Chuyên đề quản trị
PHẦN GIỚI THIỆU
1. LY DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Việt Nam đã gia nhập WTO và đang đứng trước nền kinh tế thị trường với
xu hướng quốc tế hoá gia tăng và quy mô ngày càng lớn, tốc độ ngày càng
nhanh trong tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế thế giới thì yêu cầu đặt ra là
các quốc gia phải hợp tác, liên kết với nhau để cùng phát triển - nhất là Việt
Nam với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vấn đề đặt ra là các quốc gia phải lựa
chọn hình thức hợp tác như thế nào để phát triển được tiềm năng của quốc gia
mình, đưa những sản phẩm của mỗi quốc gia ra tầm xa quốc tế, vượt qua khỏi
biên giới vùng, miền, một quốc gia để tiến đến một thương hiệu mang tính quốc
tế. Thực tế này đã đặt các doanh nghiệp Việt Nam trước những khó khăn và
thách thức. Hơn ai hết để có thể tồn tại và phát triển theo hướng mở rộng thị
phần vào thị trường khu vực và thế giới thì bản thân các doanh nghiệp phải
năng động, chủ động tìm kiếm giải pháp phát triển tối ưu để áp dụng cho doanh
nghiệp mình. Trong rất nhiều hình thức hợp tác kinh doanh như: liên doanh, độc
quyền, nhượng quyền thương mại,… thì hình thức nhượng quyền thương mại
đã được thực hiện và mang lại rất nhiều thành công ở nhiều nơi trên thế giới
như thương hiệu: MC Donal’s, Marriott, 7-Eleven,… Tuy hiện tại hình thức
kinh doanh Nhượng quyền thương mại còn khá mới mẽ với các doanh
nghiệp Việt Nam nhưng cũng đã tạo nên một số thành công và hạn chế nhất
định đối với sự phát triển của các doanh nghiệp, đối với nền kinh tế ở Việt
Nam. Để hiểu rõ hơn hình thức kinh doanh nhượng quyền thương mại và sự
phát triển của nó ở thị trường Việt Nam nên việc chọn đề tài “Tìm hiểu và
phân tích hình thức kinh doanh Nhượng quyền thương mại ở Việt Nam
và sự thành công của một số thương hiệu ở Việt Nam” để nghiên cứu
trong chuyên đề ngành Quản trị kinh doanh là rất cần thiết. Qua đó cũng là
tài liệu để tham khảo trong quá trình học tai trường.
GVHD: Lê Quang Viết SVTH: Bành Công Cuộc
1
Chuyên đề quản trị

những số liệu thống kê trên các tạp chí chuyên ngành đánh giá về hiện trạng của
GVHD: Lê Quang Viết SVTH: Bành Công Cuộc
2
Chuyên đề quản trị
hoạt động nhượng quyền thương mại trong giai đoạn hiện nay và những giải
pháp để phát triển hoạt động kinh doanh này cho doanh nghiệp cà phê Trung
Nguyên.
4.2. Phương pháp phân tích số liệu:
Phương pháp thống kê và so sánh là hai phương pháp sử dụng phổ biến nhất
nhằm so sánh đối chiếu kết quả. Trên cơ sở đó đánh giá những vấn đề thực hiện
được và chưa thực hiện được, nhằm xác định nguyên nhân và tìm ra giải pháp
tối ưu nhất. Kết hợp với các bài viết trên báo để phân tích về thuận lợi và khó
khăn của hoạt động nhượng quyền và tiềm năng phát triển của nó trong tương
lai.
.

PHẦN NỘI DUNG
GVHD: Lê Quang Viết SVTH: Bành Công Cuộc
3
Chuyên đề quản trị
CHƯƠNG 1: TÌM HIỂU CHUNG VỀ HÌNH THỨC NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG
MẠI (FRANCHISE)
1.1 Khái quát chung về nhượng quyền thương mại (franchise)
1.1.1 Khái niệm nhượng quyền thương mại
"Franchise là hợp đồng, thỏa thuận giữa các bên, mà trong đó một bên
chủ thương hiệu cho phép bên kia được quyền kinh doanh sản phẩm, dịch vụ
theo kế hoạch, hệ thống gắn liền với thương hiệu của chủ thương hiệu. Người
được cấp quyền phải trả cho bên cấp quyền các khoản phí trực tiếp hay gián
tiếp, gọi là phí franchise".
Tại Việt Nam, theo điều 284 Luật Thương mại 2005, thì franchise là

