Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài :
Đối với bộ môn Hóa học là một môn khoa học có rất ít học sinh thích học
vì những kiến thức của bộ môn rất trừu tượng, khó hiểu, cứng nhắc cần khả
năng tư duy tốt từ học sinh, điều này đã làm cho các em học sinh có khả năng tư
duy không tốt sợ bộ môn Hóa học. Kết quả là một số học sinh có tư duy tốt
thuộc bài nhưng khả năng vận dụng để giải thích các hiện tượng thực tế chưa
cao, học sinh không có tuy tốt ngày càng trở nên chán môn học.
Mặt khác do giáo viên phân bố thời gian không hợp lý trong một tiết học
nhiều giáo viên chỉ cung cấp hết kiến thức cơ bản trong sách giáo khoa mà
không lồng ghép giải thích được các hiện tượng trong thực tế nên tiết học trở
nên nhàm chán, thiếu tính ứng dụng của một môn khoa học. Việc lồng ghép giải
thích các hiện tượng thực tế vào bài học giáo viên phải hết sức khéo léo. Có thể
dẫn dắt tạo tình huống ngay khi bắt đầu vào bài mới, hoặc có thể tích hợp các
kiến thức liên môn để giải thích, tích hợp vấn đề môi trường, giáo dục ý thức,
trách nhiệm bảo vệ môi trường, đưa các tình huống giả định bằng các hiện tượng
thực tiễn, thiết lập liên hệ giữa nội dung học với nội dung thực tiễn.
Vấn đề dạy học kết hợp với giải thích các hiện tượng thực tế trong môn
Hóa học đã có nhiều tác giả nghiên cứu trong các đợt hội thảo có liên quan.
Ví dụ:
Sáng kiến kinh nghiệm của Giáo viên Nguyễn Văn Thắng THPT Bảo
Thắng, Lào Cai viết về : Dạy học Hóa học gắn với thực tế bộ môn nhằm tăng
hứng thú học tập cho học sinh.
Tổ Hóa trường THPT Nguyễn Văn Cừ, ĐăkTo, Kon Tum viết về: Xây
dựng bài tập hóa học thực tiễn trong giảng dạy bộ môn hóa học.
1
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
Sáng kiến kinh nghiệm của cô Nguyễn Thị phương Dung giáo viên trường
THPT Trần Phú Thị xã Long Khánh tỉnh Đồng Nai viết về : Tạo hứng thú học
tập môn Hóa học bằng cách liên hệ thực tế,

Đối chứng Dạy học không kết hợp giải thích hiện
tượng thực tế
O1
Thực nghiệm Dạy học kết hợp với giải thích hiện tượng
thực tế
O2
Ở thiết kế này tôi sử dụng phép kiểm chứng T- Test độc lập và thang đo
hứng thú học tập của học sinh
6. Thời gian nghiên cứu:
Từ tháng 8 năm 2012 đến tháng 4 năm 2013.

PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
1.Cơ sở lí luận:
Dạy học tích cực là một yêu cầu cơ bản của đổi mới phương pháp dạy
học, được hầu hết các giáo viên áp dụng trong các tiết dạy và đã mang lại
những kết quả đáng ghi nhận, tuy nhiên với bộ môn Hóa học nhiều giáo viên
chỉ chú trọng đến việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực vào bài
học, ít quan tâm khai thác đến một khía cạnh của bài học đó là dạy học kết
3
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
hợp với giải thích một số hiện tượng trong thực tế, tạo điều kiện cho việc học
và hành gắn liền với thực tiễn lao động, sản xuất . Chính những kiến thức
thực tế này có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng tiếp thu, tính chủ động sáng
tạo và hứng thú học tập của học sinh. Do đó học sinh cần phải được trang bị
những kiến thức cơ bản có tính hệ thống và những ứng dụng hoá học để học
sinh không chỉ có con đường duy nhất là con đường học tập ở nhiều câp cao
hơn mà có thể học nghề đi thẳng vào lao động sản xuất góp phần đưa đất
nước theo kịp sự phát triển như vũ bão hiện nay của khoa học và cùng hoà
chung vào xu thế phát triển của thời đại.
2.Thực trạng :

