Diễn đàn dạy và học:
Sáng kiến kinh nghiệm
GV Nguyễn Thị Hiếu – Trường PTDT Nội trú IaGrai – Gia Lai
1
Diễn đàn dạy và học:
Sáng kiến kinh nghiệm
Phần 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
Từ bao đời nay dân tộc ta có nhiều truyền thống tốt đẹp như “ Đền ơn đáp
nghĩa”, “ Uống nước, nhớ nguồn” đã thấm sâu vào mỗi người dân Việt Nam.
Qua truyền thống này chúng ta biết ơn những người đã ngã xuống, những người
đã cống hiến xương máu, chiến đấu anh dũng bảo vệ hòa bình độc lập cho dân
tộc ngày nay.
Trong những năm gần đây vấn đề giáo dục đạo đức học sinh được đặt lên
hàng đầu và luôn nhận được sự quan tâm của toàn xã hội. Trong đó đặc biệt là
việc giáo dục truyền thống “ Uống nước, nhớ nguồn” được đẩy mạnh hơn.
Hiện nay, có rất nhiều đánh giá về sự xuống cấp của đạo đức học sinh nói
chung cũng như thái độ thờ ơ của lớp trẻ với truyền thống của dân tộc. Có những
điều này một phần là do mặt trái của sự phát triển của xã hội và sự bùng nổ
thông tin cũng như sự mở cửa giao lưu văn hóa không còn bó hẹp trong phạm vi
một đất nước mà đã được mở cửa giao lưu với bạn bè quốc tế. Trong thực tế như
vậy, một số bộ phận lớp trẻ đã không chú trọng nhiều đến lịch sử của dân tộc,
đến những hy sinh mất mát của những người đã ngã xuống cho độc lập ngày
hôm nay của dân tộc ta.
Nhiều năm qua, được phân công làm công tác Đội bản thân tôi luôn trăn
trở phải làm sao để góp sức mình vào việc giáo dục đạo đức học sinh với truyền
thống “ Uống nước, nhớ nguồn” của dân tộc bằng những hoạt động cụ thể. Bên
cạnh đó, đối tượng đội viên của tôi là người dân tộc thiểu số tôi muốn các em có
cái nhìn sâu sắc hơn về lịch sử bởi các em là nguồn cán bộ tương lai của huyện
nhà. Bên cạnh đó với điều kiện thuận lợi học sinh trường tôi ăn ở, sinh hoạt tập
GV Nguyễn Thị Hiếu – Trường PTDT Nội trú IaGrai – Gia Lai
2
hội đã có rất nhiều những hoạt động tri ân trong đó có chương trình hoạt động
Đội.
Trong những năm gần đây Chương trình công tác hoạt động Đội được đẩy
mạnh và được chú trọng hơn. Đặc biệt việc nâng cao chất lượng hiệu quả công
tác giáo dục, lịch sử truyền thống, giáo dục đạo đức, lối sống và những giá trị tốt
đẹp của con người và dân tộc Việt Nam, tạo môi trường thuận lợi cho thiếu nhi
phấn đấu trở thành con ngoan trò giỏi, Đội viên tốt - Cháu ngoan Bác Hồ, góp
phần thực hiện di chúc của Bác Hồ kính yêu càng được đẩy mạnh. Và với nhiều
chương trình cụ thể, thiết thực trong chương trình hoạt động của Đội qua những
năm học gần đây như: “ Nhớ nguồn”, “Bồi dưỡng tâm hồn, thắp sáng ước mơ
”, “ Măng non đất nước, tiếp bước cha anh ” hay “ Đội ta lớn lên cùng đất
nước ”…. .đã chứng tỏ giáo dục truyền thống “ Uống nước, nhớ nguồn” ngày
càng được quan tâm nhiều hơn.
