PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆT TRÌ
TRƯỜNG TIỂU HỌC GIA CẨM

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
LỐI SỐNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC
Người thực hiện : Nguyễn Thị Thúy Ngân
Chức vụ : Giáo viên
Chuyên môn : Đại học tiểu học
Năm học 2013 - 2014
1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Đạo đức là những chuẩn mực, hành vi đúng đắn được mọi người trong
cộng đồng tuân thủ. Đó là những quy định về mối quan hệ giữa con người với
con người, giữa con người với môi trường xung quanh.
Trong các nhà trường phổ thông giáo dục đạo đức cho học sinh giữ vai trò
quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho học sinh nhằm xây dựng và phát
triển những con người làm chủ tương lai của đất nước. Muốn làm được việc đó,
đòi hỏi nhà trường phải thực hiện bằng được mục tiêu giáo dục toàn diện. Trong
đó giáo dục đạo đức là một trong những hoạt động giáo dục cơ bản của nhà
trường. Giáo dục đạo đức là một quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch
đến học sinh, nhằm làm cho nhân cách của mỗi học sinh được phát triển đúng
đắn, giúp cho học sinh có được nhận thức, ý thức tình cảm đạo đức; có những
thói quen, hành vi ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ của cá nhân với xã
hội, của cá nhân đối với mọi người xung quanh và của cá nhân đối với chính
mình.
Vì vậy, việc giáo dục đạo đức cho học sinh thế hệ mới - chủ nhân
tương lai của nền khoa học công nghệ hiện đại càng có vị trí quan trọng
trong mục tiêu giáo dục toàn diện. Đạo đức con người không phải có sẵn
mà phải được giáo dục. "Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo
dục mà nên" (Hồ Chí Minh) và giáo dục đạo đức cho học sinh phải có kế

tục, đi học muộn, quay cóp trong làm bài, Tinh thần tương thân tương ái, sự
hồn nhiên của lứa tuổi học sinh Tiểu học đã có những biểu hiện của sự vụ lợi
của người lớn.
Xuất phát từ mục đích, yêu cầu và tầm quan trọng của việc giáo dục đạo
đức cho học sinh, là người giáo viên tiểu học tôi mạnh dạn trình bày: “Một số
kinh nghiệm giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh Tiểu học ”
3
II. GIẢI QUYẾT VÂN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận của vấn đề :
Theo quan điểm Mácxít: “Phẩm chất đạo đức - bộ phận quan trọng trong
cấu trúc nhân cách toàn diện của con người”.
Giáo dục đạo đức cùng với công tác tư tưởng chính trị trong nhà trường
là nhiệm vụ chính trị hàng đầu góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục toàn
diện cho học sinh.
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường luôn là vấn đề cần
quan tâm. Đồng thời với việc dạy văn hoá các em có ngoan ngoãn chăm chỉ thì
mới có thể học tập tốt được, bên cạnh đó việc tiếp thu tốt kiến thức các bộ môn
văn hoá là nền tảng xây dựng những phẩm chất tốt đẹp trong tâm hồn trong sáng
của các em.
Giáo dục đạo đức cùng với công tác tư tưởng chính trị trong nhà trường là
nhiệm vụ chính trị hàng đầu góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ trung tâm - nhiệm
vụ chuyên môn nhất là trong tình hình hiện nay, khi các giá trị truyền thống
trong xã hội đang bị xói mòn, tệ nạn xã hội đang len lỏi, xâm nhập vào nhà
trường. Nhà trường Tiểu học là nơi đặt những “viên gạch” đầu tiên trong việc
xây dựng nhân cách toàn diện cho học sinh. Giáo dục đạo đức cho học sinh thế
hệ mới - chủ nhân tương lai của nền khoa học công nghệ hiện đại càng có vị trí
quan trọng trong mục tiêu giáo dục toàn diện.
Cùng với gia đình, xã hội, nhà trường có trách nhiệm "phải chăm lo giáo
dục đạo đức " cho học sinh. Việc giáo dục học sinh, không đơn thuần truyền thụ
trang bị cho các em nguồn tri thức khoa học về tự nhiên xã hội, con người, cách

