Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Tiểu học
huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện
nay Vi Văn Hạ Đại học Giáo dục. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Quản lý Giáo dục: 16 14 05
Người hướng dẫn : TS. Vũ Đình Chuẩn
Năm bảo vệ: 2014
119 tr .
Abstract. Làm sáng tỏ hơn các khái niệm cơ bản, phân tích thực trạng hoạt động quản
lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học và các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ
giáo viên Tiểu học huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện nay. Đề xuất các
biện pháp quản lý hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên Tiểu học huyện huyện Lộc
Bình, tỉnh Lạng Sơn.
Keywords. Quản lý Giáo dục; Giáo viên; Tiểu học
Content.
1. Lý do chọn đề tài
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: "Phát triển giáo dục là quốc
sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn
hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ
chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt";
đồng thời xác định đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao kết
hợp với phát triển khoa học - công nghệ là một trong ba khâu đột phá của chiến lược
phát triển KT - XH giai đoạn 2011-2020. Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa là nhiệm vụ hàng đầu, cấp bách và là khâu đột
phá của nước ta hiện nay. Giáo dục đào tạo với chức năng, nhiệm vụ của mình là nhân
GDĐT, giáo dục tiểu học đã phát triển vững chắc và thu được thành tựu rất đáng tự
hào. Một trong những nguyên nhân quan trọng làm nên thành tựu đó là công tác phát
triển ĐNGV tiểu học đã được quan tâm. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục tiểu học, ĐNGV hiện nay so với yêu cầu dạy học và giáo dục trong
các trường tiểu học còn nhiều bất cập: thiếu về số lượng, không đồng bộ về cơ cấu,
chất lượng còn hạn chế…Vì vậy, đội ngũ này chưa đáp ứng được một cách đầy đủ yêu
cầu dạy học trong nhà trường tiểu học. Một trong những nguyên nhân chính của tình
trạng trên là do công tác quản lý phát triển ĐNGV trường tiểu học còn hạn chế và
chưa được quan tâm đúng mức.
Trong những năm qua, chất lượng giáo dục các trường tiểu học của huyện Lộc
Bình đã có những tiến bộ đáng kể nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu hiện nay. Chất
lượng giáo dục nói chung nhất là chất lượng giảng dạy, học tập các bộ môn văn hóa
còn có khoảng cách khá lớn giữa các vùng trong huyện. Nguyên nhân chính của thực
trạng đó là đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục còn bộc lộ nhiều hạn chế: số
lượng giáo viên còn thiếu, chất lượng chuyên môn nghiệp vụ chưa đáp ứng yêu cầu đổi
mới giáo dục; Công tác đào tạo, bồi dưỡng nhất là bồi dưỡng thường xuyên theo chu
kỳ chưa hiệu quả, hình thức bồi dưỡng không đổi mới, phương pháp còn đơn điệu;
Việc kiểm tra, đánh giá giáo viên đã có đổi mới nhưng chưa công bằng, chưa sát thực
chất; Công tác tổ chức, tuyển dụng vẫn còn bất cập, chưa có chế tài đủ mạnh để sàng
lọc loại bỏ những giáo viên, cán bộ quản lý thiếu ý chí, chưa quyết tâm tu dưỡng phấn
đấu về chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống, chuyên môn nghiệp vụ; Chế độ, chính sách
đối với giáo viên còn nhiều bất cập nhất là giáo viên công tác ở vùng đồng bào dân tộc,
vùng khó khăn.
Để khắc phục tình trạng trên, là một cán bộ tham gia quản lý giáo dục ở một
huyện miền núi, với những kinh nghiệm thực tế và những kiến thức lý luận được học
về quản lý giáo dục tác giả chọn đề tài: "Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu
học huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện nay" làm luận văn tốt nghiệp với
mong muốn góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo nói chung và đội ngũ giáo
viên cấp tiểu học của huyện Lộc Bình đáp ứng yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng
giáo dục hiện nay.
