Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH 2: CON LC LÒ XO
1
I: KIN THC.
* Con lc lò xo
+ Con lc lò xo gm mt lò xo có cng k, khi lng không áng k, mt u gn c nh,
u kia gn vi vt nng khi lng m c t theo phng ngang hoc treo thng ng.
+ Con lc lò xo là mt h dao ng iu hòa.
+ Phng trình dao ng: x = Acos(ωt + ϕ).
+ Vi: ω =
m
k
+ Chu kì dao ng ca con lc lò xo: T = 2π
k
m
.
+ Lc gây ra dao ng iu hòa luôn luôn hng v v trí cân bng và c gi là lc kéo v
hay lc hi phc. Lc kéo v có ln t l vi li và là lc gây ra gia tc cho vt dao ng
iu hòa.
Biu thc i s ca lc kéo v: F = - kx.
Lc kéo v ca con lc lò xo không ph thuc vào khi lng vt.
* Nng lng ca con lc lò xo
2
(ωt + ϕ)
ng nng và th nng ca vt dao ng iu hòa bin thiên vi tn s góc ω’=2ω, tn s
f’=2f và chu kì T’=
2
T
.
+ C nng: W = W
t
+ W
=
2
1
k A
2
=
2
1
mω
2
A
2
= hng s.
C nng ca con lc t l vi bình phng biên dao ng.
C nng ca con lc lò xo không ph thuc vào khi lng vt.
C nng ca con lc c bo toàn nu b qua mi ma sát.
MT S CÔNG THC VÀ CHÚ Ý
W
2 2
m A kA
ω
= =
Lu ý: + C nng ca vt dao ng iu hoà luôn t l thun vi bình phng biên
+ C nng ca con lc n t l thun vi cng ca lò xo, không ph thuc vào
khi lng vt.
3. bin dng ca lò xo thng ng khi vt VTCB:
CH 2: CON LC LÒ XO
k m k
sin
mg
l
k
α
∆ =
2
sin
l
T
g
π
α
∆
=
+ Chiu dài lò xo ti VTCB: l
CB
= l
0
+ ∆l (l
0
là chiu dài
t nhiên)
+ Chiu dài cc tiu (khi vt v trí cao nh∀t): l
Min
= l
0
+
* Luôn hng v VTCB
* Bin thiên iu hoà cùng tn s vi li
Lu ý: Lc kéo v ca con lc lò xo t l thun vi
cng ca lò xo, không ph thuc khi lng vt.
5. Lc àn hi là lc a vt v v trí lò xo không bin dng.
Có ln F
h
= kx
*
(x
*
là bin dng ca lò xo)
* Vi con lc lò xo nm ngang thì lc kéo v và lc àn
hi là mt (vì ti VTCB lò xo không bin dng)
* Vi con lc lò xo thng ng hoc t trên mt phng
nghiêng
+ ln lc àn hi có biu thc:
* F
h
= k|∆l + x| vi chiu dng hng xung
* F
h
= k|∆l - x| vi chiu dng hng lên
+ Lc àn hi cc i (lc kéo): F
Max
= k(∆l + A) = F
Kmax
(lúc vt v trí th∀p nh∀t)
+ Lc àn hi cc tiu:
* Nu A < ∆l F
7. Ghép lò xo:
* Ni tip
1 2
1 1 1
k k k
= + +
cùng treo mt
vt khi lng nh nhau thì: T
2
= T
1
2
+ T
2
2
∆l
giãn
O
x
A
-
A
Giãn
Hình v
th hin góc quét lò xo
nén và giãn trong 1 chu k (Ox
hng xung)
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH 2: CON LC LÒ XO
3
* Song song: k = k
1
+ k
2
+ … cùng treo mt vt khi lng nh nhau
thì:
2 2 2
1 2
1 1 1
T T T
= + +
8. Gn lò xo k vào vt khi lng m
1
c chu k T
1
T T T
= −
Mt s dng bài tp nâng cao:
iu kin ca biên dao ng:
Vt m
1
c t trên vt m
2
dao ng iu hoà theo phng thng ng. m
1
luôn nm yên
trên m
2
trong quá trình dao ng thì:
1 2
2
( )
m m g
g
A
k
ω
+
≤ =
Vt m
1
và m
2
2
vi mt sàn. m
1
không trt trên m
2
trong quá trình dao ngThì :
1 2
2
( )
m m g
g
A
k
µ µ
ω
+
≤ =
II: CÁC DNG BÀI TP.
BÀI TOÁN 1: TÌM CÁC I LNG THNG GP
(Li , chu kì tn s, bin dng, c ng, v!n tc, nng lng )
VÍ D∀ MINH HA
VD1: Con lc lò xo gm vt m=200g và lò xo k=0,5N/cm dao ng iu hòa vi chu kì là
a) 0,2s. b) 0,4s. c) 50s. d) 100s.