triển của nền kinh tế, song lại là mảnh đất tốt cho tư tưởng cơ hội, thực dụng vụ
lợi phát triển chủ nghĩa cá nhân ích kỷ coi đồng tiền là trên hết dẫn đến sự
xuống cấp về đạo đức xã hội từ người lớn đến trẻ em, đến mọi mặt của đời sống
xã hội cụ thể là:
Trong gia đình: một số cha mẹ học sinh thiếu gương mẫu, ông bà cha mẹ,
chửi mắng lẫn nhau, một số gia đình còn khoán trắng, bỏ mặc cho nhà trường và
xã hội, thậm chí còn nuông chiều con cái thiếu văn hoá, dẫn đến một số học sinh
5
vô lễ với người trên, nhiều em không vâng lời ông bà, bố mẹ, lười lao động, lười
học, trộm cắp … Trong giao tiếp nói năng thô lỗ, cục cằn.
Ngoài xã hội: Hiện tượng tiêu cực, các hành vi đạo đức thiếu văn minh
như: một số tụ điểm chiếu phim ảnh băng hình có nội dung đồi truỵ ảnh hưởng
lớn đến hành vi đạo đức của các em.
Trong nhà trường: học sinh tiểu học phần lớn là ngoan, biết vâng lời cô
giáo, thực hiện tốt nội quy, quy định của nhà trường đề ra. Tuy nhiên đánh giá
một cách khách quan mà nói học sinh hiện nay rất nhạy cảm, rất dễ thích ứng
với các hiện tượng tiêu cực ngoài xã hội: hiện tượng nói tục, các hành vi thiếu
văn hoá vẫn còn. Đặc biệt học sinh không biết áp dụng kiến thức đã học vào
thực tế.
3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Việc giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ là một quá
trình lâu dài liên tục, diễn ra ở nhiều môi trường khác nhau, liên quan đến nhiều
mối quan hệ phức tạp. Vì thế trong giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học cần
phải linh hoạt, sáng tạo, biết kết hợp nhiều biện pháp. Ở đây tôi xin được đề cập
một số biện pháp cơ bản:
Biện pháp 1. Phối kết hợp với các lực lượng ngoài nhà trường nâng
cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.
a. Phối kết hợp với hội cha mẹ học sinh và gia đình học sinh
* Thành lập Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Nhà trường cần tổ chức tốt các cuộc họp phụ huynh trong năm. Đầu mỗi

động ở trường các em còn tham gia những tổ chức đoàn thể các xóm. Đoàn
thể trực tiếp quản lý các em là Đoàn Thanh niên. Nhà trường cần có mối
liên hệ chặt chẽ với tổ chức này. Với địa bàn các khu rộng, chúng tôi phối
kết hợp với các đoàn thể trong tổ, khu phố tổ chức các hoạt động ngoại
khoá mang ý nghĩa giáo dục: giúp đỡ người già cô đơn không nơi nương
tựa, giúp đỡ gia đình thương binh liệt sĩ Phối kết hợp với Hội Cựu chiến
binh mời các bác, các chú kể chuyện về các anh Bộ đội Cụ Hồ, những thiếu
nhi dũng cảm, những tấm gương anh hùng của các chiến sĩ cách
7
mạng. Phối kết hợp với Hội Phụ nữ tổ chức các hoạt động vui chơi, thể dục thể
thao, văn nghệ. Với học sinh Tiểu học việc hình thành và rèn luyện các hành vi,
thói quen đạo đức cho học sinh đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển
nhân cách. Nó giúp cho các em phát triển thành những con người có nhân cách
toàn diện.
Biện pháp 2. Phối kết hợp với các lực lượng trong nhà trường
a. Giáo viên chủ nhiệm với giáo viên giảng dạy
Tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ giáo viên thấy được trách nhiệm của
mình trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Người giáo viên cần phải xác
định được không chỉ thực hiện nội dung bài giảng mà phải rèn cho học sinh biết
áp dụng kiến thức đã học vào thực tế từ đó hình thành các thói quen đạo đức.
Học sinh tiểu học rất nghe lời và làm theo thây cô giáo. Các em thường coi thầy
cô giáo là thần tượng và luôn đúng. Chính vì vậy mỗi giáo viên phải là tấm
gương sáng cho học sinh học tập và noi theo. Là tấm gương trong lời nói, cách
cư xử, thái độ trong giao tiếp giữa giáo viên với giáo viên, giáo viên với học
sinh, giáo viên với các tầng lớp nhân dân. Mỗi giáo viên cần có thái độ kiên
quyết với những học sinh có biểu hiện hành vi thiếu văn hoá và cùng có trách
nhiệm phối kết hợp cộng đồng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh .
Thực hiện việc đánh giá xếp loại hạnh kiểm học sinh theo qui định và
được theo dõi đánh giá thường xuyên kết hợp đánh giá cả trong và ngoài trường.
b. Thông qua tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