Để tiếp tục thực hiện các cuộc vận động lớn của Đảng, của nghành
giáo dục: Cuộc vận động “ Làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, “ Mỗi
thầy giáo, cô giáo là một tấm gương tự học và sáng tạo”, phong trào “ Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” cũng như rèn luyện kỷ năng sống cho
học sinh vì thế tôi mạnh dạn đưa ra nghiên cứu đề tài “ Giáo dục truyền thống “
GV Nguyễn Thị Hiếu – Trường PTDT Nội trú IaGrai – Gia Lai
4
Diễn đàn dạy và học:
Sáng kiến kinh nghiệm
Uống nước nhớ nguồn” thông qua hoạt động Thăm viếng và chăm sóc nghĩa
trang liệt sỹ” như là một kinh nghiệm trong giáo dục đạo đức truyền thống cho
học sinh cũng như muốn đưa ra được ý nghĩa giáo dục đạo đức “ Uống nước,
nhớ nguồn ” thông qua hoạt động này có tác dụng thế nào đối với học sinh. Đó
chính là lí do chính mà tôi muốn giới thiệu, trao đổi cùng các anh chị đồng
nghiệp.
Chương II: CƠ SỞ THỰC TIỄN
Trong thời kỳ phát triển và đổi mới của đất nước ngày nay thì những giá trị
Đảng ta cần được quan tâm và bằng những hoạt động cụ thể. Vậy hoạt động cụ
thể đó là hoạt động như thế nào để vừa thực tế vừa đi sâu vào tâm hồn các em
nhất?
Xuất phát từ ý nghĩa đó tôi đã mạnh dạn đề xuất lên Ban giám hiệu nhà
trường tổ chức hoạt động Thăm viếng và chăm sóc nghĩa trang liệt sỹ cho Đội
viên trong toàn Liên đội . Thông qua hoạt động thiết thực này nhằm giáo dục các
em lòng yêu quê hương đất nước, con người và đồng bào, đặc biệt là biết ơn
những người đã ngã xuống, hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc. song song với
nó là tôi muốn mạnh dạn đưa ra mô hình này để có thể nhân rộng ra các Liên đội
có điều kiện trên địa bàn toàn huyện có thể tổ chức hoạt động ý nghĩa này cho
Liên đội mình. Qua đó một phần giáo dục lòng biết ơn “ Uống nước, nhớ nguồn”
cũng như góp phần giữ gìn nơi an nghỉ của những anh hùng liệt sỹ luôn được
sạch đẹp.
Chương 3: BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
GV Nguyễn Thị Hiếu – Trường PTDT Nội trú IaGrai – Gia Lai
6
Diễn đàn dạy và học:
Sáng kiến kinh nghiệm
Như đã nói ở trên, ngay từ năm học 2008 – 2009 Trường PTDT Nội trú
được chuyển về vị trí mới đó là điều kiện thuận lợi để tôi thực hiện hoạt động
“Thăm viếng và chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ”. Từ thời gian đó đến nay hoạt
động này được duy trì thường xuyên và được sự quan tâm của Ban giám hiệu
cũng như các tổ chức đoàn thể trong nhà trường hưởng ứng nhiệt tình.
1. Xây dựng kế hoạch năm.
Trong từng năm học, dựa vào chủ điểm của từng tháng cũng như những
ngày lễ lớn của đất nước mà Liên đội tổ chức thăm viếng và chăm sóc nghĩa
trang vào những thời điểm phù hợp và ý nghĩa như: Trước khai giảng năm học
mới; kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12; Tết nguyên
đán; Dịp 26/3, 30/4….
Với vị trí thuận lợi và điều kiện 100% số lượng Đội viện ăn ở tập trung tại
Với trách nhiệm hoàn thành việc được giao, các Chi đội luôn có ý thức tự
giác cao, đồng thời các em thể hiện được sự trân trọng những người đã ngã
xuống bằng các hành động cụ thể: thắp từng nén nhang trước mộ các liệt sỹ, quét
dọn sạch hơn, nhổ từng cây cỏ nhỏ….một cách rất chăm chút và trân trọng.
