BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH


PHAN THỊ QUỐC HƢƠNG
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG
THU HÚT DÒNG VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP
NƢỚC NGOÀI VÀO VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 60340201 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2014
Các số liệu khảo sát và thống kê là hoàn toàn xác thực. Kết quả nghiên cứu
trong luận án chưa được ai công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào
khác.
Tác giả Phan Thị Quốc Hƣơng
MỤC LỤC
Tiêu đề Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục

1.4.1.4. Lý thuyết nội bộ hoá (Internalization Theory) 20
1.4.1.5. Lý thuyết Eclectic Paradigm (OLI) 21
1.4.2. Ở cấp độ phân bố không gian vốn FDI giữa các địa phương trong quốc gia 27
1.5. Nghiên cứu thực nghiệm về các yếu tố ảnh hƣởng thu hút vốn FDI 29
1.5.1. Các nghiên cứu thực nghiệm về yếu tố ảnh hưởng thu hút FDI
tại nhóm nước hoặc khu vực 30
1.5.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về yếu tố ảnh hưởng thu hút FDI
tại một quốc gia 42
1.5.3. Các nghiên cứu thực nghiệm về yếu tố ảnh hưởng thu hút FDI tại Việt Nam 46
1.6. Khoảng trống trong nghiên cứu tại Việt Nam 52
1.7. Kết luận chƣơng 1 53
CHƢƠNG 2:
THỰC TRẠNG THU HÚT ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI TẠI
VIỆT NAM
2.1. Giới thiệu 54
2.2. Thực trạng thu hút dòng vốn FDI tại Việt Nam 54
2.2.1. Xu hướng FDI tại Việt Nam 54
2.2.2. Cơ cấu FDI tại Việt Nam 59
2.2.2.1. Cơ cấu theo ngành 59
2.2.2.2. Cơ cấu theo đối tác đầu tư 60
2.2.2.3. Cơ cấu theo vùng 61
2.3. So sánh vốn FDI Việt Nam thu hút đƣợc với các nƣớc trong khu vực 63
2.4. Kết quả đánh giá về môi trƣờng đầu tƣ tại Việt Nam
thông qua cuộc khảo sát 65
2.4.1. Phương pháp nghiên cứu 66 2.4.2. Mẫu nghiên cứu 67
2.4.3. Kết quả nghiên cứu 68
2.4.3.1. Thống kê mô tả mẫu khảo sát 68

4.3.2.1. Mô hình nghiên cứu lý thuyết 120
4.3.2.2. Mô hình nghiên cứu thực nghiệm 121
4.3. Dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu 126
4.3.1. Dữ liệu phân tích 126
4.3.2. Phương pháp nghiên cứu 126
4.4. Kết quả nghiên cứu 127
4.4.1. Thống kê mô tả các biến 127
4.4.2. Xác định ma trận hệ số tương giữa các biến 129
4.4.3. Kết quả hồi quy 129
4.4.4. Kiểm định các giả thuyết 138
4.5. Kết luận chƣơng 4 141
CHƢƠNG 5:
HÀM Ý CHÍNH SÁCH

KẾT LUẬN
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT
Từ viết tắt

Liên minh Châu Âu
11
FDI
Đầu tư trực tiếp nước ngoài
12
FEM
Fixed Effect Model
13
FGLS
The Feasible Generalized Least Squares
14
FIA
Bộ Kế hoạch và đầu tư Việt Nam
15
FTA
Hiệp hội Thương mại tự do
16
GDP
Tổng sản phẩm quốc nội
17
GLM
The generalized linear model
18
GLS
The generalized least squares
19
GMM:
The generalized method of moments
20
GSO

30
R&D
Nghiên cứu và phát triển
31
SAFTA
Hiệp hội Thương mại Tự do Nam Á
32
SSA
Tiểu vùng Sahara Châu Phi
33
TNC
Tập đoàn xuyên quốc gia
34
Two SLS
Two-Stage Least Squares
35
UNCTAD
Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển
36
UNSD
Phòng Thống kê Liên hợp quốc
37
WTO
Tổ chức Thương mại Thế giới

