- A - ' T
2:
A A
BQ
NONG
NGHq:P
VA
PHAT
TRIEN
NONG
THON
TRUONGCAOBANGNONGNG~PNAMB0
KHOA
cHAN
NUOI
TmJ
Y
, ,
BAOCAO
THUC
TAP
CU6I
KH6A
• •
Nganh :
Chan
Nuoi Thy Y
Trinh
dq
:
Trung
GIANG
Giao vien
hmmg
din:
Giao vien 1: Vo Van
Ngiu
Giao vien 2: Ngo Ngqc
~on
Nam2010
Ngum
th\fC
hifn:
Nguy~n
Ngqc
Cim
BO
NONG NGHIEP
VA
PilAT
TRIEN NONG THON
. .
TRU'ONG
CAO
DANG NONG NGHIEP NAM
BO
. .
KHOA
cHAN NUOI
TmJ
Y
IIANH
BENH
TAl
XANH TREN
• •
DAN
HEO
NAI CUA HUY¥N CH<}
G~O,
TiNH
TIEN GIANG
Giao vien htr6ng
din:
Giao vien
1:
Vo Van
Ngiu
Giao vien 2: Ngo Ngqc Son
Nam 2010
Ngtriri
thvc
hi~n:
Nguy~n
Ngqc
Cim
LffiCAMON
Em xin bay to long
bi~t
on
sau
ki~n
va
h~t
long giup
da,
hu6ng
ddn em
th1,fC
hi~n
d~
tai nay.
D~c
bi~t,
em xin chan thanh cam on:
-ThAy:
Vo Van
NgAu
-
ThAy:
Ngo Ng9c Son
-
Th~c
si: Thai Qu6c
Hi~u
Da
t~
tinh giup
d5',
cung
c~p
vira qua.
1
I
MUCLUC
. .
Trang
PIIAN
1.
Md
DAU
1
1.1.
D!T
vAN
DE
1
1.2.
Ml)C
DICH 1
1.3.
YE:u
cAu
1
PIIAN
2. DIEU TRA
Cd
BAN
3
2.1. DJA
2.4.1. Tinh hinh san
xu~t
nghfmh tr6ng
trQt
7
2.4.2. Tinh hinh chan nuoi 8
2.4.2.1.
Tinh hinh chan nuoi heo 8
2.4.2.2. Tinh hinh chan nuoi gia
c~m
8
2.4.2.3. Tinh hinh chan nuoi tnlu bo 9
2.4.2.4. Tinh· hinh thuc an 9
2.4.2.5. Cong tac gifJng ; 9
2.4.2.6.
Chu6ng
tr~i
10
2.5.
TiNH
HiNH
THU y 10
2.5.1.
M~ng
lu&i
thu y
10
2.5.2.
Cua
11
2
7 2
C
,
t,
d'
~
t . ' k
: t
? d'
~
t . ? ? 12
. . • ong ac
1eu
q va e qua
1eu
q a
ca
sa
.
2.8. NHONG THUAN LQI VA
KH6
KHAN 12
2.8.1.
Thu~n
lqi 12
2.8.2.
Kh6 khan 12
PIIAN
15
3.2.4.
Du0ng xam
nh~p
15
3.3.CACH SINH B:$NH 15
3.4. TRI:$U CHUNG 16
3.5. CHAN DOAN ······················································· 18
3.5.1.
Lam sang 18
3.5.2.
C~n
lam sang • 18
3.6. PRONG v
A DIEU TRJ 18
3.6.1.
Phong
b~nh
18
3.6.2.
Di~u
tri
19
PIIAN
4. NOI DUNG VA PHUONG PHAP
KHAo
SAT 20
4.1.
THCH
GIAN VA DlA DIEM KLHAO SAT 20
m~u
xet
nghi~m
21
4.5.
cAc
CHi TI:Eu TIIEO
D6I
; 22
4.6.
eAcH
xu
L Y
s6
LIBu
23
PIIAN
5. KET QUA v A THAO
LU!N
, 24
5.1.
TONG QUAT ························ 24
5.2.