HD.
Theo công thc tính chu kì dao ng:
( )
)/(50
4,0
2,0 44
2
2
2
2
mN
T
m
k ===
ππ
VD (H 2007)
Mt con lc lò xo gm vt có khi lng m và lò xo có cng k, dao ng iu hòa. Nu
m
1
m
2
m
1
m
2
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
πVD (H 2008) mt con lc lò xo treo thng ng. kích thích cho con lc dao ng iu hòa
theo phng thng ng. chu kì và biên ca con lc ln lt là 0,4 s và 8 cm. chn trc x’x
thng ng chiu dng hng xung, gc ta ti VTCB, gc th#i gian t =0 vt qua
VTCB theo chiu dng. L∀y gia tc ri t do g= 10m/s
2
và )
2
= 10. th#i gian ngn nh∀t k t∃
khi t=0 n lc àn hi ca lò xo có ln cc tiu là:
A 7/30 s B 1/30 s C 3/10 s D 4/15 s.
HD Gi#i: chn câu A .T = 2)
m
k
= 2)
∗l
g
=> ∗l =0,04 => x = A – ∗l = 0,08 – 0,04 =0,04 m =
A
2
; t =
T
4
+
T
4
+
2
=
48
π
s, ng nng ca con lc tng t∃ 0,096 J n giá tr cc i ri gim v 0,064 J. , th#i
im t
2
, th nng ca con lc bng 0,064 J. Biên dao ng ca con lc là
A. 5,7 cm. B. 7,0 cm. C. 8,0 cm. D. 3,6 cm.
HD. Ti th#i im t
2
W
= W
t
== C nng ca h W = W
+ W
t
= 0,128 J
Ti t
1
= 0 W
t1
= W – W
1
= 0,032J =
4
W
+
8
T
=
24
5T
= t
2
– t
1
=
48
π
T =
10
1
(s) Tn s góc ca dao ng ω =
T
π
2
=
20 rad.s
W =
2
2
max
mv
=
2
22
T
k
m
T
4
2
3
2,2
'
πππ
=
+
==
2
1
'
=
T
TVD: Mt lò xo có chiu dài t nhiên l
0
=20cm. Khi treo vt có khi lng m=100g thì chiu
dài ca lò xo khi h cân bng o c là 24cm. Tính chu kì dao ng t do ca h.
a) T=0,35(s) b) T=0,3(s) c) T=0,5(s) d) T=0,4(s)
HD. Vt v trí cân bng, ta có:
mglkPF
dh
10
2
=
π
, cng ca lò xo là
a) 0,156N/m b) 32 N/m c) 64 N/m d) 6400 N/m
HD. Theo công thc tính chu kì dao ng:
( )
mN
T
m
k
k
m
T /64
5,0
4,0.44
2
2
2
2
2
===
=
ππ
π
VD: (C 2008)
Mt con lc lò xo gm viên bi nh có khi lng m và lò xo khi lng không áng k có
V trí cân bng có:
mglk
=
∆
.
Chu kì dao ng con lc:
g
l
k
m
T
∆
==
ππ
22
VD: Khi treo vt m vào lò xo k thì lò xo giãn ra 2,5cm, kích thích cho m dao ng. Chu kì
dao ng t do ca vt là
a) 1s. b) 0,5s. c) 0,32s. d) 0,28s.
HD. Ti v trí cân bng trng lc tác dng vào vt cân bng vi lc àn hi ca là xo
g
l
k
m
lkmg
0
0
∆
=
2
=0,5s. Khi lng m
2
bng bao nhiêu?
a) 0,5kg b) 2 kg c) 1 kg d) 3 kg
HD. Chu kì dao ng ca con lc n xác nh b i phng trình
k
m
T
π
2=
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH 2: CON LC LÒ XO
6
Do ó ta có:
2
1
2
1
2
2
1
1
2
2
5,0
.4
2
2
2
1
2
2
12
===
VD: Mt vt nng treo vào mt lò xo làm lò xo dãn ra 10cm, l∀y g=10m/s
2
. Chu kì dao ng
ca vt là
a) 0,628s. b) 0,314s. c) 0,1s. d) 3,14s.
HD. Ti v trí cân bng, trng lc cân bng vi lc àn hi ca lò xo
g
l
k
m
lkmg
0
0
∆
=
∆=
=
2
1
kA
2
cos
2
(ω + ϕ).
+ ng nng: W
=
2
1
mv
2
=
2
1
mω
2
A
2
sin
2
(ω +ϕ) =
2
1
kA
2
sin
2
=
2
1
mω
2
A
2
.
VÍ D∀ MINH HA
VD1. Mt con lc lò xo có biên dao ng 5 cm, có vn tc cc i 1 m/s và có c nng 1
J. Tính cng ca lò xo, khi lng ca vt nng và tn s dao ng ca con lc.
HD. Ta có: W =
2
1
kA
2
k =
2
2
A
W
= 800 N/m; W =
2
1
mv
2
max
m =
A =
k
W
2
= 0,04 m = 4 cm. ω =
22
xA
v
−
= 28,87 rad/s; T =
ω
π
2
=
0,22 s.
