PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN EAKAR
TRƯỜNG TH NGÔ QUYỀN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: “TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP TRONG
GIỜ ĐẠO ĐỨC LỚP 3"
Người thực hiện : Nguyễn Thị Lài
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Ngô Quyền1
MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU …………………………………………… .trang 3
1,Lí do chọn đề tài ……………………………………………. trang 3
2,Mục đích và nhiệm vụ của đề tài …………………………… trang 3
3,Đối tượng nghiên cứu…………………………………… … trang 3
4,Giới hạn phạm vi nghiên cứu trang 3
5,Phương pháp nghiên cứu …………………………………… trang 3
PHẦN II: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ….trang 4
1 Cơ Sở lý luận………………………………………………….trang 4
2 Thực trạng của vấn đề……………………………………… trang 5
a, Thuận lợi ,khó khăn………………………………………… trang 5
b, Thành công ,hạn chế …………………………………………trang 6
c, Mặt mạnh ,mặt yếu ………………………………………… trang 6
d, Các nguyên nhân các yếu tố ……………………………… trang 7
3 Các biện, biện pháp ………………………………………… trang 7
a,Mục tiêu của giải pháp ,biện pháp ………………………… .trang 7
b,Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp, giải pháp ………trang 9
c,Điều kiện thực hiện giải pháp ,biện pháp…………………….trang 10
d, Mối quan hệ giữa các giải pháp ,biện pháp …………………trang 13

- Đọc SGK, sách giáo viên, các loại sách tham khảo
b. Nghiên cứu thực tế :
- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về tổ chức trò chơi trong phân môn Đạo đức.
- Tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học.
- Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm (Soạn giáo án đã thông qua các tiết dạy)
để kiểm tra tính khả thi của đề tài.
3
PHẦN II: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1- Cơ sở lý luận
Trò chơi là hoạt động rất quen thuộc gần gũi với con người. Bất cứ ai trong cuộc đời
cũng từng tham gia các trò chơi. Cũng như lao động, học tập, trò chơi là một loại hình
hoạt động sống của con người. Trò chơi có chứa đựng chủ đề, nội dung nhất định, có
những quy chế nhất định mà người chơi phải tuân thủ. Trò chơi vừa mang tính chất vui
chơi, giải trí song đồng thời lại có ý nghĩa giáo dục lớn lao đối với con người. Trò chơi
có ý nghĩa đặc biệt đối với lứa tuổi trẻ em. Trò chơi tạo tất cả những điều kiện để trẻ
em thể hiện nhu cầu tự nhiên về hoạt động, tạo ra ở trẻ em những rung động thực tế và
quan trọng cho cuộc sống. Trong khi chơi, trẻ em phản ánh hiện thực xung quanh,
đồng thời thể hiện thái độ nhất định đối với môi trường . Đối với trẻ em, chơi có nghĩa
là hoạt động, là khơi dậy trong mình những cảm giác và ước mơ, là cố gắng để thực
hiện những ước mơ đó là cảm giác, tri giác và phản ánh một cách sáng tạo thế giới vào
trong tưởng tượng của mình. Đúng như AM- Go- rơ - ki đã nhận xét "Trò chơi là con
đường để trẻ em nhận thức thế giới, là nơi chúng đang sống và là cái chúng nhận thấy
cần phải thay đổi "
Cùng với học, chơi là nhu cầu không thể thiếu được của học sinh Tiểu học, dù không
còn là hoạt động chủ đạo song vui chơi vẫn giữ một vai trò rất quan trọng trong hoạt
động sống của trẻ, vẫn có một ý nghĩa lớn lao với trẻ. Lý luận và thực tiễn đã chứng tỏ
rằng: Nếu biết tổ chức cho trẻ vui chơi một cách hợp lý, đúng đắn thì đều mang lại
hiệu quả giáo dục. Qua trò chơi các em không những đựơc phát triển về mặt trí tuệ, thể
chất, thẩm mỹ mà còn được hình thành nhiều phẩm chất và hành vi đạo đức. Chính vì
vậy tổ chức trò chơi được sử dụng là một phương pháp quan trọng để giáo dục hành vi

