Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan ở lớp 9
I.

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ngày nay trong bất cứ trường học nào nói chung và trường THCS nói riêng
đều xảy ra hiện tượng học sinh chưa ngoan , hiện tượng trên không những ảnh
hưởng đến công tác giáo dục của nhà trường mà còn là nỗi lo của gia đình và xã
hội. Thế nhưng điều quan trọng hơn cả ở đây là nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến
nhân cách , phẩm chất đạo đức của học sinh đó trong hiện tại và trong tương lai
sau này, mà cụ thể là ảnh hưởng đến việc tiếp thu tri thức chẳng những làm hạn chế
về nhận thức mà còn hạn chế rất nhiều trong việc hoà nhập với tập thể lớp, cụ thể
là bị bạn bè xa lánh, không muốn tiếp xúc khiến cho những học sinh chưa ngoan bị
cô lập, hơn nữa luôn bị thầy cô khiển trách, cảnh cáo… dẫn đến học sinh ấy bị mặc
cảm mình là người lạc lõng, từ đó càng sống buông thả hơn. Vì thế nếu không
được giáo dục uốn nắn kịp thời, đúng lúc thì sẽ để lại hậu quả rất nghiêm trọng và
thậm chí có thể trở thành mối lo ngại cho gia đình , nhà trường và xã hội.
Thực trạng học sinh chưa ngoan trong nhà trường vẫn còn đó vấn đề đặt ra ở
đây đòi hỏi nhà giáo dục phải có những phương pháp giáo dục phù hợp thì mới có
thể tạo cho học sinh một nhân cách, ý thức, tư tưởng, tình cảm , đạo đức phù hợp
với chuẩn mực đạo đức mà học sinh đã có.
Chính vì lẽ đó, tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa
ngoan ở lớp 9 ” này để làm sáng kiến- kinh nghiệm cho bản thân cũng như cho
các đồng nghiệp.
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1.Cơ sở lý luận :
Bất cứ một ai khi đã chọn ngành nghề cho mình thì đều xác định cái đích
mình cần đạt đến. Cái đích đó tưởng như rất gần, rất dễ thực hiện, nhưng trong
thực tiễn không phải như vậy, mà nhiều khi để đạt được phải đổ nhiều mồ hôi,
nước mắt và rất nhiều công sức cùng tâm huyết .
Cũng như mọi ngành nghề khác, nghề dạy học (hay thường gọi là ngành
giáo) . Khi đã chọn cho mình cái nghề này, nó sẽ gắn bó với mình suốt cả cuộc đời,

muốn giáo dục học sinh chưa ngoan thành học sinh ngoan thì đòi hỏi các nhà giáo
dục phải nghiên cứu kỹ về đặc điểm tâm lý của lứa tuổi học sinh THCS. Đây là
lứa tuổi bao gồm nhiều độ tuổi khác nhau như 12  13 tuổi, 14  15 tuổi đang
học cá khối lớp từ 6 – 9. Đây là lứa tuổi thiếu niên mà đặc điểm tâm lý rất phức
Trang 2


Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan ở lớp 9
tạp, ở lứa tuổi này có biến động rất lớn cả về thể chất lẫn tâm hồn, tình cảm, ý chí,
trí tuệ cũng như nhân cách. Ở lứa tuổi này sự tự ý thức, các mối quan hệ mới được
hình thành như quan hệ giao tiếp với người lớn, với bạn bè khác giới với gia đình
và xã hội.
Tuy nhiên ở lứa tuổi này các em thường hiếu động, thích làm những việc mà
người lớn hay làm và muốn thể hiện mình trước người khác nhưng do sự phát triển
không đồng đều về tâm sinh lý nên tính trẻ em và tính người lớn cùng tồn tại. Về
thể chất cũng như sự thay đổi lớn , tuyến nội tiết hoạt động mạnh nên thường có
những rối loạn về hệ thần kinh từ đó dẫn đến việc các em dễ xúc động cáu gắt hay
phản ứng gay gắt. Hơn nữa hệ thần kinh ở lứa tuổi này khả năng chịu đựng những
kích thích và tác động bên ngoài chưa cao nên cũng dễ bị kích động về nhiều mặt:
Tính tình thay đổi, thờ ơ với mọi người. Do chịu nhiều tác động như vậy đôi khi
làm các em chán nản không có hứng thú học tập, lơ là và chỉ muốn lêu lổng với
bạn bè.
Ngoài ra mối quan hệ bạn bè khác giới không còn vô tư nữa mà các em có
mối quan tâm để ý đến nhau, vì thế nhà giáo dục cần phải quan tâm, uốn nắn, tìm
hiểu, khuyên bảo các em một cách tế nhị, khéo léo để các em khỏi bị tổn thương
về tình cảm để các em khỏi mặc cảm với bạn bè, thầy cô và để các em hoà nhập
với tập thể lớp.
Ở lứa tuổi này, các em dễ bị kích động và dễ bị lôi kéo bởi sự rủ rê của các
học sinh khác từ đó bỏ bê việc học tập dẫn đến việc lừa thầy cô, dối cha mẹ, lêu
lổng ăn chơi và quan trọng hơn là tình cảm các em cũng bị thay đổi, lúc vui, lúc


