thao
Huấn luyện viên
Vận động viên
Câu lạc bộ
Đại học thể dục thể thao
Đại học sư phạm

6. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là: 4
7. Phương pháp nghiên cứu. 5
7.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu. 5
7.2. Phương pháp phỏng vấn tọa đàm. 6
7.3. Phương pháp quan sát sư phạm. 7
7.4. Phương pháp kiểm tra sư phạm. 7
7.5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm. 7
7.6. Phương pháp toán học thống kê. 8
8. Những đóng góp mới của đề tài: 9
8.1. Về lí luận. 9
8.2. Về thực tiễn. 10
9. Kế hoạch nghiên cứu và tổ chức nghiên cứu: 10
9.1.Thời gian nghiên cứu. 10
9.2. Đối tượng nghiên cứu. 12
9.3. Địa điểm nghiên cứu 12
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. 13
1.1. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 18 – 22 trong các hoạt động thể lực. 13
1.1.1. Đặc điểm tâm lý 13
1.1.2. Đặc điểm sinh lý. 14
1.2. Các quan điểm về việc sử dụng phương pháp trong tập luyện thể thao. . 15
1.3. Đặc thù của việc sử dụng các phương pháp tập luyện thể dục thể thao
trong giảng dạy – huấn luyện bóng chuyền. 22
1.4. Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc lựa chọn các phương pháp huấn luyện
thể lực chuyên môn cho vận động viên đội tuyển nữ trong các câu lạc bộ của
các huyện thuộc khu vực tỉnh Sơn La. 23
1.4.1. Đặc điểm tập luyện của đội tuyển bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc và
các CLB bóng chuyền nữ cấp huyện ở Sơn La. 23
1.4.2. Đặc điểm của công tác huấn luyện thể lực chuyên môn cho đội tuyển bóng
chuyền nữ. 24
1.5. Nhận xét. 29

tuyển bóng chuyền nữ trường Đại học Tây Bắc. 52
3.2.2. Nghiên cứu lựa chọn các bài tập nhằm nâng cao thể lực chuyên môn cho đội
tuyển bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc. 53
3.2.2 Phỏng vấn về mức độ ưu tiên sử dụng số buổi tập phát triển thể lực chuyên
môn trong tuần. 59
3.3. Tổ chức thực nghiệm. 61
3.3.1. Tổ chức thực nghiệm sư phạm. 61
3.3.2. Tổ chức phương pháp tập luyện. 62
3.3.3. Kiểm tra nhóm thực nghiệm giai đoạn giữa (sau 3 tháng) thực nghiệm. 68
3.3.4. Kiểm tra nhóm thực nghiệm giai đoạn cuối thực nghiệm (sau 6 tháng). 69
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 71
Kết luận 71
Kiến nghị 72
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

học Tây Bắc.
44
Bảng 3.5
Khảo sát thực trạng về thời gian dành cho việc tập
luyện các tố chất thể lực chuyên môn của đội tuyển
bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc.
45
Bảng 3.6
Khảo sát thực trạng về thời gian dành cho việc tập
luyện các tố chất thể lực chuyên môn của các câu lạc
bộ thành phố Sơn La, câu lạc bộ sở giáo dục và đào
tạo Sơn La, câu lạc bộ huyện Mai Sơn.
47
Bảng 3.7
Kết quả phỏng vấn các GV, HLV, chuyên gia về việc
lựa chọn các test kiểm tra thể lực chuyên môn cho đội
tuyển bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc (n =
30).
49
Bảng 3.8
Kết quả kiểm tra thể lực chuyên môn của 3 đội nữ là
đội câu lạc bộ sở giáo dục và đào tạo Sơn La, câu lạc
bộ huyện Mai Sơn và đội tuyển bóng chuyền nữ
50
trường đại học Tây Bắc (theo tiêu chuẩn đánh giá thể
lực chuyên môn).
Sơ đồ
Sơ đồ các trạm tập
52
Sơ đồ phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm nâng

62
Bảng 3.14
Kết quả kiểm tra thể lực chuyên môn của nhóm thực
nghiệm sau 3 tháng thực nghiệm (n = 20).
69
Bảng 3.15
Kết quả kiểm tra thể lực chuyên môn của nhóm thực
69
nghiệm sau 6 tháng thực nghiệm (n = 20).
Biểu đồ
Nhịp độ tăng trưởng thể lực chuyên môn giai đoạn
giữa và sau thực nghiệm.
70 1
ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài.
Đất nước ta đang bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa với
mục tiêu đến năm 2020 Việt Nam từ 1 nước công nghiệp về cơ bản trở thành
1 nước công nghiệp, hội nhập với cộng đồng quốc tế. Nhân tố quyết định sự
thắng lợi của công cuộc này là con người là nguồn lực người Việt Nam được
phát triển về cả số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng
cao. Nhận thức rõ tầm quan trọng của TDTT trong công cuộc đổi mới và xây
dựng đất nước, sự nghiệp TDTT luôn được Đảng và nhà nước đặc biệt quan
tâm. Bên cạnh những môn thể thao mũi nhọn nhằm phát triển và đạt thành
tích cao trong các cuộc thi ở khu vực và thế giới là việc khôi phục, phát trển
rộng rãi các môn thể thao khác, trong đó có môn bóng chuyền nhằm hướng
tới một nền TDTT đại chúng, toàn diện.
Cùng với sự phát triển đó, bóng chuyền ở Việt Nam cũng không ngoại lệ,