v.v Rộng hơn nữa hiện nay ngoài xã hội một bộ phận thanh thiếu niên đang có nhiều
biểu hiện xuống cấp về đạo đức, tệ nạn ăn cắp, cờ bạc, nghiện hút v.v ngày một
nhiều. Đâu đó vẫn còn hiện tượng học sinh đánh thầy, cô giáo. Đây cũng là điều mà
những người làm công tác giáo dục phải suy nghĩ.Cụ thể vào một tháng đầu của năm
học này khi tôi chưa áp dụng trò chơi trong giờ đạo đức thì học sinh lớp tôi nắm nội
dung bài đạt kết quả sau :
5
Thời
gian
Lớp TSHS
A+
TS %
A
TS %
Đầu
năm

3B

28 7 25% 21 75%
b, Thành công –hạn chế
*Thành công
-Đa số giáo viên có tinh thần trách nhiệm cao,nhiệt tình quan tâm đến học sinh.
-Nhận thức được vai trò, nhiệm vụ của người thầy, nắm chắc mục tiêu, nhiệm vụ được
phân công . Từ việc điều tra trình độ của lớp mình phụ trách,việc thực hiện công tác xã
hội hóa giáo dục đến việc xây dựng các mối quan hệ với cha mẹ học sinh và các tổ
chức xã hội khác đều được làm tốt .
*Hạn chế :
Môn đạo đức cung cấp cho học sinh những chuẩn mục đạo đức.Môn học có tác dụng to
lớn trong việc hình thành nhân cách cho học sinh .Vậy mà một số giáo viên chưa nhận

phương pháp dạy học. Một trong những phương pháp tổ chức dạy học theo xu hướng
mới là phương pháp tổ chức trò chơi học tập. Không ai có thể phủ nhận được mặt
tích cực mà việc tổ chức trò chơi học tập mang lại. Tuy nhiên thực trạng của việc tổ
chức trò chơi vào trong những tiết dạy đạo đức của trường tôi cũng như những trường
khác còn nhiều bất cập. Nhiều giáo viên không thấy hết được tác dụng của phương
pháp tổ chức trò chơi còn xem nhẹ và rất ngại sử dụng phương pháp này. ở những tiết
học được thanh tra, thao giảng hay hội giảng thì tổ chức còn mang nặng tính hình thức.
Giáo viên hết sức lúng túng không biết tổ chức vào lúc nào, cách thức tổ chức ra sao.
Học sinh ngượng ngùng, bỡ ngỡ không nghiêm túc khi thể hiện nên dẫn đến sau trò
chơi không mang lại hiệu quả giáo dục cao. Tất cả những điều trên do đâu? Tôi nghĩ
thứ nhất do điều kiện cơ sở vật chất trường lớp, bàn ghế, trang thiết bị phục vụ cho
giảng dạy còn thiếu thốn. Ở một số giờ học giáo viên muốn tổ chức trò chơi thì không
có điều kiện. Thứ hai là do trình độ, năng lực, chuyên môn của đội ngũ giáo viên còn
nhiều hạn chế chưa đáp ứng với nhu cầu cải tiến nội dung cũng như phương pháp
giảng dạy.
7
Độ nhiệt tình, ý thức trách nhiệm cũng như nhận thức rõ ràng là cần phải thực sự đổi
mới phương pháp giảng dạy chưa cao . Nguyên nhân thứ ba là về phía học sinh đặc
điểm trường chúng tôi theo điều tra cơ bản đầu năm học có tới hơn 90% số học sinh có
bố mẹ làm nghề nông nghiệp. Các em ít có điều kiện tiếp xúc với truyện tranh ảnh,
sách báo. Do điều kiện sống, môi trường gia đình mà sự hiểu biết của các em về thế
giới xung quanh còn nhiều hạn chế. Các em còn rụt rè, ngượng ngùng không tự tin
trong giao tiếp. Đây là điểm khác biệt lớn so với trẻ em thành phố. Bên cạnh việc khắc
phục khó khăn về điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, tôi luôn quan tâm
gần gũi bồi dưỡng tình cảm vốn sống cho học sinh, đồng thời tự học hỏi, trau dồi kiến
thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ sư phạm qua bạn bè, đồng nghiệp, qua sách báo
tìm tòi ra những hướng đi mới để giảng dạy tốt các môn học nói chung và môn Đạo
đức nói riêng
Với những suy nghĩ và trăn trở tôi mạnh dạn áp dụng kinh nghiệm của bản thân vào
giảng dạy môn Đạo đức lớp do tôi chủ nhiệm năm học 2012-2013 và sáu tháng đầu