Mỗi lần tổ chức hoạt động luôn thu hút 100% Đội viên tham gia nhiệt tình,
đều đặn và hiệu quả. Mặc dù khoảng cách từ trường đến nghĩa trang gần 2km
nhưng các em vẫn đi bộ nhiệt tình và không có em nào vắng không có lý do.
Điều đó cũng thể hiện sự tự giác và thái độ trân trọng, biết ơn hơn đối với các
anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống. Qua hoạt động này chúng tôi đã góp phần giáo
dục cho các em hiểu biết về truyền thống cách mạng của địa phương, các tấm
gương hy sinh vì Tổ quốc của các liệt sĩ ( trong đó có các liệt sĩ, các anh hùng là
GV Nguyễn Thị Hiếu – Trường PTDT Nội trú IaGrai – Gia Lai
8
Diễn đàn dạy và học:
Sáng kiến kinh nghiệm
người dân tộc Jrai) nhằm giúp các em có ý thức sâu sắc hơn về truyền thống cách
mạng của quê hương mình, cũng như có tinh thần cách mạng, bảo vệ quê hương
đất nước nhất là trong tình hình các thế lực bên ngoài đang tìm mọi cách lôi kéo
một bộ phận thanh thiếu nhi, trong đó có người dân tộc thiểu số, giúp các em
không nghe theo lời xúi dục của kẻ xấu nhờ có hiểu biết sâu sắc về con đường
cách mạng mà Đảng và Bác Hồ ta đã lựa chọn là đúng đắn nhất.
Sau mỗi lần tham gia hoạt động này, trong bản thân các em có nhiều thay
đổi trong tâm lý và thái độ theo chiều hướng tích cực.
Sau khi lao động dọn vệ sinh các em lại được tập hợp và nghe nhận xét
đánh giá về buổi lao động. Đồng thời các em chuẩn bị đội hình, đội ngủ để trở
về trường.
Với mô hình này, khi tổ chức ở những Liên đội có điều kiện khác, các anh
(chị ) Tổng phụ trách có thể dựa vào thực tế những điều kiện ở Liên đội mình mà
áp dụng sáng tạo hơn. Ví dụ như ở những Liên đội có số lượng đội viên nhiều có
thế tổ chức Thăm viếng và chăm sóc nghĩa trang theo khối lớp (một lần/ mỗi
việc tăng rõ rệt và được đánh giá tốt.
- Về phía các em học sinh: Phần lớn các em tự giác tham gia công việc với
tinh thần được đóng góp một phần nhỏ sức lực của mình vào việc “ Đền ơn đáp
nghĩa” nên các em rất nhiệt tình với công việc được giao. Mặt khác do được
phân công công việc theo khu vực lớp nên các Chi đội thi đua nhau, vì thế nên
thường công việc được hoàn thành sớm hơn trước thời hạn.
Về tư tưởng, nhận thức:
Tổ chức hoạt động Thăm viếng và chăm sóc nghĩa trang liệt sỹ nhằm giáo
dục truyền thống “ Uống nước, nhớ nguồn” cho học sinh đó là xuất phát từ ý
GV Nguyễn Thị Hiếu – Trường PTDT Nội trú IaGrai – Gia Lai
10
Diễn đàn dạy và học:
Sáng kiến kinh nghiệm
nghĩa sâu sắc về mặt nhận thức và tư tưởng cho thiếu nhi, đặc biệt là đối tượng
Đội viên người dân tộc thiểu số - nguồn cán bộ của huyện nhà như ở Liên đội tôi
nhằm giúp các em hiểu sâu hơn về lịch sử qua đó biết trân trọng những công sức
đóng góp cũng như xương máu của Cha ông ta đã đổ xuống cho cuộc sống hòa
bình ngày hôm nay. Song song với những nhận thức đúng đắn như vậy thì trong
tương lai khi các em trở thành cán bộ sẽ có những chính sách hay trong công tác
“ Đền ơn, đáp nghĩa ” phù hợp với nguyện vọng của nhân dân, đặc biệt là đối với
đối tượng người dân tộc thiểu số.
