Một số kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
Tổ bộ môn - Sáng kiến kinh nghiệm
Một số kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa ngoan
1 Phần mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài
Ngày nay bạo lực học đường đang là mối quan tâm không riêng của
ngành giáo dục, mà đã trở thành vấn đề cả xã hội đều phải lo lắng
trăn trở. Vấn đề ngăn chặn bạo lực học đường được bàn đến trong
cả phiên họp của Quốc Hội, các trường học, được mọi giới quan
tâm.
Bất kỳ trường học nào cũng đều có không ít học sinh "chưa ngoan",
thế thì chúng ta đã làm gì để giáo dục những học sinh như thế này?!
Áp dụng biện pháp nào để có thể giúp cho những học sinh chưa
ngoan này có thể trở thành học sinh phát triển toàn diện.
Bản thân là một giáo viên có thâm niên trong ngành hơn 20 năm, với
nhiều bức xúc trước vấn nạn học sinh chưa ngoan trở thành học
sinh cá biệt với sự bất lực của cả gia đình, nhà trường và xã hội. Bản
thân cũng chứng kiến không ít trường hợp học sinh chưa ngoan
được quan tâm giáo dục đúng mực đã trở thành những người có
nhiều đóng góp cho xã hội và cũng chính những em này, sau này đã
trở về trường nhiều hơn, biết ơn Thầy Cô giáo cũ nhiều hơn.
Hy vọng rằng với những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn sẽ góp phần
đáng kể vào việc ngăn chặn bạo lực học đường, xây dựng thế hệ
học sinh năng động, thân thiện, phát triển toàn diện.
1.2 Đối tượng và phạm vi đề tài
Đối tượng học sinh chưa ngoan có thể có ở bất kỳ cấp học nào, loại
hình trường học nào và ở mỗi lứa tuổi, mỗi loại hình trường học thì
các em có sứ khác nhau về yếu tố tâm, sinh lý, khác nhau về yếu tố
môi trường giáo dục, do thời gian ngắn hạn nên đề tài này chỉ giới
hạn đối tượng là học sinh chưa ngoan ở cấp học THPT.
2 Khái niệm học sinh chưa ngoan

các em sẽ cảm thấy thiếu đi bàn tay người mẹ, ánh mắt người cha
Người lớn chỉ biết đáp ứng đầy đủ, thậm chí là dư dả nhu cầu tiền
bạc, vật chất cho con và xem đây là điều kiện tiên quyết cho con
học hành, thực sự thì hành động này đã có thể vô tình đầy con của
mình vào con đường lêu lỏng, ăn chơi và trở thành học sinh cá biệt,
đến lúc phát hiện được thì có thể đã muộn rồi!
Cũng có những gia đình, do xung đột giữa các thành viên trong gia
đình diễn ra trước mắt của các em, khiến cho các em trở nên cộc
cằn, hoặc xấu hổ với bạn bè có những hành vi bắt chước người
lớn trong khi giải quyết các xung đột với các bạn cùng lớp và như
vậy, vô tình người lớn đã đẩy các em trở thành học sinh cá biệt.
Đã có trường hợp xung đột giữa Ông bà với Cha mẹ khiến cho các
em mất lòng tin vào đấng sinh thành và trở nên hỗn láo, khó bảo,
thường xuyên dùng vũ lực nhằm giải quyết các xung đột với bạn
học.
Cũng có trường hợp gia đình của các em quá khó khăn, các em phải
lo phụ giúp gia đình để kiếm sống và thời gian học bài của các em ở
nhà bị hạn chế, khiến sức học các em bị đuối dần, thế là các em trở
thành học sinh cá biệt
Nếu như GVCN nắm bắt được kịp thời hoàn cảnh sống của học sinh,
chắc chắn sẽ có biện pháp kết hợp với gia đình để cùng nhau đưa ra
các biện pháp giáo dục phù hợp hơn nhằm đưa học sinh trở lại chính
mình
4 Tìm hiểu về tâm sinh lý của học sinh
Học sinh cấp 3, lứa tuổi 15-16 này có nhiều biến đổi về tâm, sinh lý.
Các em không còn là trẻ con để cần được vỗ về chăm sóc, nhưng
cũng chưa là người lớn để tự mình giải quyết mọi tình huống.
Để khẳng định mình, các em dễ có những hành xử bột phát, bất ngờ
mà chính các em cũng chưa ý thức một cách đầy đủ hậu quả sẽ
đến. Vì vậy, một sự định hướng đúng đắn để giúp các em hình

