Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mở ĐầU
Trong những năm vừa qua hoạt động bảo vệ môi trờng ở nớc ta đã và đang đ-
ợc đẩy mạnh, những hoạt động này cũng bớc đầu góp phần thực hiện mục tiêu phát
triển bền vững. Tuy nhiên ở nhiều nơi môi trờng vẫn tiếp tục bị ô nhiễm, một số
thành phần có chiều hớng suy thoái đã ảnh hởng không nhỏ đến sự phát triển kinh
tế xã hội cũng nh cuộc sống của dân c những vùng xung quanh.
Trong nền kinh tế thị trờng luôn luôn có sự tồn tại của những ngoại ứng. Khi
có mặt các hiện tợng này thì giá cả của hàng hoá không phản ánh giá trị xã hội của
nó, kết quả là các doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ sẽ sản xuất quá nhiều hoặc quá
ít làm cho thị trờng vận hành phi hiệu quả nếu xét trên góc độ toàn xã hội. Vì vậy
để đảm bảo một sự vận hành hiệu quả của cơ chế thị trờng thì bắt buộc phải có một
sự can thiệp của Nhà nớc bằng các công cụ và chính sách môi trờng.
Tuy nhiên, làm thế nào để Nhà nớc có thể can thiệp một cách hiệu quả và hợp
lý thì lại không phải là điều dễ dàng. Và để làm đợc điều này, thì một trong những
việc đầu tiên và cơ bản nhất là cần phải đánh giá đợc thiệt hại do tác động tới môi
trờng của các khu công nghiệp, các cơ sở sản xuất, từ đó là cơ sở để Nhà nớc có
các công cụ và chính sách hợp lý để bảo vệ môi trờng, phát triển sản xuất và hớng
tới phát triển bền vững.
Đề án đợc trình bày với nội dung chính là Đánh giá thiệt hại kinh tế do tác
động tới môi trờng của Công ty cổ phần khoáng sản xây dựng phụ gia Xi
măng Thanh Hoá. Song do khuôn khổ có hạn nên em không thể đề cập tới tất cả
các khía cạnh của vấn đề, em rất mong có đợc sự đóng góp ý kiến khoa học của
các thầy cô giáo và của bạn đọc để cho bài viết này đợc thêm phần hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Nội dung
I> Tính cấp bách của đề tài
Vấn đề ô nhiễm môi trờng do phát triển ngành công nghiệp. Những
nhà máy và công trình công nghiệp do t bản Pháp để lại với những quy trình

2
tăng 2,7 lần. Nhà máy nhiệt điện
Ninh Bình gây ô nhiễm nặng bởi bụi và khí SO
2
cho vùng xung quanh (lơng
SO
2
lên tới 0,93 mg/m
3
, bụi lắng có tới 832 tấn/km
2
/năm, bụi bay 0,93
mg/m
3
). Nhà máy cơ khí nông nghiệp Hà Tây, khí Cl
2
gấp nồng độ cho phép
từ 7 dến 12 lần, khí O
3
gấp từ 14 đến 40 lần, khí SO
2
gấp 4 đến 7 lần. Nhà máy
Hoá chất sơn Hà Nội, bụi chì gấp nồng độ cho phép hàng ngàn lần.
Tính chất và mức độ ô nhiễm của chất thải công nghiệp thay đổi không
chỉ từ các nhà máy khác nhau và ngay cả trong các nhà máy cũng sử dụng
chung nguồn nguyên liệu tuy nhiên mỗi loại hình xí nghiệp cũng có những
chất ô nhiễm đặc trng.
Công nghiệp và thủ công nghiệp của nớc ta đã đóng góp đáng kể cho
nhu cầu trong nớc và phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên phần lớn các ngành công
nghiệp nêu trên đều đợc thiết lập với các công nghệ sản xuất của những năm

