NềnkinhtếthịtrườngđịnhhướngxãhộichủnghĩaởViệtNamlànềnkinhtếthịtrườngcóđiềutiếtnền
kinhtếthịtrưuờngcósựquảnlývĩmôcủaNhànướctheođịnhhướngxãhộichủnghĩa.Điềuđócónghĩa
là,nềnkinhtếnướctachịusựđiềutiếtcủathịtrườngvàchịusựđiềutiếtcủanhànước(sựquảnlýcủa
Nhànước).SựquảnlýnhànướcđốivớinềnkinhtếthịtrườngtheođịnhhướngxãhộichủnghĩaởViệt
Namlàsựcầnthiếtkháchquan,vìnhữnglýdosauđây:
Thứnhất,phảikhắcphụcnhữnghạnchếcủaviệcđiềutiếtcủathịtrường,bảođảmthựchiệnmụctiêu
pháttriểnkinhtếxãhộiđãđềra.
Sựđiềutiếtcủathịtrườngđốivớisựpháttriểnkinhtếthậtkỳdiệunhưngvẫncónhữnghạnchếcụcbộ.
Vídụnhưvềmặtpháttriểnhàihoàcủaxãhội,thìbộclộtínhhạnchếsựđiềutiếtcủathịtrường.
Thịtrườngkhôngphảilànơicóthểđạtđượcsựhàihoàtrongviệcphânphốithunhậpxãhội,trongviệc
nângcaochấtlượngcuộcsốngxãhội,trongviệcpháttriểnkinhtếxãhộigiữacácvùng…Cùngvớiviệc
đó,thịtrườngcũngkhôngkhắcphụcnhữngkhuyếttậtcủanềnkinhtếthịtrường,nhữngmặttráicủanền
kinhtếthịtrườngđãnêuởtrên.Tấtcảđiềuđókhôngphùhợpvàcảntrờviệcthựchiệnđầyđủnhữngmục
tiêupháttriểnkinhtếxãhộiđãđềra.Chonêntrongquátrìnhvậnhànhkinhtế,sựquảnlýnhànướcđối
vớikinhtếthịtrườngtheođịnhhướngxãhộichủnghĩalàcầnthiếtđểkhắcphụcnhữnghạnchế,bổsung
chỗhổngcủasựđiềutiếtcủatrhịtrường,đảmbảomụctiêupháttriểnkinhtếxãhội.Đócũnglàthựchiện
nhiệmvụhàngđầucủaquànlýnhànướcvềkinhtế.
Thứhai:Bằngquyềnlực,chínhsáchvàsứcmạnhkinhtếcủamình.Nhànướcphảigiảiquyếtnhữngmâu
thuẫnlợiíchkinhtếphốbiến,thườngxuyênvàcơbảntrongnềnkinhtếquốcdân.
Trongquátrìnhhoạtđộngkinhtế,conngườicómốiquanhệvớinhau.Lợiíchkinhtếlàbiểuhiệncụthể
củamốiquanhệđó.Mọithứmàconngườiphấnđấuđềnliênquanđếnlợiíchcủamình.Trongnềnkinhtế
thịtrường,mọiđốitácđềuhướngtớilợiíchkinhtếriêngcủamình.Nhưng,khốilượngkinhtếthìcóhạn
vàkhôngthểchiađềuchomọingười,nếuxẩyrasựtranhgiànhvềlợiíchvàtừđóphátsinhranhững
mâuthuẫnvềlợiích.Trongnềnkinhtếthịtrườngcónhữngloạimâuthuẫncơbảnsauđây:
Mâuthuẫngiữacácdoanhnghiệpvớinhautrênthươngtrường.
Mâuthuẫngiữachủvàthợtrongcácdoanhnghiệp
Mâuthuẫngiữangườisảnxuấtkinhdoanhvớitoànthểcộngđồngtrongviệcsửdụngtàinguyênvàmôi
trường,khôngtínhđếnlợiíchchungtrongviệchọcungứngnhữnghànghoávàdịchvụkémchấtlượng,
đedoạsứckhoẻcộngđồng:trongviệcxâmhạitrậttự,antoànxãhội,đedoạanninhquốcgiavìhoạtđộng
sảnxuấtkinhdoanhcủamình.
