Phần I
một số vấn đề về đấu thầu
mua sắm hàng hoá ở Việt nam
I. Lý luận chung về đấu thầu
1. Một số khái niệm cơ bản về đấu thầu
Có nhiều cách định nghĩa đấu thầu khác nhau, nhng theo Quy chế Đấu thầu
đợc ban hành kèm theo Nghị định số 88/ NĐ- CP ngày 01-9-1999 của Chính
phủ thì đấu thầu đợc định nghĩa nh sau:
Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên
mời thầu.
Đấu thầu là một phạm trù gắn liền với nền kinh tế hàng hoá, không có sản
xuất, không có trao đổi hàng hoá thì không có đấu thầu. Đấu thầu thực chất là
một hình thức để ngời mua chọn mua một loại hàng hoá nào đó thoả mãn các
tiêu chuẩn về kỹ thuật đợc đặt ra và với mức giá có thể chấp nhận đợc, trong
điều kiện có một ngời mua nhng lại có rất nhiều ngời bán.
Liên quan đến khái niệm đấu thầu có một số khái niệm sau đây cần phải đ-
ợc tìm hiểu:
Xét thầu là quá trình bên mời thầu xem xét, phân tích, đánh giá xếp hạng
các hồ sơ dự thầu trúng thầu
Dự án là tập hợp những đề xuất để thực hiện một phần hay toàn bộ một
công việc, một mục tiêu hoăc yêu cầu nào đó. Dự án bao gồm dự án không có
tính chất đầu t.
Bên mời thầu là chủ dự án, chủ đầu t hoặc pháp nhân đại diện hợp pháp
của chủ dự án, chủ đầu t đợc giao trách nhiệm thực hiện công việc đấu thầu.
Nhà thầu là tổ chức kinh tế có đủ t cách pháp nhân tham gia đấu thầu.
Trong trờng hợp đấu thầu tuyển chọn t vấn, nhà thầu có thể là cá nhân. Nhà
1
thầu là nhà xây dựng trong đấu thầu xây lắp; là nhà cung cấp đấu thầu trong
mua sắm hàng hoá; là nhà đầu t trong đấu thầu lựa chọn đối tác đầu t. Nhà thầu
trong nớc là nhà thầu có t cách pháp nhân Việt Nam và hoạt động hợp pháp tại
Việt Nam.
dụng vốn vay u đãi của các tổ chức quốc tế ( WB, IMF, ADB, ...) thờng kèm
theo điều kiện là phải tổ chức đấu thầu
* Đấu thầu mua sắm hàng hoá:
Có thể hiểu đấu thầu mua sắm hàng hoá là hình thức mua hàng thông qua
mời thầu nhằm lựa chọn thơng nhân dự thầu đáp ứng dợc các yêu cầu về giá cả
điều kiện kinh tế, kỹ thuật do bên mời thầu đặt ra.
Thực chất đây là hình thức cạnh tranh bán. Đối với bên mời thầu đây là
hình thức chọn hàng hoá, nhà cung cấp, giá cả và các điều kiện khác tối u nhất.
Với nhà thầu thực chất đây là một hình thức tiêu thụ sản phẩm.
* Đấu thầu tuyển chọn t vấn:
Nội dung của gói thầu là hoạt động cung ứng các yêu cầu về kiến thức kinh
nghiệm chuyên môn cho bên mời thầu trong việc xem xét quyết định kiểm tra
quy trình chuẩn bị vào thực hiện dự án, cụ thể nh: lập báo cáo nghiên cứu khả
thi, thẩm định thiết kế lập ra dự toán, lập hồ sơ mời thầu, phân tích đánh giá,
giám sát thi công xây dựng, lắp đặt trang thiết bị .
* Đấu thầu tuyển chọn đối tác đầu t :
Thc hiện đấu thầu khi có từ hai nhà đầu t trở lên cùng muốn tham gia dự án
hoặc Thủ tớng Chính phủ yêu cầu.
2.2. Căn cứ vào cách thức mở thầu
3
Có thể chia đấu thầu thành ba loại:
* Đấu thầu một túi hồ sơ một giai đoạn:
Đề xuất về tài chính và đề xuất kỹ thuật bỏ chung vào một túi hồ sơ, đầu
tiên đánh giá về kỹ thuật trớc, chỉ có nhà thầu đạt điểm kỹ thuật rồi mới xem
xét tiếp về tài chính. Phơng thức này đợc áp dụng cho đấu thầu mua sắm hàng
hoá và xây lắp.
