Đề án Kinh tế thương mại
LỜI MỞ ĐẦU
Là một quốc gia có nền king tế nông nghiệp lạc hậu.Việt Nam lại vừa trải qua
2 cuộc chiến tranh tàn khốc kéo dài.Cộng với đó là một chế độ kế hoạch hoá tập
trung không phù hợp trong thời kì trong thời bình. Đã đưa nền kinh tế nước ta rơi
vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng. Đời sống của nhân dân rất khó khăn,các
điều kiện về y tế,giáo dục,xã hội,….không được đảm bảo.Trước bối cảnh đó Đảng
và Nhà nước ta đã thực hiện mợt cuộc cải cách lớn:chuyển dich nền kinh tế KHTT-
nền kinh tế “đóng cửa”sang nền kinh tế hàng hoá-nền kinh tế “mở cửa”.Suất phát
từ chíng sách đổi mới nền kinh tế mở cửa và hội nhập(1986) ngày 19-12-1987 nhà
nước ta đã ban hành và thực thi luật đầu tư nước ngoài tại VN.Cho phép các tổ
chức cá nhân là người nước ngoài được đầu tư vào VN.Nước ta đang trong quá
trình CNH-HDH nên việc đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư nước ngoài là một giải
pháp quan trọng đưa nền kinh tế VN khó khăn.Khai thác và sử dụng vốn đầu tư
trực tiếp nước ngoài(FDI)sẽ góp phần tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ,tạo công ăn
việc làm cho người lao động,tạo ra lượng hàng hoá để suất khẩu,tăng thu ngoại tệ
và cân bằng cán cân thương mai….
Chính sự quan trọng của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tròn công cuộc phát
triển đất nước. Đặc biệt trong bối cảnh nước ta đang trong tiến trình thực hiện
CNH-HDH thì nó càng trở nên cấp thiết.Nó góp phần rút ngắn thời gian CNH-
HDH đất nước.Vì vậy mà vấn đề thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đang là
một vấn đề được nhiều người quan tâm.Cũng như bao sinh viên khác,là một sinh
viên kinh tế em nhận thấy đây la một vấn đề rất thích thực, nó cung cấp cho em rất
nhiều kiến thức hiểu biết trước khi ra trường.Vì vậy em chọn đề tài”Thực trạng và
một số giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam
trong giai đoạn hiện nay” để nghiên cứu.
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B
1
Đề án Kinh tế thương mại
Với sự hiểu biết của bản thân còn hạn chế, cho nên trong quá trình nghiên cứu
sẽ không tránh khỏi nhũng sai sót mắc phải.Vì vậy em rất mong có sự đóng góp ý

• Đầu tư quốc tế là một quá trìng hoạt động mà bên nước ngoại hoặc các tổ
chức viện trợ quốc tế bỏ vốn vào một nước để xây dựng, tạo lập cơ sở trong
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B
3
Đề án Kinh tế thương mại
một hoặc nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội nhằm mục đích tạo ra sự thu nhập, lợi
ích hoặc tạo ra công ăn việc làm ( dịch vụ) trong tương lai.
Bất kỳ một quốc gia nào khi xem xét đầu tư quốc tế đều phải xem xét tới
nguồn đầu tư trực tiếp(FDI) và nguồn viện trợ phát triển nước ngoài(ODA). Tuy
nhiên trong đề án này chúng ta chỉ tìm hiểu và nghiên cứu tới nguồn đầu tư trực
tiếp nước ngoài(FDI). Vậy đầu tư trực tiếp nước ngoài là gì? Để trả lời câu hỏi này
từ trước tới nay cũng có rất nhiều quan điểm nhưng nhìn chung nó đều thống nhất
cả về nội dung và hình thức. Dưới đây là một trong những cách định nghĩa mang
tính chuẩn xác hơn cả.
• Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một loại hình di chuyển vốn quốc tế,
trong đó người chủ sở hữu vốn đồng thời là người trực tiếp quản lý và điều
hành hoạt động sử dụng vốn.