Bảng 4.3: Bảng ma trận hệ số tương quan giữa các biến 129
Bảng 4.4: Kết quả hồi quy theo OLS đối với dữ liệu hiện tại 131
Bảng 4.5: Kết quả hồi quy theo OLS đối với dữ liệu quá khứ 132
Bảng 4.6: Kết quả hồi quy hai bước theo GMM sai phân đối với dữ liệu hiện tại 136
Bảng 4.7: Kết quả hồi quy hai bước theo GMM sai phân đối với dữ liệu quá khứ 137
DANH MỤC HÌNH
Tiêu đề Trang
Hình 1: Trình tự thực hiện phương pháp nghiên cứu đối với các yếu tố
ảnh hưởng thu hút FDI vào Việt Nam 7
Hình 1.1: Mô hình mô phỏng lý thuyết vòng đời của sản phẩm 20
Hình 1.2: Mô hình các yếu tố ảnh hưởng quyết định đầu tư quốc tế 23
Hình 1.3: Yếu tố ảnh hưởng môi trường đầu tư theo quan điểm
của Tổ chức UNCTAD 25
Hình 1.4: Tóm tắt các lý thuyết đánh giá yếu tố quyết định vị trí FDI 26
Hình 2.1: Xu hướng vốn đăng ký và vốn thực hiện FDI tại Việt Nam (1988-2013) 56
Hình 2.2: Tỷ trọng vốn FDI thu hút so với GDP tại Việt Nam (1988-2013) 58
Hình 2.3: Vốn FDI được cấp giấy phép tính đến năm 2013 phân theo
10 ngành kinh tế hàng đầu 59
Hình 2.4: Nhóm 10 đối tác có vốn đầu tư nước ngoài đứng đầu tại Việt Nam
(1988-2013) 61
Hình 2.5: Số dự án FDI được cấp giấy phép tính đến năm 2013 phân theo vùng 61
Hình 2.6: Vốn FDI được cấp giấy phép tính đến năm 2013 phân theo vùng 62
Hình 2.7: Các địa phương có số dự án FDI thu hút nhiều nhất tính đến năm 2013 63
Hình 2.8: Các địa phương có số vốn FDI thu hút nhiều nhất tính đến năm 2013 63


TÀI LIỆU THAM KHẢO
 Danh mục tài liệu tiếng Việt:
1. Hoàng Chí Cương và cộng sự, 2013. Tự do hóa thương mại và đầu tư trực tiếp nước
ngoài tại Việt Nam: Một cách tiếp cận thông qua mô hình Lực hấp dẫn và Phương
pháp ước lượng Hausman – Taylor. Tạp chí Khoa học và Phát triển, 11(1): 85-96.
2. Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc, 2008. Phân tích dữ liệu nghiên cứu với
SPSS Tập 1, 2. Tp. Hồ Chí Minh: nhà xuất bản Hồng Đức.
3. Hồ Nhựt Quang, 2010. Quan hệ giữa các biến số kinh tế vĩ mô và đầu tư trực tiếp
nước ngoài tại việt nam. Luận án tiến sĩ Trường Đại học Kinh tế - Luật.
4. Huỳnh Thị Thu Sương, 2013. Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự hợp tác
trong chuỗi cung ứng đồ gỗ, trường hợp nghiên cứu: Vùng Đông Nam Bộ. Luận án
Tiến sĩ. Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
5. Nghị Quyết 103/NQ-CP ngày 29/8/2013 của Chính phủ về định hướng nâng cao
hiệu quả thu hút, sử dụng và quản lý đầu tư trực tiếp nước ngoài trong thời gian tới.
6. Nguyễn Đình Thọ và Nguyễn Thị Mai Trang, 2008. Nghiên cứu khoa học
Marketing - Ứng dụng mô hình cấu trúc tuyến tính SEM. Tp. Hồ Chí Minh: nhà xuất
bản Đại học Quốc gia.