VD3. Mt con lc lò xo có khi lng m = 50 g, dao ng iu hòa trên trc Ox vi chu kì
T = 0,2 s và chiu dài qu− o là L = 40 cm. Tính cng lò xo và c nng ca con lc.
HD: Ta có: ω =
T
π
2
= 10π rad/s; k = mω
2
= 50 N/m; A =
2
L
= 20 cm; W =
2
1
x +
= 10 cm; W =
2
1
kA
2
= 0,5 J.
VD5. Mt con lc lò xo dao ng iu hòa. Bit lò xo có cng 36 N/m và vt nh có khi
lng 100 g. L∀y π
2
= 10. Xác nh chu kì và tn s bin thiên tun hoàn ca ng nng ca
con lc.
HD:
Tn s góc và chu k ca dao ng: ω =
m
k
= 6π rad/s; T =
ω
π
2
=
3
1
s.
Chu k và tn s bin thiên tun hoàn ca ng nng: T’ =
2
T
=
6
Khi ng nng bng th nng ta có: W = 2W
hay
2
1
mω
2
A
2
= 2.
2
1
mv
2
A =
2
ω
v
= 0,06
2
m = 6
2
cm.
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH 2: CON LC LÒ XO
1
A = ± 5cm.
v = ±ω
22
xA −
= ± 108,8 cm/s. VD9. Mt con lc lò xo dao ng iu hòa vi tn s góc ω = 10 rad/s và biên A = 6 cm.
Xác nh v trí và tính ln ca vn tc khi th nng bng 2 ln ng nng.
HD:
Ta có: W = W
t
+ W
= W
t
+
2
1
W
t
=
2
3
W
t
2
1
1
k(x
2
+
2
2
ω
v
) =
2
1
k(x
2
+
k
mv
2
) =
2
1
(kx
2
+ mv
2
)
k =
2
2
2
x
ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH 2: CON LC LÒ XO
9
+ Phng trình dao ng ca con lc lò xo: x = Acos(ωt + ϕ).
Trong ó: ω =
m
k
; con lc lò xo treo thng ng: ω =
m
k
=
0
g
l
∆
;
A =
2
0
2
0
ng, gc O trùng vi v trí cân bng; chiu dng là chiu vt bt u chuyn ng; gc th#i
gian là lúc th vt. L∀y g = 10 m/s
2
. Vit phng trình dao ng ca vt.
HD:
Ta có: ω =
m
k
= 20 rad/s; A =
2
2
2
2
2
0
2
0
20
0
)5(
+−=+
ω
v
x
= 5(cm);
cosϕ =
5
5
0
−
cosϕ =
4
4
0
=
A
x
= 1 = cos0 ϕ = 0. Vy x = 4cos10t (cm).
VD3. Mt con lc lò xo có khi lng m = 50 g, dao ng iu hòa trên trc Ox vi chu kì
T = 0,2 s và chiu dài qu− o là L = 40 cm. Vit phng trình dao ng ca con lc. Chn
gc th#i gian lúc con lc qua v trí cân bng theo chiu âm.
HD.
Ta có: ω =
T
π
2
= 10π rad/s; A =
2
L
= 20 cm; cosϕ =
A
x
0
= 0 = cos(±
2
π
); vì v < 0 ϕ =
2
π
= 0,625 kg; A =
2
2
0
2
0
ω
v
x
+
= 10 cm;
cosϕ =
A
x
0
= cos(±
4
π
); vì v > 0 nên ϕ = -
4
π
. Vy: x = 10cos(4πt -
4
π
) (cm).
VD5. Mt con lc lò xo gm mt lò xo nh+ có cng k và mt vt nh có khi l
ng
m = 100 g, c treo thng ng vào mt giá c nh. Ti v trí cân bng O ca vt, lò xo
giãn 2,5 cm. Kéo vt dc theo trc ca lò xo xung di cách O mt on 2 cm ri truyn
= cos(±
3
2
π
); vì v < 0
nên ϕ =
3
2
π
. Vy: x = 4cos(20t +
3
2
π
) (cm).
VD6: Mt lò xo có cng K = 50 N/m t nm ngang, mt u c nh vào t#ng, u còn
li gn vt khi lng m = 500g. Kéo vt ra khi v trí cân bng mt khong x = cm và
truyn cho vt mt vn tc v = 10 cm/s theo chiu dng. Vit phng trình dao ng ca
vt.