cụ và đội ngũ giáo viên thuận lợi để không chỉ đào tạo cán bộ thể thao có chất
lượng cao mà còn đảm bảo cho sự hoạt động và phát triển các câu lạc bộ thể
thao nói chung và câu lạc bộ bóng chuyền nữ nói riêng.
Trong giảng dạy, huấn luyện bóng Chuyền, để áp dụng những phương
pháp giáo dục thể chất một cách hợp lý, phù hợp với nội dung giảng dạy,
huấn luyện đòi hỏi người dạy phỉ biết vận dụng một cách khéo léo thì người
tập mới tiếp thu được nội dung một cách hiệu quả và nhanh chóng.
Về vấn đề phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm nâng cao thể lực ở các
môn thể thao đã được rất nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu như: Võ Văn
Đăng “nghiên cứu hiệu quả phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm phát triển
thể lực chuyên môn cho nam sinh viên chuyên sâu điền kinh khoa thể dục thể
thao trường đại học Vinh”, Nguyễn Thị Lài “ nghiên cứu hiệu quả ứng dụng
các phương pháp tập luyện vòng tròn và phương pháp tập luyện giãn cách
trong quá trình nâng cao thể lực chuyên môn cho sinh viên chuyên sâu điền 3
kinh khoa thể dục thể thao trường đai học Vinh…
Trường đại học Tây Bắc cũng đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu
về các lĩnh vực thể thao khác nhau như: Trần Văn Hạnh “thực trạng và giải
pháp nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho sinh viên hệ đại học sư phạm
không chuyên thể dục thể thao trường đại học Tây Bắc”, Dương Xuân Lượng
“một số bài tập nâng cao sức bền chuyên môn cho nam sinh viên bóng chuyền
trường đại học Tây Bắc…song vấn đề nâng cao thể lực chuyên môn cho nữ
sinh viên bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc nói chung và đội tuyển
bóng chuyền nưc trường đại học Tây Bắc nói riêng thì chưa có tác giả nào
quan tâm nghiên cứu.
Thực tế quan sát đội tuyển bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc tham
gia các giả bóng chuyền tỉnh Sơn La, giải cúp sông đà, giải liên đoàn lao
động… và một số buổi tập luyện của đội tuyển trong những năm gần đây cho

4. Giả thuyết khoa học:
Nếu ứng dụng phương pháp tập luyện vòng tròn được tổ chức đúng quy
định, phù hợp với đối tượng, chương trình tập luyện đảm bảo thực hiện đúng
tiến độ, đúng nội dung, cơ sở vật chất đầy đủ cho tập luyện sẽ giúp quá trình
nâng cao thể lực chuyên môn cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường đại học
Tây Bắc đạt hịệu quả cao hơn.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1. Nhiệm vụ 1.
Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lí luận của đề tài đồng thời nghiên cứu
thực trạng thể lực chuyên môn và các phương pháp huấn luyện thể lực chuyên
môn cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc.
5.2. Nhiệm vụ 2.
Nghiên cứu hiệu quả phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm nâng cao
thể lực chuyên môn cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường Đại học Tây Bắc.
6. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là:
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn việc áp dụng phương pháp tập
luyện vòng tròn trong việc nâng cao thể lực chuyên môn cho đội tuyển bóng
chuyền nữ trường Đại học Tây Bắc 5
Do giới hạn về thời gian cũng như các điều kiện khác, đề tài chỉ tập
trung vào nghiên cứu các vấn đề sau:
- Thực trạng về việc sử dụng các phương pháp trong quá trình giảng dạy
– huấn luyện thể lực chuyên môn cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường Đại
học Tây Bắc.
- Thực trạng thể lực chuyên môn của đội tuyển bóng chuyền nữ trường
đại học Tây Bắc.
- Nghiên cứu hiệu quả phương pháp tập luyện vòng tròn nhằm nâng cao
thể lực chuyên môn cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc.

