LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời đại ngày nay, kinh doanh ngày một phát triển kéo theo sự đa dạng cũng như
mức độ phức tạp của mối quan hệ chủ ngân hàng - người vay nợ. Không một doanh nghiệp nào
tránh khỏi những khoản nợ phát sinh, và điều này đã trở thành một yếu tố tất nhiên trong các hoạt
động kinh doanh thường nhật của doanh nghiệp.
Các công ty có thể vay vốn từ nhiều nguồn khác nhau để phục vụ cho hoạt động kinh
doanh của mình, nhưng cùng lúc đó, tình trạng nợ khó đòi đã trở thành một vấn đề nhức nhối đối
với nhiều doanh nghiệp chủ nợ. Nhiều công ty đang phải đối mặt với mức độ rủi ro tín dụng rất
cao, trong đó rủi ro về tổn thất nợ khó đòi là một trong những nhân tố cần được kiểm soát chặt
chẽ. Không ít trường hợp, tổn thất do các khoản nợ bị "ngâm" của các công ty liên tục gia tăng,
làm suy giảm năng lực cạnh tranh, thậm chí dẫn tới nguy cơ phá sản.
Nhưng khó khăn nào cũng sẽ có lối thoát. Trong bối cảnh rắc rối này, hoạt động mua bán
nợ (factoring) trở thành vị cứu tinh khi nó có thể giải quyết được tình trạng bế tắc về nợ nần, giúp
công ty chủ nợ thu hồi vốn để hoạt động. Đối với các công ty hoạt động thường xuyên phát sinh
nợ dài ngày, giải pháp mua, bán nợ là không thể thiếu.
Tại Mỹ và châu Âu, các công ty kinh doanh chuyên mua bán nợ được hình thành từ khá
sớm và tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong quản lý nợ khó đòi của các công ty. Họ tạo ra một
thị trường nợ rất sôi động có thể mang lại nhiều lợi nhuận, đồng thời cung cấp nhiều giải pháp
chuyên môn hoá cho cả chủ nợ lẫn khách nợ. Không chỉ có vậy, hoạt động mua bán nợ còn trợ
giúp cho những công ty mới thành lập khỏi e ngại khi tiếp cận với các nguồn vốn vay phục vụ hoạt
động kinh doanh ban đầu. Nhưng ở Việt Nam thì hoạt động này còn rất hạn chế do rất nhiều
nguyên nhân cả chủ quan lẫn khách quan. Số lượng đơn vị bao thanh toán khá ít và số doanh
nghiệp sử dụng dịch vụ này càng ít hơn. Tuy nhiên, theo xu hướng chung của sự phát triển nền
kinh tế thì dịch vụ bao thanh toán cũng phát triển trong thời gian tới.
Bài thuyết trình của nhóm 12 nhằm cung cấp những kiến thức cơ bản về dịch vụ bao thanh
toán nội địa ở ngân hàng Á Châu ACB để các bạn và cô có cái nhìn tổng quát về dịch vụ mới mẻ
này ở Việt Nam.
1
NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN (FACTORING)
Khái niệm về Bao thanh toán (BTT)
Theo Từ điển kinh tế (Dictionary of Economic – Christopher Pass & Bryan Lones),
nhận dịch vụ. Ngoài ra, nghiệp vụ factoring có thể "biến hoá" thành một số dịch vụ phụ như quản
lý tài khoản phải thu của khách hàng, cung cấp các thông tin kinh tế, tiền tệ, tín dụng và thương
mại nhằm tăng thu và giữ tốt mối quan hệ bạn hàng lâu dài.
Sở dĩ nghiệp vụ mua bán nợ được nhiều công ty trên thế giới áp dụng bởi lẽ thông qua
nghiệp vụ này, hoạt động tài chính trong kinh doanh được đa dạng hơn do có nhiều sản phẩm và
dịch vụ hơn. Cụ thể với nghiệp vụ factoring, trên thị trường sẽ có nhiều loại hình dịch vụ mới.
Chức năng của BTT:
BTT có 3 chức năng:
• Chức năng theo dõi và quản lý tiền hàng : đơn vị BTT giữ trọn bộ sổ sách bán hàng của
người bán, phụ trách toàn bộ việc quản lý và theo dõi tiến độ thu nợ tiền hàng của người
bán dựa trên các bản sao tất cả các hóa đơn gửi tới người mua, xử lý các hóa đơn và theo
dõiviệc thanh toán tiền hàng khi đến hạn.