HD:
Tn s góc ca dao ng iu hòa:
/ =
= 10 rad/s
Biên dao ng ca vt c tính b i công thc:
A
2
= x
2
+ v
2
∗l = mg/K = 10 cm = A. ptd: x = 10 cos(10t + ))
VD8: Lò xo có chiu dài ban u là 30 cm,. Khi treo vt m thì lò xo dài 40cm. Truyn cho
vt khi ang nm cân bng mt vn tc 40cm/s hng thng lên. Chn chiu dng
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH 2: CON LC LÒ XO
11
hng xung. Vit phng trình dao ng ca vt. L∀y g = 10m/s
2
HD: / = = 10 rad/s, ti VTCB v = / A=>A = 4cm.
x = 4 cos(10t + )/2) (cm) BÀI TOÁN 4: TÌM BIN DNG, CHIU DÀI (MAX, MIN)
PHNG PHÁP:
Chi&u dài lò xo:
l
o
: là chiu dài t nhiên ca lò xo:
a) khi lò xo nm ngang:
Chiu dài cc i ca lò xo :
max
=
o
=
o
+ ∆
– A.
Chiu dài ly x:
=
0
+∆
+x
*khi con lc lò xo t trên mt ph∋ng nghiêng.
+ Con lc lò xo t nm ngang, treo thng ng tn s góc: ω =
0
g
l
∆
;
+ còn con lc lò xo t trên mt phng nghiêng thì: ω =
0
sin
g
l
α
∆
.
+ tìm mt s i lng da vào Các công th c:
∆
.
+ Chiu dài cc i ca lò xo: l
max
= l
0
+ ∆l
0
+ A.
+ Chiu dài cc tiu ca lò xo: l
min
= l
0
+ ∆l
0
– A.
+ Lc àn hi cc i: F
max
= k(A + ∆l
0
).
+ Lc àn hi cc tiu: F
min
= 0 nu A ≥ ∆l
0
; F
min
= k(∆l
0
– A) nu A < ∆l
∆m
m
dài cc tiu ca lò xo trong quá trình dao ng.
HD:
Ta có: ω =
T
π
2
= 5π rad/s; ∆l
0
=
2
ω
g
= 0,04 m = 4 cm; l
min
= l
0
+ ∆l
0
– A = 42 cm;
l
max
= l
0
+ ∆l
0
+ A = 54 cm.
VD2: Mt lò xo có cng k=25(N/m). Mt u ca lò xo gn vào im O c nh. Treo vào
(
)
sradcml
/5,10;4,6
0
=
=
∆
ω
d)
(
)
(
)
sradcml
/5,13;4,6
0
=
=
∆
ω
HD. .
Di tác dng ca hai vt nng, lò xo dãn mt on
0
l
∆
và có:
)(
0
=
+
=
∆+
=
ω
VD3. Mt con lc lò xo gm qu cu khi lng 100 g gn vào lò xo khi lng không áng
k có cng 50 N/m và có dài t nhiên 12 cm. Con lc c t trên mt ph1ng nghiêng
mt góc α so vi mt ph1ng ngang khi ó lò xo dài 11 cm. B qua ma sát. L∀y g = 10 m/s
2
.
Tính góc α.
HD: Ta có: ∆l
0
= l
0
– l = 1 cm = 0,01 m; mgsinα = k∆l
0
sinα =
mg
lk
0
∆
=
2
1
α = 30
0
.
> 0 => ϕ = -
2
π
rad. Vy: x = 4cos(10t -
2
π
) (cm).
VD5. Mt con lc lò xo gm vt nng có khi lng m = 500 g, lò xo có
cng
k = 100 N/m, h c t trên mt ph1ng nghiêng mt góc α = 45
0
so vi mt ph1ng nm
ngang, giá c nh phía trên. Nâng vt lên n v trí mà lò xo không b bin dng ri th
nh+. B qua ma sát. L∀y g = 10 m/s
2
. Chn trc ta trùng vi phng dao ng ca vt,
gc ta ti v trí cân bng, chiu dng hng xung di, gc th#i gian lúc th vt. Vit
phng trình dao ng ca vt.
HD: Ta có: ω =
m
k
= 10
2
rad/s; ∆l
0
=
k
mg
α
sin
13
BÀI TOÁN 5: L(C TRONG CON LC LÒ XO
PHNG PHÁP
-Xác )nh l∗c ph+c h,i, Fh c∗c i và c∗c tiu, l∗c tác d+ng lên v!t và im treo.
1) L∗c h,i ph+c( l∗c tác d+ng lên v!t):
Lc hi phc:
F kx ma
= − =
: luôn hn v v trí cân bng
ln: F = k|x| = mω
2
|x| .
Lc hi phc t giá tr cc i F
max
= kA khi vt i qua các v trí biên (x = ± A).
Lc hi phc có giá tr cc tiu F
min
= 0 khi vt i qua v trí cân bng (x = 0).