1.2. Các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài(Đầu tư của tư nhân)
Đầu tư của tư nhân được thực hiện dưới ba hình thức là : đầu tư trực tiếp, đầu
tư gián tiếp và tín dụng thương mại bằng nguồn vốn của tư nhân nước ngoài
1.2.1 Đầu tư trực tiếp:
Đây là hình thức chính sách đầu tư trực tiếp nước ngoài chủ yếu mà chủ đầu
tư nước ngoài đầu tư toàn bộ hay phần đủ lớn vốn đầu tư của các dự án nhằm dành
quyền điều hành hoặc tham gia điều hành các doanh nghiệp sản xuất hoặc kinh
doanh dịch vụ, thương mại. Loại hình này có các đặc điểm sau :
+ Đây là một hình thức đầu tư bằng vốn của tư nhân do các chủ đầu tư quyết
định đầu tư, quyết định sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về lỗ lãi. Hình
thức này mang tính khả thi và hiệu quả kinh tế cao, không có những ràng buộc về
trính trị, không để lại gánh nặng nợ nần cho nền kinh tế.
+ Chủ đầu tư nước ngoài điều hành toàn bộ mọi hoạt động đầu tư nếu là

Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B
5
Đề án Kinh tế thương mại
1.2.3 Tín dụng thương mại :
Đây là hình thức đầu tư dưới dạng cho vay và thu lợi nhuận qua lãi suất tiền
vay.
II. Tính tất yếu của thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
2.1 Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài
Đối với mỗi quốc gia kinh tế và chính trị luôn đi song hành với nhau. Kinh tế
là điều kiện tiền đề để giữ vững ổn định chính trị. khi quốc gia có nền kinh tế phát
triển cao sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong giữ vững ổn định chính trị. chính vì vậy
phát triển kinh tế là điều kiện sống còn của mỗi quốc gia. Trong khi đó, đầu tư lại
chiếm giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế. Đầu tư bao gồm đầu
tư trong nước và đầu tư nước ngoài. Đối với các quốc gia đang phát triển thì đầu
tư trực tiếp nước ngoài chiếm một tỉ trọng lớn trong đầu tư và GNP. Vì thế mà đầu
tư trực tiếp nước ngoài tuy không phải là nhân tố quyết định nhưng nó lại vô cùng
quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội.
2.1.1. Vai trò tạo nguồn vốn
Noi đến vốn đầu tư cho phát triển kinh tế là nói đến vốn trong nước và vốn
ngoài nước . Đối với các nước lạc hậu, chậm phát triển, sản xuất còn ở trình độ
thấp, nguồn vốn tích luỹ trong nước còn hạn hẹp thì vốn đàu tư trực tiếp nước
ngoài có ý nghĩa vô cùng quan trọng đói với quá trình phát triển kinh tế. Ở các
nước này có nhiều tiềm năng về lao động, tài nguyên thiên nhiên, nhưng do trình
độ sản xuất còn thấp kém, cơ sở vật chất kỹ thuật nghèo nàn, lạc hậu nên chưa co
điền kiện để khai thác các tiêm năng đó. Các nước nay muốn nền kinh tế phát triển
cần tăng cường đầu tư phát triển sản xuất, tạo ra mức tăng trưởng kinh tế cao va
ổn định. Để thực hiện được điều này đòi hỏi các nước đang phát triển phải có
nhiều vốn đầu tư. trong bối cảnh hiện nay, khi mà trên thế giới có nhiều nước
đang nắm giữ trong tay một khối lượng vốn khổng lồ và đang có nhu cầu đầu tư ra
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B

7
Đề án Kinh tế thương mại
hơn, thu hút được một khối lượng đáng kể người lao động ở nước nhận đầu tư vào
làm việc trong các đơn vị của đầu tư nước ngoài. Điều này góp phần đáng kể vào
việc làm giảm bớt nạn thất nghiệp. Đặc biệt đối với nhiều nước đang phát triển,
nơi có lực lượng lao động rất phong phú nhưng chư có điều kiện khai thác và sử
dụng thì đầu tư nước ngoài được coi la chiếc chìa khoá quan trọng để giải quyết
vấn đề việc làm. Vì đâu tư nước ngoài tạo ra các điều kiện về vốn và kĩ thuật cho
phép khai thác và sử dụng các tiêm năng kinh tế trong đó có tiêm năng về lao
động. Hiên nay, cùng với tăng lên số việc làm cho người lao động thì chất lượng
lao động cũng được nâng cao. Đặc biệt là lao động trong những nghành đòi hỏi có
hàm lương khoa học kỹ thuật cao.