Họ và tên

Đặc điểm

Phạm Minh Hiển

Lười học bài, không chép bài,không chú ý

2

Lê Qúy Sang

nghe giảng, không làm bài tập…
Lười học,không làm bài tập,không chú ý…

3
4
5
6
7

Bùi Đức An
Bùi Chí Phúc
Nguyễn Kim Hiền
Đỗ Lý Đức
Quách Công Thành Đạt

Mất căn bản,hổng kiến thức…
Không chú ý, lười học và làm bài tập…


mang dép lê….
Vi phạm nhiều lần về : nội quy , đồng phục ,

Nguyễn Anh Khoa

mang dép lê….
Vi phạm nhiều lần về : nội quy , đồng phục ,

Lê Qúy Sang

mang dép lê….
Vi phạm nhiều lần về : nội quy , đồng phục ,

3
4
5

mang dép lê….

2.4.Nguyên nhân – Hiện trạng
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến học sinh chưa ngoan trong đó có thể kể đến
những nguyên nhân sau : Học yếu do bị hổng kiến thức lưu ban, gia đình khá giả
cha mẹ lo làm ăn không quan tâm đến con cái nhưng lại nuông chiều con hết mức,
môi trường sống không lành mạnh… có thể nói các mặt biểu hiện của một học
sinh cá biệt cũng rất đa dạng và phức tạp. Điển hình như có rất nhiều gia đình học
sinh do cha mẹ các em bận làm ăn xa , vắng nhà một đến hai tuần thậm chí cả
tháng mới ghé về nhà cho con ít tiền rồi lại vội vã đi làm mà không biết con mình
ở nhà sống ra sao học hành thế nào, muốn gì và cần gì ở cha mẹ. Được sống tự do
một mình vả lại ở tuổi các em lập trường chưa vững vàng lại sẵn có tiền, bạn bè

dục chưa? Để cho các em suy ngẫm về lỗi của mình và đồng thời hứa khắc phục
hay chưa ?.... cần phải ghi chép rõ ràng để làm cơ sở cho việc xây dựng các biện
pháp giáo dục.
Trở lại với tình hình học sinh dạng chưa ngoan của lớp tôi đang chủ nhiệm,
nổi lên có 4 học sinh chưa ngoan, bốn em này vi phạm nhiều lần, nhắc nhở nhiều
lần mà các em vẫn cứ vi phạm. Qua tìm hiểu từ bạn bè và đặc biệt tôi đến từng nhà
Trang 6


Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan ở lớp 9
của từng học sinh tìm hiểu rồi trao đổi trực tiếp với phụ huynh của các em học sinh
này, tôi có nhận xét :
Em Phạm Minh Hiển : Đầu năm, em học rất yếu, lại hay thích đánh nhau,
nói tục, chửi thề , thường xuyên không đóng thùng và mang dép lê …Gia đình em
về kinh tế tương đối ổn định, nên em thường trốn bố mẹ chơi game, bị bạn bè xấu
rủ rê. Nên tạo cho em tính cách rất ngang bướng. Sau khi trực tiếp trao đổi với gia
đình và đưa ra các biện pháp áp dụng, kiên quyết. Đến nay em đã trở thành học
sinh ngoan , các tính xấu đã thay đổi, luôn giúp đỡ bạn bè khi gặp khó khăn, biết
vâng lời, phát biểu bài sôi nổi và chịu khó học bài.
Em Quách Công Thành Đạt : thuộc dạng rất khác so với bạn bè , tính cách
rất nóng nảy, nói không biết vâng lời. Gia đình em tương đối khá giả, nên em
thường tụ tập đám bạn tiêu xài, chơi game…. Bỏ bê việc học, thích đánh nhau.
Qua quá trình giáo dục, nay em đã thay đổi cơ bản những tính xấu này, biết vâng
lời, biết cố gắng học tập và đã vươn lên mức học khá.
Em Lê Qúy Sang : gia đình kinh tế thấp , em thuộc dạng học sinh hổng kiến
thức nên học bài không hiểu dẫn đến thường xuyên không học bài , hay nói chuyện
trong tiết học , hay vi phạm về đồng phục , giầy dép… sau khi áp dụng những biện
pháp để giáo dục thì em Sang cũng đã có những tiến bộ nhất định , tuy nhiên em
vẫn cần phải cố gắng rất nhiều vì sức học của em là Yếu .
Em Nguyễn Anh Khoa : Cả bố và mẹ đều làm công nhân , đi làm suốt ngày

lực Trung Bình - Yếu , đi đôi với hành vi không tốt, thường ảnh hưởng đến nề nếp
của lớp. Biện pháp đưa ra :
+ Gặp riêng từng em, hỏi thăm việc học tập và gia đình của các em. Sau đó
phân tích những hành vi mà các em đã gây ra đúng sai như thế nào? Tìm hiểu lý do
vì sao các em đó lại có hành vi ấy ?
+ Gặp gia đình, trao đổi và thống nhất các biện pháp giáo dục như :
*/- Hạn chế cho các em tham gia vào các nhóm thanh niên hư hỏng ở địa
phương cũng như không cho tham gia vào các tệ nạn như : đánh bài, uống rượu..
*/- Thiết lập sổ theo dõi giữa gia đình và lớp. Ngày nào giáo viên cũng đánh
giá nhận xét việc học tập cũng như hành động của các em vào sổ gửi về cho bố mẹ.
Và đồng thời cũng lấy ý kiến từ gia đình để giáo viên có biện pháp giáo dục khác.

Trang 8


Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan ở lớp 9
Từ đó gia đình luôn nắm bắt được tình hình học tập của con em mình, cùng với
nhà trường kèm cặp học sinh tốt hơn
+ Giao cho các em một số nhiệm vụ ở lớp.
Thí dụ : đối với em Nguyễn Anh Khoa , giao cho nhiệm vụ đôn đốc các bạn
làm vệ sinh lớp, vệ sinh khu vực ; Đối với em Phạm Minh Hiển giao cho nhiệm vụ
theo dõi các bạn xếp hàng ra vào lớp, ghi tên những bạn nói bậy, đánh nhau...
Trong các giờ sinh hoạt lớp giao cho hai em nhận xét tình hình lớp trong
tuần, có bạn nào vi phạm khuyết điểm hay không . Giáo viên nhận xét lại và tìm
hiểu thêm các chi tiết để nhận định, biểu dương.
Từ những nhiệm vụ được giao đó, tạo cho các em có ý thức hơn trong học
tập, tư cách đạo đức của mình với tập thể , dần dần các em sẽ nhận ra những sai
phạm của mình với bàn bè xung quanh để mà sửa đổi thành những người tốt với
bản thân và với tập thể lớp.
+ Một biện pháp cũng không kém phần quan trọng đó là việc biểu dương,

