1

T VN 

Suy hô hp là mt tình trng bng gp, nguyên nhân có th do t
hô hp hoc tt s ng hp suy hô hp có th u tr
d dàng và hiu qu nc chu tr sm.
Suy hô hp có th là cp tính hoc mn tính. Trong suy hô hp ci s
ri lon khí máu và toan kia tính mi bnh. Suy hô hp mng
biu hing.
Mc dù có nhic tin quan trng trong chu tr, song suy
hô hp cp (SHHC) vn là nguyên nhân ch yu trc tip gây t vong  
c (ICU). Rt con s thng nht v t l SHHC, do còn
tn ti nhiu quan ning chim 10-
ng hp nhp ICU và là bin chng ca 50-75% bnh nhân nm ICU trên
7 ngày. T l t vong do suy hô hp cp trong khong 6-40%[1]. Khong cách dao
n tính không nht trong các tp hp thng kê nghiên cu
ca các tác gi khác nhau.
Theo nghiên cu ca tác gi Phan Hu Duyt và cng s, ti thành ph H Chí
Minh có : 1775 ca phi vào cp cu do suy hô h  II: 65,4%,
 III 16,5%[1]. Mt s nghiên cu ca khoa cp cu Vin Ph Sn TW (1984-1990)
thì t l t vong do bnh hô hp chi tr em t vong trong tình
trng suy hô hp là trên 50%.
Khoa Cp Cu bnh vip nhn và x trí gn nht c các
ng hp bnh nhân suy hô hp cp, vì vy vic nghiên cu v phân lou tình
trng suy hô hp cp là rt cn thit nghiên cu nào v vn
 n hành nghiên c tài :
Thc trng v phân loi và x lý ban đu bnh nhân suy hô hp cp ti khoa
Cp Cu bnh vin Thanh Nhàn 01/2011-10/2011i mc tiêu :
2


3

CHNG 1 : TNG QUAN

1.1 Sinh lý hô hp: Chc nng thông khí phi
Không khí trong ph c i mi nh quá trình thông khí
i nh tun hoàn phc gi
i khí  phi xy ra liên tc là nh không khí ph
i mi và máu qua phi
mi[2].
Không khí di chuyn t t thng tác hô
hp to ra s chênh lch áp sut khí gia ph nang và không khí bên ngoài làm cho
không khí ra vào phi, dn khí ph ng xui mi[2].
1.1.1 Các đng tác hô hp.
- ng tác hít vào.
+ c thc hing co li làm
c ca lng ngc theo c ba chiu: Chiu thng, chic sau và
ching ng tác ch c
lng ng ba chiu nên dung tích lng ngt âm
trong khoang màng phi giãn ra theo lng ngc, áp sut không
khí  ph nang tháp sut  khí quyn và không khí t ngoài tràn vào phi[2].
+ Khi hít vào gng su và tay tr m t  n
lên thêm nng kính ca lng ngi giãn ra nhii
nhing tác hít vào tng tác ch ng[2].
- ng tác th ra.
+ Th ng: Cu
n h xui lên phía lng ngc, th tích ca lng ngc gi
sut màng phi bt âm, phi co li, dung tích phi gim, áp sut trong ph nang cao
t khí quyn, không khí t phng tác th ng là
ng tác th ng[2].

phi, u phi, gù, vo ct sng[2].
Thang Long University Library
5

Dung tích s  l phc hi chi và
n ch hô hp.
+ Dung tích hít vào: Ký hiu là IC (Inspiratory Capacity) là th tích khí hít vào ti
 ng. IC th hin kh m th tích khí
 tích khí d tr ng dung tích
cn ch  ng 2 lít. Dung tích cn ch      ng vì
c pha trn vng khí mi hít vào to hn khí có tác
di vi máu. Dung tích cn chc pha
trn càng ít, n oxy trong ph nang càng thp, hiu sui khí vi máu
càng thp. Dung tích cn cht s bnh gây khí ph 
các bnh phi tc nghn mn tính, bnh hen ph qun, bi phi  n nng[2].
+ Dung tích toàn phi: Ký hiu là TLC (Total Lung Capacity) là th tích khí cha
trong phm dung tích sng và th tích khí cn (TLC =
ng, dung tích toàn phi khong 5 lít, th hin kh ng
ta phi[2].
1.2i cng v suy hô hp:
SHHC là tình trng h thng hô ht ngt gim cp tính chi khí hoc
thông khí,gây ra thiu oxy máu, có hoc không có kèm theo cacbonic (CO
2
)máu,
c biu hin qua kt qu ng mch.
- Suy hô hp cp là mt trong nhng cp cng gp nht ti các khoa phòng
trong bnh vin.