2) L∗c àn h,i − v) trí có li x (gc O ti v trí cân bng ):
+ Khi con lc lò xo nm ngang F= kx
+ Khi con lc lò xo treo thng ng hoc nm nghiêng 1 góc α : F = k|∆
+ x|
+ ln lc àn hi có biu thc:
* F
h
= k|∆l + x| vi chiu dng hng xung
=0
+ Khi con lc lò xo treo thng ng: ∆
=
2
mg g
k
ω
=
.
+ Khi con lc nm trên mt phng nghiêng 1 góc α: ∆
=
mgsin
k
α
a) Lc cc i tác dng ln im treo là:
max
F k( A)
= ∆ +
b) Lc cc tiu tác dng lên im treo là:
+ khi con lc nm ngang: F
min
=0
+ khi con lc treo thng ng hoc nm trên mt phng nghiêng 1 góc α :
Nu ∆
= 0,2 s; f =
T
1
= 5 Hz; W =
2
1
kA
2
= 0,125 J;
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH 2: CON LC LÒ XO
14
∆l
0
=
k
mg
= 0,01 m = 1 cm; F
max
= k(∆l
0
+ A) = 6 N; F
min
= 0 vì A > ∆l
0
.
- A)
)(
)(
0
0
max
min
Alk
Alk
F
F
+∆
−
∆
=
=
7
3
.
VD3. Mt con lc lò xo treo thng ng có vt nng có khi lng 100 g. Kích thích cho con
lc dao ng theo phng thng ng thì th∀y con lc dao ng iu hòa vi tn s 2,5 Hz và
trong quá trình vt dao ng, chiu dài ca lò xo thay .i t∃ l
1
= 20 cm n l
2
= 24 cm. Xác
nh chiu dài t nhiên ca lò xo và tính lc àn hi cc i, cc tiu ca lò xo trong quá
trình dao ng. L∀y π
2
= 10 và g = 10 m/s
1
- ∆l
0
+ A = 18 cm; k = mω
2
= 25 N/m;
F
max
= k(∆l
0
+ A) = 1,5 N; ∆l
0
> A nên F
min
= k(∆l
0
- A) = 0,5 N.
VD4. Mt con lc lò xo treo thng ng gm lò xo có chiu dài t nhiên 20 cm, cng
100 N/m, vt nng khi lng 400 g. Kéo vt nng xung phía di cách v trí cân bng 6
cm ri th nh+ cho con lc dao ng iu hòa. L∀y g = π
2
(m/s
2
). Xác nh ln ca lc àn
hi ca lò xo khi vt các v trí cao nh∀t và th∀p nh∀t ca qu− o
HD: Ta có: ω =
m
k
= 5π rad/s; ∆l
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH 2: CON LC LÒ XO
15
BÀI TOÁN 6: CT, GHÉP LÒ XO NI TIP – SONG SONG - XUNG I
PHNG PHÁP:
1). Lò xo ghép ni tip:
a) cng ca h k
Hai lò xo có cng k
1
và k
2
ghép ni tip có th xem nh mt lò xo có cng k tho mãn
biu thc:
21
111
kkk
+=
(1)
Khi vt ly x thì:
= =
= +
1 2
1 1 1
= +
k k k
hay
1 2
1 2
k k
k =
k + k
b) Chu k dao ng T - tn s dao ng:
+ Khi ch có lò xo 1( k
1
):
2
1
1
2
1 1
+ Khi ghép ni tip 2 lò xo trên:
2
2
1
2
4
π
π
= =
m T
T
k k m
Mà
21
111
kkk
+=
nên
2 22
1 2
2 2 2
4 4 4
π π π
= +
T TT
m m m
2 2 2
1 1
1 1 1 2 2 2
1 2
1 2
f kx,F k x ,F k x
x x x
F F F
= = =
⇔ = =
= +
1 2
1 1 2 2
x x x
kx k x k x
= =
= +
1 2
k = k + k
b) Chu k dao ng T - tn s dao ng:
+ Khi ch có lò xo1( k
m
k
1
k
2
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH
2: CON L
C LÒ XO
16
+ Khi ghép ni tip 2 lò xo trên:
2
2
4
2
2 2 2
1 1
f = f +f
c) Khi ghép xung i công th c ging ghép song song
Lu ý: Khi gii các bài toán dng này, nu gp tr#ng hp mt
lò xo có dài t nhiên
0
( cng k
0
) c ct thành hai lò xo
có chiu dài ln lt là
1
( cng k
1
) và
2
( cng k
2
) thì ta có: k
0
0
= k
1
1
2
=0,8s. Khi mc vt m vào h hai lò xo k
1
ghép
ni tip k
2
thì chu kì dao ng ca m là
a) 0,48s b) 1,0s c) 2,8s d) 4,0s
HD. Chu kì T
1
, T
2
xác nh t∃ phng trình:
=
=
2
2
1
1
2
2
k
m
4
1
4
1
π
π
m
TT
kk
2
2
2
2
1
21
4
11
π
+
=+
m
TT
kk
kk
2
2
2
2
1
kk
m
k
m
T 18,06,0
4
.222
222
2
2
1
2
2
2
2
1
21
21
=+=+=
+
=
+
==
π
πππ
=> áp án b
VD2: Hai lò xo có chiu dài bng nhau cng tng ng là k
1
, k
2
=
2
2
1
1
2
2
k
m
T
k
m
T
π
π
=
=
2
2
2
2
2
π
k
1
, k
2
ghép song song => cng
21
kkk
+
=
=>
( ) ( )
( )
s
TT
TT
TTm
TT
m
kk
m
k
m
T 48,0
8,06,0
8,0.6,0
4
.222
πππ
L
1
,
k
L
2
,
k
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH
2: CON L
C LÒ XO
17
BÀI TOÁN 7: S( THAY .I CHU KÌ, T/N S CON LC LÒ XO KHI m THAY .I
PHNG PHÁP:
Lò xo cng k
+ gn vt m
T
2
2
1
1
2;2
ππ
==
( )
gm
T
T
m
m
m
T
T
50200.
