Thư viện trường THPT M.V. Lômônôxốp Trần Thu Nga
Thư viện trường THPT M. V. Lômônôxốp
1
Thư viện trường THPT M.V. Lômônôxốp Trần Thu Nga
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
a. Cơ sở lý luận:
Ai cũng biết sách là kho tàng tri thức của nhân loại, nhưng trong những
năm gần đây văn hóa đọc trong giới trẻ dường như bị lãng quên, nhường chỗ
cho văn hóa nghe nhìn phát triển mạnh. Đây là một vấn đề cấp bách cần xây
dựng thói quen đọc sách trong mỗi học sinh để hình thành nhân cách, tích lũy
tri thức và khôi phục, xây dựng văn hóa đọc trong cộng đồng người Việt
Nam. Chính vì vậy, Thư viện đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo dựng
thói quen đọc sách, phát triển văn hóa đọc cho thế hệ trẻ.
“Thư viện trường phổ thông là một bộ phận của cơ sở vật chất chủ yếu,
trung tâm sinh hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường. Thư viện góp phần
nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên và bồi dưỡng kiến thức cơ bản
về khoa học cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy và
học, đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây
dựng nếp sống văn hoá mới cho các thành viên trong nhà trường”.
Thư viện trường học không đơn thuần thực hiện chức năng là kho lưu trữ
sách mà nhiệm vụ hàng đầu của nó là tìm ra các giải pháp hiệu quả xây dựng
môi trường Thư viện, có nghĩa là xây dựng Thư viện thân thiện, xây dựng văn
hóa đọc, phục vụ tốt nhu cầu bạn đọc, thu hút bạn đọc yêu mến sách và
thường xuyên tìm đến Thư viện như một địa chỉ lý tưởng, nơi tổ chức nhiều
hoạt động phong phú và đa dạng: tra cứu và đọc sách, giới thiệu sách, tự học,
biên soạn tài liệu giảng dạy và học tập, vui chơi giải trí
Việc thực hiện những nhiệm vụ trên sẽ phát huy tối đa vai trò và chức
năng của Thư viện trong việc giáo dục toàn diện học sinh, xây dựng một Thư
viện Mở có khả năng thu hút đông đảo bạn đọc đến thư viện đọc sách và yêu
mến sách.

và học tập của giáo viên và học sinh.
- Thu hút đông đảo bạn đọc đến Thư viện, kích thích và khơi dậy văn
hóa đọc ở mỗi bạn đọc.
- Tổ chức nhiều hoạt động giới thiệu sách dưới những hình thức phong
phú, gắn với các sự kiện của trường và của đất nước nhằm biến Thư viện -
kho lưu trữ sách trở thành Thư viện Mở sinh động của đông đảo bạn đọc.
- Góp phần bồi dưỡng trí tuệ và tình cảm, kích thích sự sáng tạo, nâng
cao tri thức trong mỗi học sinh.
- Đầu tư các trang thiết bị hiện đại phục vụ cho việc tra cứu, đọc sách,
cập nhật thông tin của bạn đọc.
Đối tượng nghiên cứu:
- Nguồn lực của Thư viện gồm: cơ sở vật chất, trang thiết bị, vốn tài liệu và
Thủ thư.
- Triển khai các hoạt động giới thiệu sách, các sự kiện bám sát những
Ngày Lễ của đất nước và những ngày Hội của trường.
- Giáo viên và học sinh trường THPT M.V. Lômônôxốp.
Phạm vi nghiên cứu:
“Những giải pháp hiệu quả xây dựng môi trường Thư viện, văn hóa
đọc, phục vụ tốt nhu cầu bạn đọc của Thư viện trong giai đoạn hiện nay”.
3
Thư viện trường THPT M.V. Lômônôxốp Trần Thu Nga
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Một số vấn đề lý luận về việc xây dựng hiệu quả môi trường Thư
viện, văn hóa đọc, phục vụ tốt nhu cầu của bạn đọc.
Thư viện trường học là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống
giáo dục Việt Nam, nó được xem như cầu nối giữa thế giới tri thức của nhân
loại với đội ngũ cán bộ giáo viên và học sinh trong trường. Để Thư viện
trường học phát huy tốt vai trò, ý nghĩa của nó - là điểm đến cần thiết của giáo
viên, học sinh, đồng thời tạo cơ hội thuận lợi nhất cho học sinh phát huy tiềm
năng của mình một cách toàn diện, - là nơi các em học sinh thỏa sức sáng tạo