- Suy hô hp làm suy kém ho  a ch       


ca các tác gi khác nhau.
Theo nghiên cu ca tác gi Phan Hu Duyt và cng s, ti thành ph H Chí
Minh có : 1775 ca phi vào cp cu do suy hô h  II: 65,4%,
 III 16,5%[1]. Mt s nghiên cu ca khoa cp cu Vin Ph Sn TW (1984-1990)
thì t l t vong do bnh hô hp chi tr em t vong trong tình
trng suy hô hp là trên 50%.
1.3 Nguyên nhân suy hô hp cp
1.3.1 SHHC do nhng nguyên nhân ti c quan hô hp :
- Các ri lon  ng th : các bnh lí tc nghng th cao (bch hu, hít phi
d vt, viêm phù thanh môn, hp thanh qun ) hong th thp (COPD, hen ph
qun, ) [10]
- Các th nang và mô k phi: viêm phi, phù phi cp, ARDS, ngt
Thang Long University Library
7

ng dp phi, viêm k phi, tràn dch hoc tràn khí màng phi [10]
- Các bng ti mao mch phi: thuyên tc mch phi[10]
1.3.2 SHHC do nhng nguyên nhơn ngoƠi c quan hô hp :
- Tp: tai bin mch não, ch não, ng c
thuc, hôn mê chuyn hóa
- Ri lon dn truyn thn kinh - i chng Guillain-Barré, viêm
 thn kinh, cht sng - ty sng, [9]
- Bng v c: gãy nhin, gù vo ct sng, gãy
c, mt mp, bn hoá, dùng thuu thut
vùng bng cao,
1.4 Chn đoán :
1.4.1 Chn đoán xác đnh
Chnh nhân SHHC trên thc t ph vào nhng triu chng :
* Lâm sàng
- Khó th : triu chng báo hiu quan trng và nhy cm.

phi hay không. Tuy nhiên không d dà chp X Quang phi tiêu chun cho
mt b Hình 1.1: Phim X Quang tim phi  bnh nhân viêm phi cp
- in tim : giúp cht s bnh tim và tìm các du hin tim ca bnh
lý phi, các ri lon nhp tim do suy hô h
- Các xét nghim khác : tùy theo ng hp c th và tình trng nng ca bnh
nhân có cho phép hay không : Siêu âm tim, Chp CT scanner phi, ng D-
dimer
Thang Long University Library
9

1.4.2 Chn đoán mc đ
Bng 1.1 Phân loi m suy hô hp

1.5 X trí cp cu ban đu :  x trí suy hô hp
Yu t
Trung bình
Nng
Nguy kch
Glasgow
15
13-15
< 13, l , hôn mê
Mch
100-120
121-140
>140
Nhp th

>60
10 1.5.1 m bo đng th :
Là "chìa khóa", là công viu tiên phi làm, phi xem xét cho tt c các BN cp cu,
c bii vi SHHC ngay t u tiên khi tip xúc[9].
- t BN   thun li cho vic hi s ng th:
+ Nc can thip.
+ Nm nga c  
+ Nm Fowler cho BN phù phi, phù não và phn ln các BN SHHC[2].
- o hay thit lng th cp cu:
+ Nghim pháp Heimlich cho BN b d vng hô hp trên.

Thang Long University Library
11
Hình 1.2: Nghim pháp Heimlich  i ln
t canun Guedel hay Mayo cho BN ti.
m rãi, th ming hng khi Bn ùn tm hay ói hít sc.
t ng ni khí qun (NKQ) hay m khí qun (MKQ), thm chí chc kim ln qua
màng giáp nhn. [7]
1.5.2 Oxy liu pháp
- Nguyên tm bo oxy hóa máu SpO2 > 90%
- Dng c th :
+ Canuyng c có dòng oxy thp 1-5 l/p. N ng t 24%-
48% . Thích hp cho các bnh nhân có m suy hô hp trung bình, bnh nhân
COPD hoc các nguyên nhân suy hô hp không có shunt hoc shunt trong phi thp[5].

+ Tình trng bt mt n m bo tình trng kín
khít ca mt n.
-Thông khí nhân to xâm nhp : Khi thông khí nhân to không xâm nhp có chng
ch nh hoc tht bi.
1.5.4 iu tr thuc
Thang Long University Library
13

-Thuc giãn ph qun : ch nh vi suy hô hp do có co tht ph qun (COPD, hen ph
quc, nng thì chuyn sang
truych.
-Corticoids t cp COPD, hen ph qun.
-Li tiu : suy tim xung huyt, phù phi cp huyng, quá ti th tích.
-Vn mng hp nguy kch, có du hiu suy tun hoàn.
1.6. Vn đ điu dng
- Nhn đnhp mt bnh nhân suy hô hp cp ti khoa cp cu thì vic
ng ch nh tình trng b x trí kp thi là rt
quan trng :
+ Nhnh v toàn trng bnh nhân, du hiu sinh tn, tri giác ca bnh nhân.
+ Nhnh tình trng hô hp  bnh nhân:
 m ca tình trng khó th
 Nguyên nhân gây khó th
 M khó th
 Kiu xut hin tình trng khó th, hoàn cnh xut hin khó th.
+ Nhnh tình trng tím:
 u chi hay toàn thân.
 Có th không tím hoc tím xut hin mun hoc ch  tía.
+ Bnh nhân có vã m hôi hay không.
+ Có ri lon tim mch, ri lon ý thc không ?
+ Tình trng rales  phi
Thang Long University Library
15

