- 564 -
ĐỀ CƢƠNG MÔN HỌC: Thƣ mục khoa học kỹ thuật
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Thông tin - Thư viện Bộ môn: Thư viện - Thư mục

1. Thông tin về giảng viên
1.1. Giảng viên 1:
Họ và tên: Vũ Văn Nhật
Chức danh, học hàm, học vị: Phó giáo sư, Tiến sĩ, Giảng viên chính
Địa điểm làm việc: Khoa Thông tin - Thư viện, Trường Đại học Khoa học
Xã hội và Nhân văn
Địa chỉ liên hệ: Văn phòng Khoa Thông tin - Thư viện, Tầng 4, Nhà
A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
Điện thoại: 04. 8583903
Email: [email protected]
Các hướng nghiên cứu chính: Thông tin học, Thư viện học, Thư mục học,
Thông tin Khoa học Công nghệ và Thông tin Kinh tế.
1.2. Giảng viên 2:
Họ và tên: Mai Mỹ Hạnh
Chức danh, học hàm, học vị: Cử nhân
Địa điểm làm việc: Bộ môn Thư viện - Thư mục, Khoa Thông tin - Thư
viện
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Địa chỉ liên hệ: Văn phòng Khoa Thông tin - Thư viện, Tầng 4, Nhà
A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
Điện thoại: 04-8583903
Email: [email protected]
Các hướng nghiên cứu chính: Thư mục học đại cương, Thư mục khoa học

thông tin- thư viện trong và ngoài nước biên soạn và xuất bản
Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
- Nghe giảng lý thuyết: 16
- Làm bài trên lớp: 4
- Thảo luận: 4
- Bài tập thực hành: 4
- Tự học: 2
Địa chỉ Khoa / Bộ môn phụ trách môn học:
Văn phòng Khoa Thông tin - Thư viện
Tầng 4, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
Điện thoại: 04-8583903 3. Mục tiêu của môn học

Môn học “Thƣ mục khoa học kỹ thuật” nhằm trang bị cho sinh viên
ngành Thông tin - Thư viện:
Về kiến thức:
● Nắm vững hệ thống và cơ bản về lý luận và thực tiễn hoạt động thư mục khoa
học kỹ thuật phục vụ cho các loại đối tượng người đọc và người dùng tin;
● Nắm vững vai trò và chức năng của công tác thư mục khoa học kỹ thuật trong
đời sống xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học công nghệ và sản xuất
kinh doanh dịch vụ;
● Hiểu rõ về sự hình thành và phát triển tài liệu và thư mục khoa học kỹ thuật ở
Việt Nam và trên thế giới, tình hình tổ chức hoạt động thông tin thư mục
khoa học kỹ thuật của một số nước phát triển và đang phát triển trên thế giới
● Nắm vững về tổ chức hoạt động thông tin thư mục khoa học kỹ thuật trong
cơ quan thông tin - thư viện khoa học chuyên ngành và tổng hợp.
Về kỹ năng:


học kỹ thuật

- Nêu định nghĩa, vai trò
và tác dụng tài liệu khoa
học kỹ thuật trong đời
sống xã hội, nghiên cứu
khoa học, và sản xuất
kinh doanh dịch vụ
- Trình bầy các đặc
điểm: vật mang tin, hình
thức, nội dung, ngôn
ngữ, đối tượng phục vụ,
sự phát triển nhanh và
lỗi thời… của tài liệu
khoa học kỹ thuật
- Trình bầy các cơ sở
phân loại, nội dung, hình
thức và đối tượng phục
vụ của từng loại tài liệu
khoa học kỹ thuật: Tài
liệu nghiên cứu khoa
học, tài liệu học tập, tài
- Nắm vững đặc
điểm, chức năng,
vai trò và đối
tượng phục vụ của
từng loại tài liệu
khoa học kỹ thuật
- Hiểu rõ vai trò,
nội dung hoạt

- 567 -
liệu kỹ thuật sản xuất, tài
liệu khoa học phổ thông,
tài liệu tra cứu và tài liệu
chuyên dạng
- Nêu khái quát về quá
trình hình thành và phát
triển, chức năng và
nhiệm vụ của các nhà
xuất bản tiêu biểu tham
gia xuất bản các tài liệu
khoa học kỹ thuật ở Việt
Nam hiện nay

người dùng tin
Chƣơng 2:
Sơ lƣợc lịch sử
hình thành và
phát triển tài
liệu và thƣ mục
khoa học kỹ
thuật ở Việt
Nam
- Nêu tõ các đặc điểm
hình thành và phát triển
tài liệu và thư mục khoa
học kỹ thuật ở Việt Nam
từ thế kỷ thứ X đến nửa
cuối thế kỷ XIX
- Trình bầy đặc điểm nội

thuật ở Việt Nam
- Nắm chắc nội
dung, hình thức và
phương pháp thư
mục khoa học kỹ
thuật cách mạng
và đổi mới