2.1.5.Vai trò thúc đẩy quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế không chỉ là yêu cầu đòi hỏi của bản thân sư phát
triển nội tại nền kinh tế, ma nó còn là đòi hỏi của xu hướng quốc tế hoá đời sống
kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay. Sư dịch chuyển cơ cấu kinh tế của mỗi
quốc gia phù vơi trình độ phát triển chung trên thế giới sẽ tạo điều kiện thuận lợi
cho hoạt động đầu tư nước ngoài. Chính đầu tư trực tiếp nước ngoài góp phần chủ
yếu thúc đẩy nhanh chóng quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Vì thông qua đầu
tư trực tiếp nước ngoài đã làm xuất hiện nhiều lĩnh vực và nghành kinh tế mới ở
nước nhận đầu tư. Đông thơi nó cũng tạo ra sự phát triển nhanh chóng trình độ kỹ
thuật công nghệ ở nhiều nghành kinh tế, góp phần thúc đẩy tăng trưởng năng xuất
lao động ở các nghành này và làm tăng tỉ phần của nó trong nền kinh tế. Bên cạnh
một số nghành được kích thích phát triển bởi đầu tư nước ngoài thì cũng có một số
nghành bị mai một đi rồi dẫn tới bị xoá sổ. Nói chung sự chuyển dịch cơ cấu là
mang tính tiến bộ theo xu thế chung thế giới.
2.1.6.Vai trò đối với thu ngân sách nhà nước.
Đầu tư nước ngoài góp phần đáng kể vào thu ngân sách nhà nước thông qua
việc thu thuế đối với các đơn vị đầu tư nước ngoài. Đây là một khoản thu tương
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B

9
Đề án Kinh tế thương mại
tư thường là các nước có nền kinh tế phát triển. Do lợi nhuận thu được từ đầu tư
trong nước ngày càng giảm đi. Điều này cũng dễ giải thích vì số lượng các nhà đầu
tư ngày càng tăng, mức độ cạnh tranh ngày càng phát triển. Mặt khác một số nhà
đầu tư mới khi tham gia vào trị trường đầu tư trong nước sẽ gặp phải khó khăn
trong tìm kiếm thị trường, đáp ứng nhu cầu thị trường, đối mặt với các nhà đầu tư
lớn, có kinh nghiệm. Cộng thêm với nó là nhu cầu trị trường trong nước về kỹ
thuật công nghệ cao, giá rẻ, chất lượng cao và nguồn nguyên liệu đầu vào như giá
nhân công cao là điều hiển nhiên. Chính vì thế mà đầu tư ngay trong nước mình sẽ
là không có lợi. Xuất phát từ đây mà các nhà đầu tư sẽ đem vốn sang đầu tư ở các
nước khác, ở đây thường là các quốc gia đang phát triển. Nhà đầu tư thấy được
những thuận lợi có được từ đầu tư ra nước ngoài là ở đó thường có thị trường rộng
lớn, yêu cầu thị trường về kỹ thuật, công nghệ, chất lượng sản phẩm không gắt gao
như thị trường nội địa. Cùng với nó là đội ngũ nhân công dồi dào, giá nhân công
rẻ. Như vậy đầu tư ra nước ngoài đạt được nhiều lợi thế hơn hẳn so với đầu tư
trong nước. Tuy nhiên không phải tất cả các nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài đều
nhằm tối đa hóa lợi nhuận. Ví dụ một số những dự án viện trợ phát triển chính thức
(ODA) thì mục tiêu hàng đầu là ích lợi. Các tổ chức này cho các nước vay với mức
lãi xuất thấp, thậm chí viện trợ không hoàn lại để phát triển một số lĩnh vực,
thường là cơ sở hạ tầng như giáo dục, y tế, giao thông.
2.2.2. Quan điểm từ phía nước nhận đầu tư.
Cũng xuất phát từ quan điểm và lợi ích, các nước nhận đầu tư đều muốn tăng
cường phát triển kinh tế để có thể đuổi kịp với các nước phát triển. Các nước nhận
đầu tư thường có xuất phát điểm thấp: Thể hiện mức thu nhập trên đầu người thấp,
GDP thấp, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, lạc hậu, tiềm năng về vốn hạn hẹp. Do đó
nhu cầu về vốn đầu tư của nước ngoài là tất yếu. Tuy nhiên không phải lúc nào
cũng vậy, một số quốc gia có nền kinh tế phát triển rất cao nhưng vẫn tăng cường
thu hút vốn nước ngoài. Vì họ thấy rằng đầu tư trong nước không đáp ứng nổi;
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B

Đề án Kinh tế thương mại
- Thứ hai: Quy chế pháp lý của việc phân chia lợi nhuận đối với các hình
thức vận độngcụ thể của vốn nước ngoài tại nước sở tại. Về nguyên tắc,
quy chế này nhằm tạo ra sự ưu đãi về phần lợi nhuận mà nhà đầu tư nước
ngoài được hưởng và môi trường thuận lợi cho sự vận động của lợi nhuận
đó. Đồng thời sự thuận lợi đó nếu được bảo đảm còn khuyến khích việc bắt
đầu tự lợi nhuận tại chỗ do nhà đầu tư cảm thấy yên tâm và có lợi trong
một môi trường như vậy.