Những điểm sản xuất và dịch vụ này trong quá trình sản xuất gây ra
những ngoại ứng tiêu cực (ô nhiễm môi trờng). Việc tính toán những thiệt hại
gây ra bởi những ngoại ứng này là rất cần thiết để có thể đảm bảo cho một thị
trờng vận hành hiệu quả, một sự công bằng hơn cho xã hội và một sự phát
triển mang tính bền vững.
4> Đánh giá kinh tế thiệt hại môi trờng và chi phi khắc phục
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Thứ nhất, nhất thiết phải tính toán đợc thiệt hại do ô nhiễm gây ra bởi
các đơn vị sản xuất và phần nào tính toán đợc những chi phí khắc phục và hạn
chế ô nhiễm theo tiêu chuẩn cho phép ở những cấp độ khác nhau.
Thứ hai, sử dụng hớng tiếp cận đánh giá thị trờng và phi thị trờng để
đánh giá thiệt hại bằng tiền của ô nhiễm môi trờng.
5> Tác động của ô nhiễm không khí do hoạt động công nghiệp tới sức khoẻ
cộng đồng
Lợng khí thải hàng năm trên trái đất mà chủ yếu là ôxit cacbon đã tích
tụ 8,3 tỷ tấn vào khí quyển gây ra tác động của các khí nhà kính. Đó là nguy
cơ dẫn tới sự biến đổi khí hậu toàn cầu, gây đảo lộn cuộc sống trên trái đất.
Thêm vào đó, nhiệt độ tăng thêm 3-4
0
C làm cho mực nớc biển nâng cao dần.
Xét theo khối lợng phát sinh ô nhiễm thì hiện nay khu vực sản xuất
công nghiệp GTVT (chủ yếu là giao thông ô tô) là lĩnh vực gây ô nhiễm lớn
nhất do sử dụng khối lợng quá lớn nhiên liệu thô nh xăng, dầu, than, cacbon
ôxit (CO), hydro cacbon (HC), nitrơ ôxit (NO), và chì là những thứ gây ô
nhiễm chủ yếu do ô tô sinh ra. Ngoài ra, ôzôn (O
3
) đợc hình thành do những
phản ứng quang hoá phức tạp diễn ra trong khí quyển giữa HC và Nox, chì và
CO với nồng độ mạnh sẽ gây tác hại rất nghiêm trọng cho sức khoẻ. Tuy

gây cho ngời công nhân trực tiếp sản xuất ở nơi có bụi và ngời dân sống trong
khu vực bị các bệnh về đờng hô hấp, bệnh tai, họng và bệnh ngoài da v.v
Ngời và động vật cũng bị tác hại bởi ô nhiễm SO
2
. Tác hại của nó thể
hiện ở giảm tính nhậy cảm của phổi ở nồng độ thấp, khí SO
2
kết hợp với khói
thuốc lá gây bệnh viêm phế quản ở ngời.
Các phơng pháp đo mức độ ô nhiễm không khí và đánh giá mức độ ô
nhiễm không khí là tính số microgram của từng chất trên một m
3
không khí.
Nếu số lợng những chất gây ô nhiễm đo đợc càng lớn thì chất lợng không khí
càng kém.
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
6> Các chính sách liên quan
Có thể đa ra các chính sách và quyết định sau khi đã có những cân nhắc
về chi phí lợi ích giữa cá nhân và xã hội. Trong đó vấn đề cơ bản là làm sao có
thể đảm bảo cho mọi doanh nghiệp đều có thể duy trì và phát triển hoạt động
sản xuất nhng phải theo hớng bền vững. Chính sách liên quan cũng cần thiết
phải bao gồm cả những giải pháp đề xuất để xác định một cơ chế tài chính
thích hợp cho việc hạn chế, khắc phục các thiệt hại do ô nhiễm gây ra.
Các phơng pháp đánh giá kinh tế
Trong toàn bộ nghiên cứu của chúng ta, có một giả định luôn luôn phải
nhắc tới là hoạt động sản xuất ngoài tạo ra hàng hoá còn gây ra cả những
ngoại ứng kèm theo. Ngoại ứng có thể có rất nhiều dạng khác nhau, hữu hình
hay vô hình. Vấn đề quan trọng nhất đối với cả ngời sản xuất và các nhà
hoạch định chính sách là phải luôn thấy đợc rằng tác động ngoại ứng dới dạng