xưa nói "Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng" điều này hoàn toàn
không sai vấn đề là ai sẽ đen, ai sẽ sáng thì Thầy Cô phải can
thiệp một cách tế nhị, đúng lúc, kịp thời
Và nếu như Thầy Cô trở thành người bạn của các em thì quả là
không gì tốt hơn, điều này rất khó!
Thầy Cô có thể tạo môi trường cho các em sinh hoạt chung và từ đó
nảy sinh tình bạn tốt, hãy để cho các em phát triển tình bạn một
cách tự do trong tầm kiểm soát chừng mực của người lớn. Vấn đề
này cần có sự phối hợp của gia đình và nhà trường một cách chủ
động.
6 Tìm hiểu năng lực học tập
Có những học sinh học giỏi toán, lý, hóa nhưng lại kém văn, sử
Có những học sinh rất giỏi ngoại ngữ và các môn xã hội nhưng lại sợ
toán, lý
Hãy khơi dậy sự tự hào của các em với nhưng sở trường và khuyến
khích các em cố gắng đạt được những tiến bộ so với chính mình ở
ngày hôm qua "hãy đừng phạm sai lầm ngày hôm qua mình đã
gặp" chính là chủ trương mà tất cả học sinh đều phải thấm nhuần.
Thầy Cô, đặc biệt là Thầy Cô chủ nhiệm cần phải nắm được học sinh
của mình yếu môn nào, khi nào thì bắt đầu sa sút, để từ đó có biện
phái thúc đẩy, phụ đạo kịp thời, không để học sinh có cảm giác bị
bỏ rơi, không để cho học sinh vì yếu một môn mà nản lòng rồi kéo
theo bỏ học, trở thành cá biệt.
7 Tìm hiểu sở thích, năng khiếu
Hầu như bất kỳ một học sinh nào đều có một năng khiếu nhất định,
năng khiếu này có thể do bẩm sinh, do rèn luyện, vấn đề của người
Thầy là thấy được năng khiếu ấy và phát huy sở trường của các em
nhằm lấy nó làm động lực kéo theo cho học sinh cố gắng hơn ở
những mặt còn kém.
Có những học sinh thích lao động chân tay, khéo tay trong những

lớp.
• có thể do buồn chuyện gia đình, cảm giác tự ti xuất hiện, các
em cảm thấy chán nản, mất phương hướng, tuyệt vọng,
Từ việc xác định được nguyên nhân chủ yếu, tôi tin rằng phần việc
còn lại hoàn toàn không khó khăn với một Thầy Cô tâm huyết với
nghề, có tấm lòng yêu thương các em nhằm giúp các em có thể
khắc phục những khó khăn, thay đổi được những suy nghĩ chưa
đúng, để có thể trở thành những học sinh bình thường như bao bạn
khác.
Thầy Cô hãy thông báo kịp thời cho Ban giám hiệu nhà trường tất cả
các trường hợp mà Thầy Cô cho rằng đấy là những học sinh chưa
ngoan, để cùng nhau có biện pháp phối hợp giữa các bộ phận, bộ
môn.
Thầy Cô không nên tự tin cho rằng chỉ một mình thôi có đủ bản lĩnh
cảm hóa, giáo dục các em chưa ngoan, hậu quả sẽ khôn lường nếu
như Thầy Cô rơi vào trạng thái bất lực, khi đó sẽ là quá muộn để có
thể sự phối hợp giáo dục các em này và lúc này, chính Thầy Cô sẽ là
người đẩy các em ra xa hơn môi trường giáo dục phổ thông.
9 Vai trò của Giáo viên chủ nhiệm
Yêu cầu về phẩm chất
GVCN cần có một nhận thức đúng đắn và sâu sắc về vị trí, yêu cầu
đối với chính bản thân mình và công việc. Không chỉ trang bị cho
mình những kiến thức cần thiết cho việc giảng dạy, những vốn sống
sâu sắc về con người, cuộc đời… người GVCN còn cần phải rèn
luyện cho chính mình đạt những phẩm chất đạo đức có tính chuẩn
mực để trên cơ sở đó, mới có thể nhắc nhở, uốn nắn học sinh. Từ
hành vi, ngôn ngữ, cách cư xử, cách suy nghĩ, đánh giá những sự
việc trong cuộc sống, những thói quen trong sinh hoạt… tất cả luôn
cần được người GVCN tự xem xét, điều chỉnh để có thể không
ngừng hoàn thiện mình trong mắt học trò. Đơn giản một sự việc là,