CHI TIET 24
5.2.1. Dieu tra Iua de
hi~n
t?i cua nai 24
5.2.2.
Ty
I~
tai xanh theo Iua de 32
5.2.7.
Ty
I~
m~u
duong tinh theo phuong phap ph6i gi6ng 33
5.2.8.
T~n
sucit
heo nai duong tinh theo
b~nh
ly
sinh san 33
PIIAN
6. KET LUAN vADE NGHJ 35
6.1.
KET
LU!N
35
6.2.
DE
NGHJ 35
PIIAN
7. TAl
Lre;u
TRAM
KHAo
37
PIIAN
ph6ng
r<)p
a heo bi nhi€m PRRS . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . .
. .
17
ffinh
4.
Thao tac
l~y
mftu mau a tinh
m~ch
tai hinh
tl1JC
di~n
. . . . . . . .
. .
. . . . . . . .
.
. . .
. . . . . . 26
DANH MUC BANG BIEU
•
Trang
Bang
1.
Nhi~t
d<)
cua
huy~n
Chq
G~o
5
Bang 2.
Am d9 cua
huy~n
Chq
G~o
6
Bang 3.
Tinh hinh chan nuoi heo cua
huy~n
Chq
G~o
d~u
nam
20
I 0
chan nuoi 25
Bang
7.
Ca
c~u
U1i
nguyen theo
di~u
tra 27
Bang 8.
T~n
su~t
heo nai
b~nh
theo bi€u
hi~n
Him
sang (n =
176
con)··················~···
28
Bang 9.
Ti
1~
mfru
duang tfnh
v6'i
b~nh
tai xanh theo khu vvc 29
Bang 10.
tai xanh theo
1ua
de . . .
. . . . . . . . .
. .
. . .
. .
. . . .
32
Bang 14.
Ti
1~
mfru
duang tinh
v6'i
b~nh
tai xanh theo phuang phap ph6i gi6ng 32
Bang 15.
T~n
su~t
heo nai duang tinh theo
b~nh
1y
sinh san 34
b~nh
tai xanh theo qui mo chan nuoi . . . . . . . . . . . . . . . 30
Bi~u
dfi
3. Ti
I~
m~u
duong tinh v6i
b~nh
tai xanh theo gi6ng 31
Bi~u
da 4. Ti
I~
m~u
duong tinh v6i
b~nh
tai xanh theo Iua de . . . . .
. . . . . . . . .
. . . . . . .
. . . . 32
Bi~u
dfi
5. Ti
I~
m~u
duong tinh v6i
b~nh
nghi~p,
nen kinh te chu yeu
hl
chan nuoi va tr6ng
trQt.
Nganh chan nuoi ngay m9t phat
tri~n
va
khong it ngueri chan nuoi da tir do rna thoat
ngheo. Vi
v~y,
rna nganh chan nuoi dong vai tro quan
trQng
trong
vi~c
phat
tri~n
kinh
te
nu&c
ta.
Trong nhfrng nam
gAn
day, r6i
lo1;1n
sinh san la
hi~n
tuqng kha phb bien tren dan
heo cua
huy~n
sua
dai
han
10
ngay.
Trong thgc te chan nuoi,
bi~u hi~n
r6i
lo1;1n
sinh san thuerng g?p a nhieu
b~nh,
tir
b~nh
do dinh du5ng,
b~nh
n9i khoa,
b~nh
kY
sinh trung den
b~nh
truyen
nhi~m;
trong
b~nh
truyen nhi€m phb bien
nh~t
la h9i chtmg r6i
lo1;1n
sinh san ho
h~p
tai xanh tren dim heo nai ciia
huy~n
ChQ'
G~o,
tinh
Ti~n
Giang".
1.2. MVC BICH
Tim
hi~u
m6i lien quan gifra tinh
tr1;1ng
nhi€m
b~nh
tai xanh
v&i
kha nang sinh
san cua heo nai,
tir
do de
xu~t
bi~n
phap khiic phvc.
1.3.
YEUCAU
- Khao sat cac bien s6 ve
hi~n
tr1;lng
chan nuoi, nang
su~t
2.1. DJADU
!!
i
~
cno
oAN-:
F·-·-·-·1
RANH
Gla X},
~
RANH
Gla
HliY~N
E::J
RANH
G«!!