Thiệt hại gián tiếp
Thiệt hại trực tiếp
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
th nh l p 24/2/1953, cán bộ công nhân viên hin có: 2.130 ngi. Nhiệm vụ
chính là sản xut v chế biến các nguyên vật liệu phục vụ cho các nhà máy và
cơ sở sản xuất xi măng đồng thời xuất khẩu các mặt hàng nông sản. Trong
những năm qua, Công ty đều ho n th nh v ợt mức các ch tiêu k hoạch, sn
xut kinh doanh có lãi đảm bảo đời sống công nhân viên.
Công ty đã thực hiện có hiệu quả công tác đầu t, chm lo việc phát triển
tạo uy tín với các đối tác trong và ngoài nớc. Tham gia xuất khẩu nguyên liệu
tăng nguồn ngoại tệ cho Công ty.
Đầu t chiều sâu: Giá tr ầu t khoảng trên 50 tỷ đồng, hiện nay công
ty đã có dây chuyền chế biến mới. Công ty ã chú trọng mở rộng công tác th
trờng, hiện tại có đã có nhiều bạn hàng mới và duy trì mối quan hệ tốt với các
bạn hàng lâu năm . Công ty đã đợc Nhà nớc khen thởng nh
Huân chơng Lao động Hạng Ba.
Đảng bộ đạt danh hiệu Đảng bộ trong sạch, vững mạnh
Công đoàn Công ty đợc tặng thởng Huân chơng Lao động Hạng Ba
Năm 2003 xây dựng Hệ thống quản lý chất lợng ISO 9001 2000.
2> Xây dựng mô hình tính toán
Để có thể tính toán lợng hoá đợc tất cả các thiệt hại ô nhiễm môi trờng
đã đề cập ở trên cho Công ty cổ phần khoáng sản xây dựng phụ gia Xi măng
Thanh Hoá là rất khó khăn, không phải thiệt hại nào cũng có thể tính đợc, một
số thiệt hại khác có thể tính đợc nhng phải có những chuẩn mực, hệ thống
thông tin, điều tra số liệu, thời gian theo dõi quan sát xử lý hết sức phức tạp và
không thể tính ngay đợc. Vì thế trong phạm vi có thể, nghiên cứu sẽ chỉ cố
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
gắng nghiên cứu và đa ra mô hình tính toán một số những thiệt hại trực tiếp

i
: Tổng số ngời mắc bệnh i ở vùng đối chứng (Đã quy về cùng mặt
bằng dân số với vùng đang nghiên cứu)
T : Khoảng thời gian (năm) từ khi bắt đầu có ô nhiễm cho tới thời điểm nghiên
cứu
N : Số bệnh ô nhiễm trong nghiên cứu
* Chi phí cơ hội
Trong nghiên cứu này, chi phí chính là chi phí cơ hội của ngời bệnh gây
ra bởi ô nhiễm môi trờng, nói cách khác là có sự chênh lệch về thu nhập của
ngời dân trong vùng ô nhiễm trớc và sau khi mắc bệnh (ở đây giả thiết là ngời
dân bị thiệt hại thu nhập do phải nghỉ ngơi điều trị bệnh).
Tổng thiệt hại chi phí cơ hội trong 1 năm
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
T2 = (TNBQ