- Đánh giá và
so sánh về
nội dung,
hình thức và
phương pháp
thư mục khoa
học kỹ thuật
qua các giai
đoạn phát
triển lịch sử
của đất nước
- Phân tích và
đánh giá một
số thành tựu
và một số bản
thư mục khoa
học kỹ thuật
tiêu biểu của
từng thời kỳ
lịch sử của
đất nước
Chƣơng 3:

Quốc, Hàn Quốc
thế giới vào công
tác thông tin thư
viện Việt Nam
động thông
tin thư nục
khoa học kỹ
thuật của các
nước TBCN
và XHCN
Chƣơng 4:
Phƣơng pháp
biên soạn thƣ
mục khoa học
kỹ thuật
- Nêu rõ cơ sở phân loại
thư mục khoa học kỹ
thuật như: Đặc điểm nội
dung, hình thức xuất
bản, phương pháp phân
tích tài liệu, mục đích
phục vụ, đối tượng phục
vụ, thời gian xuất bản
của tài liệu…
- Trình bầy phương pháp
biên soạn hai loại thư
mục khoa học kỹ thuật
chính: Thư mục thông
báo khoa học kỹ thuật và
Thư mục giới thiệu khoa

Chƣơng 5:
Tổ chức phục
vụ thông tin
trong cơ quan
thông tin thƣ
viện khoa học
- Trình bầy rõ các công
tác thông tin thư mục
chủ yếu thường được
tiến hành trong cơ quan
thông tin – thư viện khoa
học như: Biên soạn thư
mục thông báo sách mới,
tổ chức triển lãm sách
mới và tổ chức công tác
tuyên truyền giới thiệu
sách khoa học kỹ thuật
- Trình bầy phương pháp
tổ chức bộ máy tra cứu
tin của cơ quan thông tin
khoa học, cấu trúc của
bộ máy tra cứu tin thủ
công và hiện đại
- Trình bầy phương pháp
tổ chức phục vụ tra cứu
tin bao gồm: phục vụ tra
- Hiểu rõ vai trò,
tác dụng của từng
công tác tổ chức
hoạt động thông


Thư mục khoa học kỹ thuật là môn thư mục chuyên ngành. Trên cơ sở lý
luận và phương pháp luận của Thư mục học đại cương, Thư mục khoa học kỹ
thuật tập trung nghiên cứu các vấn đề :
- Định nghĩa, vai trò, tác dụng của tài liệu khoa học kỹ thuật; các đặc điểm
nội dụng, hình thức, ngôn ngữ; cơ sở phân loại tài liệu khoa học kỹ thuật
- Lịch sử hình thành và phát triển tài liệu và thư mục khoa học kỹ thuật ở
Việt Nam
- Phương pháp biên soạn thư mục và tổ chức phục vụ thông tin thư mục
trong cơ quan thông tin – thư viện khoa học.

5. Nội dung chi tiết môn học

CHƢƠNG 1: TÀI LIỆU KHOA HỌC KỸ THUẬT
1.1. Tài liệu khoa học kỹ thuật - tấm gƣơng phản ánh trình độ phát triển
khoa học kỹ thuật
1.1.1. Định nghĩa vai trò và tác dụng của tài liệu khoa học kỹ thuật
1.1.2. Những đặc điểm của tài liệu khoa học kỹ thuật
1.2. Phân loại các tài liệu khoa học kỹ thuật
1.2.1. Cơ sở phân loại tài liệu khoa học kỹ thuật
1.2.2. Các loại hình tài liệu khoa học kỹ thuật
1.3. Các nhà xuất bản khoa học kỹ thuật ở Việt Nam
1.3.1. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật
1.3.2. Nhà xuất bản Nông nghiệp
1.3.3. Nhà xuất bản Xây dựng
1.3.4. Nhà xuất bản Giao thông Vận tải
1.3.5. Nhà xuất bản Y học