2
1
2
2
1
2
1
2
2
T
1
1
2
π
=
;
Chu kì ca con lc khi mc vt m
2:
k
m
T
2
2
2
π
=
Chu kì ca con lc khi mc vt m
1
và m
2:
k
m
k
m
k
mm
T
2121
m
2
vào mt lò xo, nó dao ng vi chu kì T
2
=1,6s. Khi gn ng th#i m
1
và m
2
vào lò xo ó
thì chu kì dao ng ca chúng là
a) 1,4s b) 2,0s c) 2,8s d) 4,0s
HD. Chu kì T
1
, T
2
xác nh t∃ phng trình:
=
=
k
m
T
k
m
T
21
2
+
=
π
( )
sTT
TT
T 26,12,1
4
2
222
2
2
1
2
2
2
2
1
=+=+=
+
=
π
π Phone: 01689.996.187
1
11
===
,
m
k
f
π
2
1
=
Tn s dao ng mi ca con lc xác nh t∃ phng trình
'
'
2
1
m
k
f
π
=
m
m
k
m
m
k
f
f
HD. Chu kì ca con lc khi mc vt m
1
, m
2
tng ng là:
k
m
T
1
1
2
π
=
;
k
m
T
2
2
2
π
=
Chu kì ca con lc khi mc ca2 hai vt m
1
và m
2:
k
m
k
VD6: Ln lt treo hai vt m
1
và m
2
vào mt lò xo có cng k=40N/m và kích thích chúng
dao ng. Trong cùng mt khong th#i gian nh∀t nh, m
1
thc hin 20 dao ng và m
2
thc
hin 10 dao ng. Nu treo c hai vt vào lò xo thì chu kì dao ng ca h bng π/2(s). Khi
lng m
1
và m
2
ln lt bng bao nhiêu
a) 0,5kg; 1kg b) 0,5kg; 2kg c) 1kg; 1kg d) 1kg; 2kg
HD.
Th#i gian con lc thc hin dao ng là chu kì dao ng ca h
Khi ln lt mc t∃ng vt vào lò xo, ta có:
k
m
T
k
m
T
2
2
1
T
121
5
22
ππ
=
+
=
(
)
( )
kg
kT
m 5,0
20
40.2/
20
2
2
2
2
1
1
===
π
π
π
(
)
VÍ D∀ MINH HA
VD1: Cho 1 h dao ng nh hình v(, khi lng lò xo
không áng k. k = 50N/m, M = 200g, có th trt không ma
sát trên mt phng ngang.
1) Kéo m ra khi VTCB 1 on a = 4cm ri buông nh+. Tính V
TB
ca M sau khi nó i
q3ang #ng 2cm .
2) Gi s4 M ang dao ng nh câu trên thì có 1 vt m
0
= 50g bn vào M theo phng
ngang vi vn tc
o
v
. Gi thit va chm là không àn hi và xy ra ti th#i im lò xo có
dài ln nh∀t. Tìm ln
o
v
, bit rng sau khi va chm m
0
gn cht vào M và cùng dao
ng iu hoà vi A
'
= 4
2
cm.