* Đấu thầu hai túi hồ sơ một giai đoạn :
Là phơng thức mà nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và đề xuất atì chính
nằm trong hai túi hồ sơ riêng biệt trong cùng một thời điểm. Túi hồ sơ đề xuất
kỹ thuật sẽ đợc xem xét trớc để đánh giá. Phơng thức này chỉ đợc áp dụng đối
- Khi giá trị công việc là quá nhỏ.
- Hình thức tự làm : Đợc áp dụng khi bên mời thầu có thể tự làm công việc
đợc giao.
- Mua sắm trực tiếp : Là hình thức nguời mua chọn ngay ngời bán cho
mình.
- Chào hàng cạnh tranh : Hình thức này đợc áp dụng đối với mua sắm hàng
hoá với yâu cầu kỹ thuật giản đơn và giá cả là yếu tố quyết định để lực chọn
nhà thầu.
II. Một số vấn đề chung về đấu thầu mua sắm thiết bị hàng hoá
1/ Khái niệm :
5
1.1- Mua sắm hàng hoá : là hành vi trao đổi giữa hai ngời trong đó ngời
mua hàng hoá nhận đợc quyền sở hữu hàng hoá từ ngời bán bằng cách trả
một số tiền theo giá cả hai bên thoả thuận. Trong thời kỳ cha có tiền tệ việc
trao đổi mua sắm hàng hoá đợc thực hiện dới hình thái hiện vật. Khi tiền tệ
xuất hiện việc mua hàng là hành vi của ngời sở hữu tiền tệ, đối diện với ng-
ời bán (ngời sở hữu hàng hoá)
1.2- 1.2- Đấu thầu mua sắm hàng hoá : Là phơng thức giao dịch để mua
sắm hàng hoá trong đó ngời mua ( đợc gọi là bên mời thầu ) công bố trớc
các điều kện giao hàng để ngời ban( đợc gọi là nhà thầu ) báo giá mình
muốn bán. Ngời mua sẽ chọn mua của ngời nào bán báo giá rẻ nhất và điều
kiện tín dụng phù hợp hơn cả với những điều kiện mua hàng đã nêu trong
hồ sơ mời thầu.
1.3 - Đấu thầu mua sắm thiết bị phát thanh truyền hình :
Là một hình thức cụ thể trong đấu thầu mua sắm hàng hóa. Tuy nhiên hàng
hoá ở đây là các thiết bị phục vụ cho ngành phát thanh truyền hình.
2/ Sự cần thiết áp dụng đấu thầu mua sắm hàng hoá :
Các tổ chức doanh nghiệp thuộc khu vực nhà nơcs tiến hành mua sắm chịu
một trách nhiệm đặc biệt là đảm bảo không lãng phí vốn của công. Dù vốn đó là
vốn lu động bình thờng hay từ nguồn vốn do Ngân sách nhà nớc cấp thì các cơ
ớc trên thế giới đã chỉ ra rằng chỉ có thể hoàn thành trách nhiệm trên nếu thực
7
hiện mua sắm hàng hoá bằng đấu thầu trong khu vực quốc doanh. Nếu thích
hợp thì canh tranh công khai là phơng thức đấu thầu mua sắm đợc a dùng hơn.
3/ Tính chất của hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hoá :
3.1 Tính bình đẳng :
Tính bình đẳng đợc thể hiện ở chỗ mọi nhà thầu đều đợc đối xử một cách
công bằng để tạo đợc một môi trờng cạnh tranh hoàn hảo nhất. Mọi nhà thầu
đều đợc bên mời thầu cung cấp những thông tin liên quan một cách đầy đủ nhất
và giống nhất, họ đều chịu một cơ chế thẩm định và một thang điểm thống nhất,
mọi hình thức móc ngoặc, thiên vị đều vi phạm nguyên tắc đấu thầu.