Có thể nói nếu hai điểm mấu chốt này của môi trường pháp lý là thuận lợi và
an toàn cho sự vận động vốn nước ngoài thì khả năng thu hút vốn càng cao. Tuy
nhiên, cũng cần lưu ý đến những quy định pháp lý cụ thể có liên quan đến việc làm
thuận lợi hóa môi trường vận động của vốn. Các đạo luật về quyền sở hữu đất đai,
quyền chuyển nhượng và thuê mướn đất, quy chế về trọng tài kinh tế…Nếu không
rõ ràng có thể gây cản trở đáng kể trong việc thu hút và sử dụng có hiệu quả vốn
nước ngoài.
3.2. Sự ổn định của nền kinh tế vĩ mô.
Nói chung, sự ổn định của môi trường vĩ mô luôn luôn là điều kiện tiên quyết
của mọi ý định và hành vi đầu tư. Đối với nguồn vốn nước ngoài điều này càng có
ý nghĩa hơn. Trong môi trường vĩ mô, phải tính trứớc hết đến sự ổn định về chính
trị - xã hội cao. Chẳng hạn như một số nước Châu Phi, Nam Á vài năm gần đây,
tuy có thể thu hút được một lượng viện trợ nhân đạo nào đó song mức độ là không
đáng kể. Trong bối cảnh đó, chỉ rất ít, thậm chí không hề có vốn đầu tư hay cho
vay từ nước ngoài nhằm đầu tư phát triển đầu vào. Tuy nhiên, điều muốn được
nhấn mạnh ở đây là mức độ ổn định kinh tế vĩ mô với tư cách là điều kiện quan
trọng để thu hút vốn nước ngoài.
Không xét đến những tiêu chuẩn tối thiểu bảo đảm sự ổn định kinh tế vĩ mô,
chẳng hạn như an toàn lương thực, khả năng duy trì sự cân bằng cung cầu cân đối
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B
12
Đề án Kinh tế thương mại

phát triển kinh tế vững mạnh của các quốc gia trên thế giới cũng tác động không
nhỏ tới việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Do dó các nhà hoạch định phải nắm bắt
được đối tượng, thời điểm để có chính sách thu hút vốn nước ngoài cho phù hợp.
3.4. Hệ thống cơ sở hạ tầng
Hệ thống cơ sở hạ tầng cũng đóng góp vào việc tạo ra những ưu thế riêng cho
thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Nó có thể được xem như một điều kiện, yêu cầu mà
quốc gia đi đầu tư luôn xem xét trước khi quyết định đầu tư. Hệ thống cơ sở hạ tần
gồm: Cơ sở vật chất, đường giao thông, hệ thống ngân hàng, hệ thống phương tiện
thông tin… Những thứ đó không thể thiếu được đối với các nhà đầu tư. Bởi lẽ đầu
tư là một hoạt động kiếm lời, muốn kiêm lời được lợi ích đòi hỏi các sản phẩm của
nhà đầu tư phải được lưu chuyển thông tin trên thị trường một cách nhanh chóng
đây đủ. Mặt khácn những nhu cầu về các thông tin mới luôn được đòi hỏi đặt ra
đối với các nhà đầu tư. Chính những phản hồi đó giúp các nhà đầu tư có thể sử lý
giải quyết nhiều vấn đề trong công việc đem lại tính hiệu quả cao trong vấn đề đầu
tư. Rõ ràng một quốc gia có điều kiện cơ sở hạ tầng tốt sẽ là một lợi thế cho việc
thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
3.5. Sự cạnh tranh giữa các nước
Một số quy luật kinh tế hiển nhiên của nền kinh tế thị trường là có cầu ắt phải
có cung. Khi nhu cầu cao thì dẫn tới cung không đáp ứng nổi và ngược lại. Trong
lĩnh vực đầu tư cũng vậy, khi nhu cầu đầu tư cao sẽ dẫn tới cung không thể đáp
ứng nổi. Do đó các nước nhận đầu tư sẽ đặt ra những điều kiện đầu tư khắt khe. Vì