thời xử lý không để quá muộn.
Yêu cầu:
a/- Về phía giáo viên :
+ Trước hết phải có cái tâm . Xuất phát từ chữ tâm ấy sẽ dễ dàng tiếp cận
được các em học sinh, sự bao dung và sự chịu khó sẽ giúp cho giáo viên dễ
dàng thuyết phục giáo dục được các học sinh chưa ngoan. Cũng từ chữ tâm ấy, sẽ
đẩy trách nhiệm, nghĩa vụ của giáo viên chủ nhiệm lên tầm cao hơn, từ đó trăn trở,
suy nghĩ đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng.
+ Giáo viên phải tôn trọng học sinh dạng cá biệt này, dù các hành vi của
chúng có thể gây xúc phạm đến danh dự của mình. Đồng thời phải có lòng tin với
các em, tin tưởng các em để giao một số công việc phù hợp của lớp cho các em
phụ trách.
+ Tuyệt đối, giáo viên không được xúc phạm danh dự đến các em học sinh
trước tập thể lớp.
+ Giáo viên phải chịu khó lắng nghe tâm sự của các em, thường xuyên quan
tâm và hỏi thăm, chăm sóc các em trong các điều kiện có thể. Từ đó mới tìm hiểu
được nguyên nhân chính dẫn đến sự cá biệt của các em mà tìm giải pháp cho phù
Trang
10


Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan ở lớp 9
hợp. an ủi và động viên kịp thời các em khi phát hiện những bi kịch, chuyện buồn
mà gia đình cũng như xã hội mang lại.
+ Giáo viên phải giữ được chữ tín đối với học sinh cả chuyên môn lẫn nhân
cách sống. Đã hứa làm việc gì thì phải làm đến nơi đến chốn.
Với những vấn đề trên, nếu giáo viên áp dụng được sẽ rất dễ dàng tiếp cận
và tìm hiểu mọi vấn đề phát sinh khi cần thiết. Thực tế trong những năm qua, với
những vấn đề ấy, bản thân tôi đã được các em học sinh chưa ngoan phải tôn trọng.
Ban đầu các học sinh chưa ngoan sống rất tách rời tập thể, thấy cô giáo thì ghét

năm học 2016 – 2017, kết quả như sau:
1./- Nhóm học sinh chưa ngoan về học tập :
Đầu năm có 7 em học lực loại yếu, đến hết học kỳ I chỉ còn 2 em chiếm tỉ lệ
11.8 %, giảm 29.4 % so với đầu năm. Nhiều em từ yếu - kém – trung bình đã
vươn lên thành học sinh khá như em : Quách Công Thành Đạt và 4 em từ yếu,
kém đến cuối kỳ I đã vươn lên ở mức học trung bình. Tuy nhiên vẫn còn 2 em yếu
do : hoàn cảnh các em quá đặc biệt, gia đình không quan tâm , không quản lý để
các em tự do đi chơi bên cạnh đó các em lại mất kiến thức cơ bản học không hiểu
bài..., cho nên đến nay tiến bộ còn chậm như em : An , Sang.
2./- Nhóm học sinh chưa ngoan về đạo đức :
Đầu năm có 5 em , đến nay không còn em nào thuộc dạng chưa ngoan về đạo
đức. Các em đã biết vâng lời thầy cô giáo và người lớn, không còn nói tục, chửi thề
tại trường học, không còn tình trạng đánh nhau. Một số em từ là học sinh có đạo
đức kém bây giờ trở thành lớp phó phụ trách trật tự của lớp và có đạo đức tốt, được
các em học sinh khác nể trọng.
Trong đó có em Phạm Minh Hiển và em Quách Công Thành Đạt, đã tiến bộ
rất nhiều, các em tham gia phát biểu bài sôi nổi, biết giúp đỡ bạn trong lớp, và
tham gia đầy đủ các hoạt động của lớp và của trường tổ chức.
IV. ĐỀ XUẤT , KIẾN NGHỊ , KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
1.Kết luận:
Trong suốt một học kì thực hiện đề tài này, tôi nhận thấy hài lòng vì đa số các
học sinh chưa ngoan đã nhận thức đúng đắn về hành vi học tập và rèn luyện đạo
đức của mình. Các em có hành vi đạo đức chưa tốt đã ngoan lên rất nhiều, các em
có học lực yếu - kém giờ cũng đã cải thiện, từ không học bài , không đọc bài , làm
toán không được, bây giờ các em đã tự thực hiện được các vấn đề cơ bản của bộ
Trang
12


Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan ở lớp 9

4.

Tài liệu về đạo đức và phương pháp giảng dạy đạo đức các khối lớp.
Luật Giáo dục năm 2005
Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp( Nhà xuất bản giáo dục).
Đạo đức và phương pháp giáo dục đạo đức ở Tiểu học.

Trang
13


Một số biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan ở lớp 9

Trang
14