TfNH
~
K£NH.~H
E::::3
Dlt!NG
Olk1c
Ll)
~
DIKJIIG
TfNH
E::::j
illl!NG
HuvtN
TV
L~
: 1/150.000
-
•!
-
Dal-
e'
c _
au
d •15i!e.
optt8tatll
'riNH
LONG
AN
3
N
~
s
4
2.1.1. Vj tri dja li
Huy~n
Chq
G~w
n~m
vS
phia Dong cua tinh TiSn Giang,
thu<)c
h~
luu song TiSn
Go Cong Tay
va
Tan Phu Dong.
- Phia Tay giap
huy~n
Chau Thanh
va
Thanh
Phf>
My
Tho.
- Phia
Nam
giap
v&i
Song TiSn.
- Phia
B~c
giap tinh Long An.
Huy~n
Chq
G~o
gbm c6:
01
Thi
tr~n
va
18
xa
(Trung Hoa, Tan Binh
obi
b~g
ph~ng.
Huy~n
Chq
G~o
n~m
trong dia
hinh
thu<)c
vling
d~t
cao.
Huy~n
c6
d<)
cao trung binh so
v&i
mvc
nu&c
bi~n
Ia
1,5m-
1,7m.
Dia
th~
cao
d~n
tir Dong
B~c
xa
va
1 thi
tr~n.
2.1.3. Thuy
IQi
Huy~n
Chq
G~o
c6
h~
th6ng kenh
r~ch
ch~ng
chit, cung
c~p
nu&c
tu&i
phl,lc
V\1
cho san
xu~t
va
m<)t
ph~n
cho sinh
ho~t
cua
nguai
dan
giao thong duemg thuy chinh
v~n
chuyen
hang h6a
va
hanh khach tir cac tinh
mi~n
Tay di thanh ph6 Hb Chi Minh.
Tuy nhien,
huy~n
Chq
G~o
n~m
trong dia hinh
thu<)c
vimg
d~t
cao nen & vilng
nay vao mua kho,
vi~c
chuyen
nu&c
tir ao, song len dbng
ru<)ng
la
m<)t
v~n
d~
kh6
khan. Do d6, c6
6
22.9
27.3 33.3
Qua 4 thang
di~u
tra cho
th~y
Chq
G~o
c6
nhi~t
d<)
cao
va
6n dinh,
t~o
di~u ki~n
thu~n
lqi cho san
xu~t
nong
nghi~p
v&i
nhi~u
lo~i
cay trbng
nhi~t
d&i
c6
nhi~u
ilp
ciia huy?n
Ch{J'
G{lo
~
Th~p
nh~t
Trung binh Cao
nh~t
g
3
55.7 76.7
89.5
4 57.9 78.4 90
5
62.7 82.1 93.6
6
71.1
85.1
94
Nh?n xet:
Am
d9 cua
huy~n
tang
dAn
qua cac thang, tir thang 3 d€n thang 6 hl
thai di€m giao mila gifra mila kh6
va
mila
TE
xA
HQI
2.3.1. Dan
sa,
nguAn lao dqng
6
Chq
G~o
la m9t
huy~n
c6 ngubn nhan
h,rc
dbi dao phl)c
Vl)
cho
vi~c
trbng
trQt,
chan nu6i, san
xu~t
ch€ bi€n
Hi~n
nay, t6ng s6 dan cua
huy~n
la: 181.342 nguai.
M~t
d9 trung binh la: 758 nguai/km
2
truang.
-
Tr~
y
t€:
19
tr~m.
- Giao thong
v~n
tai:
7
*He
thfmg giao thong bo:
to~m
huy~n
Chq
G~o
c6 589,09 km
du<mg
giao thong cong
c<)ng
duqc phan b6
r<)ng
kh~p.
Huy~n
c6
t11,1c
giao thong chinh la qu6c
19
50, ngoai ra
vi~c
di
l~i
va
sinh
ho~t
cua
nguai
dan.