sinh lý. Không còn là trẻ con để cần được vỗ về chăm sóc, nhưng
cũng chưa là người lớn để tự mình giải quyết mọi tình huống.
Để khẳng định mình, các em dễ có những hành xử bột phát, bất ngờ
mà chính các em cũng chưa ý thức một cách đầy đủ hậu quả sẽ
đến. Vì vậy, một sự định hướng đúng đắn để giúp các em hình
thành tính cách của mình sau này, là điều hết sức quan trọng khi
các em còn ngồi trên ghế nhà trường. Không chỉ truyền đạt kiến
thức trong học tập, các em cần được trao đổi mọi điều về chính bản
thân, về những gì chân - thiện - mỹ trong cuộc sống.
Đằng sau tất cả mọi kiến thức, kỹ năng… cần trang bị và rèn luyện,
còn lại là một yêu cầu tuy không được đặt ra trong các văn bản
nhưng nó lại chi phối tất cả, đó chính là cái “tâm” của người giáo
viên. Không có một tấm lòng, mọi công việc sẽ chỉ là hình thức. Và
như vậy, yêu thương chăm sóc các em không chỉ là mệnh lệnh mà
còn là một nhu cầu không thể thiếu của trái tim người thầy cô giáo,
đặc biệt là người giáo viên chủ nhiệm.
Nếu giáo viên (GV) bộ môn chỉ là người truyền thụ kiến thức
đơn thuần thì giáo viên chủ nhiệm (GVCN) là người gắn kết
mối quan hệ giữa thầy và trò.
Một GVCN đã tâm sự: “Được chủ nhiệm một lớp là dịp để GV hiểu và
gần gũi với học sinh (HS) hơn”. Mặc dù khi nhận trách nhiệm các GV
đều nhìn thấy khó khăn phía trước như những điểm yếu của tập thể,
có HS cá biệt… nhưng với bản lĩnh nghề nghiệp, họ coi đó chỉ là
những khó khăn tạm thời.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều GVCN kêu than bây giờ làm công tác chủ
nhiệm lớp không dễ chút nào, điều đó là có căn cứ. Nếu trước đây
HS rất thuần, chăm ngoan, luôn nghe lời thầy cô thì bây giờ có
nhiều em ngỗ ngược, luôn muốn tự khẳng định mình. Tuy nhiên,
theo một Hiệu trưởng Trường THPT tư thục , một GVCN muốn hoàn
thành tốt nhiệm vụ của mình trước hết phải thực sự thương yêu HS,

tác này chiếm quá nhiều thời gian. Ngoài tiết sinh hoạt hàng tuần
trên lớp, các thầy cô phải bỏ thời gian để tiếp xúc với HS, trao đổi
với phụ huynh, làm việc với ban giám hiệu…
Ngoài ra, các thầy cô còn ngại tiếp xúc với học trò. Nếu thầy cô là
những người lớn tuổi đạo mạo, nghiêm túc thì các em lại quá hồn
nhiên, vô tư, thiếu chín chắn. Đó chính là bức tường ngăn cách vô
hình mà nhiều GVCN không thể nào phá vỡ được. Vì thế, khi đánh
giá HS họ cho rằng các em là đối tượng nghịch phá, khó giáo dục và
khó chấp nhận. Những điều đó đã ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả
công việc sau này của cả thầy và trò. (
Trích báo Giáo Dục
)
10 Kết luận
Trên đây là một vài điều phân tích về một số kinh nghiệm giáo dục
học sinh chưa ngoan trong nhà trường phổ thông, mà tôi đã đúc kết
được từ thực tiễn giảng dạy.
Vấn đề giáo dục học sinh chưa ngoan trong nhà trường luôn luôn là
đề tài nóng hổi, được sự quan tâm của hầu hết Thầy Cô, đặc biệt là
giáo viên chủ nhiệm.
Để có thể giáo dục tốt các em học sinh chưa ngoan, cần phải có sự
phối hợp cả gia đình, xã hội và nhà trường. Vai trò giáo dục của gia
đình và xã hội giữ vị trí quan trọng, vai trò giáo dục của nhà trường
mang yếu tố quyết định giúp các em có thể có những định hướng
đúng đắn, để sau này trở thành những người con có ích cho xã hội,
hiếu thảo trong gia đình và chính các em sẽ là tấm gương tốt cho các
em học sinh khác mà người Thầy sẽ luôn lấy các em ra làm ví dụ khi
giáo dục các học sinh khác.
Về phía nhà trường, để làm tốt công tác giáo dục học sinh chưa
ngoan, cần phải có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận, giữa các
Thầy Cô. Vai trò của Thầy Cô chủ nhiệm là rất quan trọng. Trong lớp,