Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
MỤC LỤC
SVTH: Trần Quốc Lưu 1
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
LỜI CẢM ƠN
Được tham gia làm việc và học hỏi kinh nghiệm tại Nhà máy chế biến cao su
Xuân Lập trong vòng một tháng. Tôi đã quan sát, nghiên cứu và chọn đề tài "
Quy trình chế biến mủ Skim" để làm đề tài báo cáo thực tập của mình trong kỳ
thực tập tốt nghiệp này.
Qua đây, tôi xin gởi lời tri ân chân thành đến quý thầy cô trường Đại học Bà
Rịa- Vũng Tàu, khoa Hóa Học và Công Nghệ Thực Phẩm đã tận tình dạy bảo,
hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình học tập. Đặc biệt, tôi xin cảm ơn và biết
ơn sâu sắc đến cô Tống Thị Minh Thu, người đã trực tiếp hướng dẫn, động viên,
cung cấp cho tôi nhiều tư liệu quý giá, giúp tôi từng bước hoàn chỉnh báo cáo
thực tập này.
Xin gửi lời cảm ơn đến quý Nhà máy chế biến cao su Xuân Lập thuộc tổng
công ty cao su Đồng Nai đã tạo điều kiện tốt nhất, cung cấp những tư liệu cần
thiết để phục vụ cho báo cáo này. Tôi xin gởi lời cảm ơn chân thành đến chú
Hạnh, người đã tận tình giúp đỡ tôi rất nhiều trong việc tìm hiểu về " Quy trình
sản xuất mủ Cốm từ mủ Skim" và đặc tính của nó. Cũng qua đây, tôi xin gởi lời
cảm ơn đến tất cả các cô chú, anh chị trong nhà máy chế biến Xuân Lập. Trong
thời gian thực tập tại nhà máy, tôi có cơ hội hiểu rõ hơn những điều đã học ở
nhà trường để áp dụng trong thực tế cũng như cách thức tổ chức quản lý của
nhà máy.
Với kiến thức còn hạn hẹp và sự hạn chế về thời gian, bài báo cáo chắc
chắn không tránh khỏi sự sai sót; người thực hiện đề tài rất mong nhận được
những đóng góp quý báu của thầy cô và bạn đọc để báo cáo hoàn thiện hơn.
Xin chân thành biết ơn.
Vũng Tàu, tháng 05 năm 2013
Sinh viên
Trần Quốc Lưu
Hình 1.1 Nhà máy chế biến cao su Xuân Lập
SVTH: Trần Quốc Lưu 4
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
1.1. Đặc điểm về vị trí địa lý
Hình 1.2 sơ đồ vị trí địa lý nhà máy Xuân Lập
Nhà máy chế biến mủ cao su Xuân Lập thuộc ấp Trung Tâm, xã Xuân Lập, thị
xã Long Khánh, tỉnh Đồng Nai. Nhà máy cách thành phố Biên Hòa khoảng 30
km vềhướng Đông, cách thị xã Long Khánh khoảng 7km về hướng Tây. Bốn
mặt của nhà máy giáp rừng cao su, cách Quốc lộ 1 khoảng 1km. Nhà máy cao su
Xuân Lập là một trong bốn nhà máy chế biến mủ cao su thuộc tổng công ty cao
su Xuân Lập. Nhà máy nằm trong khu vực nông trường An Lộc có diện tích
khoảng 9,47ha
Nhà máy Xuân Lập là xí nghiệp thuộc một trực thuộc của Tổng công ty cao
su Đồng Nai được xây dựng và đi vào sản xuất từ tháng 10/2002, với tổng diện
tích 9,3 ha. Có 2 phân xưởng sản xuất mủ kem và phân xưởng sản xuất mủ khối
có công suất thiết kế 11.000 tấn sản phẩm/năm. Thực tế các năm 2006-2007 và
2008, sản lượng luôn vượt 30% so với thiết kế.
SVTH: Trần Quốc Lưu 5
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
Hình 1.3 Tổng công ty cao su Đồng Nai
Nhà máy chế biến mủ cao su Xuân Lập nằm trong khu vực có địa hình tương
đối bằng phẳng, độ dốc xuôi theo hướng Tây – Nam. Do đó địa hình rất thuận
tiện cho việc thoát nước và xử lý nước thải của nhà máy.
Khu vực nhà máy nằm giữa hệ thống sông Đồng Nai, sông La Ngà và sông
Ray. Hệ thống sông suối trong vùng phân bố khá đều, mật độ bình quân 0,3 – 0
4 km/km
2
.

