Nguyễn Trung Tuyến 0167.456.9335
AMONIAC VÀ MUỐI AMONI (2 TIẾT)
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
- Hs biết: Đặc điểm cấu tạo của phân tử ammoniac; tính chất vật lí, tính chất hóa học của ammoniac (tính
base yếu, tính khử). Ứng dụng và phương pháp điều chế ammoniac trong PTN và trong CN.
- Hs hiểu: Thành phần phân tử, tính chất vật lí của muối amoni, tính chất hóa học (tác dụng với dung dịch
kiềm, phản ứng nhiệt phân) và ứng dụng của muối amoni.
2. Kỹ năng:
- Tiếp tục rèn luyện kỹ năng dự đoán tính chất dựa vào đặc điểm cấu tạo.
- Làm và quan sát thí nghiệm chứng minh tính chất hóa học của NH
3
và muối amoni.
- Phân biệt ammoniac với một số khí đã biết, nhận biết muối amoni bằng phương pháp hóa học.
- Viết phương trình hóa học và giải các bài toán hóa học.
3. Thái độ:
- Hs tự giác, tích cực nghiên cứu tính chất của các chất.
- Biết làm việc hợp tác với các hs khác để xây dựng kiến thức mới.
- Biết nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường của việc sản xuất NH
3
, HNO
3
và ý thức bảo vệ môi trường.
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1. Chuẩn bị của giáo viên: GV chuẩn bị các thí nghiệm và hệ thống câu hỏi
a. Thí nghiệm về sự hóa tan NH
3
trong nước (tiết 1)
- Chuẩn bị 1 chậu thủy tinh đựng nước.
- Lọ đựng khí NH
3

4
)
2
SO
4
, NH
4
Cl, giấy quỳ.
e. Thí nghiệm nhiệt phân muối amoni (tiết 2)
- 1 giá ống nghiệm, 1 ống nghiệm, 1 đèn cồn, thìa lấy hóa chất, NH
4
Cl tinh thể.
f. Hệ thống câu hỏi: Gv chuẩn bị các phiếu học tập.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- Học bài cũ và xem trước nội dung của bài mới.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn định tình hình lớp: Điểm danh hs trong lớp, ổn định trật tự.
2. Kiểm tra bài cũ:
a. Trình bày tính chất hóa học của N
2
, tại sao ở điều kiện thường N
2
được xem là trơ về mặt hóa học?
b. Trình bày phương pháp điều chế N
2
trong PTN và trong CN. Nêu một số ứng dụng của nitơ?
3. Đặt vấn đề:
- Như chúng ta đã được biết ở bài trước, một trong những ứng dụng của nitơ là dùng tồng hợp NH
3
theo

Hs: Nitơ ở vị trí: ô thứ 7, chu kỳ 2,
nhóm VA.
(Z=7) 1s
2
2s
2
2p
3
có 5e lớp ngoài
cùng. 3e ở phân lớp 2p có thể tạo 3
liên kết cộng hóa trị với các nguyên
tử khác.
Hs: lên bảng viết CTCT phân tử
nitơ theo quy tắc bát tử: N≡N.
Có 3 liên kết cộng hóa trị không
cực trong phân tử N
2
.
Hs các nhóm khác lắng nghe và
đóng góp ý kiến như nội dung sgk.
I. AMONIAC:
H : :H

Hoạt động 2: tính chất vật lí:
- Gv phát phiếu học tập số 2.
cho hs quan sát bình chứa khí
nitơ và kết hợp sgk nhận xét
về màu sắc, mùi vị, tỉ khối so
với không khí, nhiệt độ hóa
lỏng, hóa rắn, tính tan trong

học:
Gv phát phiếu học tập số 3
cho các nhóm thảo luận:
Gv bổ sung: ở nhiệt độ cao,
đặc biệt có xúc tác, nitơ trở
nên hoạt động hơn và có thể
td nhiều chất.
Gv đặt vấn đề: hãy cho biết
số oxi hóa của nitơ trong các
chất sau: NH
3
, Mg
3
N
2
, N
2
,
N
2
O, NO, NF
3
, NO
2
, HNO
3
?