Nhượng quyền thương mại, hay franchising là phương thức kinh doanh được
các tập đoàn lớn trên thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực phân phối các dịch vụ sử
dụng.
1.1.3 Phân loại các hình thức nhượng quyền thương mại
Trong thực tiễn, mô hình nhượng quyền là một mô hình kinh doanh có
rất nhiều cách thức phân loại:
 Căn cứ vào tính chất, mối quan hệ giữa bên nhượng quyền và
bên nhận quyền, xét về cơ bản, có các hình thức sau đây:

Nhượng quyền đơn nhất hay nhượng quyền trực tiếp (Unit
franchising)
Hình thức nhượng quyền này được áp dụng khi bên nhượng quyền và
bên nhận quyền cùng hoạt động trong phạm vi một quốc gia nhằm đảm bảo
quyền kiểm soát của bên nhượng quyền đối với việc tiến hành các hoạt động
sản xuất kinh doanh của bên nhận quyền.

Nhượng quyền mở rộng ( Franchise developer agreement)
Thực chất của hình thức này là bên nhượng quyền trao cho bên nhận
quyền trách nhiệm mở rộng và điều hành một số lượng đơn vị kinh doanh theo
đúng thoả thuận phạm vi một lãnh thổ nhất định và không được nhượng quyền
cho bên thứ ba.

Nhượng quyền khởi phát (Nhượng quyền phụ - Master franchise)
Nhượng quyền khởi phát là nhượng quyền thương mại mang tính quốc
tế. Nghĩa là bên nhượng quyền và bên nhận quyền đều ở các quốc gia khác
nhau.
 Nếu căn cứ theo hình thức hoạt động kinh doanh thì nhượng
quyền thương mại bao gồm:
GVHD: Lê Quang Viết SVTH: Bành Công Cuộc
5

chiều hướng tốt đẹp, người nhận quyền sẽ phải hoàn chỉnh quá trình trao đổi
thông tin này.
2. Tìm hiểu, thu thập nguồn thông tin liên quan đến việc nhượng quyền:
• Lịch sử hình thành và phát triển của doanh nghiệp nhượng quyền,
chủ nhân của công ty, các đại lý, chi nhánh (nếu có).
GVHD: Lê Quang Viết SVTH: Bành Công Cuộc
6
Chuyên đề quản trị
• Tính pháp lý của doanh nghiệp nhượng quyền.
• Phí nhượng quyền
• Vốn đầu tư
• Trách nhiệm, nghĩa vụ, khả năng tài chính của doanh nghiệp
nhượng quyền cũng như đối tác của việc nhượng quyền,…
3. Cố gắng tham quan các cở sở được nhượng quyền càng nhiều càng tốt.
Tranh thủ gặp gỡ trực tiếp chủ nhân của các cơ sở này đồng thời nên để ý đến
quan điểm của họ về công ty nhượng quyền.
4. Xem xét lại kế hoạch kinh doanh, triết lý điều hành cũng như phân tích
thị trường của doanh nghiệp nhượng quyền.
1.3 Một số thương hiệu nhượng quyền thành công trên thế giới
1.3.1 Tình hình nhượng quyền trên thế giới
Kết quả thực tiễn tại nhiều nước trên thế giới chứng minh franchise đã
và đang đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của cả nền kinh tế.
Vào năm 1994, 35% của tổng doanh thu bán lẻ của nước Mỹ là các cửa
hàng nhượng quyền. Đến năm 2000 tỷ lệ này tăng lên 40% tạo việc làm cho
hơn 8 triệu người.
Theo số liệu thống kê của Châu Âu thì năm 1998 toàn Châu Âu có tổng
cộng 3.888 hệ thống franchise với 167.432 cửa hàng nhượng quyền. Những cửa
hàng này hàng năm đóng góp khoảng 95 tỷ Euro doanh số và tạo ra hơn 1.5
triệu việc làm cho người dân các nước Châu Âu.
Tại Nhật – dựa vào báo cáo của Hiệp hội Nhượng quyền kinh doanh thế

861.300
9. McDonald's Thực phẩm (hamburger, gà rán,
salad)
506.000– 1.6 Triệu
10. Papa John's Int'l Thực phẩm (pizza) 250.000