ngẫu nhiên
Nhóm 1: Từ số thứ tự 1 – 11 như số thứ tự trong sổ ghi điểm và gọi tên
Nhóm 2: Từ số thứ tự 12 – 22 như số thứ tự trong sổ ghi điểm và gọi tên
Trong suốt thời gian dạy thực nghiệm tôi nhận thấy rằng học sinh hoạt
động rất tích cực, về nhà làm bài tập nhiều hơn, tiết học sôi nổi hơn mỗi khi các
em thảo luận với nhau về các hiện tượng thực tế liên quan trong bài học để tìm
5
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
câu trả lời và đặc biệt hơn là học sinh đã chủ động lĩnh hội kiến thức biến nó
thành của mình chứ không phải “học vẹt” dễ quên như trước.
3. Các giải pháp thực hiện
3.1. Một số hình thức áp dụng trong tiết dạy:
Thiết lập mối liên hệ giữa nội dung học với giải thích các hiện tượng thực
tiễn trong tiết học bằng các câu hỏi dẫn dắt để đi tìm kiến thức mới; tạo hứng
thú, khơi dậy niềm đam mê; thích tìm tòi khám phá những hiện tượng, tình
huống trong cuộc sống cho học sinh.
3. 2. Tiến hành dạy thực nghiệm:
Chuẩn bị hai nhóm học được phân chia ngẫu nhiên học 2 lớp khác nhau,
giáo viên chuẩn bị giáo án dạy lớp thực nghiệm, lớp đối chứng dạy bằng giáo án
bình thường
Kế hoạch dạy học kết hợp giải thích
Tên Tiết Hiện tượng - Áp Giải thích
6
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
bài dụng
Bài 2:
Một
số
Oxit
quan

- Chống chua đất : Đất chua là đất có
dư lượng axít, độ pH < 7. Hầu hết đất
canh tác nông nghiệp đều chua. Tùy
theo loại cây trồng mà độ chua hợp lý
sẽ khác nhau. Khi độ pH xuống dưới
mức hợp lý thì phải chống chua bằng
vôi.
CaO + H
2
O -> Ca(OH)
2
Ca(OH)
2
sinh ra sẽ trung hòa axit
trong đất trồng
- Diệt nấm, sát trùng, khử sâu bệnh:
Clorua vôi có tác dụng tẩy màu và sát
trùng vì trong phân tử của nó chứa
CaOCl
2
có tính oxi hóa rất mạnh
3/ Hãy giải thích tại
sao vôi sống để lâu
ngoài không khí sẽ
- Do CaO ở điều kiện nhiệt độ thường
đã hấp thụ CO
2
trong không khí tạo
thành đá vôi (CaCO3)
7

-Với nhiệt độ thấp, nước đá khô có thể
làm da cháy lạnh và gây khó thở. Nên
dùng găng tay khi cầm nước đá khô.
Nếu dùng nước đá khô ở trong phòng
kín, nên thông gió tốt.
5/ Để diệt chuột
người ta dùng
phương pháp đốt
lưu huỳnh và bịt kín
cửa hang lại. Giải
thích?
- Áp dụng: Đặt câu
hỏi giới thiệu tính
- Đốt lưu huỳnh xảy ra phản ứng:
S + O
2

→
0
t
SO
2
Chuột hít phải khí SO
2
sẽ bị sưng yết
hầu, tê liệt cơ quan hô hấp, co giật dẫn
đến chết.
8
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
4