CHƢƠNG 2: SƠ LƢỢC LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TÀI LIỆU VÀ
THƢ MỤC KHOA HỌC KỸ THUẬT Ở VIỆT NAM


CHƢƠNG 4: PHƢƠNG PHÁP BIÊN SOẠN THƢ MỤC KHOA HỌC KỸ THUẬT
4.1. Cơ sở phân loại thƣ mục khoa học kỹ thuật
4.2. Phƣơng pháp biên soạn thƣ mục thông báo khoa học kỹ thuật
4.2.1. Nghiên cứu xác định đề tài thư mục
4.2.2. Thu thập và lựa chọn tài liệu
4.2.3. Xử lý phân tích tài liệu
4.2.4. Sắp xếp tài liệu trong thư mục
4.2.5. Bộ máy tra cứu bổ trợ trong thư mục
4.3. Phƣơng pháp biên soạn thƣ mục giới thiệu khoa học kỹ thuật
4.3.1. Xác định đề tài thư mục giới thiệu khoa học kỹ thuật
4.3.2. Mục đích và đối tượng phục vụ của thư mục giới thiệu khoa học kỹ
thuật
4.3.3. Lựa chọn tài liệu cho thư mục giới thiệu khoa học kỹ thuật
4.3.4. Làm chú giải tài liệu cho thư mục giới thiệu khoa học kỹ thuật
4.3.5. Sắp xếp tài liệu trong thư mục giới thiệu khoa học kỹ thuật
4.3.6. Bộ máy tra cứu bổ trợ của thư mục giới thiệu khoa học kỹ thuật

CHƢƠNG 5: TỔ CHỨC PHỤC VỤ THÔNG TIN TRONG CƠ QUAN THÔNG TIN -
THƢ VIỆN KHOA HỌC
5.1. Công tác thông tin thƣ mục
5.1.1. Thư mục thông báo sách mới
5.1.2. Triển lãm sách mới - 571 -
5.1.3. Tuyên truyền giới thiệu sách
5.2. Bộ máy tra cứu thông tin trong cơ quan thông tin thƣ viện khoa học
5.2.1. Bộ máy tra cứu thủ công
5.2.2. Bộ máy tra cứu hiện đại


Nội dung/ Tuần
Lên lớp
Thực
hành
Tự
học
Tổng
Lý
thuyết
Bài
tập
Thảo
luận
Nội dung 1, tuần 1:
Khái niệm về tài liêu khoa
học kỹ thuật
2

2 - 572 -
Nội dung 2, tuần 2:
Phân loại tài liệu khoa học
kỹ thuật
2

2
Nội dung 6, tuần 6:
Hiện trạng tổ chức hoạt
đông thông tin thư mục
khoa học kỹ thuật trên thế
giới
2

2
Nội dung 7, tuần 7:
Thảo luận hiện trạng xuất
bản tài liệu và thư mục
khoa học kỹ thuật ở Việt
Nam 2 2
Nội dung 8, tuần 8:
Tự ôn tập từ chương 1-3

2

2 - 573 -
Nội dung 12, tuần 12:
Bài tập biên soạn chú giải
/ tóm tắt cho Thư mục giới
thiệu khoa học kỹ thuật
2
2
Nội dung 13, tuần 13:
Thục hành biên soạn thư
mục khoa học kỹ thuật
2
30

7.2. Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể

Nội dung 1, tuần 1 : Khái niệm về tài liệu khoa học kỹ thuật

Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu
sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết

2 giờ
- Định nghĩa vai trò và
tác dụng của tài liệu
KHKT
- Những đặc điểm của
tài liệu KHKT
- Cơ sở phân loại tài
liệu khoa học kỹ thuật
Đọc tài
liệu số 2
từ trang 1-
15, tài liệu

Tài liệu kỹ thuật sản
suất; Tài liệu khoa học
phổ thông; Tài liệu tra
cứu; Tài liệu chuyên
dạng
liệu số1 từ
trang 11-
56, tài liệu
số 2 từ
trang 12-
60, tài liệu
số 3 từ
trang 11-
48

Nội dung 3, tuần 3: Các nhà xuất bản tài liệu khoa học kỹ thuật

Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu
sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết

2 giờ
Các nhà xuất bản khoa

Nội dung chính
Yêu cầu
sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Thảo luận

2 giờ
- Bản chất của tài liệu
khoa học kỹ thuật: nội
dung, hình thức, ngôn
ngữ, tính chất của tài
liệu khoa học kỹ thuật
- 6 loại tài liệu khoa
học kỹ thuât: Tài liệu
nghiên cứu khoa học,
tài liệu học tập, tài liệu
kỹ thuật sản xuất, tài
liệu khoa học phổ
thông, tài liệu tra cứu
- Đọc tài
liệu số 2 từ
trang 16-
60
- Mỗi vẫn
đề thảo
luận cần
phải có thí
dụ thực
tiễn để

– 110, tài
liệu số 1 từ
trang 57-
102 Nội dung 6, tuần 6: Tổ chức hoạt động thông tin thƣ mục khoa học kỹ thuật
trên thế giới

Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu
sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết

2 giờ
Tổ chức hoạt động
thông tin thư mục
khoa học kỹ thuật trên
thế giới: Mỹ; Cộng
hòa Liên bang Đức;
Cộng hòa Pháp; Anh;
Nhật bản; Trung quốc;
Hàn quốc
Đọc tài

tài liệu khoa học kỹ
thuật và công tác
thông tin thư mục
khoa học kỹ thuật ở
Việt Nam
- Đọc tài
liệu số 2 từ
trang 73 –
110, tài
liệu số 1 từ
trang131-
Sau buổi
hoc giáo
viên
thông báo
nội dung
ôn tập - 576 -
- Tình hình hoạt động
thư mục khoa học kỹ
thuật ở Thư viện Quốc
gia Việt Nam và
Trung tâm Thông tin
Khoa học và Công
nghệ Quốc gia
144
- Sinh viên
phải đi

liệu số 2 từ
trang 1 –
137,tài liệu
số 2 từ
trang 5-
144 Nội dung 9, tuần 9: Phƣơng pháp biên soạn thƣ mục khoa học kỹ thuật

Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu
sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết

2 giờ
- Cơ sở phân loại thư
mục khoa học kỹ thuật
- Phương pháp biên
soạn thư mục thông
báo khoa học kỹ thuật
- Phương pháp biên
soạn thư mục giới
thiệu khoa học kỹ

Yêu cầu
sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Bài tập

2 giờ
- Hướng dẫn biên soạn
chú giải / tóm tắt cho
Thư mục thông báo
khoa học kỹ thuật
- Kiểm tra giữa kỳ: nội
dung kiểm tra nằm
trong chương 1 và
chương 4
Mỗi sinh
viên chuẩn
bị 3 – 5 tài
liệu để viết
chú giải /
tóm tắt cho
Thư mục
thông báo
khoa học
kỹ thuật Nội dung 11, tuần 11: Tổ chức phục vụ thông tin trong cơ quan thông tin
thƣ viện khoa học


191 Nội dung 12, tuần 12: Bài tập biên soạn chú giải / tóm tắt cho thƣ mục giới
thiệu khoa học kỹ thuật

Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu
sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết

Bài tập

Hướng dẫn biên soạn
Mỗi sinh
Sau buổi - 578 -
2 giờ
bài chú giải / tóm tắt

chuẩn bị
Ghi chú
Thực hành

2 giờ
Biện soạn Thư mục
thông báo khoa học kỹ
thuật và Thư mục giới
thiệu khoa học kỹ
thuật
Mỗi sinh
viên phải
tự biên
soạn một
bản Thư
mục thông
báo khoa
học kỹ
thuật hoặc
một bản
Thư mục
giới thiệu
khoa hoc
kỹ thuật
Sau buổi
học giáo
viên
thông báo
nội dung
thực hành

thông báo
nội dung
ôn tập và - 579 -
viên
tổng kết
môn học
tuần 15

Nội dung 15, tuần 15: Ôn tập và tổng kết môn học

Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu
sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết

1 giờ
Ôn tập và tổng kết
môn học
Sinh viên
phải
nghiên cứu

● Làm bài tập và nộp bài tập đúng hạn;
● Tham gia phát biểu xây dựng bài;
● Tham gia tích cực các buổi thảo luận.

9.2. Kiểm tra - đánh giá định kỳ
Sinh viên được đánh giá kết quả học tập thông qua 5 nội dung sau:
- 580 -
STT
Hình thức kiểm tra
Tỷ lệ
đánh giá
Đặc điểm
đánh giá
1
Đi học đẩy đủ, nghe giảng ghi chép,
tích cực tham gia thảo luận
05%
Cá nhân
2
Bài tập tuần 10 và tuần 12 làm đúng
đáp án
10%
Cá nhân
3
Kiểm tra giữa kỳ tuần 10: đánh giá
lại các kiến thức và kỹ năng thu
được sau nửa học kỳ, nội dung nằm

luận
20%
3
Hành văn: logíc, chặt chẽ, sử dụng ngôn ngữ
khoa học
10%
4
Trình bầy báo cáo đúng mẫu và đẹp
10%

* Tiêu chí đánh giá các buổi thảo luận:

Thứ tự
Tiêu chí đánh giá
Tỷ kệ đánh giá
1
Nội dung: các vấn đề nêu ra được giải quyết
tốt, số liệu chứng minh đầy đủ
50%
2
Cấu trúc bài trình bầy chặt chẽ, logic
20%
3
Thuyết trình trên lớp rõ ràng, mạch lạc
20%
4
Trả lời tốt các câu hỏi trong buổi thảo luận