niên nhi đồng, Tủ sách góc lớp cho học sinh đọc sách sau giờ nghỉ giải lao, sau
buổi học.
Giáo viên áp dụng các thiết bị giáo dục hiện đại vào giảng dạy tạo ra các
tư liệu giáo dục phong phú sinh động.
Cải tiến, đổi mới hình thức các buổi sinh hoạt chuyên môn hàng tuần tới
từng tổ. Có kế hoạch chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn từng tuần từng tháng. Nội
dung chính của các buổi chuyên môn là trao đổi rút kinh nghiệm những giờ dạy
tuần trước, thảo luận nội dung bài dạy tuần tới. Các thành viên trong tổ đưa ra
những ý kiến về nội dung cũng như về phương pháp dạy từng bài để cả tổ cùng
nhau bàn bạc, thống nhất cách giải quyết.
9
Để có tiết dạy đạt hiệu quả cao người giáo viên cần phải chỉ đạo giáo
viên cần chuẩn bị chu đáo trước khi lên lớp:
+ Nghiên cứu nội dung bài giảng trước khi lên lớp. Xác định rõ mục đích
yêu cầu, kiến thức trọng tâm từng bài, từng phần. Soạn bài chi tiết cụ thể.
+ Căn cứ vào nội dung bài học chuẩn bị đồ dùng, tranh ảnh, sách báo,
trang phục và các đồ dùng phụ trợ khác để phục vụ cho các tiết học có tổ chức
trò chơi .
+ Tuỳ từng nội dung bài học, đối tượng học sinh, điều kiện về cơ sở vật
chất của lớp, của trường người giáo viên lựa chọn và sử dụng linh hoạt các
phương pháp cũng như các hình thức dạy học.
+ Giáo viên phải tham khảo tìm đọc thêm truyện, sách báo, các thông tin
ngoài sách giáo khoa hoặc có thể sưu tầm những câu chuyện về những gương tốt
người thật, việc thật kể cho học sinh nghe để qua đó cung cấp thêm những hiểu biết
bên ngoài cuộc sống và giáo dục cho các em theo nội dung, chủ đề của bài học.
Đặc biệt là những hành vi đạo đức tốt của những người xung quanh các em từ đó
giúp học sinh hình thành những hành vi đạo đức thông qua gương người tốt.
Mỗi năm nhà trường tổ chức hai lần hội thảo cần dành riêng quan tâm
đến nội dung và phương pháp giảng dạy môn Đạo đức. Lựa chọn những giáo
viên có kinh nghiệm viết sáng kiến kinh nghiệm (đề tài) đổi mới phương pháp

