Nghiên cứu biểu hiện rối loạn lo âu ở học sinh
trường Trung học cơ sở Phương Mai – Hà Nội
khi sống trong gia đình có bạo lực

Nguyễn Thị Hồng Nhung

Trường Đại học Giáo dục, Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Luận văn Ths. Tâm lý học lâm sàng trẻ em và vị thành niên; Mã Số: 60 52 70
Nghd: TS. Phạm Thị Thu Hoa
Năm bảo vệ: 2013

Abstract: Phân tích, hệ thống hóa và khái quát hóa một số vấn đề cơ bản về “ bạo lực gia
đình”, “rối loạn lo âu”, “học sinh Trung học cơ sở” từ đó xây dựng cơ sở lý luận cho việc
nghiên cứu sự ảnh hưởng của BLGĐ đối với biểu hiện RLLA của trẻ em. Khảo sát thực
trạng biểu hiện RLLA và ảnh hưởng của BLGĐ đối với biểu hiện RLLA. Trên cơ sở kết
quả nghiên cứu, đưa ra một số kết luận và kiến nghị cần thiết giúp giảm thiểu tổn thương ở
trẻ.
Keywords: Tâm lý học ; Trẻ em ; Trẻ vị thành niên ; Rối loạn lo âu ; Tâm lý học giáo dục
Contents:
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Sức khỏe tinh thần là một vấn đề đặc biệt quan trọng ảnh hưởng đến tính mạng cũng như
chất lượng cuộc sống của người dân. Đã có rất nhiều nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam nói
về sức khỏe tinh thần của trẻ em. Thực tế những năm gần đây, rất nhiều vấn đề liên quan đến sức
khỏe tinh thần đang nổi lên như stress, RLLA, ám ảnh, trầm cảm, tự sát trong học sinh trường
học, vấn đề “hysterya tập thể”, các biểu hiện suy nhược và rối loạn dạng cơ thể Các rối loạn
tinh thần ở trẻ em và thanh thiếu niên có nguyên nhân từ các yếu tố sinh học, môi trường hoặc kết
hợp cả hai. Chẳng hạn về các yếu tố sinh học như yếu tố di truyền, cân bằng sinh hoá trong cơ
thể, tổn thương hệ thần kinh trung ương (chấn thương sọ não). Các yếu tố môi trường ảnh hưởng
đến sức khoẻ tâm thần như bị bạo hành, bị thảm hoạ, mất người thân…
Trong các vấn đề về sức khoẻ tinh thần, RLLA được nhiều nhà khoa học quan tâm nhắc

2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
2.2.1. Phân tích, hệ thống hóa và khái quát hóa một số vấn đề cơ bản về “ bạo lực gia đình”, “rối
loạn lo âu”, “học sinh Trung học cơ sở” từ đó xây dựng cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu sự ảnh
hưởng của BLGĐ đối với biểu hiện RLLA của trẻ em.
2.2.2. Khảo sát thực trạng biểu hiện RLLA và ảnh hưởng của BLGĐ đối với biểu hiện RLLA.
2.2.3. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đưa ra một số kết luận và kiến nghị cần thiết giúp giảm
thiểu tổn thương ở trẻ.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Biểu hiện RLLA của học sinh THCS khi sống trong gia đình có bạo lực.
3.2. Khách thể nghiên cứu
- 143 học sinh tham gia vào nghiên cứu làm bảng hỏi sàng lọc BLGĐ.
- 57 học sinh sống trong gia đình có bạo lực tham gia vào nghiên cứu làm trắc nghiệm Stai
và Beck để chẩn đoán biểu hiện của RLLA.
4. Phạm vi nghiên cứu
4.1. Phạm vi về mặt nội dung
Đề tài tập trung nghiên cứu: Biểu hiện RLLA của trẻ sống trong gia đình có bạo lực.
4.2. Phạm vi về mặt khách thể
Do khách thể nghiên cứu là trẻ vị thành niên nên việc lựa chọn mẫu nghiên cứu được thực
hiện theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên và phải đảm bảo nguyên tắc tự nguyện của trẻ cũng
như sự đồng ý của những người quản lý, nuôi dưỡng trẻ.
Khách thể nghiên cứu trong độ tuổi từ 11 – 15 ở các gia đình có hoàn cảnh kinh tế khác
nhau, môi trường sống khác nhau, trình độ học vấn của cha mẹ khác nhau.
5. Giả thuyết khoa học
Trẻ vừa chứng kiến BLGĐ và vừa là nạn nhân của BLGĐ có biểu hiện RLLA nhiều hơn
trẻ chỉ chứng kiến hoặc chỉ là nạn nhân trong môi trường gia đình có bạo lực.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Sưu tập, tổng hợp và phân tích các tài liệu có liên quan đến vấn đề nghiên cứu để xây
dựng nền tảng lý luận của đề tài.