đông
Ca
sản
xuất
Tổ
đóng
kiện
Tổ
xuất
hàng
Tổ
tiếp
nhận
Tổ cơ
điện
Tổ ca
sản
xuất
Tổ ca
sản
xuất
Tổ cơ
điện
Quản đốc
Phó quản đốc
Phân xưởng sản xuất
mủ latex-skim
Phân xưởng sản xuất
mủ khối
Nhà máy

dụng và ngày càng nâng cao hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001-2000, hệ
thống quản lý môi trường ISO 14000, hệ thống trách nhiệm cộng đồng SA 8000
nhằm tạo thuận lợi trong thương mại khi đã gia nhập WTO. Trong năm 2006
chúng tôi đã nhận được giải cúp vàng topten trong bình chọn sản phẩm Thương
hiệu Việt uy tín; giải vàng chất lượng Việt nam năm 2006 của Thủ tướng chánh
phủ; cúp vàng ISO của Bộ khoa học-công nghệ; cúp vàng vì sự phát triển cộng
đồng, cúp xuất khẩu có uy tín 4 năm liền (2004,2005,2006,2007) của Bộ công
thương, đạt Thương hiệu nổi tiếng năm 2008 do Bộ công thương bình chọn.
SVTH: Trần Quốc Lưu 8
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
1.4. Tổng quan về các quy trình chế biến cao su của nhà máy Xuân Lập
Từ ngày 20/5/2005 nhà máy Xuân Lập bao gồm 3 dây chuyền sản xuất được
phân bố tập trung tại 3 khu vực sản xuất chính:
- Dây chuyền sản xuất mủ kem từ mủ nước
- Dây chuyền sản xuất mủ Skim từ nguồn thải của mủ Latex
- Dây chuyền sản xuất mủ cốm từ mủ tạp
- Nguyên liệu
Nguyên liệu của nhà máy tiếp nhận nguồn mủ nước từ 5 nông trường: Trảng
Bom, Dầu Giây, Bình Lộc, Túc Trưng và An Lộc.
- Các sản phẩm chính của nhà máy chế biến cao su Xuân Lập
Mủ latex ( HA,LA ); mủ khối; SVR 10; SVR10CV; SCR R20 và các sản
phẩm phụ là mủ kim và mủ khối.
Sản phẩm được xuất khẩu sang thị trường nước ngoài khoảng 70-80% và
cung cấp cho thị trường trong nước khoảng 20%.
SVTH: Trần Quốc Lưu 9
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
CHƯƠNG 2: TÌM HIỂU QUY TRÌNH SẢN XUẤT MỦ CỐM TỪ MỦ
SKIM TẠI NHÀ MÁY CHẾ BIẾN CAO SU XUÂN LẬP
2.1. Cấu tạo và tính chất của cao su thiên nhiên
2.1.1. Định nghĩa cao su thiên nhiên

axit
Hóa
chất
xử
lý
Kiểm
tra
định
kỳ
xuất xưởng
Nước thải chung
Đưa đến dây truyền
sản xuất mủ cốm
Mương
đánh đông
Bồn
thành
phẩm
mủ kem
Tháp khử
NH
3
Hồ chứa
Bồn
trung
chuyển
Máy ly tâm
Bồn lắng
nước thải
Bùn lắng

Stt Chỉ tiêu Yêu cầu kỹ thuật
Loại 1 Loại 2
1 Trạng thái Lỏng tự nhiên, không lợn cợn Lỏng tự nhiên,
không lợn cợn
2 Màu sắc Trắng tự nhiên, không có mùi hôi,
không sạm đen
3
Tạp chất
DRC
NH
3
VFA
Không lẫn tạp chất nhìn thấy được
≥ 24 %
≥ 0.3 %
≤ 0.03 %
Không lẫn tập chất
≥ 20 % và < 24%
≥ 0.25 % và < 0.3 %
> 0.03% và ≤ 0.04%
Mủ nước nguyên liệu được các nông trường thu gom từ vườn cây nguyên
liệu. Mủ vừa ra khỏi cây cao su có pH~7. Sau vài giờ pH sẽ giảm xuống gần
bằng 6 và đông lại do hoạt tính của vi khuẩn. Sử dụng Amoniac để tránh mủ bị
đông trước khi chế biến tại nhà máy và NH
3
thêm vào với nồng độ ≥ 0,03% để
chống đông mủ tự nhiên và bảo quản nguyên liệu
SVTH: Trần Quốc Lưu 13
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
2.2.1.2. Xử lý nguyên liệu

3
. Bơm màng sử dụng bằng khí
nén được dẫn từ máy nén khí có công suất 20Hp. Thời gian lắng tại bồn tối thiểu
là 12h để loại một lượng lớn tạp chất trước khi đưa vào ly tâm.
SVTH: Trần Quốc Lưu 15
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
2.2.3. Máy ly tâm
Hình 2.5 Hệ thống máy ly tâm
2.2.3.1. Cấu tạo