giáo, nhân viên nhà trường cũng tác động lớn đến việc hình thành đạo đức, nhân
cách cho học sinh. Thầy giáo, cô giáo không chỉ truyền dạy kiến thức, học sinh
cũng không chỉ học ở thầy, cô qua những bài giảng mà còn học theo cả cử chỉ,
cách cư xử…. Rất nhiều học sinh lớn lên, lựa chọn nghề nghiệp… do chịu ảnh
hưởng của thầy, cô. Những việc làm, hành động không tốt của thầy cô ít nhiều
cũng tác động đến việc giáo dục đạo đức của học sinh. Ngược lại, những hình
ảnh đẹp của các thầy giáo, cô giáo sẽ có những tác động tích cực đến suy nghĩ,
đạo đức của các em. Chính vì vậy cần xậy dựng, hình thành các thói quen cho
giáo viên, nhân viên tốt: không hút thuốc, không dùng điện thoại khi lên lớp,
không nói chống không với đồng nghiệp; xây dựng các mối quan hệ, các giao
tiếp giữa giáo viên với giáo viên, giáo viên với học sinh, cán bộ quản lý với giáo
viên nhân viên là những mối quan hệ tốt.
11
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
- 100% số học sinh đều thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ của người học
sinh; đa số các em đều ngoan ngoãn, kính thầy, yêu bạn; vâng lời ông bà, cha
mẹ, thầy cô giáo;
- Các em mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp;
- Học sinh trong lớp, trong trường đoàn kết, giúp đỡ nhau, không có hiện
tượng miệt thị xa lánh bạn bè, xa lánh những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt.
- Các nền nếp học tập của học sinh; chất lượng hoạt động ngoài giờ lên
lớp ngày một tốt hơn vì thế chất lượng giáo dục toàn diện được nâng lên một
cách rõ nét. Các chỉ số thi đua của nhà trường luôn đạt thứ hạng cao trong những
năm vừa qua. Trường đã được Phòng Giáo dục và Đào tạo Việt Trì kiểm tra,
công nhận đơn vị đạt xuất sắc trong phong trào thi đua "Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực" .
12
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Sau khi vận dụng những kinh nghiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học

lĩnh đạo đức để ứng xử đúng trong các mối quan hệ trong và ngoài nhà trường.
Người giáo viên phải hiểu rõ và phải xác định cho mình một trách nhiệm
lớn lao và phải biết vận dụng sáng tạo, linh hoạt các biện pháp giáo dục. Thực tế
cho thấy nếu hiểu biết đề ra các biện pháp thiết thực khả thi sẽ góp phần nâng
cao được chất lượng giáo dục đạo đức nói riêng, giáo dục nhân cách toàn diện
nói chung.
2. Những ý kiến đề xuất
Để việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường
Tiểu học đạt hiệu quả, tôi có một số kiến nghị, đề xuất sau:
- Đối với chính quyền các cấp:
+ Đề nghị tập trung đầu tư cơ sở vật chất cho các đơn vị trường học, gắn
kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở địa
phương.
+ Tăng cường đầu tư ngân sách tạo điều kiện cho nhà trường tổ chức các
buổi tham quan cho giáo viên, học sinh để giáo viên và học sinh có thêm hiểu
biết về lịch sử văn hoá của quê hương, đất nước.
- Đối với các đơn vị trường học: Cần coi trọng công tác giáo dục đạo đức
cho học sinh, coi đây là động lực chính để nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện.
Trên đây là những kinh nghiệm giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở
tiểu học. Tôi tin rằng, nếu mỗi người giáo viên luôn coi việc giáo dục đạo đức
cho học sinh là một việc làm rất quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện trong nhà trường Tiểu học thì chắc chắn sau này các em sẽ trở
thành những con người vừa có đức, vừa có tài xứng đáng là những chủ nhân
tương lai của đất nước mai sau.
14
Những ý kiến của tôi đưa ra có thể còn nhiều hạn chế. Rất mong được sự
góp ý của đồng nghiệp để tôi có được những kinh nghiệm giáo dục đạo đức lối
sống cho học sinh tiểu học trong nhà trường đạt hiệu quả tốt hơn.
T«i xin chân thµnh c¶m ¬n!
MỤC LỤC
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ 1
17
II. GI I QUY T VÂN Ả Ế ĐỀ 4
1. C s lý lu n c a v n :ơ ở ậ ủ ấ đề 4
2 . Th c tr ng c a v n : ự ạ ủ ấ đề 5
3. Các bi n pháp ã ti n h nh gi i quy t v n ệ đ ế à để ả ế ấ đề 6
4. Hi u qu c a sáng ki n kinh nghi m:ệ ả ủ ế ệ 12
III. K T LU N, KI N NGHẾ Ậ Ế Ị 13
TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 16
18