ĐỀ CƢƠNG MÔN HỌC:

TỔ CHỨC VÀ XÂY DỰNG TẠP CHÍ

Đại học Quốc gia Hà Nội
Trƣờng Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
Khoa Báo chí
Bộ môn: Báo viết - Báo ảnh 1. Thông tin về giảng viên:
1.1 Giảng viên:
- Họ và tên: Phạm Đình Lân
- Chức vụ, học hàm, học vị: Thạc sỹ
- Thời gian, địa điểm làm việc: thông báo vào giờ đầu của môn học
- Điện thoại: 8.581078, 0903236199
- Email: [email protected]
- Các hƣớng nghiên cứu chính:
+ Các vấn đề về báo chí học
+ Lịch sử báo chí Việt Nam
1.2 Tham gia giảng dạy:
- Họ và tên: Vũ Trà My
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ, giảng viên
- Thời gian, địa điểm làm việc: thong báo vào giờ đầu của môn học
- Địa chỉ liên hệ: như trên
- Điện thoại: 04.8581078
- Email: [email protected]
2. Thông tin chung về môn học:
- Tên môn học: Tổ chức và xây dựng tạp chí
- Tiếng Anh: Magazine publishing
- Mã môn học: JOU2014

Có thể thiết kế trang bìa một và trang bìa lót tạp chí sau khi đã học lý
thuyết

2
- Thái độ chuyên cần:
Đây là môn học kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn cao, đòi hỏi sinh viên
cần có tính sáng tạo trong thực hành, cần tập trung cao độ trong quá trình
làm việc nhóm để hoàn thành các bài tập đƣợc giao.

3.2 Mục tiêu chi tiết của môn học:
Nội dung
Bậc 1
Bậc 2
Bậc 3
Nội dung 1
Khái niệm tạp
chí là gì?
- Một số quan niệm
về tạp chí trên thế
giới
- Hiểu đƣợc khái
niệm Periodical (tạp
chí xuất bản định
kỳ)
- Quan niệm về tạp
chí ở Việt Nam từ
khởi thủy cho đến
hiện nay
- Xuất xứ tên gọi
Magazine


3
giống nhau giữa báo
& tạp chí
Nội dung 3
Quá trình
phát triển tạp
chí ở Việt
Nam
- Nắm đƣợc tờ tạp
chí ra đời đầu tiên ở
nƣớc ta
- Quá trình phát
triển qua từng giai
đoạn
+ Giai đoạn sơ khai
đầu thế kỷ XX
+ Giai đoạn từ đầu
thế kỷ XX đến 1939
+ Giai đoạn 1939 –
1945
+ Giai đoạn1945 –
1975
+ Từ 1975 đến nay
- Nội dung hoạt
động của tạp chí qua
từng giai đoạn
- Mục đích hoạt
động của tạp chí
dòng báo chí công
4
Nội dung 5
Thảo luận về
trang bìa tạp
chí
- Chức năng của
trang bìa tạp chí
+ Chức năng 1. Tại
sao?
+ Chức năng 2. Tại
sao?
- Trang bìa của từng
nhóm tạp chí khác
nhau nhƣ thế nào.
Vì sao?
- Trên trang bìa tạp
chí thể hiện những
thông tin bắt buộc
và không bắt buộc
nhƣ thế nào
- Giữa nội dung và
trang bìa tạp chí có
liên quan gì với
nhau không?
Nội dung 6
Tổ chức xây
dựng trang
bìa tạp chí

trình
Nội dung 8
Bài tập trang
- Chia thành nhóm
và lựa chọn một số
- Xây dựng ý tƣởng
- Mỗi thành viên tự
- Hoàn thành sản
phẩm và có thuyết

5
bìa lót tạp chí
trang bìa tạp chí để
các nhóm thực hành
trình bày trƣớc
nhóm
trình
Nội dung 9
Lý thuyết về
hệ thống
chuyên mục
trên tạp chí
- Chuyên mục là
gì ?
- Vị trí của chuyên
mục trên báo và tạp
chí đối với cơ quan
báo chí và đối với
độc giả
- Chuyên mục xuất