HD. 1 - Tính vn tc TB
Mt dh có th coi là hình chiu ca chuyn
ng tròn u ca 1 ch∀t im nh hình v(. Khong
π
(s) => V
TB
=
)(30 scm
t
S
=
2 - Theo câu 1, M có li x
0
= a = 4 cm thì lúc ó lò xo có chiu dài ln nh∀t
+ Ngay sau va chm, h (M + m
0
) có vn tc v
LBT ng lng: (M + m
0
) v = m
0
.v
o
(1)
+ Sau v/c h dh vi biên A' = 4
2
cm và tn s góc
Mk
20
ω
'
=
05,02,0
50
0
+
=
+
mM
k
= 10
2
(Rad/s)
Li có v =
2
0
2''
)( xA
−
ω
= 40
2
(m/s)
T∃ (1) | v
0
VD3: Mt con lc lò xo gm vt M và lò xo có cng k ang dao ng iu hòa trên mt
phng nm ngang, nh1n vi biên A
1
. úng lúc vt M ang v trí biên thì mt vt m có
khi lng bng khi lng vt M, chuyn ng theo phng ngang vi vn tc v
0
bng vn
tc cc i ca vt M , n va chm vi M. Bit va chm gi∋a hai vt là àn hi xuyên tâm,
sau va chm vt M tip tc dao ng iu hòa vi biên A
2
. T s biên dao ng ca vt
M trc và sau va chm là :
A.
1
2
2
2
A
A
=
B.
1
2
3
2
A
A
=
2
1 1
1
2 2
2.
1 2
1 1
2
2 2
2 2
1
2
mv kA
E kA
A
kA kA
E mv kA
A
E kA
=
=
= =
t trên m và kích thích cho h dao ng theo phng song song
vi b mt tip xúc gi∋a hai vt. m
0
không b trt trên m thì lc ngh ma sát cc i mà
m tác dng m
0
trong quá trình dao ng phi nh hn hoc bng lc ma sát trt gi∋a hai vt.
f
msn
(Max) < f
mst
2
0 0 0 0
. . . . . . .
m a m g m x m g
µ ω µ
⇔ ≤ ⇔ ≤
⇔
2
0 0
. . . .
m A m g
ω µ
≤
Trong ó :
µ
0
không trt trên b mt ngang ca vt m. Cho g = 10(m/s
2
),
2
10
π
≈
.
L#i Gii
- Khi m
0
không trt trên b mt ca m thì hê hai vt dao ng nh là mt vt
( m+m
0
). Lc truyn gia tc cho m
0
là lc ma sát ngh xu∀t hin gi∋a hai vt.
2
0 0
. . .
msn
f m a m x
ω
= =
.
Giá tr ln nhât ca lc ma sát ngh là :
2
0
g
A
µ
ω
≤
; mà
2
0
k
m m
ω
=
+
nên ta có :
0
. . 0,05 5 .
m m
A g A m A cm
k
µ
+
≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤
Vy biên ln nh∀t ca m m
0
không trt trên m là A
max
= 5cm.
VD2. Mt vt có khi lng m = 400g c gn trên mt lò xo thng ng
có cng k = 50(N/m). t vt m’ có khi lng 50g lên trên m nh hình
.
VD3.Mt con lc lò xo dao ng iu hòa theo phng ngang vi biên A. Tìm li x mà
ti ó công su∀t ca lc àn hi t cc i
A. x=A B. x=0 C.x=A.cn2/2 D.A/2
m
m
k
+ Mt khác
d∀u "=" xy ra khi VD4. Có 3 lò xo cùng dài t nhiên, có cng ln lt là k1 = k, k2 = 2k, k3 = 4k. Ba lò
xo c treo cùng trên mt mt phng thng ng ti 3 im A,B,C trên cùng #ng thng
nm ngang vi AB = BC. Ln lt treo vào lò xo 1 và 2 các vt có khi lng m1 = m và m2
= 2m, t∃ v trí cân bng nâng vt m1, m2 lên nh∋ng on A1 = a và A2 = 2a. Hi phi treo
vt m3 lò xo th 3 có khi lng bao nhiêu theo m và nâng vt m3 n cao A3 bng bao
nhiêu theo a khi ng th#i th nh+ c ba vt thì trong quá trình dao ng c ba vt luôn
thng hàng?
Gi#i:
Ti v trí cân bng
ta có:
∆l
1
=
1
1
k
gm
=
k
4
3
O
1
, O
2
và O
3
thng hàng
=>∆l
1
= ∆l
2
= ∆l
3
(vì chiu dài ban u bng nhau)
=>
3
3
k
gm
=
k
gm
4
3
=
k
mg
B
•
A
•
l
∆l
∆l
∆l
Phone: 01689.996.187 ÔN, LUYN THI I HC VT LÝ - DAO NG C
CH
2: CON L
C LÒ XO
23
( #ng thng i qua trung im cnh th nh∀t song song vi hai áy s( i qua rung im
cnh th 2 => #ng trung bình)
theo tính ch∀t #ng trung bình hình thang có dài bng trung bình cng chiu dài hai áy.
A2 = (A3+A1)/2 => 2a =(A3 + a)2 => A3 = 3a
2
)
HD. Khi m
1
không r#i khi m thì hai vt cùng dao ng vi gia tc a = ω
2
x
Giá tr ln nh∀t ca gia tc (a
max
= ω
2
A)
Nu m
1
r#i khi m thì nó chuyn ng vi gia tc trng tr#ng g
Vy iu kin m
1
không r#i khi m
a
max
< g ⇔ ω
2
A < g A<
2
g
ω
+
ω =
CH
2: CON L
C LÒ XO
24
III. TRC NGHIM T.NG HP
Câu 1: Cho mt con lc lò xo dao ng iu hoà vi phng trình x = 10cos
)3/t20(
π
−
(cm).