8. Balasubramanyam, V., Salisu, M., et al., 1996. Foreign Direct Investment and
Growth in EP and IS Countries. Economic Journal, 106(434): 92-105.
9. Basu, P., Chakraborty, C. and Reagle, D., 2003. Liberalization, FDI, and growth in
developing countries: a panel cointegration approach. Economic Inquiry, 41 (3): 510 –
516.
10. Bayoumi, T., Lipworth, G., et al., 1997. Japanese Foreign Direct Investment and
Regional Trade. IMF, Working Paper, WP/97/103t.
11. Behrooz Shahmoradi & Mostafa Baghbanyan, 2011. Determinants of Foreign
Direct Investment in Developing Countries: A Panel Data Analysis. Asian Economic
and Financial Review, 1(2): 49-56.
12. Bengoa, M. and Sanchez–Robles, B., 2003. Foreign direct investment, economic
freedom and growth: new evidence from Latin America. European Journal of Political
Economy, 19: 529–545. 13. Blalock G. and Gertler P., 2008. Welfare gains from Foreign Direct Investment
through technology transfer to local suppliers. Journal of International Economics,
74(2): 402-421.
14. Blomström, M. and Kokko, A., 1996. The Impact of Foreign Investment on Host
Countries: A Review of the Empirical Evidence. World Bank Policy Research
Working Paper, 1745: 44-59.
15. Blundell, R. and Bond, S., 1998. Initial Conditions and Moment Restrictions in
Dynamic Panel Data Models. Journal of Econometrics, 87, 115-143.
16. Braunerhjelm, P., & Svenson, R., 1996. Host country characteristics and
agglomeration in foreign direct investment. Applied Economics, 28: 833–840.
17. Brooks, D.H.; Hasan, R.; Lee, J W.; Son, H.H.; Zhuang, J., 2010. Closing
development gaps: challenges and policy options. ADB Economics Working Paper,
Series 209, Manila: Asian Development Bank.
18. Buckley, P. J., & Casson, M., 1976. A Long-Run Theory of the Multinational
Enterprise. (Second ed.). London: Macmillan.

Location of Foreign Direct Investment within the United States. Review of Economics
and Statistics, 73 (4): 675-683.
31. Dimitar Gueorguiev and Edmund Malesky, 2012. Foreign investment and bribery:
A firm-level analysis of corruption in Vietnam. Journal of Asian Economics, 23: 111–
129.
32. Dinh Thi Thanh Binh, 2009. Investment behavior by foreign firms in transition
economies the case of vietnam. Doctoral school in economics and management,
University of TrenTo – Italy.
33. Driffield, N., 2002. Determinants of inward investment in the UK: A panel
analysis. Applied Economics, 34(5): 555-60.
34. Du J., Lu Y. and Tao Z., 2008. Economic institutions and FDI location choice:
Evidence of US multinationals in China. Journal of Comparative Economics, 36: 412–
429.
35. Duc Anh Dang, 2013. How foreign direct investment promote institutional quality:
Evidence from Vietnam. Journal of Comparative Economics. xxx (2013) xxx–xxx. 36. Dunning, J.H, 1970. Studies in Direct Investment. Allen and Unwin, Lon Don.
37. Dunning, J. H., 1977. Trade, location of economic activity and the MNE: A search
for an eclectic appraoch. In: B. Ohlin et al. (eds.). The International Allocation of
Economic Activity. pp. 395-418. Holmes and Meier, London.
38. Dunning, J. H., 1979. Explaining changing pattern of international production: In
defence of eclectic theory. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 41(4): 269-96.
39. Dunning, J. H., 1981. Explaining the International Direct Investment Position of
Countries: Towards a Dynamic or Developmental Approach. Weltwirtschaftliches
Archiv, 117: 30-64.
40. Dunning, J.H., and McQueen, M., 1981. The eclectic theory of international
production: a case study of the international hotel industry. Managerial and Decision
Economics, 2(4).
41. Dunning, J. H., 1981. International Production and the Multinational Enterprise.