-Dựa vào số oxi hóa đơn chất
nitơ hãy dự đoán tính chất
- Tùy thuộc vào sự thay đổi số oxi hóa,
nitơ có thể thể hiện tính khử hay tính oxi
hóa.(nhấn mạnh: chủ yếu là tính oxi
hóa).
Hoạt động 4: Tính oxi hóa:
Gv: Yêu cầu hs kể tên 1 số
kim loại hoạt động mạnh mà
hs biết? Yêu cầu hs viết
PTPƯ của nitơ với Li, Mg.
Ghi rõ điều kiện. Gọi tên sản
phẩm.
Gv: Cho hs xác định số oxi
hóa của nitơ trước và sau
phản ứng và vai trò của chất
tham gia phản ứng. Giải
thích?
Hs: kim loại mạnh như Li, Na, K,
Mg, Ba…
Hs viết PTPƯ lên bảng
3Mg + N
2
Mg
3
N
2

N
Liti nitrua3
Nguyễn Trung Tuyến 0167.456.9335
Gv lưu ý hs: Li tác dụng với
N
2
ở nhiệt độ thường.
Gv: Yêu cầu hs viết PTPƯ
với hidro, xác định số oxi
hóa của nitơ trước và sau
phản ứng và vai trò của chất
tham gia phản ứng.
Gv: yêu cầu hs kết luận tính
chất hóa học N
2
khi tác dụng
với kim loại và hidro.
Gv thông tin thêm: Đặc điểm
của PƯ N
2
với H
2
là thuận
nghịch. Điều kiện PƯ là t
o
, p,
xt.

2NH
3
Hoạt động 5: tính khử:
Gv: Yêu cầu học sinh chú ý
hình … trong SGK trang …
Quá trình trên thu được sản
phẩm gì? Viết PTPƯ?

Gv: Yêu cầu hs xác định số
oxi hóa các nguyên tố trước
và sau phản ứng và nêu vai
trò của nitơ.
Hs: quan sát hình vẽ
Qúa trình trên tạo ra khí Nitơ
monooxit
N
2
+ O
2
2NO
Hs: Trước phản ứng, số oxi hóa của
N và O đều là 0. Sau phản ứng, số
oxi hóa của O là –2, của N là +2.
N
2
tác dụng với O
2
thể hiện tính
2. Tính khử:
Tác dụng với oxi:

Gv: cho hs kết luận tính chất
hóa học N2.
Gv củng cố: phát phiếu học
tập số 4.
Gv dẫn dắt: vậy dựa vào
những tính chất trên chúng ta
xem nitơ có những ứng dụng
như thế nào?
khử do có số oxh tăng từ 0 +2
Hs: N
2
thể hiện tính khử khi tác
dụng với nguyên tố có độ âm điện
lớn hơn (như O
2
), thể hiện tính oxi
hóa khi tác dụng với nguyên tố có
độ âm điện nhỏ hơn (như kim loại
mạnh, H
2
).
Hs: 1C (H
2
, Na, O
2
, Mg.)
2D (N
2
thể hiện tính oxi hóa khi
tác dụng với kim loại mạnh và

tác dụng với nguyên tố có độ âm điện
nhỏ hơn như (kim loại mạnh, H
2
).
Hoạt động 6: Ứng dụng:
Gv: dựa vào kiến thức thực
tế, tính chất đã học trên và tư
liệu sgk cho biết ứng dụng
quan trọng của nitơ?