+ O
2
+ 2 H
2
O

→ 2 H
2
SO
4
2NO + O
2
→ 2NO
2
4NO
2
+ O
2
+ 2 H
2
O → 4HNO
3
Axit H
2
SO
4
và 4HNO
3
tan vào nước
mưa tạo ra mưa axit. Vai trò chính của

xúc với cánh hoa
hồng?
- Áp dụng: Mục III/
Ứng dụng của SO
2
8/ Một nhà máy
nhiệt điện mỗi ngày
đêm thải ra khí
quyến 64 tấn SO2.
Em hãy đề xuất
cách loại khí SO
2
rẻ nhất để làm sạch
môi trường?
- Áp dụng: Củng cố
bài SO
2
- Làm sạch SO
2
: Khi nồng độ SO
2
lên
đến 3,5% trong khí thải có thể thu hồi
để chế tạo axit. Ta có thể dùng vôi sữa
để làm sạch thì mức sạch cao, lượng
vôi sữa tiêu tốn không lớn, phương
pháp làm sạch SO
2
đến 0,005-0,01%.
Nếu làm sạch bằng dung dịch

ý an toàn khi sử dụng axit)
- Trong bọ xít có chứa một lượng axit
fomic gây bỏng da và rát ngứa. Ngoài
ra, còn có cả HCl, H
3
PO
4
, … Khi
10
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
Bài 3:
Tính
chất
hóa
học
của
axit
5 biến món bọ xít
người ta thường
ngâm vào nước
vôi?
ngâm vào trong nước vôi xảy ra phản
ứng trung hoà giữa các axit và
Ca(OH)
2
. làm cho bọ xít không còn
mùi hôi.
Hiện tượng này tương tự việc bôi vôi
vào vết côn trùng cắn, vết phồng xẹp
xuống và không còn cảm giác rát ngứa.

+ H
2
O
2HNO
3
+ MgCO
3
→ Mg(NO
3
)
2
+ CO
2

+ H
2
O
- Khí CO
2
do các phản ứng tạo ra và
do sự thối rữa của xác động thực vật
ẩm ướt cũng làm tăng quá trình diệp
lục hóa (biến CO
2
và hơi nước của lá
và thân non thành chất hữu cơ.Ngoài
ra axit HNO
3
tạo ra cũng liên kết với
các phân tử khí NH

số
axit
quan
trọng
6
13/ Vì sao không
nên đổ nước vào
axit sunfuric đậm
đặc mà chỉ có thể
đổ axit sunfuric
đậm đặc vào nước ?
- Áp dụng: Dạy mục
I/ Tính chất vật lí.
- Axit sunfuric đặc, sánh giống như
dầu nặng hơn nước. Nếu cho nước vào
axit, nước sẽ nổi trên bề mặt axit. Khi
xảy ra phản ứng hóa học đồng thời tỏa
nhiều nhiệt nước sôi mãnh liệt và bắn
tung tóe gây nguy hiểm.
- Cho từ từ axit vào nước, nó sẽ chìm
xuống đáy nước khi có phản ứng xảy
ra, nhiệt lượng sinh ra được phân bố
đều trong dung dịch, nhiệt độ sẽ tăng
từ từ không làm cho nước sôi lên một
cách quá nhanh.
Chú ý : “ Phải đổ từ từ ” axit vào nước
và không dùng bình thủy tinh vì dễ vở
khi tăng nhiệt độ
14/ Giải thích hiện
tượng hóa than mà

7
sunfuric C nên đường dần hóa thành màu đen
C
12
H
22
O
11
→ 12 C + 11H
2
O
Đồng thời quá trình tỏa nhiệt mạnh
nên C đã tác dụng với axit đặc tạo
thành CO
2
và SO
2
C+ H
2
SO
4
→ CO
2
+ SO
2
+ H
2
O
những khí này làm cho đường hóa than
phun trào lên miệng cốc