Nội dung 11
Tổ chức xây
dựng hệ
thống chuyên
mục
- Tổ chức xây dựng
hệ thống chuyên
mục cho các nhóm
tạp chí lí luận chính
trị, cơ quan đoàn thể
- Tổ chức xây dựng
hệ thống chuyên
mục cho nhóm tạp
chí chuyên ngành
- Tổ chức xây dựng
hệ thống chuyên
mục cho nhóm tạp
chí giải trí, chỉ dẫn

- Phân tích hệ thống
chuyên mục trên các
nhóm tạp chí.
- Thực hành hệ
thống chuyên mục
theo bài tập.
Nội dung 12
Tự học
Kết nối 2 bài
tập : Trang
bìa và hệ

nhƣ, xác định mục
đích, đối tƣợng bạn
đọc
- Sự khác nhau về
đối tƣợng bạn đọc
giữa báo và tạp chí.
- Mục đích hoạt
động cảu từng nhóm
tạp chí.
- Phân tích sự khác
nhau về đối tƣợng
bạn đọc giữa các
nhóm tạp chí.
Nội dung 15
Tổng kết
ôn tập
- Các vấn đề về lý
thuyết đã trao đổi.
- Các bài thực hành
cần hoàn thiện.
- Những vấn đề cần
chú ý của môn học.
- Vận dụng lý thuyết
và thực hành để có
sản phẩm tổ chức và
xây dựng 1 tạp chí
cụ thể.

4. Tóm tắt nội dung môn học :
Tổ chức và xây dựng tạp chí là môn học trong hệ thống chuyên đề của

2.2.4. Giai đoạn 1940 - 1945.
2.2.5. Giai đoạn 1945 - 1954.
2.2.6. Giai đoạn 1954 - 1975.
2.2.7. Giai đoạn 1975 - 1985.
2.2.8. Giai đoạn 1985 - nay
Chương 3 : Một số vấn đề cơ bản khi xây dựng tạp chí
3.1. Xác định tôn chỉ mục đích
3.2. Xác định đối tượng bạn đọc.
3.3. Trang bìa tạp chí
3.3.1. Chức năng bảo vệ trang ruột tạp chí
3.3.2. Trang bìa thể hiện diện mạo và tính cách của tạp chí
3.3.3. Thực trạng trang bìa tạp chí hịên nay
3.3.4. Một vài đề xuất khi thiết kế trang bìa tạp chí
3.4. Hệ thống chuyên mục
3.4.1. Vai trò của hệ thống chuyên mục trên tạp chí
3.4.2. Khái niệm về chuyên mục
3.4.3. Đặc điểm của chuyên mục

9
3.4.4. Khái niệm về hệ thống chuyên mục
3.4.5. Một vài đề xuất khi xây dựng hệ thống chuyên mục trên tạp chí
Chương 4 : Những thành tố cơ bản để tổ chức xây dựng tạp chí
4.1. Ngôn ngữ văn tự.
4.2. Ngôn ngữ phi văn tự.
4.3. Nguyên tắc trang trí
4.3.1. Nguyên tắc cân đối
4.3.2. Nguyên tắc đậm nhạt tương phản
4.3.3. Nguyên tắc mảng khối
4.3.4. Nguyên tắc đường nét
4.3.5. Nguyên tắc phá thế.