Gv bổ sung: Nguyên tố N là
thành phần của protein. Khí
N
2
có t
o
sôi thấp nên dùng
làm lạnh trong công nghiệp
và trong phòng thí nghiệm.
Dựa vào tính trơ của nitơ mà
bảo quản tranh vẽ trong viện
bảo tàng (chứa đầy khí nitơ
trong ống của cuộn tranh
tránh bị các phân tử khác oxi
Hs: Nêu các ứng dụng của nitơ: là
thành phần dinh dưỡng chính của
thực vật, tổng hợp NH
3
, sản xuất
HNO

giảm sự bốc hơi kim loại trên
bề mặt dây tóc, hay bơm nitơ
vào phổi bệnh nhân lao để ép
lá phổi cho nó nghỉ ngơi…
Hoạt động 7: Trạng thái tự
nhiên và điều chế:
Gv: Trong tự nhiên nitơ ở
đâu và các dạng tồn tại nó là
gì?Gv: Người ta điều chế nitơ
bằng cách nào?
Gv: Dùng hình ảnh để giảng
giải phương pháp, nguyên tắc
cho hs hiểu phương pháp
tách nitơ trong công nghiệp.
Gv: Dựa vào tính chất nào
mà người ta sản xuất nitơ
bằng phương pháp chưng cất
phân đoạn.
Gv trình bày cách điều chế
nitơ trong phòng thí nghiệm.
Hs: Nitơ tồn tại ở 2 dạng:
Dạng tự do, nitơ có nhiều trong
không khí (chiếm gần 4/5 thể tích
không khí).
Dạng hợp chất, nitơ có trong diêm
tiêu natri (NaNO
3

2
+ 2H
2
O
Hoạt động 7: Củng cố
Gv yêu cầu học sinh nắm
vững các ý sau:
- Tính chất vật lý của N
2
.
- N
2
thể hiện tính oxi hóa
hoặc tính khử nhưng tính oxi
hóa là tính chất chủ yếu.
- Phương pháp điều chế N
2
trong công nghiệp và trong
phòng thí nghiệm.
Gv phát phiếu học tập số 5
Gv cho bài tập về nhà.
Hs: 1C; 2C; 3A; 4B; 5A; 6C
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
- Dựa vào bảng tuần hoàn cho biết nitơ ở vị trí nào?
- Hãy viết cấu hình electron của nguyên tử N, từ đó nhận xét về số e lớp ngoài cùng (số electron độc thân)
- Viết CT electron, CT cấu tạo của phân tử N2 (theo quy tắc bát tử).
6
Nguyễn Trung Tuyến 0167.456.9335
- Nhận xét đặc điểm liên kết giữa 2 nguyên tử nitơ như thế nào?
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

, Na, O
2
, Mg.
D. H
2
, Li, O
2
, Hg
2. Trong các phát biểu sau phát biểu nào đúng?
A. N
2
thể hiện tính khử khi tác dụng với H
2
, kim loại.
B. N
2
thể hiện tính oxi hóa khi tác dụng với Cu.
C. N
2
thể hiện tính oxi hóa khi tác dụng với O
2
.
D. N
2
thể hiện tính oxi hóa khi tác dụng với kim loại mạnh và hiđro, thể hiện tính khử khi tác dụng với O
2
.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5
Trắc nghiệm: khoanh tròn vào 1 phương án trả lời đúng:
1. Câu nào sai?

3
N
2
D. NH
3
5. Trong phòng thí nghiệm N
2
tinh khiết được điều chế từ:
A. Không khí
B. NH
4
NO
2
C. NH
3
và O
2
7
Nguyễn Trung Tuyến 0167.456.9335
D. Tất cả đều đúng.
6. Trong Công nghiệp, N
2
được điều chế bằng cách:
A. Dùng than nóng đỏ tác dụng với oxi không khí.
B. Dùng Cu để oxi hóa hết oxi không khí ở nhiệt độ cao.
C. Hóa lỏng không khí rồi chưng cất phân đoạn.
D. Dùng H
2
tác dụng hết với oxi ở nhiệt độ cao rồi hạ nhiệt độ để nước ngưng tụ.
8