Sau những buổi Chăm sóc nghĩa trang tôi phối hợp tổ xã hội tổ chức viết bài
thu hoạch cũng như viết lên những cảm nhận về hoạt động Thăm viếng và chăm
sóc nghĩa trang liệt sỹ, kết quả các bài viết về mặt nhận thức được thể hiện như
sau:
TT Năm học Tốt Khá Trung bình Dưới trung bình
1 2008 – 2009 20% 50% 25% 5%
2 2009 – 2010 25% 60% 15% /
3 2010 – 2011 25% 70% 5% /
Qua rất nhiều năm thực hiện phong trào “ Uống nước, nhớ nguồn” thông
Như vậy, thông qua hoạt động Thăm viếng và chăm sóc nghĩa trang liệt sỹ
đã góp phần giáo dục truyền thống đạo đức “ Uống nước, nhớ nguồn” cho các
em học sinh dân tộc thiểu số ở trường Nội trú chúng tôi. Qua hoạt động này các
em thêm tự hào về cha ông mình, đặc biệt là những anh hùng, liệt sỹ người dân
tộc thiểu số. Từ đó các em có ý thức hơn trong rèn luyện đạo đức cũng như cố
gắng nhiều hơn trong học tập để noi theo tấm gương của các anh hùng liệt sĩ, xây
dựng đất nước “ ngày càng to đẹp hơn” như Bác Hồ kính yêu đã dặn bởi các em
là chủ nhân tương lai của đất nước.
Cũng thông qua họat động này, các em biết đâu là những hy sinh, những
cống hiến có ý nghĩa cho đất nước qua đó không nghe theo những luận điệu
xuyên tạc của kẻ thù nhằm chống phá đất nước ta. Cũng chính từ đây các em –
nguồn cán bộ tương lai của huyện nhà sẽ có những nhận thức đúng đắn về con
đường cách mạng mà Bác Hồ và Đảng ta đã lựa chọn để có hướng phấn đấu
trong học tập cũng như rèn luyện đạo đức ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà
trường.
Một ý nghĩa thiết thực khác mà không thể không nhắc đến khi các em có
những cái nhìn đúng đắn về lịch sử, về truyền thống cách mạng của dân tộc đó là
các em sẽ trở thành những tuyên truyền viên nhỏ tuổi trong gia đình, trong anh
em họ hàng và bà con làng xã để từ đó không nghe theo lời xúi giục của kẻ xấu
vì sự thiếu hiểu biết.
GV Nguyễn Thị Hiếu – Trường PTDT Nội trú IaGrai – Gia Lai
13
Diễn đàn dạy và học:
Sáng kiến kinh nghiệm
Nhằm giáo dục truyền thống “ Uống nước, nhớ nguồn” cho lứa tuổi thanh
thiếu nhi hiện nay cần phải có sự quan tâm của toàn xã hội và kết hợp giữa các tổ
chức đoàn thể có liên quan. Không phải ngày một ngày hai các giá trị đạo đức đó
được thay đổi nhanh chóng mà cần có một quá trình lâu dài và có chiều sâu
thông qua các hoạt động cụ thể. Với những hoạt động thiết thực thu hút các em
tham gia nhiệt tình thì sẽ dần dần tác động có hiệu quả vào trong suy nghĩ và
- Chương III: Biện pháp thực hiện…………………… Trang 6
Phần thứ ba: Kết luận và kiến nghị………………………Trang 12
- Tài liệu tham khảo………………………………………Trang 14
- Mục lục…………………………………………………Trang 15
GV Nguyễn Thị Hiếu – Trường PTDT Nội trú IaGrai – Gia Lai
16