*He th6ng giao thong thuy: V
&i
h~
th6ng kenh
r~ch
ch~ng
chit nhu
hi~n
nay thi giao
thong
du<mg
thuy gop phfrn khong nho trong
vi~c
v~n
chuy~n
hang h6a va dap
U'Jlg
nhu
cfru
di
l~i
trQng
v~n
tai
thuy di
tir
mi~n
Tay len thanh ph6 H6 Chi Minh
va
cac tinh
mi~n
Dong, c6
m~t
d<)
giao thong kha
16n,
kha nang thong
thuy~n
va
sa Ian 500
t~n.
+
Tuy~n
c~p
tinh: C6 song Bao Dinh tren dia ban
huy~n
dai I
km
vira phvc
vv
v~
di~n
tich gieo tr6ng Ilia khoang 34.560 ha.
Cling
v&i
k~t
qua tham canh cay tr6ng da
dua
t6c
d<)
nganh tr6ng
trQt
len tuong d6i
cao:
-
V~
san
xu~t
Iuong thvc:
Da
s6
di~n
tich Ilia I
vv,
2
vv
da duqc
chuy~n
thanh 3
vv
Ilia
cling tang nhanh
1a
2.200 ha. Bap ung nhu
cAu
tieu dung rau xanh trong
huy~n
va ban ngoai tinh.
-v s cay cong
nghi~p
ngiin ngay: trong nhilng nam
gAn
day
di~n
tich cay mia da
giam dang
k~
tir 280 ha xubng con
10
ha.
-
VS
san xuftt cay
1au
nam: cay dira
v~n
chi~m
m(>t
cy
trQng
16n
dAu
c6
k~t
qua
nh~t
dinh. Cac
1o<:ti
cay an qua chu
y~u
1a
Thanh Long, Nhan, Sa-Po,
M~n
da xanh duqc phat
tri~n
trong
khu
V\fC
ven song TiSn, ven cac
tuy~n
kenh
r<:tch
16n,
chung quanh thb cu va tren dia
ban
d~t
phil sa phu tren
nSn
gi6ng cat.
2.4.2. Tinh hinh chan nuoi
2.4.2.1. Tinh hinh chan nuoi heo
cac nam
trn&c.
Tbng dan heo nam 2009
1a
135.214 con, tbng dan heo
dAu
nam 2010 la 111.397
con giam so
v&i
nam 2009 la 23.817 con.
s6
1uqng dan heo giam la do
hi~n
nay tinh
hinh dich
b~nh
xay ra nhiSu anh hu6ng
d~n
hi~u
qua kinh
t~
cua nguai chan nuoi. Tir
d6
d~
d~n
s6 luqng dan heo giam
dAn
qua cac nam.
2.4.2.2. Tinh hinh chan nuoi gia
cAm
PhuQllg,
.
Gi6ng vjt nuoi chu
y~u:
Vjt CP 2000, vjt Tau, vjt Hoa Lan
.
2.4.2.3. Tinh hinh chan nuoi trau
bo
Trau: Tbng
s6Ia
31
con
Bo:
tbng
s6Ia42.515
con
s6
luQllg trau ngay cang giam nhung s6 lugng bo ngay cang tang do bo la v?t
nuoi mang
lC;ti
hi~u
qua kinh
t~
cao
lC;ti
d~
nuoi c6 th€ t?n dvng cac phv
ph~m
lua
tubi gia sue gia
cAm.
Nhfrng loaj thuc an
nguai
chan nuoi
thuang
sfr
dvng cho
heo nhu: Con Co, CP, ViNa, Lai Thieu,
My
Tuang, Cagrill, A Chau
Thuc an
sfr
dl)llg cho gia
cAm:
Hi-Gro, Star Feed
Tuy v?y
v~n
con m9t s6
hQ
chan nuoi
tg
tr9n thuc an tir nguyen
li~u
s~n
c6
i':J
Tru6c day
bacon
nong dan chu
y~u
la nuoi cac
gi6ng heo c6
s~n
tC;ti
dja
phuang
va
sfr
dvng gi6ng n9i dja la da s6. Nhung
hi~n
nay cac
hQ
chan nuoi trong
huy~n
da chuy€n sang nuoi cac gi6ng heo
ngoC;ti
Iai
cho nang
sufrt
cao
han
dem
lC;ti
hi~u
qua kinh
huy~n
c6
sf>
dfiu
heo cao
nh~t
tinh. Do d6, da
sf>
cac
h()
dan chan nuoi
v&i
quy mo trang
tr~i
xay d\fllg chu6ng
tr~i
dung quy each va c6
h~
th6ng
xu
ly
ch~t
thai, thuang xuyen phun
xit
thu6c sat trimg dinh ki gop phfin lam
giam
thi~u
tinh
tr~ng
6
ly
ch~t
thai gay 6
nhi~m
moi truang xung quanh.