- Tuyên truyền, giới thiệu sách dưới những hình thức sinh động, hấp
dẫn, đồng thời tổ chức các hoạt động đặc biệt, phù hợp với các chủ đề của
4
Thư viện trường THPT M.V. Lômônôxốp Trần Thu Nga
những Ngày Lễ lớn nhằm thu hút, khích lệ các em học sinh yêu đọc sách, yêu
Thư viện và định hướng đọc cho học sinh.
- Tổ chức các câu lạc bộ gắn với việc đọc sách, tạo ra nhiều không gian
Mở để các em được thỏa thích sáng tạo, tích lũy tri thức và vui chơi lành mạnh.
- Khen thưởng những học sinh tích cực tham gia các hoạt động của Thư viện.
- Thường xuyên đề xướng, đổi mới những ý tưởng sáng tạo, làm mới
Thư viện trong cách bài trí và tổ chức hoạt động của Thư viện.
- Bổ sung vốn sách, kịp thời phục vụ nhu cầu giảng dạy và học tập của
giáo viên và học sinh.
- Đầu tư những trang thiết bị hiện đại phục vụ cho việc tra cứu, cập
nhật thông tin của bạn đọc.
- Thái độ phục vụ của Cán bộ Thư viện phải ân cần, cởi mở và gần gũi
với bạn đọc.
2. Thực trạng xây dựng hiệu quả môi trường Thư viện, văn hóa
đọc ở trường THPT M. V. Lômônôxốp.
- Thuận lợi:
Hiện nay Thư viện trường THPT M. V. Lômônôxốp là một điểm đến lý
tưởng cho các giáo viên và học sinh đọc sách và tra cứu tài liệu. Một không
gian Thư viện thoáng đãng, đẹp và rộng rãi với diện tích 120 m
2
, được trải
thảm đỏ cùng với hệ thống đèn, quạt, điều hòa đảm bảo ánh sáng, độ mát, ấm
cho bạn đọc và 4 máy tính kết nối mạng. Kho sách của Thư viện dồi dào với
hơn 31.000 cuốn sách phong phú về chủng loại, đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu
tìm các tài liệu của giáo viên và học sinh. Bên cạnh đó, Thư viện có một đội
ngũ thành viên của Tổ Công tác Thư viện hoạt động thực sự có hiệu quả trong