8. Phương pháp nghiên cứu
8.1. Cơ sở phương pháp luận
8.1.1. Tiếp cận hệ thống
Theo cách tiếp cận này, luận văn xem ĐNGV là nhân tố quan trọng của quá
trình dạy học, vì vậy việc xây dựng ĐNGV trường tiểu học huyện Lộc Bình phải
gắn liền với việc xác định mục đích, nhiệm vụ dạy học, xây dựng chương trình,
sách giáo khoa, đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học ở trường tiểu
học.
Việc quản lý phát triển ĐNGV trường tiểu học huyện Lộc Bình cũng là một hệ
thống bao gồm nhiều khâu, nhiều chức năng có liên hệ mật thiết với nhau và có mối
quan hệ với việc phát triển các hoạt động khác của giáo dục - đào tạo.
8.1.2. Tiếp cận phức hợp
Tiếp cận phức hợp là hệ phương pháp áp dụng vào việc nghiên cứu một đối
tượng khi ta dựa trên nhiều lý thuyết khác nhau. Để nghiên cứu xây dựng ĐNGV
trường tiểu học huyện Lộc Bình, luận văn dựa vào nhiều lý thuyết khác nhau như Tâm
lý học, Giáo dục học, Khoa học quản lý giáo dục, Lý thuyết phát triển nguồn nhân
lực…làm cơ sở cho việc xây dựng các biện pháp quản lý phát triển ĐNGV trường tiểu
học huyện Lộc Bình nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ này.
8.2. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
8.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa trong nghiên cứu các nguồn tài
liệu lý luận và thực tiễn có liên quan đến xây dựng ĐNGV trường tiểu học huyện Lộc
Bình, bao gồm:
- Các tác phẩm kinh điển của Chủ nghĩa Mác – Lê nin, các văn kiện của Đảng,
Nhà nước, Tư tưởng Hồ Chí Minh có liên quan đến đề tài.
- Các tác phẩm về tâm lý học, giáo dục học, khoa học quản lý giáo dục,… trong
và ngoài nước.
- Các công trình nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục của các nhà lý luận, các nhà
quản lý giáo dục, các nhà giáo…có liên quan đến đề tài như các luận văn, luận án, các báo
cáo khoa học, các chuyên khảo, các bài báo.
Việc lấy ý kiến chuyên gia tổ chức theo cách trao đổi hoặc xin ý kiến đóng góp
bằng văn bản.
Phương pháp này được sử dụng ngay từ khâu xây dựng đề cương, góp ý bộ
công cụ, góp ý vào nhận định đánh giá thực trạng hoặc vào các giải pháp đề xuất.
- Phương pháp trò chuyện
Tiến hành trao đổi với các giáo viên cốt cán, cán bộ quản lý ở các Sở và trường
tiểu học để tìm hiểu nhu cầu, điều kiện của họ, đánh giá của họ về công tác quản lý
phát triển ĐNGV trường tiểu học huyện Lộc Bình hiện nay nhằm thu thập những
thông tin cần thiết bổ sung cho phương pháp điều tra khảo sát.
8.2.3. Các phương pháp xử lý thông tin
Sử dụng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu về định lượng (lập
bảng phân phối tần số, tính điểm trung bình cộng) và định tính.
9. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
9.1. Ý nghĩa lý luận
Luận văn góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận quản lý phát triển đội ngũ giáo
viên tiểu học.
9.2. Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn đánh giá được thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học của huyện Lộc
Bình. Phát hiện những hạn chế cần khắc phục trong việc phát triển đội ngũ giáo viên
tiểu học của huyện.
Đề ra được các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên một cách hợp lý,
khoa học, sát thực và có tính khả thi cao.
10. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội
dung luận văn được trình bày trong 3 chương.
Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học
Chương 2: Thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Lộc
Bình, tỉnh Lạng Sơn.
Chương 3: Một số biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học
huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn.
15. Bộ Nội vụ, Quy chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ
thông công lập, ban hành kèm theo Quyết định số 10/2006/QĐ-BNV ngày
21/3/2006 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
16. Nguyễn Công Chánh (2001), Các giải pháp quản lý phát triển đội ngũ
giáo viên trường CĐSP Bạc Liêu, Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo dục.
17. Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1998), Nghị định của
chính phủ ban hành Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động cơ quan, Hà Nội.