vậy để được chấp nhận đầu tư, dòi hỏi bên đầu tư sẽ phải cạnh tranh nhau và nhà
đầu tư nào đáp ứng tốt sẽ được chấp nhận xong trường hợp này thường xảy ra rất ít
mà trái lại các nước nhận đầu tư (Thu hút vốn nước ngoài) thì nhiều, còn các nước
đi đầu tư thì lại hạn chế. Cho nên để có được nhà đầu tư nước ngoài đòi hỏi các
nước nhận đầu tư phải có được những chính sách thích hợp trong việc thu hút vốn
nước ngoài. Các nước này sẽ cạnh tranh nhau thông qua các chính sách khuyến
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B
14
Đề án Kinh tế thương mại

tăng qua từng năm, cụ thể:
Năm Vốn đầu tư(Tỷ đồng)
1996 79.367,4
1997 96.870,4
1998 96.400,0
1999 103.900,0
2000 151183,0
2001 170496,0
2002 200145,0
2003 239246,0
2004 290927,0
2005 343135,0
2006 398900,0
2007 447362,0
Ngoài việc thu hút vốn nước ngoài chúng ta cần phải huy động từ bên ngoài
thông qua FDI hoặc ODA.
1.2.Tình hình đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam trong những năm qua và
triển vọng trong những năm tới.
Đây là hình thức đầu tư có vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh
tế. Đầu tư trực tiếp nước ngoài mặc dù vẫn chịu sự chi phối của các chính phủ
nhưng có phần ít lệ thuộc vào mối quan hệ chính trị của hai bên. Theo hình thức
này bên nước ngoài trực tiếp tham gia quản lý sản xuất kinh doanh nên mức độ khả
thi của dự án khá cao. Lợi ích của nhà đầu tư gắn chặt với các dự án đó, các nhà
đầu tư rất quan tâm đến hiệu quả kinh tế của dự án và tiến hành quản lý kinh doanh
rất chặt chẽ.
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B
16
Đề án Kinh tế thương mại
1.2.1.Đặc điểm của FDI trên thế giời
Để xem xét thực trạng của FDI tại Việt Nam trước hết ta cần điểm qua tình

nền kinh tế và mang lại cho chúng ta nhiều lợi thế. Tính riêng năm 1998 các dự án
có vốn đầu tư nước ngoài đã xuất khẩu nhiều loại hàng hóa, thu 1,79 tỷ USD chiếm
19% tổng kim ngạch xuất khẩu. Với gần 2000 dự án hoạt động, có tổng số vốn
đăng ký 3,3 tỷ USD chiếm 3% tổng số vốn đầu tư của toàn xã hội. FDI thực sự là
nguồn vốn đáng kể để bù đắp cho sự khó khăn về mặt tài chính của nước ta.
Theo báo cảo của bộ Kế Hoạch và Đầu Tư tính đến ngày 20/01/1999 Việt
Nam có tất cả 2827 dự án đầu tư nước ngoài của 55 nước và lãnh thổ với tổng số
vốn 32.247,934 triệu USD trong đó có 2158 dự án đã được cấp giấy phép với
24215,25 triệu USD 3,326 dự án bị thu hồi với 2394,776 triệu USD, 25 dự án hoàn
thành với 428,46 triệu USD.
Không dừng lại ở đó , tính đến ngày 22\9\2007 Việt Nam có tât cả 8058 dự án
đầu tư trực tiếp nước ngoài còn hiệu lực của 81 nước và vùng lãnh thổ với tổng sồ
vồn lên tới 72,859,018,728 triệu USD. Trong đó tổng số vốn điều lệ là
31,520,417,166 và tổng số vốn thực hiện là 30,960,427,253 triệu USD .
Dưới đây là bảng danh sách 10 nhà đầu tư đứng đầu vào Việt Nam(Tính đến
tháng 9 năm 2007)
Nguyễn Duy Linh Lớp: Thương mại 47B
18
Đề án Kinh tế thương mại
Nước Số dự án Số vốn
Tỷ lệ % trong tổng
FDI
HÀN QUỐC
311
2,100,022,230 25.33
SINGAPORE 67
1,377,440,000 16.61
BRITISH VIRGINLSLANDS
39
1,230,396,930 14.84