Chỉ khi nào đấu thầu thoả mãn tính bình đẳng thì nhà thầu mới có đợc một
môi trờng cạnh tranh thực sự và mới đem lại lợi ích thực sự cho chủ đầu t cũng
nh các nhà thầu.
3.2- Tính nhất quán :
Trong đấu thầu mọi quyết định đa ra đều không thể sửa đổi đợc sau khi đã
hết hạn nộp hồ sơ dự thầu, các đề xuất của nhà thầu sẽ đợc niêm phong giữ kín
cho đến ngày mở thầu. Trong quá trình đánh giá, bên mời thầu có thể yêu cầu
nhà thầu làm rõ một số nội dung cơ bản của hồ sơ dự thầu, đặc biệt là giá dự
thầu.
3.3- Tính bảo mật :
Để đạt đợc sự cạnh tranh bình đẳng, tất cả các đề xuất về tài chính, về kỹ
thuật của nhà thầu đều đợc giữ bí mật tuyệt đối, không ai trong hội đồng xét
thầu đợc phép lấy hoặc sao chép hồ sơ dự thầu sau khi đã đến tay chủ đầu t ....
3.4- Tính có thể tiếp cận đợc :
Bên mời thầu có tinh thần thiện chí, luôn tạo điều kiện cho các nhà thầu
tiếp cận đợc tới hợp đồng. Cụ thể là : Bên mới thầu luôn sẵn sàng giải đáp thắc
mắc của nhà thầu một cách nhanh chóng đầy đủ bằng văn bản.
8
3.5- Tính hình thức :
nguồn lực xã hội.
5/ Đặc điểm của đấu thầu mua sắm thiết bị phát thanh truyền hình.
Thiết bị Phát thanh - Truyền hình thuộc loại hàng hoá đặc biệt, phục vụ
cho mục tiêu Đa truyền hình về vùng núi vùng cao biên giới hải đảo .... góp
phần thực hiện tốt chính sách đa văn hoá thông tin về với cơ sở của Đảng và
Nhà nớc. Chính vì vậy đấu thầu mua sắm thiết bị phát thanh truyền hình chủ
yếu theo hình thức đấu thầu cạnh tranh hạn chế.
III. Nội dung của hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hoá
1. Điều kiện thục hiện đấu thầu :
1.1/ Điều kiện tổ chức đấu thầu :
Việc đấu thầu chỉ đợc thực hiện khi có đủ các điều kiện sau :
+) Văn bản quyết định đầu t hoặc giấy phép đầu t của ngời có thẩm quyền
hoặc cấp có thẩm quyền.
Đối với những dự án có sử dụng vốn ngân sách nhà nớc, phải có quyết định
đầu t của ngời có thẩm quyền trớc khi thực hiện đầu t.
Đối với các dự án không sử dụng vốn ngân sách nhà nớc thì chủ đầu t đợc
cấp giấy phép đầu t, nội dung của giấy phép đầu t do Bộ Kế hoạch đầu t quyết
định.
+) Kế hoạch đấu thầu đợc ngời có thẩm quyền phê duyệt.
Nội dung của kế hoạch đấu thầu bao gồm : Phân chia dự án thành các gói
thầu nhỏ, ớc tính giá của từng gói thầu, hình thức lựa chọn nhà thầu và phơng
thức áp dụng, thời gian tổ chức đấu thầu cho từng gói thầu ....
10
+) Hồ sơ mời thầu đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền phê
duyệt : áp dụng trong trờng hợp vốn do ngân sách nhà nớc cấp, vốn vay của các
tổ chức tài chính tín dụng nớc ngoài nh ODA, WB, IMF ...
1.2- Điều kiện dự thầu :
Nhà thầu tham gia dự thầu phải có đủ các điều kiện sau :
+) Có giấy phép đăng ký kinh doanh : Đối với đấu thầu mua sắm thiết bị phức
tạp công nghệ kỹ thuật cao đợc qui định trong hồ sơ mời thầu, ngoài giấy đăng
sơ tuyển
Trả lời các câu hỏi
về bản thân nhà
thầu
Thông tin về sơ tuyển trên các phương tiện
thông tin đại chúng hoặc mời trực tiếp, bao
gồm:
- Chủ công trình, khái quát về dự án
- Ngày phát hành tài liệu đầu thầu và nộp đơn
dự thầu.