Chức năng tài trợ thuần túy : mỗi khi nhận được hoá đơn của người bán, đơn vị BTT sẽ cấp
ngay cho người bán một số tiền theo tỷ lệ phần trăm xác định của giá trị hóa đơn. Phần còn
lại của giá trị hóa đơn sẽ được tổ chức tài trợ cam kết thanh toán cho người bán sau một
thời hạn thỏa thuận sau khi trừ đi các khoản phí dịch vụ tài trợ và lãi chiết khấu.
Chức năng đảm nhận rủi ro thương mại của người mua : khi bán các khoản phải thu cho tổ
chức tài trợ, người bán đã chuyển giao các rủi ro thương mại của bên mua cho tổ chức này
dựa theo thoản thuận trong hợp đồng.
Các loại BTT:
BTT kỳ hạn (Maturity factoring)
Khi tài trợ dạng này, tổ chức tài trợ BTT không ứng trước tiền hàng cho người bán vào
thời điểm mua các khoản phải thu. Thay vào đó, hai bên thoả thuận kỳ hạn thanh toán bình quân
cho các khoản phải thu của người bán.
Với dạng BTT này, tổ chức tài trợ BTT thực hiện hai chức năng: chức năng quản lý nợ
phải thu và đảm nhận các rủi ro không thanh toán bởi người mua.
3
BTT thông thường (conventional factoring)
Trong BTT thông thường, ngoài hai chức năng quản lý thu nợ và nhận rủi ro thanh toán
như trong BTT kỳ hạn, tổ chức tài trợ BTT còn thực hiện chức năng tài trợ ứng trước cho người
5.ACB ứng trước cho bên bán hàng.
6.Bên mua hàng thanh toán khoản phải thu cho ACB khi đến hạn.
7.ACB thu phần ứng trước và thanh toán phần còn lại cho bên bán hàng
Lợi ích và nhược điểm của BTT:
Lợi ích của BTT
Lợi ích của BTT đối với người mua
Đơn vị BTT giúp người mua quản lý các khoản phải trả : người mua có thể
giảm được chi phí quản lý và chi phí thanh toán khi thanh toán các khoản phải trả cho ngân
hàng thay vì thanh toán cho hàng trăm nhà cung cấp riêng lẻ.
Người mua có thể phát triển mối quan hệ với người bán : Do người bán có thể
có nguồn tài trợ từ BTT nên người mua có thể dễ dàng thương lượng với người bán kéo dài
thời gian thanh toán. Nhờ vậy sức mua tăng mà không cần dùng đến các hạn mức tín
nhiệm hiện có.
Người mua có thể nhanh chóng nhận được hàng mà không bị chậm trễ, rắc rối
và tốn chi phí mở thư tín dụng : trong nghiệp vụ thanh toán bằng thư tín dụng, để tạo sự tin
tưởng đảm bảo việc thanh toán cho người bán, người mua thường yêu cầu ngân hàng của mình
5
phát hành thư tín dụngcho người bán. Thủ tục mở thư tín dụng rất tốn kém và mất thời gian.
Nhờ BTT mà bên mua sẽ giảm được những chi phí này.
Lợi ích của BTT đối với người bán
Thứ nhất, BTT giúp người bán tăng đơn đặt hàng.
Bán hàng tại các thị trường tăng lên nhờ việc đưa ra chào các điều khoản thanh
toán có tính cạnh tranh.
Các hạn mức tín nhiệm được cấp cho người mua và do vậy có thể đẩy nhanh thời
gian phản hồi đối với các đơn đặt hàng và đơn tái đặt hàng.
Thứ hai, xóa bỏ tình trạng trì hoãn thường hay gặp phải khi thương lượng,
chấp nhận thư tín dụng.
Thứ ba, giảm khối lượng công việc thu nợ.
BTT cung cấp cho khách hàng một dịch vụ thu nợ trọn gói. Người bán sẽ không
tốn chi phí cho nhiều công việc riêng lẻ : gửi hóa đơn, thông báo đòi nợ, thông báo trễ hẹn…