235-246.
53. Filip De Beule & Jing-Lin Duanmu, 2012. Locational determinants of
internationalization: A firm-level analysis of Chinese and Indian acquisitions.
European Management Journal, 30: 264– 277.
54. Frank S.T. Hsiao & Mei-Chu W. Hsiao, 2006. FDI, exports, and GDP in East and
Southeast Asia-Panel data versus time-series causality analyses. Journal of Asian
Economics, 17: 1082–1106.
55. Fedderke, J. W. and Romm, A. T., 2006. Growth Impact of Foreign Direct
Investment into South Africa, 1956‐2003. Economic Modelling, 23 (5), pp. 738‐60.
56. Galán, J. I. and Benito, J. G., 2001. Determinant factors of FDI: Some empirical
evidence. Europe Business Review, 13(5): 269-78.
57. Ghura, D., 1997. Private Investment and Endogenous Growth: Evidence from
Cameroon. IMF Working Paper, 97, 165.
58. Gujarati, 2004. Basic Econometrics, Fourth edition. The McGraw – Hill
companies. 59. Hahn, Jinyong, Jerry Hausman, and Guido Kuersteiner. Long difference
instrumental variables estimation for dynamic panel models with fixed effects. Journal
of conometrics, 140.2 (2007): 574-617.
60. Hansen, H., & Rand, J., 2006. On the causal links between FDI and growth in
developing countries. World Economy, 29(1): 21-41.
61. Han-Sheng Lei and Yung-Shuan Chen, 2011. The right tree for the right bird:
Location choice decision of Taiwanese firms‟ FDI in China and Vietnam.
International Business Review, 20: 338–352.
62. He, C., 2003. Location of foreign manufacturers in China: Agglomeration
Economies and Country of Origin effects. Papers in Regional Studies, 82: 351-372.
63. Head, K., Ries, J. and Swenson, D., 1995. Agglomeration benefits and location
choice: Evidence from Japanese manufacturing investments in the United States.
Journal of International Economics, 38: 223-243.

Development, Review 18, No.1, April, 42-71.
78. John C. Anyanwu, 2010. Global Financial Crisis and Income Inequality in Africa:
The Role of International Remittances. Presented at the 2010 Annual Convention of
the Allied Social Science Associations (ASSA). Atlanta, Georgia, USA: January 3-5.
79. John C. Anyanwu, 2011. Determinants of Foreign Direct Investment Inflows to
Africa, 1980-2007. Working Paper African Development Bank Group, N0 136.
80. John C. Anyanwu, 2012. Why does Foreign direct investment go where it goes?:
New evidence from African countries. Annals of economics and finance, 13 (2): 425-
462
81. Kai Carstensen & Farid Toubal, 2004. Foreign direct investment in Central and
Eastern European countries: a dynamic panel analysis. Journal of Comparative
Economics, 32: 3–22.
82. Kierzkowski H. (ed.), 1987. Protection and Competition in International Trade.
Blackwell, Oxford.
83. Kim, D. D. and J S. Seo, 2003. Does FDI Inflow Crowd Out Domestic
Investment in Korea?. Journal of Economic Studies, 30(6): 605–622. 84. Kinda Tidiane, 2010. Investment Climate and FDI in Developing Countries:
Firm-Level Evidence. World Development, 38(4): 498-513.
85. Kindleberger, C. P., 1969. American business abroad. Yale, USA: Yale University
Press.
86. Kohpaiboon, A., 2003. Foreign Trade Regimes and the FDI – growth nexus: a case
study of Thailand. Journal of Development Studies, 40 (2): 55 – 69.
87. Kokko, A, Kotoglou, K & Krohwinkel-Karlsson, K, 2003. Characteristics of
Failed FDI Projects in Vietnam. Transnational Corporations, 12(3):41-77.
88. Kokko, A., Tansini, R., et al., 1996. Local Technological Capability Spillovers
from FDI in the Uruguayan Manufacturing Sector. Journal of Development Studies,
32(4): 10.
89. Krugman, P., 1979. A model of innovation, technology transfer, and the world