11. Periodicals - Microsoft Encata 99 Encyclopedia (thƣ viện Ủy ban Khoa học
Xã hội & Nhân văn)

7. Hình thức tổ chức dạy học
7.1. Lịch trình chung:
Nội dung
Hình thức tổ chức dạy học
Tổng
Lên lớp
Tự học
xác định

Lý thuyết
Bài tập
Thảo luận
Nội dung 1
2
2
Nội dung 2
1

1

2
Nội dung 3
2

2
Nội dung 9

2 2
Nội dung 10
2
2
Nội dung 11
1

1

2
Nội dung 12
2
2

11
Nội dung 13

Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)

Trên lớp
- Giới thiệu đề cƣơng
môn học
- Giới thiệu tổng quan
môn học
- Giới thiệu các bài tập
lớn, bài tập cá nhân
-Chia nhóm học tập
- Đọc kỹ đề cƣơng môn
học
-Chuẩn bị làm kế hoạch
môn học
- Chuẩn bị học liệu
- Chọn bài tập theo yêu
cầu của giảng viên Tuần 2 - Nội dung 2 . Lý luận chung về tạp chí xuất bản định kỳ
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian địa
điểm

(1917), nhóm Tri Tân
(1942)
+ Quan niệm của các
nhà quản lý, nghiên
cứu thông qua Hội
thảo về tạp chí năm
1985
+ Quan niệm của một
số nhà nghiên cứu,
quản lý hiện nay
1985 .Thƣ viện Quốc
gia Hà Nôị
- Xem lại bài giảng
Lịch sử báo chí Việt
Nam, phần Tạp chí
Nam Phong và tạp chí
Tri Tân
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Thử đƣa ra quan
niệm của mình về tạp
chí hiện nay
Tuần 3 - Nội dung 3 . Sự khác nhau giữa báo và tạp chí
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian địa


Tuần 4-Nội dung 4. Sự ra đời và quá trình phát triển và bức tranh tạp chí
ở Việt Nam hiện nay
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)

Trên lớp
- Sự ra đời của tờ
Thông Loại Khóa
Trình, tờ tạp chí
xuất bản định kỳ
đầu tiên
- Sự ra đời của tờ
Đông Dƣơng tạp
chí, tờ tạp chí đầu
tiên
- Giới thiệu tiến
trình phát triển tạp
chí xuất bản định
kỳ nói chung và
tạp chí nói riêng

Tuần 5 - Tự học ở nhà (2 giờ tín chỉ). Tìm hiểu và tự phân chia các nhóm tạp
chí xuất bản định kỳ theo các tiêu chí khác nhau và theo quan niệm của cá
nhân

Tuần 6 - Nội dung 6. Tổ chức xây dựng trang bìa tạp chí
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(1 giờ tín chỉ)

và thảo luận
(1 giờ tín chỉ)

Trên lớp
- Chức năng của
trang bìa
- Thứ tự của các
trang bìa tạp chí
- Thực trạng của
trang bìa tạp chí
xuất bản định kỳ
hiện nay
- Maket của trang

Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(1 giờ tín chỉ)

và thảo luận
(1 giờ tín chỉ)

Trên lớp
- Chức năng của
trang bìa lót
- Thực trạng của
trang bìa lót tạp
chí xuất bản định
kỳ hiện nay
- Maket của trang
bìa lót phải thể
hiện đƣợc nội
dung hoạt động
của tạp chí.
- Lựa chọn học liệu
- Phân tích các yếu tố
bắt buộc và không bắt
buộc đƣợc thể hiện trên
trang bìa

(2 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Phân tích , đánh giá
học liệu đƣợc chọn
- Xây dựng ý tƣởng
cá nhân về bài tập
- Trao đổi trong
nhóm
- Tham khảo ý kiến
của giáo viên
- Lựa chọn những
phƣơng án tối ƣu,
tổng hợp lại
- Chuẩn bị giấy, các
bút vẽ màu
- Tìm hiểu về mỹ học
đại cƣơng kết hợp với
báo chí học
- Đề cao tính độc lập
ban đầu và ý thức xây
dựng nhóm về sau 17
- Tổ chức xây dựng
thành sản phẩm sơ
bộ
- Cần chú ý các
thông số cần thiết
khi xây dựng trang