học sinh. ở những trò chơi cần điều kiện sân bãi rộng, bàn ghế đúng quy cách để tổ
chức cho học sinh cả lớp cùng tham gia một trò chơi, thì ta có thể chia nhỏ từng tốp
học sinh hoặc thay đổi thành trò chơi khác phù hợp với điều kiện về cơ sở vật chất của
lớp, của trường mà vẫn đảm bảo được nội dung giáo dục cho học sinh. Giáo viên có
thể dùng giấy màu cắt thành những bông hoa nhiều màu sắc, lọ hoa có thể tận dụng
bằng vỏ lon bia Hàng ngày giáo viên, học sinh có thể su tầm thêm tranh ảnh sách báo
về các loài cây, hoa, người, động vật để có thể minh hoạ cho trò chơi thêm sinh
động hấp dẫn.
Tóm lại tuỳ từng điều kiện hoàn cảnh mà người giáo viên có thể linh hoạt, chủ động
sáng tạo tổ chức trò chơi cho học sinh sao cho đạt hiệu quả, yêu cầu cần giáo dục.
*Giải pháp khắc phục những vướng mắc từ phía học sinh.
Theo phương pháp dạy học mới thì học sinh là người chủ động lĩnh hội kiến thức
dựa trên sự hướng dẫn của giáo viên.
Tuy nhiên trong khi tổ chức trò chơi cho học sinh tôi thấy các em còn rất nhút nhát,
thiếu tự tin. Đây chính là hạn chế chủ yếu của các em học sinh vùng nông thôn vì sự
hiểu biết, vốn từ của các em không nhiều, các em ít có điều kiện tiếp xúc với tranh ảnh,
sách báo. Để khắc phục hạn chế ấy, ngay từ khi nhận lớp (đầu năm học) tôi làm công
9
tác điều tra cơ bản, lấy thông tin từng hoàn cảnh gia đình, điều kiện sống của từng học
sinh, tìm hiểu tính cách, cá tính, trình độ năng lực, khả năng hiểu biết của các em, sau
đó phân loại để có các cách khác nhau giúp đỡ học sinh. Trong quá trình giảng dạy, tôi
cố gắng dạy tốt tất cả các môn học, thành lập tủ sách măng non của lớp (do học sinh
đóng góp). Nhờ vậy các em đã được bổ sung rất nhiều kiến thức nâng dần trình độ hiểu
biết về mọi mặt. Tôi thường xuyên gần gũi trò chuyện với các em và đặc biệt quan tâm
đến hai đối tượng học sinh. Một là học sinh có cá tính mạnh, hai là những học sinh còn
e dè nhút nhát trong các hoạt động. Với đối tượng một: Bên cạnh những việc nêu lên
những điểm tốt của học sinh này là nhanh nhẹn, hoạt bát, hăng hái trong các hoạt động,
thì giáo viên phải rèn cho học sinh thói quen hoạt động có nề nếp, trật tự.Ở những học
sinh còn nhút nhát, tôi thường xuyên quan tâm, trò chuyện gợi mở, động viên khích lệ
học sinh nói lên ý kiến của bản thân.