McDonald's: Ngành kinh doanh: thực phẩm (hamburger, gà rán, salad).
Phí nhượng quyền: 506.000 – 1.600.000 USD. Hiện nay có hơn 30.220 cửa
hàng McDonald’s trên 120 quốc gia, phục vụ cho hơn 16 tỉ khách hàng, tương
đương một bữa ăn trưa và một bữa ăn tối cho mọi người trên toàn thế giới. Với
doanh thu 40 tỉ dollar trên toàn cầu.
Ngoài ra còn có Chuỗi của hàng thức ăn nhanh Wendy,s. Dave Thomas
từng là một franchise của hệ thống KFC trong nhiều năm trước khi trở thành
GVHD: Lê Quang Viết SVTH: Bành Công Cuộc
8
Nguồn: tạp chí Entrepreneur (2006)
Chuyên đề quản trị
sáng lập viên kiêm chủ tịch tập đoàn thức ăn nhanh Wendy với cửa hàng đầu
tiên được mở tại trung tâm Columbus, Ohio doanh số của cửa hàng Wendy đạt
mức 25 triệu USD và một năm sau đó tham gia vào thị trường chứng khoán.
Đến cuối năm 2004 tổng số cửa hàng mang nhãn hiệu Wendy trong và ngoài
nước Mỹ là 6.481, xếp hạng thứ 15 trong danh sách 200 hệ thống franchise lớn
mạnh nhất thế giới.
CHƯƠNG 2: TÌM HIỂU VÀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH NHƯỢNG
QUYỀN THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM
2.1 Khái quát chung về hình thức nhượng quyền thương mại tại Việt Nam
2.1.1 Sự xuất hiện của hình thức nhượng quyền thương mại ở Việt
Nam
Franchising - đã ra đời và phát triển trong hơn 6 thập kỷ qua tại nhiều
nước Âu - Mỹ. Tại Việt Nam hình thức nhượng quyền thương mại hình thành

có những nhà nhượng quyền tầm cở mang tính xuyên quốc gia như McDonald,
Lotteria Subway,... việc thực hiện hoạt động nhượng quyền đa phần mang tính
thử nghiệm hoặc chập chững từng bước, vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Đồng
thời, Nhà nước vẫn chưa có chính sách thúc đẩy phát triển hoạt động franchise,
do đó số lượng các nhà nhượng quyền Việt Nam vẫn còn rất hạn chế.
2.1.2 Sơ lược các doanh nghiệp Việt Nam tham gia nhượng quyền
thương mại
 Thương hiệu Phở 24: Phở 24 là một trong những ví dụ khá điển
hình về hình thức nhượng quyền kinh doanh ở Việt Nam. Với ý tưởng xây dựng
một thương hiệu mạnh tầm vóc quốc tế thông qua hệ thống chuỗi cửa hàng theo
mô hình nhượng quyền. Tháng 6/2003, khi cửa hàng phở 24 đầu tiên ra đời và
bắt đầu áp dụng hình thức nhượng quyền thương mại. Tiếp cận với franchise 3
năm nay, thương hiệu Phở 24 đã đi được những bước khá nhanh với 37 cửa
hàng ở Việt Nam và 3 cửa hàng ở nước ngoài. Với kết quả này trong năm 2007,
Phở 24 đã có 80 cửa hàng ở Việt Nam và sẽ mở rộng thương hiệu này đến
Singapore, Malaysia, Thái Lan, Đài Loan, Hồng Kông, Hàn Quốc, Nhật Bản,…
Bên được nhượng quyền phải trả cho chủ sở hữu thương hiệu Phở 24 một
khoản phí ban đầu và khoản phí hàng tháng. Chi phí hàng tháng là chi phí sử
dụng nhãn hiệu và những dịch vụ hỗ trợ khác từ phía chủ thương hiệu Phở 24
trong khoảng thời gian 5 năm. Đối với các cửa hàng được nhượng quyền, chủ
sở hữu thương hiệu Phở 24 vẫn dành quyền giám sát và kiểm soát phương thức
điều hành cửa hàng để uy tín của nhãn hiệu và tên thương mại Phở 24 vẫn được
GVHD: Lê Quang Viết SVTH: Bành Công Cuộc
10
Chuyên đề quản trị
duy trì và giá trị của các các cửa hàng, mà thực chất là của toàn bộ hệ thống
theo đó các cửa hàng Phở 24 hoạt động kinh doanh không bị suy giảm.
 Thương hiệu Foci: Bắt đầu kế hoạch nhượng quyền thương mại từ
rất sớm năm 1989, xác định hình thức phát triển thương hiệu của mình bằng
nhượng quyền thương mại. Tính đến nay đã có 35 cửa hàng Foci trên qui mô cả