=
N
i 1
( SNN
i

ì
SBN
ld i
)) / T
Trong đó
TNBQ: Thu nhập bình quân của 1 ngời trong 1 ngày tại khu vực nghiên cứu
SNN
i

dân số với nơi nghiên cứu đợc tính nh sau:
Lij =
Si
Su x Pij
Trong đó
i : Là biến số chỉ nơi đối chứng
j : Là biến số chỉ từng loại bệnh
u : Là biến số chỉ nơi nghiên cứu
Lij : Số lợng ngời nhiễm bệnh theo từng loại bệnh của nơi đối chứng đã đợc
quy đổi
Pij : Số lợng ngời nhiễm bệnh theo từng loại bệnh của nơi đối chứng trớc khi
quy đổi
Su : Dân số nơi nghiên cứu
Si : Dân số nơi đối chứng
Lấy số liệu thực trạng bệnh tật đã đợc xử lý trừ đi số liệu ngời mắc bệnh
tơng ứng ở nơi đối chứng (quy về cùng một mặt bằng dân số) ta đợc số liệu về
số ngời mắc các loại bệnh tật do ô nhiễm không khí.
Bảng chi phí sức khoẻ do ô nhiễm môi trờng ở tổng thể chung
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Bệnh Số ca bệnh
quy đổi
trong tổng
thể vùng đối
chứng
Số ca bệnh
quy đổi
trong tổng
thể chung
Số ca bệnh

Bảng chi phí cơ hội do nghỉ việc
Bệnh Số ca Số ca Số ngày Chi phí cơ Tổng chi
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trong tổng
thể chung
do ô
nhiễm
trong độ
tuổi lao
động
nghỉ trung
bình 1 ca
bệnh
hội một
ngày nghỉ
(triệu
đồng)
phí cơ hội
(triệu đồng)
Tai 187 130 4 0,038 19,76
Mũi 342 239,4 0 0,038 0
Họng 916 641,2 0 0,038 0
Phế quản 501 350,7 2 0,038 26,6532
Viêm phổi 1199 839,3 3 0,038 95,6802
Xoang 17 11,9 15 0,038 6,783
Tổng 3162 2212,5 148,8764
Chi phí
năm 2005
T2 = 148,8764/25 = 5,955 (triệu đồng)

Hoạt động sản xuất của Công ty cổ phần khoáng sản xây dựng phụ gia
Xi măng Thanh Hoá gây ra ô nhiễm môi trờng hết sức nghiêm trọng tới đất
đai, nguồn nớc, hệ sinh thái, và sức khoẻ con ngời ở khu vực xung quanh. Nh
vậy về mặt môi trờng sự hoạt động của Công ty đã gây ra ngoại ứng tiêu cực
đối với môi trờng xung quanh mà không phải đền bù đã dẫn đến sự thất bại
của thị trờng và sự mâu thuẫn xung đột giữa các thành viên, đối tợng trong xã
hội.
a> Tính lại giá sản phẩm của Công ty có tính đến yếu tố môi tr ờng
ở nghiên cứu này mới chỉ dừng lại ở việc tính toán hậu quả của ô nhiễm
môi trờng của Công ty đến sức khoẻ và chi phí cơ hội của nguời dân ở phờng
Đông Thọ.
Ta có năm 2005 công ty đã gây hậu quả về sức khoẻ và chi phí cơ hội
dân c là 57,063 triệu đồng thì chi phí sức khoẻ và cơ hội trên mỗi đơn vị sản
phẩm là 152.000 đồng.
Biện pháp này có u điểm là đảm bảo tính công bằng, thu hồi lại phần
thiệt hại xã hội mất do ngoại ứng tiêu cực mà công ty gây ra cho môi trờng,
nhng cũng có nhợc điểm là làm tăng giá sản phẩm, giảm khả năng cạnh tranh
trên thị trờng, vì vậy đi đôi với quy định mới còn phải tính toán chi phí môi tr-
ờng của các công ty khác trong ngành để từ đó vừa thúc đẩy phát triển sản
xuất, vừa bảo vệ môi trờng sinh thái.
b> Trách nhiệm của c ông ty đối với ng ời dân nơi bị ảnh h ởng ô nhiễm
Nh đã tính toán ở trên, sản xuất của công ty năm 2005 đã gây ra thiệt hại môi
trờng cho nhân dân phờng Đông Thọ về sức khoẻ và chi phí cơ hội là 57,063
triệu đồng. Do vậy công ty phải có trách nhiệm đền bù những thiệt hại, chi trả
16
Website: Email : Tel : 0918.775.368
các khoản bảo hiểm y tế sức koẻ cho ngời bệnh có mua bảo hiểm xã hội theo
nguyên tắc ngời gây ô nhiễm phai trả và phải khôi phục tình trang môi trờng
nhằm đảm bảo ổn định sản xuất và đảm bảo sức khoẻ cho nhân dân vùng bị ô
nhiẽm. Và công ty cũng cần phải cho công nhân đợc hởng thang lơng độc hại.