xác tình trạng dạ dày.
3 .3. Tiến hành kiểm tra thực nghiệm
Giáo viên cho nhóm thực nghiệm tiến hành kiểm tra 15 phút sau đó chấm
bài theo thang điểm và đáp án đã xây dựng , nhóm đối chứng giáo viên lấy bài
kiểm tra đã có trước đó
13
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
Để đảm bảo tính khách quan khi chấm bài giáo viên đã mời cô: Trần Thị
Thu tcùng chuyên môn Hóa tham gia chấm bài.
Nội dung kiểm tra : Từ bài 2 đến bài 4 của chương 1: Các loại hợp chất vô
cơ sgk hóa học 9
Đề và đáp án bài kiểm tra của nhóm học sinh thử nghiệm gồm 08 câu hỏi
trắc nghiệm như sau:
Đề và đáp án kiểm tra sau tác động
A. Đề kiểm tra:
Em hãy khoanh tròn vào đầu câu trả lời đúng trong các câu sau:
Câu 1: CO
2
được coi là ảnh hưởng tới môi trường vì:
a. Rất độc b. Không duy trì sự sống
c. Làm giảm lượng mưa d. Gây hiệu ứng nhà kính
Câu 2: Khí thải công nghiệp và khí thải từ các động cơ đốt trong chủ yếu
là các khí:
a. SO
2
, H
2
b. SO
2,
Br

Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
a. Cu b. Fe c. Ca d. Mg
Câu 5: Có các Oxit sau: , K
2
O, CaO, SO
2 ,
CO
2
, CuO, N
2
O
5
, P
2
O
5
,
Fe
2
O
3
, SO
3

Những oxit tác dụng với dung dịch axit là dãy oxit nào sau đây:
a. CaO, CO
2
, CuO, P
2
O

, CuO, N
2
O
5
, Fe
2
O
3

Câu 6: Để cải tạo đất chua người ta thường bón cho đất bằng :
a.

CO
2
b. CaO c. K
2
O d. Fe
2
O
3

Câu 7: Một bác thợ xây lấy một lượng nước bằng 54% khối lượng vôi
sống để tôi vôi. Lượng nước này lớn gấp mấy lần so với lượng nước tính theo
phương trình?Giải ngắn gọn về cách lựa chọn.
a. 1,68 lần b. 1,5 lần c. 1,75 lần d. 1,25 lần
Câu 8: Ngày 5 tháng 12 năm 1952 tại Luân Đôn( Anh) xảy ra sự kiện”
Màn khói giết người” làm chấn động thế gới. Khói này gây tức ngực, khó thở và
ho liên tục. Khói đó là:
a. Khí Cl
2

3 Mai Thu Hà 6 3 Phạm Thị Mai 9
4 Cao Anh Hiếu 8 4 Trần Văn Ngà 9
5 Nguyễn Xuân Huấn 9 5 Lê Thị Phương 8
6 Nguyễn Khắc Huy 3 6 Nguyễn Thị Sáu 8
7 Trương Thị Huyền 7 7 Trần Thị Thanh 8
8 Lê Xuân Hưng 5 8 Lê Thị Trang 9
9 Cao Văn Kiên 7 9 Trần Thanh Trung 7
10 Cao Thị Lan 7 10 Lê Thị Tuyết 8
11 Lê Khánh Linh 6 11 Nguyễn Thị Xuân 10
* Kiểm chứng độ tin cậy và độ giá trị của dữ liệu
Giáo viên cho học sinh kiểm tra lần 2 với cùng nội dung kiểm tra sau giờ ra
chơi để kiểm chứng độ tin cậy của dữ liệu.
Bảng 3: Kết quả kiểm tra nhóm thực nghiệm lần 2 :
16
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
Qua 2 lần kiểm tra nhóm thực nghiệm tại hai thời điểm khác nhau của cùng nội
dung kiểm tra, tôi thấy điểm kiểm tra qua 2 lần có sự chênh lệch không đáng kể
so với lần 1. Điều đó chứng tỏ dữ liệu có độ tin cậy cao
Sau khi nhóm thử nghiệm làm bài kiểm tra tôi đã đưa ra phiếu thang đo
thái độ hứng thú học tập môn Hóa học của học sinh
“ Em hãy đánh dấu X vào ô trống trong các câu sau”
Bảng 4: Phiếu: Thang đo hứng thú học tập của học sinh :
Tôi thích môn Hóa
Đồng ý Bình thường Không đồng ý
Bảng 5: Kết quả thang đo hứng thú học tập của học sinh:
TT Họ và tên N 2: Thực nghiệm
1 Lê Xuân Linh 7,5
2 Nguyễn Duy lương 8
3 Phạm Thị Mai 9
4 Trần Văn Ngà 9