Ngoàira,cònnhiềumâuthuẫnkhácnữanhưmâuthuẫnvềlợiíchkinhtếgiữacánhân;côngdânvớiNhà

nước.Đểtàichínhtiềntệtácđộngđếncáchoạtđộngtrongđờisốngkinhtếxãhộitheomụctiêuvàbản
chấtcủachếđộ,đòihỏinhànước,trongthựchiệnchứcnăngtổchứcvàquảnlýmọihoạtđộngcủaxãhội
cầnchủđộngtácđộngvàotàichínhcũngnhưsửdụngtàichínhlàcôngcụđểquảnlýxãhội.Đólàđòihỏi
kháchquancủabấtkỳchếđộxãhộinào,đặcbiệtlàtrongđiềukiệnđổimớiởnướcta.Vaitròquảnlý
nhànướcđốivớitàichínhtiềntệlàmộttấtyếukháchquanđượcthểhiệnquahaikhíacạnh:
Thứnhất,xuấtpháttừvaitròcủatàichínhtiềntệđốivớimọihoạtđộngtrongđờisốngkinhtếxãhội
Tàichínhtiềntệcóvaitròđặcbiệtquantrọngtrongnềnkinhtế.Nótácđộngvàchiphốimọimặthoạtđộng
trongxãhội,quanhệtàichínhtiềntệ,thuộcphạmtrùquanhệsảnxuất,thểhiệnbảnchấtcủaNhànước,
củachếđộvàphụcvụnhànước.Dovây,đòihỏinhànướcphảitrựctiếpcanthiệp,chiphốicácquanhệ
tàichínhtiềntệnhằmlàmchocácquanhệtàichínhtrongnềnkinhtế:mộtmặtđượcthựchiệntheoyêu
cầucủaquyluậtgiátrị,quyluậtlưuthôngtiềntệvàtíndụngngânhàng…phùhợpvớiđiềukiệncủađất
nước;mặtkhácphụcvụchoviệcthựchiệnmụctiêu,nhiệmvụcủaNhànướctrongtừngthờikỳ.Đólà
yêucầumangtínhkháchquanxuấtpháttừchứcnăngnhiệmvụquảnlýcủaNhànước.
Thứhai,xuấtpháttừvaitròtàichínhcủaNhànước
Điềunàyđượcthểhiện:Nhànướcsửdụngtàichínhtiềntệlàcôngcụquantrọngtrongquảnlýxãhộinói
chungvàquảnlýnềnkinhtếnóiriêng.
Nhànướclàngườitổchứcvàquảnlýmọihoạtđộngcủaxãhội,củanềnkinhtếquốcdân.Mộttrong
nhữngcôngcụquảnlýkinhtếvĩmôquantrọngnhấtcủaNhànướclàtàichínhtiềntệ.Vaitròtolớncủa
Nhànướcvềtàichínhtiềntệđượcthểhiệnquacácđiếmsau:
 Mộtlà:Nhànướcđịnhracácluật,pháplệnh,nghịđịnh,quyếtđịnhvềtàichính,chínhsáchvềngân
sách,vềthuế,vềtíndụng,tiềntệ….Cácluật,chínhsáchnàykhôngnhữngbắtbuộccácdoanhnghiệpvà
dâncưphảituânthủ,phảitheo,màcòntạođiềukiện,môitrườngđểcácdoanhnghiệphoạtđộng.
 Hailà:Nhànướcbỏvốnđầutưvàocácdoanhnghiệpquantrọngcủamình,cáckhuvựccông
cộng,cáckếtcấuhạtầng.Nhữngnguồntàichínhtolớnđầutưvàocáclĩnhvựckhácnhau,khôngchỉtạo
môitrường,hànhlangchocácdoanhnghiệphoạtđộng,màcòntạoracơsởvậtchấtkỹthuậthiệnđạicho
cácngànhmới,khuvựcmới,cótầmquantrọngđốivớitoànbộnềnkinhtếquốcdân.
 Balà:Nhànướccũnglànguồncungứngcácnguồnvốnchođấtnước,Nhànướclàngườiquyết
địnhpháthànhtiềntệ,kiểmsoátcáchoạtđộngtíndụngvàphânphốitíndụng.Trongđiềukiệnkinhtếthị
trường,hoạtđộngcủacácdoanhnghiệpkhôngthểthiếunguồnvốntíndụng,khôngthểkhôngchịutác
độngcủalưuthôngtiềntệ,củasựcungứngtàichínhcủaNhànước.Ngoàira,Nhànướccòntrợgiá,bù

3.2.Cácloạiphápluậtkinhtếcầnđượcxâydựng
Hệthốngphápluậtkinhtếgồmrấtnhiềuloại.Vềtổngthể,hệthốngđóbaogồmhailoạichínhsau:
HệthốngphápluậttheochủthểhoạtđộngkinhtếnhưLuậtDoanhnghiệpnhànước,LuậtHợptácxã,
Luậtdoanhnghiệptưnhânvàcôngty,v.v…LoạihìnhphápluậtnàythựcchấtlàLuậttổchứccácđơnvị
kinhtế,theođó,sânchơikinhtếđượcxácđịnhtrướccácloạichủthểthamgiacuộcchơidoNhànước
làmtrọngtài.