2.5.
TiNH
HiNH
THU
y
2.5.1.
M~ng
hr6i Thu y
Hi~n
nay toan
huy~n
c6 tbng
sf>
thu y vien la
178
ngmJ'i
Trong d6:
D~i
hQc:
12
nguai
Trung
c~p:
70 nguai
Sa
Thu
y.
Cac cua hang
d~u
ch~p
hanh dung thu
tl,lc
dang
kY
kinh doanh,
ch~p
hanh
SlJ
ki~m
tra
v~
ch~t
luqng va qui each hang hoa.
Cac cua hang
t~p
trung
nhi~u
a thi
tdn,
con a cac xa thi rai rae.
2.5.3. Cong tac
ki~m
djch va
ki~m
soat
ki~m
' ?
soat giet mo.
2.6.
CONG
TAC
PHONG
B:E:NH
2.6.1.
Phong
b~nh
bing
vaccine
Lo~i
vaccine
T6ng dfmheo
s6
luqng tiem duqc
Ti
1~
(%)
T\1
huy~t
trimg
90.652
81,38
Ph6 thuong han
93.930
84,32
111.397
b~nh
do tren heo duqc
huang
ling kha
m~nh
me.
2.6.2.
v~
sinh
phong
b~nh
- Ap d\lng cac
bi~n
phap an toan sinh
hQc
- ThlJc
hi~n bi~n
phap cling vao cling ra
- Tieu d9c sat trung tru6c
va
sau khi
nh~p
xu~t
gia sue, gia
cAm
- Tieu d9c dinh ky, hang
tuAn,
hang thang
2.7.
viem
ill
cung tren heo nai, viem vli,
m~t
sua
B~nh
xay ra tren gia
cAm:
b~nh
CRD
12
2.7.2. Cong tac
di~u
trj va
k~t
qua
di~u
trj 0'
CO'
sO'
M1;tng
lu&i
cua Thu y ca
s&
tuy kha dong
178
nguai, nhung trinh
d(>
k~t
qua cong tac
di~u
tri
t1;ti
ca
s&
chua
d1;tt
hi~u
qua cao.
2.8. NHiJNG
THU!N
L<}I
VA
KHO
KHAN
2.8.1.
Thu~n
IQ'i
- Chq
G1;to
la
m(>t
huy~n
c6 ngu6n nhan lvc d6i dao du cung trng cho tr6ng
trQt,
chan nuoi, san
xu~t
va
h(>
chan nuoi bo trong vling
di~u
tra la lam
ru(>ng.
Vi
v~y
s6 thai
gian nong nhan cao nen c6 kha nang
k~t
hqp nuoi bo. Day la
y~u
t6
thu~n
lqi
d~
phat
tri~n
chan nuoi quy mo nho trong gia dinh.
2.8.2.
Kho
khan
- Chq
G1;to
chua· co nhfrng d6ng co
r(>ng
l&n
d~
chu
d(>ng
t1;ti
day
m~t
d(>
chan nuoi
l1;ti
cao cho nen khi c6
b~nh x~y
ra thi lvc luqng thu y
l1;ti
khong c6
m~t
kip thai
d~
can
thi~p
gay t6n
th~t
cho nguai chan nuoi.
13
:1
? ,
PHAN 3.
CO
SOL
Y LUAN
•
3.1. ll.;.I
CUONG
D~c
bi~t
la bi€u
hi~n
ho
h~p
tr~m
trQng, c6 th€ gay ch€t tren heo con theo my
va
cai sua.