*Cách lựa chọn, tổ chức trò chơi môn Đạo đức ở lớp 3.
a) Lựa chọn xem nên tổ chức trò chơi vào lúc nào trong tiết dạy.
Trong giờ học đạo đức với đặc trưng của môn học người giáo viên có thể tổ chức trò
chơi vào bất cứ lúc nào, tuỳ từng nội dung bài học có thể là khởi động, giới thiệu bài,
có thể để học sinh tìm hiểu bài, phát hiện nội dung bài học hoặc có thể để củng cố,
khắc sâu kiến thức cho học sinh. Tuy nhiên thường thì chúng ta lựa chọn, tổ chức trò
chơi ở cuối tiết 2, phần củng cố bài học. Sau khi học sinh đã nỗ lực tự giác giải quyết
các nhiệm vụ của bài học, nếu giáo viên chuyển sang một hình thức học tập mới (trò
chơi) thì các em sẽ được chuyển từ trạng thái "căng thẳng" sang một trạng thái "hưng
phấn" phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.
b) Khi thiết kế trò chơi cần phải đảm bảo các nguyên tắc sau:
* Thiết kế nội dung trò chơi:
- Phải đảm bảo tính giáo dục, phù hợp với chủ đề giáo dục đạo đức cho học sinh.
- Đảm bảo yêu cầu phổ cập, nghĩa là trò chơi phù hợp với năng lực và trình độ của
mọi học sinh với sức khoẻ của các em. Bởi vì, nếu trò chơi quá khó thì học sinh sẽ
không thể thực hiện được; còn nếu quá đơn giản thì học sinh sẽ nhàm chán, không
muốn chơi.
- Đảm bảo tính hấp dẫn đối với học sinh thu hút được nhiều học sinh tham gia chơi,
tạo được không khí thi đua, sôi nổi hào hứng trong lớp học.
11
- Trò chơi phải phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tiễn của lớp học, trường học
(về quỹ thời gian, về không gian, về các phương tiện cần thiết cho trò chơi)
- Đảm bảo an toàn, không gây nguy hiểm cho học sinh.
* Thiết kế đồ dùng, thiết bị phục vụ cho trò chơi.
Các đồ dùng thiết bị phục vụ cho trò chơi phải đảm bảo các nguyên tắc sau:
- Tiện dụng (dễ sử dụng).
- Dễ làm (ai cũng có thể làm được, làm nhanh).
- Rõ ràng, đẹp mắt, nổi bật nội dung trò chơi.
- Tiết kiệm (sử dụng được nhiều lần, làm bằng các vật liệu dễ kiếm, rẻ tiền ).
* Tổ chức trò chơi phải đảm bảo các nguyên tắc.