cho mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Danh mục các tài liệu nêu trên được
chúng tôi trình bày cụ thể trong phần “danh mục tài liệu tham khảo” của đề
tài.
7.2. Phương pháp phỏng vấn tọa đàm.
Phương pháp này được sử dụng trong quá trình điều tra thực trạng việc
sử dụng các phương tiện, biện pháp trong quá trình giảng dạy - huấn luyện thể
lực chuyên môn cho câu lạc bộ bóng chuyền nữ của trung tâm đào tạo VĐV
Sơn La, CLB bóng chuyền nữ thành phố Sơn La,CLB bóng chuyền nữ trường
cao đẳng Sơn La, CLB bóng chuyền nữ huyện Mai Sơn, CLB bóng chuyền nữ
huyện Mộc Châu và các cán bộ giảng viên đang trực tiếp tham gia giảng dạy -
huấn luyện môn bóng chuyền tại trường đại học Tây Bắc. Mặt khác thông qua
hình thức dùng phiếu phỏng vấn chúng tôi có thêm cơ sở thực tiễn để ứng
dụng phương pháp “tập luyện vòng tròn” vào thực tiễn giảng dạy, huấn luyện.
Đối tượng phỏng vấn của chúng tôi là 30 giảng viên, huấn luyện viên,
các chuyên gia đang làm công tác giảng dạy - huấn luyện sinh viên – VĐV
thuộc các trường đại học Tây Bắc (ĐHTDTT Bắc Ninh, ĐHSP Hà Nội, CĐ
Sơn La và các trung tâm đào tạo VĐV, các CLB bóng chuyền trên địa bàn
tỉnh Sơn La… Kết quả của việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu này
được chúng tôi trình bày ở phần kết quả nghiên cứu của luận văn. 7
7.3. Phương pháp quan sát sư phạm.
Là phương pháp cơ bản được sử dụng để tiến hành nghiên cứu khoa
học về giảng dạy - huấn luyện, với mục đích chính là thu lượm những số liệu,
sự kiện cụ thể phục vu cho mục tiêu nghiên cứu của đề tài.
Trong quá trình nghiên cứu, đề tài thông qua phương pháp quan sát sư
phạm, chúng tôi đã tiến hành quan sát trực tiếp các giờ dạy - huấn luyện, các
buổi tập của các giảng viên, huấn luyện viên, các chuyên gia đang làm công
tác giảng dạy - huấn luyện sinh viên – VĐV thuộc các trường đại học, cao

lực chuyên môn lần một thực nghiệm thông qua hệ thống các bài tập đã lựa
chọn sau 1 thời gian thực nghiệm nhằm mục đích xác định hiệu quả bước đầu
của việc ứng dụng phương pháp tập “luyện vòng tròn”nhằm nâng cao thể lực
chuyên môn cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường ĐH Tây Bắc.
- Giai đoạn cuối thực nghiệm (6 tháng) tiến hành kiểm tra trình độ thể
lực chuyên môn lần 2 thực nghiệm thông qua hệ thống các bài tập đã lựa chọn
sau 6 tháng thực nghiệm nhằm mục đích xác định sự tiến triển của việc ứng
dụng phương pháp tập “luyện vòng tròn”nhằm nâng cao thể lực chuyên môn
cho đội tuyển bóng chuyền nữ trường ĐH Tây Bắc.
Kết quả quá trình thực nghiệm được chúng tôi trình bày ở phần kết quả
nghiên cứu của đề tài.
7.6. Phương pháp toán học thống kê.
Để tổng hợp và sử lý các số liệu trước, giữa và sau thực nghiệm của đề tài,
chúng tôi sử dụng các công thức sau: 9
8. Những đóng góp mới của đề tài:
8.1. Về lí luận.
Tổng quan cơ sở khoa học liên quan đến việc lựa chọn các phương pháp,
phương tiện, biện pháp trong giảng dạy – huấn luyện thể lực chuyên môn cho
đội tuyển bóng chuyền nữ trường đại học Tây Bắc. 10
8.2. Về thực tiễn.
- Trong quá trình giảng dạy – huấn luyện nhằm nâng cao thể lực

đoạn
Nội dung nghiên
cứu
Thời gian
Sản phẩm
Bắt đầu
Kết thúc
Giai
đoạn 1
Xác định vấn đề
nghiên cứu, chọn
tên đề tài và đăng
ký thực hiện.