Cac
tr~n
d;;ti
dich xay ra h€t sue nguy hi€m &
My
vao nam 1987 la ghi
nh~n
d~u
tien v€ m()t can
b~nh
l;;t
hay con
gQi
hi
"b~nh
bi
An
tren heo", gbm cac
tri~u
ch(rng suy
nh~n
nam 1997, tren m()t dan heo
nh~p
ru
My,
10/51 con c6 phan ung
huy~t
thanh duong tinh v6i virus PRRS (theo Cvc
thu
y,
1997).
Virus gay
b~nh
duqc phan
l~p
d~u
tien
t;;ti
Vi~n
thu y trung
uong
Lelystad (Ha
Lan), vi
v~y
virus c6 ten la Lelystad.
Virus PRRS c6 hai chung khac nhau: Chung Chau
Au
d;;ti
di~n
la virus Lelystad
45-
55
nm,
b€
m~t
kha
nh~n
va c615i nucleocapsid hinh kh6i v6i
du<'mg
kinh
30-35
nm.
14
PRRS1•ims
IDnh
1.
Virus giiy
bjnh
PRRS
3.1.2. Slfc
d~
khang
Virus PRRS t6n
t~;ti
duqc trong thai gian dai o -70°C
d~n
-20°C, nhung khoang
90%
kha
nang gan
Virus
nh~;ty
cam voi pH acid,
chAt
sat trUng, de hi huy
ho~i
hoi tia C\fC tim .
3.2.
DICH
TE
HQC
3.2.1. Loai
mie
b~nh
Heo (
ca
heo nha va heo rimg) duqc cho la loai
mAc
b~nh
duy nhftt.
·cho
d~n
nay
k~t
qua nghien
cau
cua
m()t
sA
do
thu
m~
truy~n
cho thu con qua nhau thai.
Gilm
ti~p:
qua
chAt
bai
ti~t
nhu
dich miii, phan dinh vao ddt va khi dung.
thong
qua
tht'rc
an,
nu6c
uAng,
dt,mg
C\l
chan nuoi, phuong
ti~n
v~
chuy~n.
d1,1ng
c1,1
bao
hQ
lao
ti€u cua heo
b~nh
va
phat tan ra moi trubng qua cac d!ch
ti~t,
cac
ch~t
bai thai nay.
3.2.4.
Duimg
xam
nh~p
Virus xam
nh~p
chu
y~u
qua dubng tieu h6a, ho
h~p
va
sinh
dl)C,
va
v~t
thuong.
3.3.
eACH
SINH B:f:NH
Vi-rut gay
h(>i
chl1ng r6i
thl,fc
bao cua mo
I
B~nh
c~n
lam
simg
II
B~nh
lam sang I
(Biiu hi?n tuy thut)c lira tu6i)
B(>c
phat
b~nh
ho~c
nhiSm dai
d~ng
Bai thai vi-rut qua
ch~t
tiSt
mi~ng/h~u,
qua
mau, phan,
nu&c
ti~u
Heonai +
Slly
thai hoac sinh
s&m
•
Heo
ilf!:c
gidng S6t, giam
ch~t
Iuqng tinh dich
SO'
etA
sinh
b~nh
cua
vi-rut
PRRS
(Benfield
va
ctv, 1999)
16
3.4.
TRq;U
CHlJNG
Trieu chimg latn sang ctia hoi chirng r6i loan sinh
san
va ho hdp cua heo
r!t
thay
dBi
va
ph1,1
thuoc, vao trang thai mien dich cua dan cung
nhu
dieu
1en
mau "" ong c uyen sang o sam , e cap .
a1
chuy~n
sang mau xanh.
-a
th~
cAp
tinh gay
sAy
thai 1 - 3%
sA
nai tir ngay chua
thu
21
- 109.
-
Ty
Ie
de giam, khong dong
d1,1c
tro lai va rdt kh6
chtl'a.
-
Doi
khi heo benh bi
mAt
sua, rfii loan
v~n
dong, di thanh vong tron