Hình 2.6 Cấu tạo máy ly tâm
Cấu tạo gồm: thân máy, roto, nắp, đĩa
SVTH: Trần Quốc Lưu 16
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
2.2.3.2. Nguyên lý hoạt động
Hình 2.7 Nguyên tắt hoạt động của máy ly tâm
Trong quá trình ly tâm nguyên liệu chuyển động quay cùng roto của máy.
Lực ly tâm sẽ làm cho các cấu tử có khối luợng riêng khác nhau phân riêng theo
hướng của gia tốc trường lực.Thành phần có khối lượng riêng lớn sẽ tập trung ở
vùng xa tâm nhất,còn thành phần có khối lượng riêng nhỏ nhất tập trung ở phần
roto Huyền phù theo ống nạp liệu (lắp cố định) đi vào phễu nạp liệu, sau đó
chảy qua khe giữa phễu nạp liệu và đĩa gạt rồi đi xuống thùng quay. Nhờ lực ly
tâm, nước lọc bị văng ra rồi chảy ra ngoài.
Máy có thể làm việc gián đoạn hoặc liên tục. Máy làm việc gián đoạn trong
trường hợp tháo bã bằng tay. Do dung tích khoảng không gian của lớp bùn phân
li không lớn nên máy ly tâm tháo bã bằng tay sử dụng hiệu quả khi thành phần
hạt lơ lửng đến 0,05% thể tích.
Ưu điểm của loại này là mức độ phân ly cao, thể tích roto lớn. Nhược điểm
là cấu tạo và lắp ráp khó, nhất là với môi trường ăn mòn.
SVTH: Trần Quốc Lưu 17

H
2
SO
4
Nước
Nước thải
Nước thải
Nước thải
Nước thải
Khí thải
Xuất xưởng, lưu kho

Mủ skim sau khi
ly tâm
Hồ chứa
Tháp khử mùi
Mương đánh đông
Cán tạo sợi
Băm cốm, rửa
Xếp hộp,để ráo
Sấy khô
Cân
Đóng gói
Nước thải chung
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
2.3.1. Tháp khử NH
3
2.3.1.1. Mục đích
Skim là phần dư thải trong sản xuất cao su ly tâm. Trong skim có chứa DRC
khoảng 3.5 - 4 %, lượng NH

Mủ Skim được bơm từ hồ chứa mủ skim lên đỉnh tháp sau đó đi theo hệ
SVTH: Trần Quốc Lưu 20
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
thống máng nhôm được bố trí theo đường zít zắt để tăng mặt thoáng làm giảm
nồng độ NH
3
, sau đó được dẫn vào mương đánh đông.
2.3.2. Mương đánh đông
2.3.2.1. Mục đích
Đánh đông lượng mủ nhỏ có trong mủ Skim và khử đi 0.2 % NH
3
còn lại
trong mủ skim khi đã qua tháp khử NH
3
2.3.2.2. Thông số kỹ thuật
Hình 2.9.1 Mương đánh đông
Mương đánh đông bao gồm: 18 mương đánh đông chiều ngang 0,5m, chiều
cao 0,85m, mương dài 20m. Do đó dung tích có thể chứa trong mỗi mương là
8.500 lít vậy tổng dung tích có thể chứa được là 8.500 x 18 = 153.000 lít.
2.3.2.3. Nguyên tắc đánh đông
Dùng acid sunfuric ( H
2
SO
4
98%) để đánh đông mủ Skim ( DRC từ 3- 4 %)
SVTH: Trần Quốc Lưu 21
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
tiến hành xả mủ từ hồ chứa qua đường ống hoặc máng dẫn mủ qua mương đánh
đông, đồng thời cho một lượng acid thích hợp vào dòng chảy mủ ( đánh đông
theo phương pháp 2 dòng chảy song song ).

Hình 2.9.3 Rửa mủ và băm tạo hạt
Sau khi tờ mủ qua máy cán số 3 đến băng tải rồi qua máy băm tạo hạt cốm
có bề dày 5x7mm rơi xuống hồ rửa, hệ thống phun nước áp suất cao để rửa bọt
và tạp chất còn dính trên hạt cốm lần cuối. Hạt mủ phải tơi xốp dùng bơm cốm
chuyển hạt cao su đến sàn rung các hạt cốm rớt xuống thùng sấy.
2.3.5. Gia công nhiệt
Mục đích: Làm bay hơi mủ làm cho mủ chín vàng đều, giúp cho quá trình bảo
quản được dễ dàng và tốt hơn.
SVTH: Trần Quốc Lưu 24
Báo cáo thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tống Thị Minh Thu
2.3.5.1. Sấy khô
Hình 2.9.4 Sấy khô
Từ sàn rung rơi xuống, mủ cốm được xếp đều đặn ngang với miệng thùng
trong các thùng sấy, để ráo sau đó được đưa vào lò sấy. Tại đây mủ được gia
nhiệt ở nhiệt độ 110-120
0
C trong lò sấy.
Trạng thái cao su sau khi sấy :
- Khô chín hoàn toàn.
- Màu sắc đồng nhất.
- Không có những đốm sống hoặc bị chảy nhão.
2.3.5.2 Hoàn thành sản phẩm (cân, ép, bao gói, xếp bánh, lưu kho)
- Mục đích: Ép mủ cốm đã sấy thành bánh có khối lượng và kích thước theo
yêu cầu của khách hàng. Giúp cho việc bảo quản và lưu kho dễ dàng hơn.
- Thiết bị: cân, máy ép, pallet, túi PE.
SVTH: Trần Quốc Lưu 25