HệthốngphápluậttheokháchthểnhưLuậtTàinguyênmôitrường,đượcNhànướcđặtrachomọi
thànhviêntrongxãhội,trongđóchủyếulàcácdoanhnhân,cóthamgiavàoviệcsửdụngcácyếutốnhân
tài,vậtlựcvàtácđộngvàomôitrườngthiênnhiên.
4.Tổchứchệthốngcácdoanhnghiệp
4.1.Tổchứcvàkhôngngừnghoànthiệntổchứchệthốngdoanhnghiệpnhànướcchophùhợpvớiyêu
cầucủatừnggiaiđoạnpháttriểncủađấtnước,baogồm;
Đánhgiáhệthốngdoanhnghiệpnhànước(DNNN)hiệncó,xácđịnhnhữngmặttốt,mặtxấucủahệ
thốnghiệnhành.
Loạibỏcácmặtyếukémbằngphươngthứcthíchhợp:cổphầnhóa,bán,khoán,chothuê,giao,vv…
TổchứcxâydựngmớicácDNNNcầnthiết.
CủngcốcácDNNNhiệncòncầntiếptụcduytrìnhưngyếukémvềmặtnày,mặtkhác,nângcấpđểcác
DNNNnàyngangtầmvịtríđượcgiao.
4.2.Xúctiếncáchoạtđộngpháplývàhỗtrợđểcácđơnvịkinhtếdândoanhrađời
Thựchiệncácmặtvềphápluậtchocáchoạtđộngcủadoanhnhântrênthươngtrường:xétduyệt,cấp
phépđầutư,kinhdoanh,vv…
Thựchiệncáchoạtđộnghỗtrợvềtưpháp,thôngtin,phươngtiện,vv…
5.Xâydựnghệthốngkếtcấuhạtầngchomọihoạtđộngkinhtếcủađấtnước
Xâydựngquyhoạch,thiếtkếtổngthể,thựchiệncácdựánpháttriểnhệthốngkếtcấuhạtầngcủanền
kinhtế.
Tổchứcviệcxâydựng
Quảnlý,khaithác,sửdụng
6.Kiểmtra,kiểmsoáthoạtđộngcủacácđơnvịkinhtế
Kiểmtraviệctuânthủphápluậtkinhdoanh.
Kiểmtraviệctuânthủphápluậtlaođộng,tàinguyên,môitrường.

 Một là: Tiếp tục cải cách và hoàn thiện các sắc luật về thuế theo các tiêu chuẩn cơ bản và                     
hướngchínhsau:
+Hệthốngthuếphảibaoquáthếtcácnguồnthuvàtăngthu
+ Xác định và lựa chọn đúng mục tiêu của thuế: Mục tiêu của thuế chủ yếu chủ yếu là kích thích,                     
điều tiết kinh tế và tăng thu cho ngân sách nhà nước; không nên đặt ra cho thuế phải thực hiện                    
mộtlúcnhiềumụctiêuliênquanđếnchínhsáchxãhội.
+Thựchiệnchínhsáchthuếbìnhđẳngđốivớicácthànhphầnkinhtế,cáctầnglớpdâncư
+ Đơn giản hoá chính sách thuế: đơn giản cả về mặt thuế suất, thủ tục; dễ hiểu, dễ thực hiện,                    
dễkiểmtra,dễđượcđôngđảongườinộpthuếchấpnhận.
+ Chính sách thuế phải có tác dụng tích cực trong phân phối thu nhập, điều tiết thu nhập của                   
cácdoanhnghiệpvàcánhânmộtcáchhợplý,tạosựcôngbằngxãhội.
+ Chính sách thuế phải đảm bảo ổn định trong một thời gian dài, tạo khả năng có thể dự đoán                    
được; tránh tình trạng thay đổi quá nhiều, gây trở ngại cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch                  
vụ.
+ Chính sách thuế phải tạo ra điều kiện cho khả năng có thể kiểm soát được; kiểm soát của                   
ngườinộpthuế,ngườithuthuếvàcơquanquảnlýthuế.