Bit vt nng có khi lng m = 100g. ng nng ca vt nng ti li x = 8cm bng
A. 2,6J. B. 0,072J. C. 7,2J. D. 0,72J.
Câu 2:Cho mt con lc lò xo dao ng iu hoà vi phng trình x = 10cos
)3/t20(
π
−
(cm).
Bit vt nng có khi lng m = 100g. Th nng ca con lc ti th#i im t =
π
(s) bng
A. 0,5J. B. 0,05J. C. 0,25J. D. 0,5mJ.
Câu 3: Cho mt con lc lò xo dao ng iu hoà vi phng trình x = 5cos
)6/t20(
π
+
2/A
±
thì
D. c nng bng ng nng. B. c nng bng th nng.
C. ng nng bng th nng. D. th nng bng hai ln ng nng.
Câu 8: Cho mt con lc lò xo dao ng iu hoà vi phng trình x = 5cos
)6/t20(
π
+
(cm).
Ti v trí mà ng nng nh hn th nng ba ln thì tc ca vt bng
A. 100cm/s. B. 50cm/s. D. 50
2
cm/s. D. 50m/s.
Câu 9: Mt vt có m = 500g dao ng iu hoà vi phng trình dao ng x =
2sin10
π
t(cm). L∀y
2
π
≈
10. Nng lng dao ng ca vt là
A. 0,1J. B. 0,01J. C. 0,02J. D. 0,1mJ.
Câu 10: Con lc lò xo có khi lng m = 400g, cng k = 160N/m dao ng iu hoà theo
phng thng ng. Bit khi vt có li 2cm thì vn tc ca vt bng 40cm/s. Nng lng
dao ng ca vt là
A. 0,032J. B. 0,64J. C. 0,064J. D. 1,6J.
Câu 11: Mt con lc lò xo có vt nng khi lng m = 1kg dao ng iu hoà trên phng
2
. Khi lò xo có chiu dài l =
28cm thì vn tc bng không và lúc ó lc àn hi có ln F
= 2N. Nng lng dao ng
ca vt là
A. 1,5J.
B. 0,08J. C. 0,02J. D. 0,1J.
Câu 15: Mt con lc lò xo t nm ngang gm vt nng khi lng 1kg và lò xo khi lng
không áng k có cng 100N/m dao ng iu hoà. Trong quá trình dao ng chiu dài
ca lò xo bin thiên t∃ 20cm n 32cm. C nng ca vt là
A. 1,5J. B. 0,36J. C. 3J.
D. 0,18J.
Câu 16: Mt vt nng 500g dao ng iu hoà trên qu− o dài 20cm và trong khong th#i
gian 3 phút vt thc hin 540 dao ng. Cho
2
π
≈
10. C nng ca vt khi dao ng là
A. 2025J.
B. 0,9J. C. 900J. D. 2,025J.
Câu 17: Mt con lc lò xo có cng là k treo thng ng. Gi giãn cca lò xo khi vt
v trí cân bng là
0
l
∆
. Cho con lc dao ng iu hòa theo phng thng ng vi biên là
A(A >
0
l
A. F
= k(A -
0
l
∆
). B. F
= k
0
l
∆
. C. 0. D. F
= kA.
Câu 19: Chiu dài ca con lc lò xo treo thng ng khi vt v trí cân bng là 30cm, khi lò
xo có chiu dài 40cm thì vt nng v trí th∀p nh∀t. Biên dao ng ca vt là
A. 2,5cm. B. 5cm. C. 10cm. D. 35cm.
Câu 20: Con lc lò xo treo thng ng dao ng iu hoà, v trí cân bng lò xo giãn 3cm.
Khi lò xo có chiu dài cc tiu lò xo b nén 2cm. Biên dao ng ca con lc là
A. 1cm. B. 2cm. C. 3cm.
D. 5cm.
Câu 21: Mt con lc lò xo treo thng ng, vt có khi lng m = 1kg. T∃ v trí cân bng
kéo vt xung di sao cho lò xo dãn on 6cm, ri buông ra cho vt dao ng iu hoà vi
nng lng dao ng là 0,05J. L∀y g = 10m/s
2
. Biên dao ng ca vt là
A. 2cm. B. 4cm. C. 6cm. D. 5cm.
Câu 22: Mt vt treo vào lò xo làm nó dãn ra 4cm. Cho g =
A. 21cm. B. 22,5cm. C. 27,5cm. D. 29,5cm.
Câu 25: Con lc lò xo dao ng iu hoà trên phng ngang: lc àn hi cc i tác