Được sự quan tâm và chỉ đạo kịp thời của Ban Giám hiệu nhà trường,
hàng năm Thư viện đã thu nhận được rất nhiều nguồn sách từ các dự án nước
ngoài, cũng như từ các phong trào quyên góp sách, tặng sách của giáo viên và
học sinh trong trường.
- Đối với nguồn lực trong nhà trường: đây là nguồn nhân lực chủ chốt và
quan trọng quyết định hiệu quả hoạt động của Thư viện trường học. Ngay từ
đầu năm học, tôi đã tham khảo ý kiến của các đồng chí tổ trưởng các bộ môn
để tìm hiểu nhu cầu về tài liệu và sách đọc của giáo viên nhằm phục vụ tốt
cho công tác giảng dạy. Sau đó, tôi lập danh sách tên các đầu sách Giáo khoa,
sách tham khảo và sách nghiệp vụ dành cho giáo viên trình lên Ban Giám
Hiệu nhà trường. Ban Giám Hiệu xét duyệt những cuốn sách sẽ được mua và
cán bộ Thư viện có trách nhiệm xử lý nghiệp vụ sách này, sau đó giới thiệu
sách cho các giáo viên để mọi người đến Thư viện đọc và mượn sách.
Hiện nay, Thư viện đã có hơn 31.000 cuốn sách các loại. Ngoài ra, tôi
phát động các giáo viên tặng sách, tài liệu cho Thư viện như những sáng kiến
kinh nghiệm và sách do chính giáo viên trong trường viết, trực tiếp phục vụ
các giáo viên và học sinh của trường.
Mỗi năm học Thư viện phối hợp với phòng Đoàn, Đội phát động phong
trào quyên góp sách, xây dựng tủ sách dùng chung của Thư viện, như phong
trào “Góp một cuốn sách nhỏ, tặng ngàn cuốn sách hay”, hay trong Ngày Hội
đọc sách cũng có phần mục “Trao đổi sách cũ”. Đây thực sự là những phong
trào thiết thực đối với việc bổ sung vốn sách cho Thư viện, xây dựng kho tài
liệu phong phú và dồi dào về số lượng cũng như thể loại sách.
Một trong những yếu tố khích lệ các giáo viên và học sinh tích cực tặng
nhiều sách cho Thư viện là những lời cảm ơn nồng nhiệt của Thư viện dành
cho những bạn đọc tặng sách đăng trên bảng Tin trước cửa Thư viện, Thư
viện có những phần thưởng khen ngợi, tuyên dương trước toàn trường các cá
nhân hay tập thể có sách tặng cho Thư viện với số lượng lớn.
- Đối với nguồn nhân lực ngoài trường: hợp tác, giao lưu, trao đổi về việc
giảng dạy và học tập với các trường kết nghĩa ở trong nước và quốc tế, với

mùa hè mát mẻ, mùa đông ấm áp, sàn trải thảm đỏ và việc bày trí trong Thư
viện đẹp mắt, với những hình ảnh hoạt động sinh động của Thư viện và các
tranh vẽ do chính các em học sinh của trường làm tô điểm thêm cho Thư viện
trường Lômônôxốp những sắc màu nghệ thuật tươi mát, sáng tạo, gợi bầu
không khí ấm áp, gần gũi và cởi mở của môi trường Thư viện dưới mái
trường thân yêu.
- Thường xuyên cập nhật những cuốn sách hay, có giá trị, như những
cuốn sách, truyện văn học giúp bạn đọc tích lũy thêm kiến thức, hiểu biết và
xây dựng giá trị nhân văn cho mình.
- Vai trò của cán bộ Thư viện vừa mang kho tàng kiến thức đến cho bạn
đọc, vừa là người thầy ân cần, nắm bắt tâm lý, tính cách và tâm trạng của bạn
đọc để sẻ chia, trò chuyện tâm tình với các bạn đọc trẻ.
- Thư viện tổ chức theo mô hình mở để các em học sinh có thể lựa chọn
những cuốn sách mình cần.
7
Thư viện trường THPT M.V. Lômônôxốp Trần Thu Nga
c) Tuyên truyền, giới thiệu sách sinh động, hấp dẫn và đạt hiệu quả:
- Để giáo viên và học sinh cập nhật được sách báo mới có trong Thư viện
và thu hút bạn đọc đến Thư viện đọc sách, việc giới thiệu sách kết hợp với
những hình ảnh, hình vẽ minh họa sinh động sẽ đem lại hiệu quả cao.
- Cán bộ Thư viện chuẩn bị nội dung bài giới thiệu sách bám sát theo chủ
đề từng tháng của trường, của đất nước được giáo viên và học sinh quan tâm,
hứng thú tìm hiểu.
- Hình thức giới thiệu sách ở Bảng Tin Thư viện, hoặc giới thiệu sách
thông qua tiểu phẩm trình diễn tại buổi sinh hoạt dưới cờ và qua chương trình
phát thanh của trường sẽ đem lại hiệu ứng mạnh. Trong những năm gần đây,
Thư viện trường THPT M.V. Lômônôxốp đã thành công trong việc tuyên
truyền và giới thiệu sách thông qua việc dựng các tiểu phẩm tại buổi sinh hoạt
dưới cờ và qua chương trình phát thanh của trường, được đánh giá cao và thu
hút được nhiều bạn đọc đến Thư viện đọc sách.