New Evidence from the Transition Economies. IMF Wooking Papper, 228.
102. Neeraj Dhingra and H. S. Sidhu, 2011. Determinants of FDI Inflows to India.
European Journal of Social Sciences, 25(1): 21-31.
103. Nguyen Ngoc Anh el at., 2008. Foreign direct investment in Vietnam: is there
any evidence of technological spillover effects. DEPOCEN Working paper seris, Ha
Noi, Viet Nam.
104. Nguyen Thanh Hoang, 2011. Attracting and benefiting from foreign direct
investment under absorptive capacity constraints a case for VietNam. Doctoral school
in Eindhoven University of Technology.
105. Bertil Ohlin, B. (Ed.)., 1933. Interregional and international trade. Cambridge,
Mass: Harvard University Press, 1966.
106. Oliver, C., 1997. Sustainable Competitive Advantage: Combining Institutional
and Resource-Based Views. Strategic Management Journal, 18, 697-713.
107. Roodman, D., 2006. How to do xtabond2: an introduction to “Difference” and
“System” GMM in Stata. Center for Global Development Working Paper Number
103.
108. Roy, A. and Van der Berg, H., 2006. Foreign direct investment and economic
growth: a time-series approach. Global Economy Journal, 6 (1): 1 – 19. 109. Steve Parker, Vinh Quang Phan, and Ngoc Anh Nguyen, 2005. Has the U.S
Vietnam Bilateral Trade Agreement Led to Higher FDI into Vietnam?. International
Journal of Applied Economics, 2(2): 199-223.
110. Pham, T.H.H., 2011. Does the WTO accession matter for the Dynamics of
Foreign Direct Investment and Trade? Vietnam‟s new evidence. Working paper, pp. 1-
30.
111. Pheng, L. S. and Hongbin, J., 2006. Analysing ownership, locational and
internalization advantages of Chinese construction MNCs using rough sets analysis.
Construction Management and Economics, 24(11): 1149-65.
112. Qian Sun et al., 2002. Determinants of foreign direct investment across China.

128. UNCTAD, 2013. World Investment Report (WIR). Geneva: United Nations.
129. UNCTAD, 2013. Global FDI recovery derails. Global Investment Trends
Monitor, United Nations, New York.
130. United Nations, 1998. World Investment Report 1998: Trends and Determinants.
131. Vanek, Jaroslav, 1968. The Factor Proportions Theory: The N-Factor Case.
Kyklos, 21: 749-56.
132. Venables, A. J., 1999. Fragmentation and multinational production. European
Economic Review, 43: 935–945.
133. Vernon, R., 1966. International investment and international trade in the product
cycle. Quarterly Journal of Economics, 80(2): 190-207.
134. Vernon, R., 1971. The Multinational Spread of U.S. Enterprises. Basic Books.
New York.
135. Vu, T., 2008. Foreign direct investment and endogenous growth in Vietnam.
Applied Economics, 40 (9): 1165 – 1173.
136. Wang, M., 2009. Manufacturing FDI and economic growth: evidence from Asian
economies. Applied Economics, 41 (8): 991-1002.
137. Wei, Y., Liu, X., Parker, D. and Vaidya, K., 1999. The regional distribution of
foreign direct investment in China. Regional Studies, 33(9): 857-867. 138. Wenhui Wei, 2005. China and India: Any difference in their FDI performances?.
Journal of Asian Economics, 16: 719–736.
139. World Development Indicators, 2013. The World Bank: Washington D.C
140. Yamane, T., 1973. Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.), Harper & Row,
New York.
141. Yanjing Chen, 2009. Agglomeration and location of foreign direct investment:
The case of China. China Economic Review, 20: 549–557.
142. Yuanfei Kang & Fuming Jiang, 2012. FDI location choice of Chinese
multinationals in East and Southeast Asia: Traditional economic factors and
institutional perspective. Journal of World Business, 47: 45–53.