CHNG 2: I TNG VÀ PHNG PHÁP
NGHIÊN CU
2.1. a đim nghiên cu - thi gian nghiên cu:
- Nghiên cc tin hành ti Khoa Cp Cu Bnh Vin Thanh Nhàn s 42
ng Thanh Nhàn   Hà Ni.
- Thi gian nghiên cu: T n tháng 10/2011
2.2 i tng nghiên cu
Các bc chn p cp vào Khoa Cp Cu Bnh Vin
Thanh Nhàn t 01/2011-10/2011
2.2.1 Tiêu chun chn
- Da vào các triu chng lâm sàng và cn lâm sàng.
- B ch
- Bng ý tham gia nghiên cu
2.2.2 Tiêu chun loi tr :
c chi.
c chi khoa.
ng ý tham gia nghiên cu.
BN không có kt qu khí máu.
2.3. Phng pháp nghiên cu :
2.3.1. Thit k nghiên cu : Nghiên cu mô t ct ngang
2.3.2 C mu

n =



-Khai thác bnh s:
+ Tui, gii, ngh nghip.
+ Din bin bnh: thi gian khi phát khó th
Thang Long University Library
17

-Tin s BN:
- Khám thc th: Khám lâm sàng: khám t m  phát hin các du hiu lâm
sàng ca SHHC. Phát hin các ri lon v: mch, huyt áp, nhp th
* C, X quang tim phi, công thc máu, sinh hoá, khí
máu
c 4: Ghi kt qu vào bng thu thp s liu
c 5: tham kho h nh án.
2.7. Hn ch sai s :
- c thu thp da trên mu bnh án nghiên cu thng nht.
- Các thông tin thu thc king xuyên.
2.8.X lý s liu :
- S lic x lý theo các thut toán thng kê y hc (phn mm SPSS15.0),
2.9.Vn đ đo đc trong nghiên cu:
- Nghiên c c thc hin vi s cho phép c   c Bnh vin
Thanh Nhàn.
-  c trong nghiên c c gi bí mt và ch nhm
phc v cho mu


58
38
100
>50 t
56
64
32
36
88
100
Tng
80
57
60
43
140
100

Nhn xét : Bnh nhân  nhóm tui >50 gp nhiu nht.
Biu đ 3.1 c đim bnh nhân suy hô hp cp theo gii

Nhn xét : Bnh nhân nam gp nhinh nhân n.
Bng 3.2 c đim bnh nhân theo ngh nghip
Ngh nghip
S lng
T l %
Hc sinh
20
14,29
Trí thc

Nguy kch
13
9,29
Tng
140
100

Nhn xét : Bnh nhân  m suy hô hp trung bình là ch yu.
Bng 3.4 Mc đ suy hô hp  bnh nhân suy hô hp cp da theo khí máu
PH
TNG
PaO2
TNG
PaCO2
TNG
7,35-
7,45
7,25-
7,35
<
7,25
>60
55-60
< 55
45-55
55-
60

Nh suy hô hp nguy k
nhau
Bng 3.5 c đim thi gian nhp vin khi xut hin du hiu suy hô hp cp 
đi tng nghiên cu.

20

Thi gian nhp vin
S lng
T l %

23
16,42
>1h
117
83,5
Tng
140
100
Nhn xét : Bnh nhân ch yu nhp vin khi có biu hin suy hô hp trên 1h.
Bng 3.6 x trí trc khi nhp vin ca bnh nhân suy hô hp cp
Gia đình x trí
S lng
T l %
T u tr
95
67,86
Gi cp cng
14
10.00

u tr ti HSTC
49
35
u tr ti chuyên khoa
72
51.43
, khám chuyên khoa
19
13.57
Tng
140
100

Thang Long University Library
21

Nhn xét : Bnh nhân phi nhp viu tr chim  86.43%.

3.3 Nguyên nhân và các yu t liên quan.
Bng 3.9 ánh giá ban đu nguyên nhân suy hô hp cp
Nguyên nhân
S BN
T l %
Tp
125
89
p
15
11
Tng


p
<=50
51
11
62

< 0,05
>50
46
42
88
Tng
87
53
140

Nhn xét : Trong nhóm >50 tui thì suy hô hp cp  m nng và nguy kch là
hay gp Thang Long University Library
23

Bng 3.12 Mi liên quan gia nguyên nhân và mc đ suy hô hp  bnh nhân Nhn xét : Bnh nhân có nguyên nhân do bng dn
n m suy hô hp nng và nguy kch.


125

< 0,05
   
hp
3
5
7
15
Tng
87
40
13
140
24

Biu đ 3.5 Mi liên quan gia thi tit và s lng bnh nhân. Nhn xét : Bnh nhân vào khoa nhiu nht là vào nhi tit
lnh.

+ Có 43 bnh nhân làm ngh công nhân. chim 30,72 %
+ Có 39 bnh nhân làm ngh t do chim 27,85%
4.2 Phân loi, x trí ban đu bnh nhân suy hô hp cp
4.2.1 Mc đ suy hô hp theo lâm sàng