- Tổ chức xây dựng
thành sản phẩm sơ bộ
- Cần chú ý các thông
- Chuẩn bị giấy, các
bút vẽ màu
- Tìm hiểu về mỹ học
đại cƣơng kết hợp với
báo chí học
- Đề cao tính độc lập
ban đầu và ý thức xây
dựng nhóm về sau 18
số cần thiết khi xây
dựng trang bìa lót
- Kết hợp xây dựng
trang bìa lót với xây
dựng hệ thống
chuyên mục

Tuần 10. Nội dung 10 : Lý thuyết về hệ thống chuyên mục
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi


Tuần 11 - Nội dung 11 . Tổ chức xây dựng hệ thống chuyên mục
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(1 giờ tín chỉ)

và thảo luận
(1 giờ tín chỉ)

Trên lớp
-Tổ chức xây dựng hệ
thống chuyên mục :
+ nhóm tạp chí Lý
luận chính trị
+ nhóm tạp chí
chuyên ngành.
+ nhóm tạp chí văn
hoá giải trí chỉ dẫn.
+ các dạng bản tin
- Chuẩn bị một số
học liệu theo chỉ dẫn
của giáo viên.

chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ )
Trên lớp
- Ngôn ngữ văn tự
-Ngôn ngữ phi văn
- Chuẩn bị một số học
liệu để chỉ ra những 20

tự
+ Đƣờng ranh giới
(Filette)
+ Khung (Frame)
+ Màu sắc
+ Khoảng trắng
+ Vi nhét
+ Minh hoạ
- Nguyên tắc trang
trí : Nguyên tắc cân
đối ; nguyên tắc đậm

-Chuẩn bị giấy bút và
tinh thần độc lập 21
mục theo hƣớng dẫn :
+ Sắp xếp các bài
theo các chuyên mục
cho trƣớc
+ Sửa chữa các
chuyên mục hoặc
thêm, bớt theo ý
tƣởng cá nhân
- Hoàn thiện hệ thống
chuyên mục mới
trong làm bài tập

Tuần 15 : Nội dung 15 : Tổng kết, ôn tập
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)
Trên lớp
- Ôn tâp các nội dung

Các vấn đề lý thuyết
Đánh giá khả năng nhớ và
phản xạ trí tuệ
5%
Bài tập
cá nhân
Chủ yếu về kỹ năng
phân tích
Đánh giá ý thức học tập
thƣờng xuyên và khả năng làm
việc độc lập
10%
Bài tập lớn
(kiểm tra giữa
kỳ)
Kết hợp lý luận và
liên hệ ứng dụng
thực tiễn
Đánh giá kỹ năng nghiên cứu
và kỹ năng trình bày. Khả
năng kết hợp với nhóm
30%
Bài thi hết môn
Kết hợp lý luận và
khả năng bao quát
tổng hợp
Đánh giá hiệu quả giảng dạy
của giáo viên và khả năng tiếp
nhận của ngƣời học về toàn bộ
môn học


Nhóm trƣởng hoặc cá nhân
2
……… 2. Quá trình làm việc của cá nhân hoặc nhóm
3. Tổng hợp kết quả làm việc của cá nhân và nhóm
4. Đề xuất (nếu có)

Nhóm trưởng
(hoặc cá nhân)
(Ký tên)

9.2.3.Bài tập lớn:
- Nội dung:
+ Đặt vấn đề, lý do nghiên cứu, xác định rõ đối tƣợng nghiên cứu, nhiệm vụ và
phƣơng pháp nghiên cứu
+ Thể hiện rõ năng lực tƣ duy phê phán, khả năng phân tích, biện luận và tổng
hợp vấn đề
+ Có bằng chứng về sử dụng các tài liệu, các công nghệ, có thể đƣa ra các
phƣơng pháp, giải pháp mới.
-Hình thức:
+ Bố cục hợp lý, trích dẫn hợp lệ, trình bày đẹp đúng quy định
24
Biểu điểm trên cơ sở đạt 4 tiêu chí:
Điểm


PGS.TS. Đinh Văn Hường
GIẢNG VIÊN
(Ký tên)

ThS. Phạm Đình Lân