+ Thu hẹp phạm vi miễn giảm thuế, tập trung vào các yêu cầu cơ bản của chính sách kinh tế,                    
nhằmthựchiệnmụctiêuchiếnlượcpháttriểnkinhtếxãhội
+ Nâng cao hiệu lực pháp lý và hiệu quả của chính sách thuế. Áp dụng nghiêm minh hình thức                   
thưởng phạt trong thuế, loại bỏ các khoản thuế không có hiệu quả do chi phí để thu thuế lớn hơn                    
cảsốtiềnthuếthuđược.
 Hai là: Tuyên truyền, phổ biến sâu rộng, thường xuyên trong mọi tổ chức và dân cư về các                   
luật thuế và các văn bản dưới luật để họ hiểu rõ, nhận thấy trách nhiệm, nghĩa vụ của người nộp                    
thuế và tổ chức thực hiện tốt. Tạo điều kiện cho nhân dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra                    
vềthuế
 Ba là: Tổ chức chỉ đạo công tác kê khai, đăng ký, xét duyệt đăng ký KD làm cơ sở, căn cứ                      
pháplýđểthuthuế
 Bốn là: Lập sổ thuế cho từng DN và hộ sản xuất KD tại xã phường, thị trấn. Sổ thuế được lập                      
và sử dụng trong nhiều năm; hàng năm nếu có thay đổi về chính sách thuế, căn cứ tính thuế, thì                    
cácdoanhnghiệpvàhộsảnxuất,kinhdoanhphảikêkhaiđểđiềuchỉnhlại.

+Nângcaohiệuquảkinhtếquốcdoanh
 Ba là: thực hiện kiểm tra, kiểm soát thường xuyên đối với chi ngân sách. Trong đó thực hiện                   
chế độ thanh tra, kiểm tra tài chính định kỳ, chế độ kiểm toán thường xuyên nhằm phát hiện,                  
ngăn ngừa và xử lý các hiện tượng tham nhũng, làm trái với quy định của Nhà nước. Đồng thời                   
qua đó chấn chỉnh chế độ chi ngân sách của Nhà nước cho phù hợp với tiến trình đổi mới của                    
đấtnướcvàcôngcuộccảicáchnềnhànhchínhquốcgia.

NộidungquảnlýNNđốivớitàichínhDN
 Mộtlà,Nhànướcchủchươngkhuyếnkhíchcácdoanhnghiệpthuộccácthanhphầnkinhtếhuy
độngmọinguồnlựctàichínhđầutưvàopháttriểnkinhtếđấtnước.
 Hailà,Nhànướcthựchiệnquyềnquảnlýtàinguyên,tàisảncôngvàgiaochocácdoanhnghiệp
sửdụngtrênnguyêntắcphảitrảtiền,phảihoàntrảtrongthờigianquyđịnh,hoặcnộptiềnsửdụngvốn,
thuếsửdụngtàinguyên…
 Balà,Nhànướcquảnlýtàichính,bằngnguồnvốnđầutưvàocácngànhkinhtếquantrọng,mũi
nhọn,bằngđầutưpháttriểncơsởhạtâng,tạođiềukiệnthuậnlợichosựpháttriểnkinhtế.
 Bốnlà,Nhànướctạomôitrườngtàichínhthuậnlợi,thựchiệncácchínhsáchtàichínhcởimởđể
khuyếnkhíchcácDNpháttriển,códoanhlợithoảđángvàbảovệlợiíchchínhđángcủaDN.
 Nămlà,NhànướccóchínhsáchhỗtrợtàichínhtrongviệckhuyếnkhíchSXhànghoáxuấtkhẩu,
đổimớicôngnghệ,kỹthuật,sửdụngnhiềulaođộng,cóchínhsáchhàihoàvàtỷgiáphùhợp,chínhsách
tíndụnhthôngthoángđểtạođiềukiệnchoDNcóđiềukiệnhoạtđộnghiệuquả.
 Sáulà,Nhànướcquảnlýgiácảhànhhoá,nhằnổnđịnhthịtrường,giácả.
 Bảylà,Nhànướcbuộccácdoanhnghiệpphảichấphànhchếđộkếtoán,báocáotàichínhcủa
Nhànước.
 Támlà,Nhànướcthựchiệnchếđộkiểmtra,kiểmsoát,kiểmtoánđốivớicácdoanhnghiệp.
 Chínlà,Nhànướcquyếtđịnhcôngbốphásảndoanhnghiệp,thựchiệnthanhlýtàisảntheoluật
phásảncủaNhànước.