chứng
11 0 0 1 1 1 2 4 1 1 0
69,5 6,31
Nhóm 2: Thực
nghiệm
11 0 0 0 0 0 0 2 7 1 1
89 8,09
Bảng 7: So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động
Nhóm Số học sinh Giá trị trung bình
Nhóm 1: Đối chứng 11 6,31
Nhóm 2: Thực nghiệm 11 8,09
Chênh lệch điểm 1,78
18
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]

Biểu đồ : So sánh điểm trung bình của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm
Qua việc áp dụng các biện pháp nêu trên đã thu được những kết quả sau:
Sau tác động kiểm chứng, độ chênh lệch điểm trung bình là 1,78 điểm tức
là chênh lệch kết quả điểm trung bình nhóm thực nghiệm cao hơn điểm trung
bình nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động.
Từ kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập
của học sinh nói chung và chất lượng mũi nhọn được tăng lên. Điểm bài kiểm
tra nhóm thực nghiệm có giá trị trung bình là 8,09; điểm bài kiểm tra nhóm đối
chứng là 6,31. Kết quả kiểm chứng t-test cho thấy đọ lệch chuẩn là 1,78 có
nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm trung bình của nhóm thực nghiệm và
nhóm đối chứng. Điều đó chứng minh rằng sử dụng dạy học kết hợp với giải
thích các hiện tượng thực tế trong môn Hóa học đã tạo hứng thú và nâng cao
kết quả học tập cho học sinh.
PHẦN III . KẾT LUẬN
Đối với giáo viên: không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để hiểu biết sâu

Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
- Sách giáo khoa Hóa học 9 Nhà xuất bản GD
- Tài liệu : Trắc nghiệm Hóa học 9 Nxb Hà Nội , Câu hỏi và bài tập trắc
nghiệm Hóa học 9 Nxb GD
- Tài liệu tập huấn: Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng của
BGD&ĐT dự án Việt – Bỉ
- Tài liệu hội thảo sáng kiến kinh nghiệm của giáo viên: Nguyễn văn
Thắng Giáo viên THPT Bảo Thắng Lào Cai, Tổ Hóa trường THPT Nguyễn Văn
Cừ, ĐăkTo, Kon Tum , Nguyễn Thị phương Dung giáo viên trường THPT Trần
Phú Thị xã Long Khánh tỉnh Đồng Nai
- Website: Thư viện bachkim, violet, thư viện tài liệu
21
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Email: [email protected]
MỤC LỤC
Phần I: Đặt vấn đề
1. Lý do chọn đề tài Trang 1
2. Mục đích nghiện cứu Trang 1- 2
3. Khách thể nghiên cứu Trang 2
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Trang 2
5. Phương pháp nghiên cứu Trang 2
6. Thời gian nghiên cứu Trang 2
Phần II: Giải quyết vấn đề
1. Cơ sở lí luận Trang 3
2. Thực trạng Trang 3
2.1. Vài nét về tình hình nhà trường Trang 3 - 4
2. 2. Vài nét về chất lượng học sinh Trang 4
3. Các giải pháp thực hiện
3.1. Một số hình thức áp dụng trong dạy học Trang 4
3.2. Tiến hành dạy thực nghiệm Trang 5 - 10
3.3.Tiến hành kiểm tra thực nghiệm Trang 10 - 13
25