để có thể luân phiên nhau giúp học sinh chuyển hướng chú ý và hứng thú một cách hợp
lý.
- Nguyên tắc 5 : Bảo đảm tổ chức trò chơi với tinh thần thi đua đồng đội.
Trong khi tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi có tính chất đồng đội tôi
luôn quan tâm đến yếu tố thi đua có chấm và thang đánh giá thành tích của
cá nhân cũng như thành tích chung của đồng đội. Nhờ vậy luôn kích thích được tính tích
cực phấn đấu của mỗi học sinh vì thành tích bản thân, vì thành tích đồng đội mà mình là
một thành viên. Qua đó, vun đắp cho các em ý thức đồng đội, tình bạn thân ái.
d, Mối quan hệ giữa các giải pháp ,biện pháp
* Quy trình lựa chọn và tổ chức trò chơi học tập môn đạo đức cho học sinh lớp 3
Trong quá trình tổ chức trò chơi cho học sinh tôi luôn tiến hành theo quy trình sau:
* Giai đoạn thứ nhất: Lựa chọn trò chơi.
Bước 1: Phân tích yêu cầu giáo dục của chuẩn mực hành vi đạo đức.
Bước 2 : Chọn thử trò chơi nào đó để phân tích nội dung và khả năng giáo dục của
nó.
Bước 3: Đối chiếu nội dung và khả năng giáo dục của trò chơi (vừa chọn thử) với
yêu cầu giáo dục hành vi đạo đức.
Nếu thấy không phù hợp thì trở lại bước 2: Chọn thử trò chơi khác và tiến hành lại
công việc theo các bước đã quy định. Nếu thấy phù hợp thì quyết định chọn trò chơi
đã phân tích.
* Giai đoạn thứ 2: Chuẩn bị tổ chức trò chơi .
13
Bước 4 : Thiết kế giáo án.
+ Tên trò chơi.
+ Mục đích giáo dục của trò chơi: Qua trò chơi cần đạt những yêu cầu giáo dục gì về
tri thức, thái độ và hành vi?
+ Các phương tiện phục vụ cho viêc tổ chức trò chơi (tuỳ thuộc vào trò chơi) nêu
lên những phương tiện vật chất.
Ví dụ: Đối với trò chơi "đi tha, về chào" cần chuẩn bị áo cho bố, cho ông: khăn đội
đầu, kim đan cho bà, cho mẹ )

trong giờ dạy Đạo đức .
Ví dụ 1: Trò chơi trong bài “Biết ơn thương binh, liệt sĩ’’ hoạt động 3 của tiết 2.
Mục đích: Giúp học sinh múa hát ,đoc thơ ,kể chuyện về chủ đề thương binh, liệt sĩ .
Bước 1 : Chuẩn bị.
Giáo viên chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm 7 học sinh, đứng thành vòng tròn;
một quả bóng bằng nhựa .
Bước 2 : Nêu tên trò chơi.
Trò chơi mang tên “Ném bóng”
Bước 3 : Phổ biến luật chơi: Các nhóm đứng thành vòng tròn, bóng được truyền từ
người này sang người khác một cách từ từ. Ai nhận được bóng phải hát ,đọc thơ ,kể
chuyện về chủ đề thương binh , liệt sĩ cho cả lớp của mình nghe rõ. Cứ như vậy cho
đến khi mọi người trong nhóm đều được nhận bóng và hát Ai hát ,múa ,kể chuyện
sai hoặc không hát ,múa ,kể chuyện được thì sẽ phải nhảy lò cò một vòng.
Giáo viên cử ra nhóm trọng tài gồm ba em.
Bước 4: Tiến hành trò chơi: Giáo viên tổ chức cho một nhóm làm mẫu. Giáo viên
rút kinh nghiệm và cho cả lớp tiến hành chơi thật. Giáo viên hô (có dự lệnh - động
lệnh) “Trò chơi – Bắt đầu”.
Giáo viên cùng trọng tài quan sát và điều chỉnh cho các nhóm hoạt động khẩn
trương, đúng luật.
Bước 5 : Tổng kết trò chơi: Giáo viên đánh giá chung cả lớp và riêng từng nhóm.
Giáo viên rút ra kết luận:Thương binh ,liệt sĩ là những người đã hi sinh xương máu vì
Tổ Quốc . Mỗi chúng ta cần ghi nhơ và đền đáp công lao to lớn đó bằng những việc
làm thiết thực của mình .
15
Ví dụ 2: Trò chơi trong bài : “Chăm sóc cây trồng vật nuôi ” được tiến hành ở hoạt
động 1 của tiết 1.
Mục đích : Học sinh hiểu sự cần thiết của cây trồng ,vật nuôi trong cuộc sống con
người .
Tạo không khí vui vẻ, sôi nổi trong giờ học.
Bước 1 : Chuẩn bị: Nhắc học sinh su tầm trước các tranh ảnh, vật thật về cây trồng