đến hai buổi tự học tại Thư viện. Vì vậy, Thư viện thu hút được rất đông học
sinh tới sinh hoạt tại Thư viện.
Cán bộ Thư viện soạn thảo các chủ điểm hoạt động Thư viện cho từng
khối lớp, nên trên các giờ tự học các em đã có sẵn chủ điểm để tiến hành sinh
hoạt, học tập và vui chơi. Bên cạnh đó, Thư viện còn dành một góc để các học
sinh chơi cờ vua, cờ tướng, cá ngựa…
Những học sinh có nhu cầu mượn sách về nhà đọc sẽ được cán bộ Thư
viện cho mượn theo sổ mượn sách. Thủ tục làm sổ mượn sách được Thư viện
thông báo từ đầu năm học.
4. Kết quả:
Những giải pháp trên đây đã được Thư viện trường THPT M.V.
Lômônôxốp vận dụng rất có hiệu quả:
- Vốn sách của Thư viện trường THPT M.V. Lômônôxốp liên tục
gia tăng đáng kể trong những năm gần đây:
Loại
sách

Năm học
2009-
2010
2010-
2011
2011-
2012
2012-2013 2013-2014
(Học kỳ I)
Giáo Khoa 4887 5867 8854 10.057 11.294
Tham khảo 11.283 12.443 16.119 17.546 17.635
Nghiệp vụ 1633 1819 1911 2054 2250
Tổng số sách 17.803 20.129 26.884 29.657 31.179

đọc phát triển văn hóa đọc trong tình hình hiện nay, thu hút bạn đọc ngày
càng đông đảo đến sinh hoạt tại Thư viện.
Một số khuyến nghị:
Với mục đích xây dựng hiệu quả môi trường Thư viện, văn hóa đọc, phục
vụ tốt nhu cầu bạn đọc của Thư viện trong giai đoạn hiện nay, tôi đã mạnh
dạn đề xuất một số khuyến nghị góp phần xây dựng Thư viện trường học
ngày một hoàn thiện hơn và đáp ứng mọi nhu cầu của bạn đọc, xây dựng văn
hóa đọc, đặc biệt đối với giới trẻ hiện nay:
- Tiếp tục bổ sung thêm nhiều thể loại sách đáp ứng được nhu cầu tra cứu
và đọc sách của giáo viên và học sinh trong nhà trường.
- Ban Giám hiệu quan tâm đến đời sống của cán bộ Thư viện và tạo điều
kiện để cán bộ Thư viện được tham dự các buổi tập huấn về nghiệp vụ Thư
viện cùng các trường bạn.
- Cán bộ Thư viện phối hợp với các tổ chuyên môn, các phòng ban để tổ
chức các hoạt động Thư viện đạt hiệu quả hơn.
- Động viên, khen thưởng kịp thời các cá nhân và tập thể đóng góp nhiều
sách và tham gia tích cực các hoạt động của Thư viện.
- Hỗ trợ kinh phí để Thư viện duy trì hoạt động của mình, như Câu lạc bộ
Báo chí Lômônôxốp, tổ Công tác Thư viện và làm báo Nội san hàng năm của
Thư viện.
10
Thư viện trường THPT M.V. Lômônôxốp Trần Thu Nga
- Nâng cấp máy tính nhằm phục vụ công tác giảng dạy và học tập của
giáo viên và học sinh đạt hiệu quả.
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giới thiệu sách nhằm đáp ứng nhu cầu
ngày càng tăng của giáo viên và học sinh bằng nhiều hình thức: phát thanh
trên loa, trình diễn tiểu phẩm tại buổi Chào Cờ, bảng tin, họp mặt…
Tôi kính mong quý Thầy cô đóng góp thêm ý kiến để Đề tài của tôi được
hoàn thiện và đạt hiệu quả.
Xin chân thành cảm ơn