18. Chính phủ (2012), Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 ban hành kèm
theo Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ.
19. Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quyết định số
09/2005/QĐ-TTg ngày 11/01/2005 phê duyệt đề án “Xây dựng, nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005-2010”.
20. Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1996), Đại cương về quản lý, Trường
cán bộ QLGD&ĐT và Trường ĐHSP Hà Nội 2, Hà Nội.
21. Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Quản lý các cơ sở giáo dục
đào tạo, (Dự án đào tạo giáo viên trung học cơ sở- Bộ GD&ĐT), HN.
22. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2000), Những tư tưởng chủ yếu về
giáo dục, Tài liệu tham khảo, Hà Nội.
23. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2005), Những xu thế quản lý hiện đại
và việc vận dụng vào quản lý giáo dục, Bài giảng, Hà Nội.
24. Hoàng Chúng (1982), Phương pháp thống kê toán học trong khoa học giáo dục.
Nxb Giáo dục, Hà Nội.
25. Vũ Đình Chuẩn (2002), Những giải pháp quản lý nhằm phát triển đội ngũ giáo
viên trung học chuyên nghiệp ở thành phố Đà Nẵng, Luận văn Thạc sĩ khoa học
giáo dục, Hà Nội.
26. Vũ Đình Chuẩn (2008), Phát triển đội ngũ giáo viên tin học trung học phổ
thông theo quan điểm chuẩn hoá và xã hội hoá, Luận án Tiến sĩ quản lý giáo dục,
Hà Nội .
27. Đảng cộng sản Việt Nam (2013), Nghị quyết Hội nghị BCH TW Đảng lần thứ 8
(Khóa XI).
43. Nguyễn Lân (2002), Từ điển Từ và Ngữ Hán Việt. Nxb Từ điển Bách
khoa, Hà Nội.
44. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2001), Về khái niệm chất lượng trong giáo dục và đào
tạo, Kỷ yếu hội thảo nâng cao chất lượng đào tạo lần thứ 2 toàn quốc, Đà Lạt.
45. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Quản lý nguồn nhân lực giáo dục, Bài giảng cho
các khoá đào tạo Thạc sĩ, Tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục, Hà Nội.
46. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Người giáo viên thế kỷ XXI: Sáng tạo - hiệu quả,
Tạp chí dạy và học ngày nay, Hà Nội.
47. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2004), Nghề và nghiệp của người giáo viên. Tạp chí
Thông tin Khoa học Giáo dục, Hà Nội.
48. Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Đức Chính (2005), Chuẩn và chuẩn hóa trong
giáo dục, Những vấn đề lý luận và thực tiễn - Tham luận Hội thảo “Chuẩn và
Chuẩn hóa trong giáo dục - Những vấn đề lý luận và thực tiễn”, Hà Nội.
49. Michel Develay (1994), Một số vấn đề về đào tạo giáo viên, (Bản dịch của
Nguyễn Kỳ, Vũ Văn Tảo, Phan Hữu Chân - 1998). Nxb Giáo dục, Hà Nội.
50. Hồ Chí Minh toàn tập (1990). Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
51. Bùi Văn Quân (2007), Giáo trình quản lý giáo dục. Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
52. Bùi Văn Quân (2007), Về hệ thống quá trình quản lý giáo dục. Tạp chí Giáo
dục, Hà Nội.
53. Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật giáo dục.
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
54. Từ điển Tiếng Việt (1998), Trung tâm từ điển ngôn ngữ, Viện khoa học xã hội
Việt Nam, Hà Nội
55. Nguyễn Cảnh Toàn (2002), Bàn về giáo dục Việt Nam. Nxb Lao động, Hà Nội.
56. Nguyễn Đức Trí (2000). Nghiên cứu xây dựng mô hình đào tạo giáo viên kỹ
thuật ở trình độ đại học cho các trường trung học chuyên nghiệp và dạy nghề.Báo
cáo tổng kết đề tài B99-52-36, Hà Nội.
57. Nguyễn Văn Trường (Biên dịch cùng nhóm tác giả) (2004), Phương pháp lãnh
đạo và quản lý nhà trường hiệu quả. Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
58. UNESCO, Tổng kết năm 1995.