- Chỉ dẫn với nhà thầu, hạn nộp
Phát hành các chỉ dẫn dự sơ tuyển và các câu
hỏi đến mỗi công ty
- Kinh nghiệm trong lĩnh vực của gói thầu
- Nguồn lực về kỹ thuật, laođộng
- Tình trạng tài chính.
Báo lại đã nhận được
Phân tích các số liệu dự sơ tuyển:
- Cơ cấu trong công ty
- Kinh nghiệm
- Nguồn lực tài chính
Giai đoạn II- Lập và nhận hồ sơ dự thầu
Bớc Bên mời thầu Nhà thầu
13
Tài liệu đấu thầu
Chuẩn bị tài liệu đấu thầu
- Th- mời thầu
- H-ớng dẫn cho các nhà thầu
- Điêu kiện hợp đồng
- Đặc điểm kĩ thuật
ợc
Sửa đổi tài liệu đấu
thầu
Chuẩn bị các sửa đổi (nếu có) vào tài
liệu đấu thầu
Báo lại đã nhận đư
ợc
Sửa đổi tài liệu đấu
thầu
Chuẩn bị các sửa đổi (nếu có) vào tài liệu
đấu thầu
Phát các sửa đổi cho các nhà thầu
Trả lời thắc mắc
của các nhà thầu
Chuẩn bị trả lời
Nộp và nhận hồ sơ
dự thầu
- Thông báo cho nhà thầu có hồ sơ nộp
muộn
Trả lời thắc mắc của
các nhà thầu
Nộp và nhận hồ
sơ dự thầu
Chuẩn bị trả lời
Nêu các thắc
mắc(nếu có)
Báo lại đã nhận đư
ợc
Trả lời các nhà thầu bằng văn bản
- Ghi ngày giờ nhận hồ sơ dự thầu và báo lại
minh
Ký hợp đồng
giao thầu
Họp thêm với từng nhà thầu đã được
lựa chọn (nếu cần) để trao đổi thêm
về năng lực hoặc các mặt khác chưa
phù hợp
Quyết định về đấu thầu
Yêu cầu nhà thầu trúng thầu nộp bảo lãnh
thực hiện hợp đồng
Nhà thầu trúng
thầu nộp bảo lãnh
thực hiện hợp đồng
Chuẩn bị và ký hợp đồng Ký hợp đồng
Trả lại bảo lãnh dự thầu cho các nhà thầu
không trúng thầu
Nhà thầu không
trúng thầu báo lại
đã nhận tài liệu trả
lại(nếu có yêu cầu
Phần II
Thực trạng hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hoá tạI
trung tâm truyền hình thơng mại
I. Giới thiệu chung về trung tâm <VTC>
1. Quá trình hình thành và phát triển của trung tâm truyền hình th ơng mại.
Bớc sang thế kỷ XXI, thế kỷ của tin học và công nghệ thông tin, thế kỷ
của những bớc tiến nhảy vọt về khoa học kỹ thuật, đặc biệt trong lĩnh vực công
nghệ truyền hình và phát thanh.
Truyền hình với sức chuyền tải nhanh mạnh rộng khắp với nội dung
phong phú, hình thức đa dạng đã và đang trở thành một công cụ tuyên truyền
- Trung tâm hợp tác quốc tế về lao động.
- Xí nghiệp sản xuất và kinh doanh thiết bị phát thanh truyền hình.
- Xí nghiệp điện tử VTV.
- Xí nghiệp điện tử DTH.
- Chi nhánh VTC tại thành phố Hồ Chí Minh.
- Chi nhánh VTC tại Đà Nẵng và các tỉnh miền Trung Tây Nguyên.
- Văn phòng VTC tại Lào.
- Chi nhánh VTC tại Angola.