01/05/2013

30/05/2013

Chọn được tên đề tài:
“Nghiên cứu hiệu quả
phương pháp tập luyện
vòng tròn nhằm nâng cao
thể lực chuyên môn cho
đội tuyển bóng chuyền nữ
trường đại học Tây Bắc”.
Giai
đoạn 2
+ Hoàn thành đề
cương nghiên
cứu, lập kế hoạch

Giai
+ Lấy số liệu ban
01/10/2013
31/03/2014
Giải quyết nhiệm vụ 2. 12
đoạn 4
đầu trên nhóm
nhóm thực
nghiệm.
+ Đưa các giải
pháp đã lựa chọn
vào thực nghiệm
+ Lấy số liệu lần
hai
Giai
đoạn 5:
+ Xử lý số liệu
nghiên cứu
+ Viết hoàn
chỉnh đề tài và
rút ra kết luận.
+ Báo cáo kết
quả nghiên cứu
trước hội đồng
nghiệm thu.
01/04/2014
30/06/2014

Ở độ tuổi này, chủ yếu hình thành thế giới quan tự ý thức, hình thành các
tính cách và hướng về tương lai. Đây cũng là độ tuổi lãng mạn, mơ ước độc
đáo và mong muốn cho cuọc sống tốt đẹp hơn. Trong học tập thì các em
thường có thái độ tự giác tích cực trong học tập, xuất phát từ động cơ rèn
luyện đúng đắn và hướng tới tương lai, ttư duy chặt chẽ hơn và lĩnh hội được
bản chất của các vấn đề trong tập luyện, các phẩm chất ý chí rõ ràng, mạnh
mẽ. Các động tác vận động được ghi nhớ một cách có hệ thống và đảm bảo
tính logic. Đây là điều kiện thuận lợi cho việc tiếp thu các kỹ thuật động tác
và hình thành kỹ năng, kỹ xảo.
Đặc điểm của sự phát triển trí tuệ là tri giác có mục đích đã đạt được ở
mức độ cao, quan sát động tác thường có mục đích, có hệ thống và toàn diện.
Ở lứa tuổi này, nghi nhớ có chủ đích giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động trí
tuệ, đồng thời vai trò của nghi nhớ logic, trừu tượng ngày càng tăng lên một
cách rõ rệt
Sự phát triển về ý thức: là đặc điểm phát triển nổi bật trong sự phát triển
nhân cách của thanh niên ở giai đoạn này, đặc điểm quan trọng là sự ý thức của 14
lứa tuổi này xuất phát từ yêu cầu cuộc sống, hoạt động địa vị trong xã hội, mối
quan hệ với thế giới xung quanh buộc các em phải ý thức được nhân cách của
mình. Các em có được phẩm chất nhân cách bộc lộ trong lao động, biết yêu lao
động, tính cần cù, dũng cảm, có tinh thần trách nhiệm, lòng tự trọng, ý chí cao,
biết khắc phục khó khăn để đạt được mục đích đã định của mình. đây chính là
các điều kiện thuận lợi để rèn luyện các tố chất thể lưch cho các em.
Nhìn chung ở lứa tuổi này các em đều có những bước phát triển nổi bật
về cả mặt thể chất lẫn tinh thần, chính vì thế người huấn luyện viên cần nắm
vững các đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi để định hướng và uốn nắn cho kịp thời
để hiệu quả quá trình huấn luyện thu được đạt kết quả cao hơn. Do đó trong
quá trình huấn luyện thể thao và đặc biệt là huấn luyện thể lực, người huấn

ưu thế. giữa hưng phấn và ức chế không cân bằng đã ảnh hưởng đến hoạt động
thể lực cho nên cần phải sử dụng các bài tập phù hợp với lứa tuổi này.
1.2. Các quan điểm về việc sử dụng phƣơng pháp trong tập luyện thể
thao.
Như chúng ta đã biết việc sử dụng các phương pháp trong tập luyện thể
dục thể thao luôn là những vấn đề hết sức cần thiết đối với những yêu cầu đặt
ra trong thời đại ngày nay. Trong tập luyện và thi đấu thể thao, để đạt được
thành tích thể thao cao không chỉ dựa vào các tố chất thể lưc, trình độ tập
luyện mà còn phải biết sử dụng các phương pháp giảng dạy, huấn luyện phù
hợp để đem lại những hiệu quả như mong muốn. Thông qua việc sử dụng các
phương pháp trong tập luyện TT cho phép ta xác định được tính hiệu quả của
quá trình tập luyện đó.
Theo tác giả Nguyễn Toán: Phương pháp huấn luyện thể thao là cách
thức huấn luyện của HLV sử dụng để hoàn thành nhiệm vụ, nâng cao thành
tích thể thao chuyên sâu. Chúng gồm các phương pháp tập luyện đó là:
phương pháp lặp lại, phương pháp cách quãng, phương pháp biến đổi, phương
pháp vòng tròn, phương pháp tổng hợp, phương pháp trò chơi và thi đấu
 
29
,
 
30
.
Phương pháp huấn luyện có tác dụng thực tế và quyết định đến việc nâng
cao thành tích thể thao có tác dụng thực tế và quyết định đến việc nâng cao
thành tích thể thao,. Trình độ và điều kiện huấn luyện thể thao ở nhiều nước