Việt Nam. Nxb ĐHQG Hà Nội.
5. Đặng Hoàng Minh, Amie alley pollack ( 2011), Bài giảng môn điều trị các vấn đề hướng nội
trong chương trình đào tạo thạc sĩ tâm lý học lâm sàng, trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc
gia Hà Nội.
6. Đặng Hoàng Minh, Nguyễn Cao Minh, Bahr Weiss ( 2011), Tài liệu hướng dẫn cho cán bộ
tâm lý, chương trình hỗ trợ Tâm lý học đường Nối kết, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc
gia Hà Nội.
7. Trần Viết Nghị, Nguyễn Viết Thiêm, Lã Thị Bưởi và cộng sự (2000), “Nghiên cứu dịch tễ lâm
sàng 10 bệnh tâm thần chủ yếu tại một phường thành phố Thái Nguyên, Báo cáo tổng kết”, hội nghị tập
huấn ICD 10, Hà Nội, tr. 41
8. Trần Viết Nghị (chủ biên) (2003), Các rối loạn lo âu liên quan tới stress và điều trị học trong
tâm thần. Nxb ĐH Y Hà Nội.
9. Phan Trọng Ngọ, Nguyễn Đức Hướng (2003), Các lý thuyết phát triển tâm lí người. Nxb
ĐHSP, Hà Nội, tr. 123.
10. Nguyễn Hằng Phương (2008), “Nghiên cứu một số nguyên nhân gây ra rối loạn lo âu ở học
sinh trung học phổ thông”. luận văn thạc sĩ trường ĐHKHXH&NV, Hà Nội.
11. Lê Thị Quý và Đặng Vũ Cảnh Khanh (2007), Bạo lực gia đình một sự sai lệch giá trị. Nxb:
Khoa học xã hội, Hà Nội.
12. Nguyễn Văn Thọ và cộng sự (2000), “Nghiên cứu xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe tâm
lý – tâm thần cho học sinh phổ thông Đồng Nai”, Nội san Tâm thần (12).
13. Nguyễn Văn Thọ (2008), Giáo trình tâm lý bệnh học. Nxb Viện tâm lý thực hành.
14. Nguyễn Hồng Thúy (2003), “Ảnh hưởng của một số yếu tố tâm lý đến rối loạn lo âu của trẻ
em”, luận văn thạc sĩ trường ĐHKHXH&NV, Hà Nội.
15. Hoàng Cẩm Tú (1997), “Một số nhận xét rối loạn lo âu trẻ em điều trị tại khoa tâm bệnh -
Viện sức khỏe trẻ em”, Kỷ yếu công trình nghiên cứu khoa học Viện bảo vệ sức khỏe trẻ em.
16. Nguyễn Minh Tuấn (1995), Bệnh học tâm thần thực hành. Nxb Y Hà Nội, tr. 11.
17. Nguyễn Khắc Viện (1995), “Bước đầu nhận dạng và phân loại các biểu hiện tâm bệnh lý
thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên hiện nay”, Thông tin khoa học (4)
18. Nguyễn Khắc Viện (1999), Tâm lí học lâm sàng trẻ em Việt Nam, Trung tâm nghiên cứu tâm
lí trẻ em N- T. Nxb Y học, Hà Nội, tr. 190.

Understudied but Potent Form of Early Adversity. Department of Psychiatry, Harvard Medical
School, Boston, Massachusetts, United States of America.
30. DSM-IV TM (1996), Diagnostic Cristeria American psychiatric Association Washington
DC.
31. Lil Tonmyr, Ph.D., Gabriela Williams, M.Sc., Wendy E. Hovdestad, Ph.D., and
Jasminka Draca (2012), Anxiety and/or Depression in 10–15-Year-Olds Investigated by Child
Welfare in Canada - Health Surveillance and Epidemiology Division. Public Health Agency of
Canada, Ottawa, Ontario, Canada.
Tham khảo một số bài tham luận, báo cáo, luật và trang web.
32. Báo cáo của Tổng thư ký Liên hiệp quốc kỳ họp lần thứ 61 Đại hội đồng Liên hiệp quốc
khoản 60: “Vì sự tiến bộ của phụ nữ nghiên cứu về bạo lực với phụ nữ.
33. Hội thảo “Bạn hành trẻ em trong gia đình và nhà trường hiện nay – thực trạng và giải pháp” –
do Viện nghiên cứu Phát triển thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Trung tâm tư vấn FDC tổ
chức ngày 27/5/2009 tại TPHCM).
34. />%BA%A1o_l%E1%BB%B1c_trong_gia_%C4%91%C3%ACnh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)
35.
36. />childrens-brains-function/250571/)
37.