Trung tâm Truyền hình thơng mại có t cách pháp nhân cha đầy đủ ( Giám
đốc trung tâm là do Phó Giám đốc trung tâm kiêm nên khi tham gia xuất nhập
khẩu trực tiếp lấy t cách pháp nhân công ty và uỷ quyền của Giám đốc Công ty
đầu t phát triển công nghệ truyền hình Việt nam (VTC). Trung tâm đợc phép
mở tài khoản tiền Việt Nam và ngoại tệ tại ngân hàng (cụ thể là tại chi nhánh
Ngân hàng Công thơng khu vực Ba Đình Hà Nội) và hoạt động có con dấu
riêng để giao dịch với tên gọi : Trung tâm Truyền hình thơng mại Công ty
Đầu t và phát triển công nghệ truyền hình Việt nam . Sau khi đợc tổ chức lại,
16
chức năng chính của trung tâm là kinh doanh xuất nhập khẩu, lắp đặt và mau
bán các thiết bị phục vụ ngành phát thanh và truyền hình (Giấy phép nhập khẩu
số 5.30.1002/GP ngày 11/1/1997). Trung tâm có trụ sở tại 43 Nguyễn Chí
Thanh Ba Đình Hà Nội.
2. Chức năng nhiệm vụ chủ yếu của trung tâm truyền hình th ơng mại :
- Kinh doanh xuất nhập khẩu ( chủ yếu là nhập khẩu 0, lắp đặt và h-
ớng dẫn sử dụng các máy móc, vật t, thiết bị chuyên dụng thuộc lĩnh vực phát
thanh truyền hình nh băng ghi hình các loại, đèn ánh sáng, camera, các thiết bị
kiểm tra chất lợng hình ảnh, bộ hiệu chỉnh gốc thời gian, bảng điều khiển dựng
hình, các hệ thống truyền hình cáp CATV và TVRO nhiều chơng trình, lắp đặt
hệ thống máy phát hình. Đây là các thiết bị hiện đại, có giá trị cao, phải nhập
khẩu từ các nớc công nghiệp tiên tiến mà trong nớc không sản xuất đợc, chủ
yếu là các nớc nằm trong khối G7 ( Anh, Pháp, Đức, ý. Canada, Nhật, Mỹ ).
thống kê, kế toán mà nhà nớc ban hành,
18
Ban giám
đốc
Phòng kinh
doanh
Phòng tài
chính kế toán
Phòng tổ chức
hành chính
Phòng nhập
khẩu
+ Phó giám đốc phụ trách tổ chức hành chính : Thực hiện các nhiệm vụ
của giám đốc giao cho, quản lý công tác hành chính của trung tâm.
- Phòng kinh doanh : Có chức năng giúp ban giám đốc tổ chức việc kinh
doanh, tìm hiểu thị trờng, tìm kiếm bạn hàng, ký kết và thực hiện các hợp đồng
kinh tế với khách hàng. Ngoài ra tham mu cho giám đốc về các nghiệp vụ hoạt
động kinh doanh và quản lý chất lợng hàng nhập khẩu của trung tâm, thực hiện
nhiệm vụ lập kế hoạch bán hàng.
- Phòng tổ chức hành chính : Giúp ban giám đốc xây dựng tổ chức bộ
máy quản lý lực lợng lao động nhằm sử dụng có hiệu quả lực lợng lao động của
trung tâm, quản lý cán bộ công nhân viên, theo dõi và thực hiện các chế độ tiền
lơng, lập kế hoạch tiền lơng hàng tháng cho lao động. Phòng này còn thực hiện
công tác hành chính của trung tâm, quản lý và sử dụng hợp lý các chứng từ,
chứng chỉ của trung tâm ( con dấu và chức danh của trung tâm ) quản lý hồ sơ
tài liệu của Nhà nớc và của trung tâm.
- Phòng tài chính kế toán : Thực hiện các chức năng giám đốc về mặt tài
chính. Tổ chức công tác kế toán, thực hiện việc ghi chép, phản ánh các nghiệp
vụ kinh tế phát sinh của triung tâm, tổng hợp số liệu, lập báo cáo tài chính hàng
kỳ gửi công ty. Ngoài ra phòng tài chính kế toán còn phân tích các hoạt động
++ Khối lợng hàng mua một lần lớn tuy nhiên tần suất mua lại
thấp.
++ Quan tâm nhiều đến chát lợng, xuất sứ hàng hoá.
++ Khả nằng thanh toán là chắc chắn nhng thời hạn thanh toán là
tơng đối dài.
++ Quyết định mua hàng do cơ quan chủ quản là UBND Tỉnh,
Thành phố chỉ đạo.
20
Copyright: Tài liệu đại học ©