một số tình huống.
- Qua trò chơi học sinh có cơ hội để thử nghiệm những chuẩn mực hành vi. chính
nhờ sự thể hiện này đã hình thành được ở học sinh niềm tin về chuẩn mực hành vi đã
học, tạo ra động cơ bên trong cho những hành vi ứng xử trong cuộc sống.
- Học sinh được hình thành năng lực quan sát, được rèn luyện kỹ năng nhận xét,
đánh giá hành vi của người khác là phù hợp hay không phù hợp với chuẩn mực đạo
đức.
- Khả năng giao tiếp giữa học sinh với giáo viên giữa các em với nhau được tăng
cường hơn. Các em đã mạnh dạn, tự tin hơn trong giáo tiếp…
- Học sinh có hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt động học tập cũng như các
hoạt động tập thể khác.
-Qua theo dõi quá trình học tập của học sinh cả một năm học 2011 -2012 thu được kết
quả như sau :
Thời
gian
Lớp TSHS
A+
TS %
A
TS %
Đầu
năm 3B

28

7 25%

21 75%
Cuối
năm 3B 28 14 50 14 50

một cách tự nhiên, hứng thú và có tinh thần trách nhiệm, đồng thời giải tỏa được
những mệt mỏi căng thẳng trong quá trình học tập. Giờ học đạo đức sẽ nhẹ nhàng hơn,
không còn khô khan cứng nhắc nữa. Nội dung giáo dục mà giáo viên truyền đạt tới học
sinh sẽ được các em tiếp thu dễ dàng hơn.
Để tổ chức tốt trò chơi trong giờ dạy đạo đức ở lớp 3 giáo viên cần:
- Lựa chọn trò chơi cho phù hợp với nội dung bài, với yêu cầu cần giáo dục. Trò chơi
phải dễ tổ chức và thực hiện phù hợp với đặc điểm trình độ học sinh, với quỹ thời gian
với hoàn cảnh, điều kiện thực tế của lớp học đồng thời phải không gây nguy hiểm cho
học sinh.
- Khi tổ chức cho học sinh chơi giáo viên phải phổ biến rõ luật chơi để học sinh nắm
được quy tắc và nhắc nhở học sinh tôn trọng luật chơi.
- Phải quy định rõ thời gian, địa điểm chơi.
- Giáo viên cần phải phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, tạo điều
kiện cho mọi học sinh tham gia tổ chức, điều khiển tất cả các khâu: Từ chuẩn bị, tiến
18
hành trò chơi đến đánh giá sau khi thực hiện xong.
- Trò chơi phải được luân phiên thay đổi một cách hợp lý, để không gây nhàm chán
cho học sinh.
- Sau khi chơi, giáo viên cần cho học sinh thảo luận để nhận ra ý nghĩa giáo dục của
trò chơi.
Trên đây là một số điểm quan trọng mà người giáo viên cần lưu ý khi tổ chức trò
chơi học tập môn Đạo đức ở lớp 3. Điều này bản thân tôi đã đúc rút được qua thực tế.
tôi nghĩ nếu chúng ta thực hiện tốt những điểm cần lưu ý trên thì chắc chắn chất lượng
của mỗi trò chơi nói riêng và chất lượng giáo dục môn Đạo đức nói chung sẽ đạt kết
quả tốt .
Trên đây là một kinh nghiệm nhỏ mà tôi đã tích luỹ được trong việc tổ chức trò chơi
môn Đạo đức ở lớp 3. Tôi rất mong các đồng chí , đồng nghiệp giúp đỡ và góp ý kiến
để tôi có thêm kinh nghiệm vững vàng hơn trong chuyên môn , nghiệp vụ của mình.
2,Kiến nghị :
Để sáng kiến này được áp dụng thuận lợi tôi xin kiến nghị với các cấp quản lý như