trách nhiệm về môi trờng.
Các cơ quan chức năng về giám sát, thanh tra, quản lý môi trờng cần có
những hớng dẫn đầy đủ và kịp thời cho công ty những hiểu biết về kỹ
thuật phát hiện và xử lý ô nhiễm, sự cố môi trờng và thực hiện các công
tác có liên quan đến bảo vệ môi trờng.
Công ty cần đợc sự quan tâm và giúp đỡ của Nhà nớc, thành phố, các tổ
chức quốc tế, các cấp, các ngành trong việc đầu t vào đổi mới công
nghệ, thiết bị xử lý tiên tiến, các hệ thống giảm thiểu ô nhiễm nhằm
duy trì môi trờng trong sạch và bền vững.
Nhà nớc nên có chính sách hỗ trợ kinh phí xây dựng hệ thống thuỷ lợi,
hệ thống cung cấp nớc, nâng cấp trạm y tế đối với các khu vực bị ảnh h-
ởng bởi ô nhiễm.
Nhà nớc cũng cần sớm có các hình thức khuyến khích, khen thởng động viên
nếu Công ty cổ phần khoáng sản xây dựng phụ gia Xi măng Thanh Hoá cũng
nh nhiều doanh nghiệp khác có thành tích trong sự nghiệp bảo vệ môi trờng và
quản lý chất thải, tiết kiệm tài nguyên đất nớc.
18
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Kết luận
Quá trình đổi mới của đất nớc thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá
đã và đang thúc đẩy tạo nên sự phát triển mạnh mẽ cho nền kinh tế nớc nhà,
nhng đồng thời cũng đặt nhiều thách thức cho sự nghiệp bảo vệ môi trờng
chung. Nó đòi hỏi các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh phải luôn chú
trọng bảo vệ sức khoẻ của ngời lao động, bảo đảm cho họ một môi trờng lao
động an toàn và vệ sinh, đảm bảo môi trờng chung đợc trong lành, không bị ô
nhiễm và cố gắng giảm thiểu các thiệt hại do ô nhiễm môi trờng tới xung
quanh trong quá trình hoạt động sản xuất của mình.
Trong Đề án Đánh giá thiệt hại kinh tế do tác động tới môi trờng của Công ty
cổ phần khoáng sản xây dựng phụ gia Xi măng Thanh Hoá , em đã đánh giá
thiệt hại môi trờng đối với sức khoẻ cộng đồng va chi phí cơ hội của họ tại ph-

2> Sự cần thiết phải tính tới chi phí xã hội trong các hoạt động sản
xuất hàng hoá và dịch vụ
4
3> Nghiên cứu mẫu các điểm sản xuất và dịch vụ gây ô nhiễm
4
4> Đánh giá kinh tế thiệt hại môi trờng và chi phí khắc phục
4
5> Tác động của ô nhiễm không khí do hoạt động công nghiệp tới
sức khoẻ cộng đồng
5
6> Các chính sách liên quan
7
III> Nghiên cứu thiệt hại do thải khí và bụi Công ty cổ phần
khoáng sản xây dựng phụ gia Xi măng Thanh Hoá
8
1> Sơ lợc về Công ty cổ phần khoáng sản xây dựng phụ gia Xi
măng Thanh Hoá
8
2> Xây dựng mô hình tính toán
9
3> Kết quả phân tích
11
3.1> Chi phí sức khoẻ
11
3.2> Chi phí cơ hội
13
21
Website: Email : Tel : 0918.775.368
III> Bớc đầu đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm bảo vệ môi
trờng trong quá trình phát triển của Công ty cổ phần khoáng sản